Język pradarkajski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika)
Linia 109: Linia 109:
  
 
W obu przypadkach akcent pada na ostatnią sylabę, której rdzeniem nie była ultrakrótka samogłoska (w pobocznym ostatnia taka sylaba rdzenia). Jeśli jednak całe słowo było zbudowane z ultrakrótkich samogłosek, akcentuje się pierwszą sylabę. Dlatego akcent pradarkajski jest ruchomy, ale i regularny.
 
W obu przypadkach akcent pada na ostatnią sylabę, której rdzeniem nie była ultrakrótka samogłoska (w pobocznym ostatnia taka sylaba rdzenia). Jeśli jednak całe słowo było zbudowane z ultrakrótkich samogłosek, akcentuje się pierwszą sylabę. Dlatego akcent pradarkajski jest ruchomy, ale i regularny.
 +
 +
=== Transkrypcja ===
 +
{| cellspacing="5" style="text-align: center;"
 +
|- style="font-size: 2.0em;"
 +
| a || ā || ai || au || ə || b || c || d || dd || f || g || h || i || ī || ir || iu || ь || j || k || l || ł || m || n || p || q || r || s || t || tt || u || ū || ui || ur || ъ || w
 +
|-
 +
| [{{IPA|ä}}] ||  [{{IPA|äː}}] ||  [{{IPA|äɪ̯}}]  ||  [{{IPA|äʊ̯}}]  ||  [{{IPA|ɐ̆}}]  ||  [{{IPA|b}}]  ||  [{{IPA|gʷ}}] ||  [{{IPA|d̻}}]  ||  [{{IPA|d̪}}]  ||  [{{IPA|f}}]  ||  [{{IPA|g}}]  ||  [{{IPA|h}}]  ||  [{{IPA|i}}]  ||  [{{IPA|iː}}]  ||  [{{IPA|iɐ̯}}]  ||  [{{IPA|iʊ̯}}]  ||  [{{IPA|ɪ̆}}]  ||  [{{IPA|j}}] ||  [{{IPA|k}}] ||  [{{IPA|l}}] ||  [{{IPA|ɫ̪}}] ||  [{{IPA|m}}] ||  [{{IPA|n}}] ||  [{{IPA|p}}] ||  [{{IPA|kʷ}}] ||  [{{IPA|r}}] ||  [{{IPA|s}}]||  [{{IPA|t̻}}]  ||  [{{IPA|t̪}}] ||  [{{IPA|u}}]  ||  [{{IPA|uː}}]  ||  [{{IPA|uɐ̯}}]  ||  [{{IPA|uɪ̯}}] ||  [{{IPA|ʊ̆}}]  ||  [{{IPA|w}}]
 +
|}
 +
 +
== Gramatyka ==
 +
===Rodzajnik ===
 +
Rodzajnik jest ważną częścią mowy w pradarkajskim. Istnieją rodzajniki określone, nieokreślone i przeczące. Tylko dzięki niemu można określić rodzaj w mianowniku (przypadki zależne mają różną formę).
 +
*Określony utrum: '''a'''
 +
*Określony r. nijaki: '''kъ'''
 +
*Określona l. mnoga: '''ъddъ'''
 +
*Nieokreślony utrum: '''ara'''
 +
*Nieokreślony r. nijaki: '''ila'''
 +
*Nieokreślona l. mnoga: '''ъłъ'''
 +
 +
====Przeczenie====
 +
Można stoworzyć przeczenie, dodając do rodzajnika nieokreślonego spółgłoskę ''q-'' dla utrum i ''t-'' dla r. nijakiego i l. mnogiej. Przeczenia takiego nie używa się w przypadku kiedy przeczy się z czasownikem ''mieć'' (on nigdy nie może być zaprzeczony – istnieją inne konstrukcje by to wyrazić).
 +
*Utrum: '''qara'''
 +
*R. nijaki: '''tila'''
 +
*L. mnoga: '''tъłъ'''

Wersja z 13:07, 27 cze 2020

język pradarkajski
ddākasasa gaca
Utworzenie: Emil (w 2020)
Cel utworzenia: Na potrzeby projektu/konwerldu
Klasyfikacja: przodek j. darkajskich
  • Pradarkajski (†)
Kody
Conlanger–1 pdr.
Lista conlangów

        


Język pradarkajski (pdr. ddākasasa gaca [d̪äːˌkäsäˈsä gäˈgʷä]) – prajęzyk w świecie Gammaji, będący przodkiem j. darkajskich. Rodzina ta wpłynęła mocno na zongepajszczyznę.

Język ten był szyku SOV i był aglutynacyjny. W odróżnieniu od sąsiedniego języka pragammajskiego posiadał rozbudowane zasady akcentu (który jednak był regularny), miał rodzaje gramatyczne (utrum i r. nijaki) i bogate stopniowanie przymiotników oraz przysłówków. Brakowało natomiast harmonji samogłosek.

Fonetyka

Samogłoski

Język ten miał dosyć nietypowy system samogłosek. Rozróżniał tylko trzy barwy, ale i też trzy długości. Dawało to dziewięć fonemicznych samogłosek. Ponadto występowało sześć dyftongów, wszystkie zstępujące. Samogłoski ultrakrótkie były bardziej centralne niż krótkie i długie.

Przednie Tylne
Przymknięte ɪ̆ i ʊ̆ u
Otwarte ɐ̆ ä äː

Dyftongi: ai, au, ir, iu, ui, ur. Litera r oznacza w nich niezgłoskotwórcze a (MAF: [ɐ̯]).

Spółgłoski

System spółgłoskowy też miał swoją charakterystyczną cechę: odróżniał [] od [].

System spógłosek przed przesuwką międzyjerową:

Wargowe Zębowe Laminalne Podniebienne Welarne Labjowelarne Krtaniowe
Nosowe m n
Zwarte bezdźwięczne p k
dźwięczne b g
Szczelinowe f s h
Drżące r
Boczne, Półsamogłoski ɫ̪ l j w

Akcent

Istniały dwa rodzaje akcentu: główny i rdzeniowy (poboczny). Poboczny jest używany, gdy akcent główny pada na sufiks aglutynacyjny.

W obu przypadkach akcent pada na ostatnią sylabę, której rdzeniem nie była ultrakrótka samogłoska (w pobocznym ostatnia taka sylaba rdzenia). Jeśli jednak całe słowo było zbudowane z ultrakrótkich samogłosek, akcentuje się pierwszą sylabę. Dlatego akcent pradarkajski jest ruchomy, ale i regularny.

Transkrypcja

a ā ai au ə b c d dd f g h i ī ir iu ь j k l ł m n p q r s t tt u ū ui ur ъ w
[ä] [äː] [äɪ̯] [äʊ̯] [ɐ̆] [b] [] [] [] [f] [g] [h] [i] [] [iɐ̯] [iʊ̯] [ɪ̆] [j] [k] [l] [ɫ̪] [m] [n] [p] [] [r] [s] [] [] [u] [] [uɐ̯] [uɪ̯] [ʊ̆] [w]

Gramatyka

Rodzajnik

Rodzajnik jest ważną częścią mowy w pradarkajskim. Istnieją rodzajniki określone, nieokreślone i przeczące. Tylko dzięki niemu można określić rodzaj w mianowniku (przypadki zależne mają różną formę).

  • Określony utrum: a
  • Określony r. nijaki:
  • Określona l. mnoga: ъddъ
  • Nieokreślony utrum: ara
  • Nieokreślony r. nijaki: ila
  • Nieokreślona l. mnoga: ъłъ

Przeczenie

Można stoworzyć przeczenie, dodając do rodzajnika nieokreślonego spółgłoskę q- dla utrum i t- dla r. nijakiego i l. mnogiej. Przeczenia takiego nie używa się w przypadku kiedy przeczy się z czasownikem mieć (on nigdy nie może być zaprzeczony – istnieją inne konstrukcje by to wyrazić).

  • Utrum: qara
  • R. nijaki: tila
  • L. mnoga: tъłъ