Język protowertyński

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
     Język przechodzi potężną przebudowę więc radziłbym nie sugerować się tym co jest na tej stronie!
Język protowertyński
Veertiŕe ĺauŕaadh
Sposoby zapisu: pierwotnie: brak
aktualnie: pismo wertyńskie
na ziemi: alfabet łaciński
Typologia: aglutynacyjno-fleksyjny, VSO
Faktycznie
Utworzenie: F1req w 2020
Najnowsza wersja: 1
W Kyon
Używany w : ???
Klasyfikacja: Języki wertyńskie
Przykład
???
???
Lista conlangów
Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.

Język protowertyński (Veertiŕe ĺauŕaadh [ˈʋɛːɾtirɛ ˈʎawɾaːð]), we współczesnym wertyńskim znany jako (...) — język autorstwa F1rqa stworzony w 2020 roku jako jego pierwszy konlang. Język wcześniej nosił nazwę "język wertyński" ale został lekko przerobiony i przemianowany na "język protowertyński". W świecie Kyonu posługiwali się nim pierwsi wertowie którzy przybyli na tereny dzisiejszej Wertynii. Jest to prajęzyk który dał początek rodzinie języków wertyńskich, wyłoniły się z niego 3 dialekty, północny, południowy oraz wschodni, z których to wyłoniły się obecne języki.

Fonologia

Samogłoski ✔


W języku protowertyńskim występują 4 samogłoski plus ich długie oraz nosowe odpowiedniki.

Przednie Tylne
Przymknięte iĩ
Prawie przymknięte ʊʊːʊ̃
Półotwarte ɛɛːɛ̃
Otwarte aã

Dyftongi


W języku protowertyńskim występuje 9 dyftongów:

  • au - [aw] jak w ĺauŕaadhawɾaːð] (język)
  • eu - [ɛw] jak w euvarev [ɛwʋarɛʋ] (mówić)
  • ay - [aj] jak w [...]
  • ey - [ɛj] jak w [...]
  • ae - [] jak w [...]
  • ea - [ɛa] jak w [...]
  • uy - [ʊj] jak w [...]
  • ua - [ʊa] jak w [...]
  • ue - [ʊɛ] jak w [...]

Spółgłoski ✔


W języku protowertyńskim występuje 28 spółgłosek.

Wargowe Zębowe Dziąsłowe Podnieb. Welarne Krtaniowe
Nosowe ɱ n ŋ
Zwarte bezdźwięczne p t k
dźwięczne b d g
Afrykaty bezdźwięczne t͡st͡ʃ
dźwięczne d͡zd͡ʒ
Szczelinowe bezdźwięczne f θ sʃ h
dźwięczne ð zʒ
Drżące r
Uderzeniowe ɾ
Aproksymanty ʋ l jʎ w

Akcent i struktura sylaby


W języku protowertyńskim akcent zawsze pada na pierwszą sylabę.

Sposoby zapisu

Język protowertyński w swojej pierwotnej formie nie posiadał sposobów zapisu, dopiero w późniejszych wiekach powstał zapis w alfabecie wertyńskim stworzony przez kapłanów. Na potrzeby realnego świata protowertyński posiada również zapis w alfabecie łacińskim.

Transkrypcja łacińska ✔


W zapisie łaciński występuje 28 liter oraz 12 dwuznaków.

a aa ą b d ds dj dh e ee
[a] [] [ã] [b] [d] [d͡z] [d͡ʒ] [ð] [ɛ] [ɛː]
ę f g x i ii į y c l
[ɛ̃] [f] [g] [h] [i] [] [ĩ] [j] [k] [l]
ĺ m n ng p r ŕ s sh t
[ʎ] [ɱ] [n] [ŋ] [p] [r] [ɾ] [s] [ʃ] [t]
ts tz th u uu ų v w z j
[t͡s] [t͡ʃ] [θ] [ʊ] [ʊː] [ʊ̃] [ʋ] [w] [z] [ʒ]

Pismo wertyńskie


Litera Nazwa Wymowa Transkrypcja
Zapis Wymowa
a /a/ /a/ a
aay /aːj/ /a:/ aa
ą /ã/ /ã/ ą
bay /baj/ /b/ b
day /daj/ /d/ d
dsay /d͡zaj/ /d͡z/ ds
djay /d͡ʒaj/ /d͡ʒ/ dj
dhay /ðaj/ /ð/ dh
e /ɛ/ /ɛ/ e
eey /ɛːj/ /ɛː/ ee
ę /ɛ̃/ /ɛ̃/ ę
fay /faj/ /f/ f
gay /gaj/ /g/ g
xay /haj/ /h/ x
i /i/ /i/ i
iiy /iːj/ /iː/ ii
į /ĩ/ /ĩ/ į
yay /jaj/ /j/ y
qay /kaj/ /k/ c
lay /laj/ /l/ l
ĺay /ʎaj/ /ʎ/ ĺ
may /ɱaj/ /ɱ/ m
nay /naj/ /n/ n
ngay /ŋaj/ /ŋ/ ng
pay /paj/ /p/ p
ray /raj/ /r/ r
ŕay /ɾaj/ /ɾ/ ŕ
say /saj/ /s/ s
shay /ʃaj/ /ʃ/ sh
tay /taj/ /t/ t
tsay /t͡saj/ /t͡s/ ts
tzay /t͡ʃaj/ /t͡ʃ/ tz
thay /θaj/ /θ/ th
u /ʊ/ /ʊ/ u
uuy /ʊːj/ /ʊ:/ uu
ų /ʊ̃/ /ʊ̃/ ų
vay /ʋaj/ /ʋ/ v
way /waj/ /w/ w
zay /zaj/ /z/ z
jay /ʒaj/ /ʒ/ j

Gramatyka

Czasowniki


Odmiana czasowników przez osoby


Czasowniki regularne odmienia się przez osoby poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu. Wszystkie czasowniki regularne w bezokoliczniku kończą się na -ev.

osoba sufiks zeurev - chodzić euvarev - mówić ?????? - dawać
ja - fiŕ -au zeurau - chodzę euvarau - mówię vaylau - daję
ty - weŕi -ay zeuray - chodzisz euvaray - mówisz vaylay - dajesz
on - shiŕ zeurų - on chodzi euvarų - on mówi vaylų - on daje
ona - leŕa zeurą - ona chodzi euvarą - ona mówi vaylą - ona daje
ono - neŕe zeurę - ono chodzi euvarę - ono mówi vaylę - ono daje
my - aŕay -uti zeuruti - chodzimy euvaruti - mówimy vayluti - dajemy
wy - evay -avi zeuravi - chodzicie euvaravi - mówicie vaylavi - dajecie
oni - veŕay -eni zeureni - chodzą euvareni - mówią vayleni - dają

Czasy ✔


W języku protowertyńskim występują trzy czasy: przeszły, teraźniejszy oraz przyszły. Tworzy się je za pomocą odpowiedniego przedimka. Czas teraźniejszy zawiera się w domyślnym rdzeniu czasownika, czas przeszły tworzy się poprzez dodanie przedimka viŕ, czas przyszły natomiast poprzez dodanie przedimka xeŕ.

Czas Przedimek Przykład Znaczenie
Przeszły viŕ viŕ zeurau

viŕ euvarau


viŕ yauŕetau

chodziłem

mówiłem


nazywałem

Teraźniejszy zeurau

euvarau


yauŕetau

chodzę

mówię


nazywam

Przyszły xeŕ xeŕ zeurau

xeŕ euvarau


xeŕ yauŕetau

będę chodził

będę mówił


będę nazywał

Przymiotniki


Przymiotniki odrzeczownikowe


Przymiotniki odrzeczownikowe tworzymy poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu, zazwyczaj jest to -e, w przypadku wyrazów zakończonych -a dajemy sufiks -ve, natomiast w przypadku wyrazów zakończonych -i dajemy sufiks -se

rzeczownik przymiotnik
veertiŕ

(wert)

veertiŕe

(wertyński)

????

(????)

?????

(????)

????

(????)

?????

(????)

Imiesłowy


czasownik imiesłów czynny imiesłów bierny
euvarev

(mówić)

euvareti

(mówiący)

euvaravi

(mówiony)

????

(darować, dawać)

??????

(dający, darujący)

??????

(dany, obdarowany)

????

(przeklinać)

??????

(przeklinający)

??????

(przeklęty)

Zaimki


Zaimki rzeczowe ✔


Przypadek Liczba pojedyncza Liczba mnoga/absolutna
1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os.
m f n
Nominativus fiŕ (ja) weŕi (ty) shiŕ (on) leŕa (ona) neŕi (ono) aŕay (my) evay (wy) veŕay (oni)
Genetivus fiŕesi (mnie) weŕisa (ciebie) shiŕesi (jego/go) leŕase (jej/niej) neŕisa (jego/go/niego) aŕayesi (nas) evayesi (was) veŕayesi (ich/nich)
Dativus fiŕevi (mnie/mi) weŕiva (tobie/ci) shiŕevi (jemu/mu/niemu) leŕave (jej/niej) neŕiva (jemu/mu/niemu) aŕayevi (nam) evayevi (wam) veŕayevi (im/nim)
Accusativus fiŕeuŕ (mnie/mię) weŕiwŕ (ciebie/cię) shiŕeuŕ (jego/go/niego) leŕauŕ (ją/nią) neŕiwŕ (je/nie) aŕayeuŕ (nas) evayeuŕ (was) veŕayeuŕ (ich/nich)
Comitativus fiŕevt (ze mną) weŕivt (z tobą) shiŕevt (z nim) leŕavt (z nią) neŕivt (z nim) aŕayevt (z nami) evayevt (z wami) veŕayevt (z nimi)
Ablativus fiŕeŕi (ode mnie) weŕiŕa (od ciebie) shiŕeŕi (od niego) leŕaŕe (od niej) neŕiŕa (od tego) aŕayeŕi (od nas) evayeŕi (od was) veŕayeŕi (od nich)
Allativus fiŕene (do mnie) weŕina (do ciebie) shiŕene (do niego) leŕani (do niej) neŕina (do tego) aŕayene (do nas) evayene (do was) veŕayene (do nich)

Rzeczowniki


Liczba


Język protowertyński posiada 4 liczby - liczbę pojedynczą, zerową, mnogą i absolutną.

l.zerowa l.pojedyncza l.mnoga l.absolutna
xaŕeedhezi

(żaden miecz)

xaŕeedh

(miecz)

xaŕeedhey

(miecze)

xaŕeedheye

(wszystkie miecze)

Przypadki


W języku protowertyńskim występuje 8 przypadków.

Przypadek Pytanie
I. Nominativus Kto?, Co?
II. Genetivus Kogo?, Czego?
III. Dativus Komu?, Czemu?
IV. Accusativus Kogo?, Co?
V. Comitativus Z kimś, Z czymś.
VI. Ablativus Skąd?, Od kogo?, Od czego?
VII. Allativus Dokąd?, Do kogo?, Do czego?
VIII. Vocativus [Wołacz]

Odmiana rzeczowników przez przypadki ✔


Odmiana zachodzi poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu.

l.zerowa l.pojedyńcza l.mnoga l.absolutna
I. -ezi / -aze / -iza -ø / -a / -i -ey / -aye / -iyi -eye / -ayi / -iya
II. -ece / -aci / -ica -esi / -ase / -isa -eyu / -ayu / -iyu -esiŕ / -aseŕ / -isaŕ
III. -eŕex / -aŕix / -iŕax -evi / -ave / -iva -eviy / -avey / -ivay -eŕes / -aŕis / -iŕas
IV. -ediv / -adev / -idav -euŕ / -auŕ / -iwŕ -evni / -avna / -ivna -etiv / -atev / -itav
V. -esex / -asix / -isax -evt / -avt / -ivt -etis / -ates / -itas -esiv / -asev / -isav
VI. -evin / -aven / -ivun -eŕi / -aŕe / -iŕa -eviŕ / -aveŕ / -ivaŕ -eŕin / -aŕen / -iŕan
VII. -eniz / -anuz / -inaz -ene / -ani / -ina -enev / -aniv / -inav -eney / -aniy / -inay
VIII. -evus / -avis / -ivas -eŕu / -aŕu / -iŕu -esuy / -asay / -isey -evų / -avą / -ivę

Odmiana przymiotników przez przypadki


Słowniczek

  1. fiŕ /ˈfiɾ/ - ja
  2. weŕi /ˈwɛɾi/- ty
  3. shiŕ /ˈʃiɾ/ - on
  4. leŕa /ˈlɛɾa/ - ona
  5. neŕe /ˈnɛɾɛ/ - ono
  6. aŕay /ˈaɾaj/ - my
  7. evay /ˈɛʋaj/ - wy
  8. veŕay /ˈʋɛɾaj/ - oni
  9. ĺauŕaadh /ˈʎawɾaːð/ - język [mowa]
  10. veryaadh /ˈʋɛrjaːð/ - naprzód
  11. yauneevaŕ /ˈjawnɛːʋaɾ/ - terytorium
  12. xaŕeedh /ˈhaɾɛːð/ - miecz
  13. euvarig /ˈɛwʋarig/ - mowa
  14. euvarev /ˈɛwʋarɛʋ/ - mówić
  15. zeurig /ˈzɛwrig/ - chód
  16. zeurev /ˈzɛwrɛʋ/ - chodzić
  17. nevaaŕi /ˈnɛʋaːɾi/ - robak/larwa
  18. teuvaaŕ /ˈtɛwʋaːɾ/ -
  19. veeŕtiŕ /ˈʋɛːɾtiɾ/ - wert
  20. thaŕ /ˈθaɾ/ - co
  21. eyvaŕ /ˈɛjʋaɾ/ - gdzie

Rozwój fonetyki

  • JĘZYK PRAPOŁUDNIOWOWERTYŃSKI

/ɛ̃/ > /ɛ̃ŋ/, inne nosówki analogicznie.

  • JĘZYK PRAPÓŁNOCNOWOWERTYŃSKI

/ɛ̃/ > /ɛn/, inne nosówki analogicznie.

  • JĘZYK PRAWSCHODNIOWOWERTYŃSKI

/ɛ̃/ > /ɛ/, inne nosówki analogicznie.