Język protowertyński: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 158 wersji utworzonych przez 2 użytkowników)
Linia 2: Linia 2:
 
| kolor = #e83f33
 
| kolor = #e83f33
 
| nazwa = Język protowertyński
 
| nazwa = Język protowertyński
| nazwa własna = ???
+
| nazwa własna = Veertiŕe ĺauŕaadh
| alfabet u = brak
+
| alfabet u = pierwotnie: brak <br/>aktualnie: pismo wertyńskie <br/>na ziemi: alfabet łaciński
 
| typologia u = aglutynacyjno-fleksyjny, VSO
 
| typologia u = aglutynacyjno-fleksyjny, VSO
 
| faktycznie = tak
 
| faktycznie = tak
Linia 19: Linia 19:
 
}}
 
}}
 
{{słownik}}
 
{{słownik}}
'''Język protowertyński''' - prajęzyk będący przodkiem wszystkich [[Języki wertyńskie|języków wertyńskich]]. Używany był przez protowertów w czasie ich przybycia na tereny dzisiejszej [[Wertynia|Wertynii]], później zaczęły się wyodrębniać dialekty północne, południowe oraz wschodnie, z których to wykształciły się obecne języki.
+
'''Język protowertyński''' (Veertiŕe ĺauŕaadh [ˈʋɛːrtiɾɛ ˈʎawɾaːð]), we [[Język wertyński|współczesnym wertyńskim]] znany jako (...) — język autorstwa [[Użytkownik:F1req|F1rqa]] stworzony w 2020 roku jako jego pierwszy konlang. Język pierwotnie nosił nazwę "język wertyński", po lekkich przeróbkach został przemianowany na "język protowertyński". W świecie [[Kyon|Kyonu]] posługiwali się nim pierwsi wertowie którzy przybyli na tereny dzisiejszej [[Wertynia|Wertynii]]. Jest to prajęzyk który dał początek rodzinie [[Języki wertyńskie|języków wertyńskich]], wyłoniły się z niego 3 dialekty, północny, południowy oraz wschodni, z których to wyłoniły się obecne języki.
=Fonologia=
+
==Fonologia==
==Samogłoski==
+
===Samogłoski ✔===
 +
<hr>
 +
W języku protowertyńskim występują 4 samogłoski, plus ich długie oraz nosowe odpowiedniki.
 
{|class=wikitable style="text-align:center"
 
{|class=wikitable style="text-align:center"
 
|-
 
|-
Linia 43: Linia 45:
 
|colspan=2 align=center | {{IPA|a}} &bull; {{IPA|aː}} &bull; {{IPA|ã}}
 
|colspan=2 align=center | {{IPA|a}} &bull; {{IPA|aː}} &bull; {{IPA|ã}}
 
|}
 
|}
===Dyftongi===
+
====Dyftongi====
W języku proto-wertyńskim występuje 9 dyftongów:
+
<hr>
 +
W języku protowertyńskim występuje 9 dyftongów:
 
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:3">
 
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:3">
*'''au''' - [{{IPA|aw}}] jak w ''ĺauŕaadh'' [ʎ<font color="darkred">aw</font>ɾaːð] (mowa)
+
*'''au''' - [{{IPA|aw}}] jak w ''ĺauŕaadh'' [ʎ<font color="darkred">aw</font>ɾaːð] (język)
*'''eu''' - [{{IPA|ɛw}}] jak w ''zeurev'' [z<font color="darkred">ɛw</font>rɛʋ] (chodzić)
+
*'''eu''' - [{{IPA|ɛw}}] jak w ''euvarev'' [<font color="darkred">ɛw</font>ʋarɛʋ] (mówić)
*'''ay''' - [{{IPA|aj}}] jak w ''vaylev'' [ʋ<font color="darkred">aj</font>lɛʋ] (dawać)
+
*'''ay''' - [{{IPA|aj}}] jak w [...]
 
*'''ey''' - [{{IPA|ɛj}}] jak w [...]
 
*'''ey''' - [{{IPA|ɛj}}] jak w [...]
 
*'''ae''' - [{{IPA|aɛ}}] jak w [...]
 
*'''ae''' - [{{IPA|aɛ}}] jak w [...]
Linia 56: Linia 59:
 
*'''ue''' - [{{IPA|ʊɛ}}] jak w [...]
 
*'''ue''' - [{{IPA|ʊɛ}}] jak w [...]
 
</div>
 
</div>
Każdy z nich może wystąpić również w wersji długiej.
 
  
==Spółgłoski==
+
===Spółgłoski ✔===
==Akcent i struktura sylaby==
+
<hr>
=Sposoby zapisu=
+
W języku protowertyńskim występuje 28 spółgłosek.
==Transkrypcja łacińska==
+
{| class="wikitable" style=text-align:center
W zapisie łaciński występuje 28 liter oraz 12 dwuznaków.
+
! colspan="2" |
 +
!Wargowe
 +
!Zębowe
 +
!Dziąsłowe
 +
!Podnieb.
 +
!Welarne
 +
!Krtaniowe
 +
|- align="center"
 +
! colspan="2" | Nosowe
 +
|{{IPA|ɱ}}
 +
|
 +
|{{IPA|n}}
 +
|
 +
|{{IPA|ŋ}}
 +
|
 +
|- align="center"
 +
! rowspan="2" |Zwarte
 +
!<small>bezdźwięczne</small>
 +
|{{IPA|p}}
 +
|{{IPA|t}}
 +
|
 +
|
 +
|{{IPA|k}}
 +
|
 +
|-
 +
!<small>dźwięczne</small>
 +
|{{IPA|b}}
 +
|{{IPA|d}}
 +
|
 +
|
 +
|{{IPA|g}}
 +
|
 +
|- align="center"
 +
! rowspan="2" |Afrykaty
 +
!<small>bezdźwięczne</small>
 +
|
 +
|
 +
|{{IPA|t͡s}} &bull; {{IPA|t͡ʃ}}
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
!<small>dźwięczne</small>
 +
|
 +
|
 +
|{{IPA|d͡z}} &bull; {{IPA|d͡ʒ}}
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|- align="center"
 +
! rowspan="2" | Szczelinowe
 +
!<small>bezdźwięczne</small>
 +
|{{IPA|f}}
 +
|{{IPA|θ}}
 +
|{{IPA|s}} &bull; {{IPA|ʃ}}
 +
|
 +
|
 +
|{{IPA|h}}
 +
|-
 +
!<small>dźwięczne</small>
 +
|
 +
|{{IPA|ð}}
 +
|{{IPA|z}} &bull; {{IPA|ʒ}}
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|- align="center"
 +
! colspan="2" | Drżące
 +
|
 +
| colspan=2 align=center | {{IPA|r}}
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
! colspan="2" | Uderzeniowe
 +
|
 +
| colspan=2 align=center | {{IPA|ɾ}}
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
! colspan="2" | Aproksymanty
 +
|{{IPA|ʋ}}
 +
| colspan=2 align=center | {{IPA|l}}
 +
|{{IPA|j}} &bull; {{IPA|ʎ}}
 +
|{{IPA|w}}
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
===Akcent i struktura sylaby===
 +
<hr>
 +
W języku protowertyńskim akcent zawsze pada na pierwszą sylabę.
 +
 
 +
==Sposoby zapisu==
 +
Język protowertyński w swojej pierwotnej formie nie posiadał sposobów zapisu, dopiero w późniejszych wiekach powstał zapis w alfabecie wertyńskim stworzony przez kapłanów. Na potrzeby realnego świata protowertyński posiada również zapis w alfabecie łacińskim.
 +
===Transkrypcja łacińska ✔===
 +
<hr>
 +
W zapisie łacińskim języka protowertyńskiego występuje 28 liter oraz 12 dwuznaków.
 
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"
 
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"
 
|- style="font-size: 2.0em;"
 
|- style="font-size: 2.0em;"
Linia 75: Linia 174:
 
|  ĺ  ||  m  ||  n  ||  ng  ||  p  ||  r  ||  ŕ  ||  s  ||  sh  ||  t
 
|  ĺ  ||  m  ||  n  ||  ng  ||  p  ||  r  ||  ŕ  ||  s  ||  sh  ||  t
 
|-
 
|-
| [{{IPA|}}] || [{{IPA|ɱ}}] || [{{IPA|n}}] || [{{IPA|ŋ}}] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|r}}] || [{{IPA|ɾ}}] || [{{IPA|s}}] || [{{IPA|ʃ}}] || [{{IPA|t}}]
+
| [{{IPA|ʎ}}] || [{{IPA|ɱ}}] || [{{IPA|n}}] || [{{IPA|ŋ}}] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|r}}] || [{{IPA|ɾ}}] || [{{IPA|s}}] || [{{IPA|ʃ}}] || [{{IPA|t}}]
 
|- style="font-size: 2.0em;"
 
|- style="font-size: 2.0em;"
 
||  ts  ||  tz  ||  th  ||  u  ||  uu  ||  ų  ||  v  ||  w  ||  z  ||  j
 
||  ts  ||  tz  ||  th  ||  u  ||  uu  ||  ų  ||  v  ||  w  ||  z  ||  j
Linia 82: Linia 181:
 
|}
 
|}
  
=Gramatyka=
+
===Pismo wertyńskie===
==Czasowniki==
+
<hr>
===Odmiana przez osoby===
+
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 +
! rowspan=2| Litera
 +
! colspan=2| Nazwa
 +
! rowspan=2| Wymowa
 +
! rowspan=2| Transkrypcja
 +
|-
 +
! Zapis
 +
! Wymowa
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''a''
 +
| align="center" | /a/
 +
| align="center" | /a/
 +
| align="center" | ''a''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''aay''
 +
| align="center" | /aːj/
 +
| align="center" | /a:/
 +
| align="center" | ''aa''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''ą''
 +
| align="center" | /ã/
 +
| align="center" | /ã/
 +
| align="center" | ''ą''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''bay''
 +
| align="center" | /baj/
 +
| align="center" | /b/
 +
| align="center" | ''b''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''day''
 +
| align="center" | /daj/
 +
| align="center" | /d/
 +
| align="center" | ''d''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''dsay''
 +
| align="center" | /d͡zaj/
 +
| align="center" | /d͡z/
 +
| align="center" | ''ds''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''djay''
 +
| align="center" | /d͡ʒaj/
 +
| align="center" | /d͡ʒ/
 +
| align="center" | ''dj''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''dhay''
 +
| align="center" | /ðaj/
 +
| align="center" | /ð/
 +
| align="center" | ''dh''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''e''
 +
| align="center" | /ɛ/
 +
| align="center" | /ɛ/
 +
| align="center" | ''e''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''eey''
 +
| align="center" | /ɛːj/
 +
| align="center" | /ɛː/
 +
| align="center" | ''ee''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''ę''
 +
| align="center" | /ɛ̃/
 +
| align="center" | /ɛ̃/
 +
| align="center" | ''ę''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''fay''
 +
| align="center" | /faj/
 +
| align="center" | /f/
 +
| align="center" | ''f''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''gay''
 +
| align="center" | /gaj/
 +
| align="center" | /g/
 +
| align="center" | ''g''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''xay''
 +
| align="center" | /haj/
 +
| align="center" | /h/
 +
| align="center" | ''x''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''i''
 +
| align="center" | /i/
 +
| align="center" | /i/
 +
| align="center" | ''i''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''iiy''
 +
| align="center" | /iːj/
 +
| align="center" | /iː/
 +
| align="center" | ''ii''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''į''
 +
| align="center" | /ĩ/
 +
| align="center" | /ĩ/
 +
| align="center" | ''į''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''yay''
 +
| align="center" | /jaj/
 +
| align="center" | /j/
 +
| align="center" | ''y''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''qay''
 +
| align="center" | /kaj/
 +
| align="center" | /k/
 +
| align="center" | ''q''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''lay''
 +
| align="center" | /laj/
 +
| align="center" | /l/
 +
| align="center" | ''l''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''ĺay''
 +
| align="center" | /ʎaj/
 +
| align="center" | /ʎ/
 +
| align="center" | ''ĺ''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''may''
 +
| align="center" | /ɱaj/
 +
| align="center" | /ɱ/
 +
| align="center" | ''m''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''nay''
 +
| align="center" | /naj/
 +
| align="center" | /n/
 +
| align="center" | ''n''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''ngay''
 +
| align="center" | /ŋaj/
 +
| align="center" | /ŋ/
 +
| align="center" | ''ng''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''pay''
 +
| align="center" | /paj/
 +
| align="center" | /p/
 +
| align="center" | ''p''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''ray''
 +
| align="center" | /raj/
 +
| align="center" | /r/
 +
| align="center" | ''r''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''ŕay''
 +
| align="center" | /ɾaj/
 +
| align="center" | /ɾ/
 +
| align="center" | ''ŕ''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''say''
 +
| align="center" | /saj/
 +
| align="center" | /s/
 +
| align="center" | ''s''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''shay''
 +
| align="center" | /ʃaj/
 +
| align="center" | /ʃ/
 +
| align="center" | ''sh''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''tay''
 +
| align="center" | /taj/
 +
| align="center" | /t/
 +
| align="center" | ''t''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''tsay''
 +
| align="center" | /t͡saj/
 +
| align="center" | /t͡s/
 +
| align="center" | ''ts''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''tzay''
 +
| align="center" | /t͡ʃaj/
 +
| align="center" | /t͡ʃ/
 +
| align="center" | ''tz''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''thay''
 +
| align="center" | /θaj/
 +
| align="center" | /θ/
 +
| align="center" | ''th''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''u''
 +
| align="center" | /ʊ/
 +
| align="center" | /ʊ/
 +
| align="center" | ''u''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''uuy''
 +
| align="center" | /ʊːj/
 +
| align="center" | /ʊ:/
 +
| align="center" | ''uu''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''ų''
 +
| align="center" | /ʊ̃/
 +
| align="center" | /ʊ̃/
 +
| align="center" | ''ų''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''vay''
 +
| align="center" | /ʋaj/
 +
| align="center" | /ʋ/
 +
| align="center" | ''v''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''way''
 +
| align="center" | /waj/
 +
| align="center" | /w/
 +
| align="center" | ''w''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''zay''
 +
| align="center" | /zaj/
 +
| align="center" | /z/
 +
| align="center" | ''z''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''jay''
 +
| align="center" | /ʒaj/
 +
| align="center" | /ʒ/
 +
| align="center" | ''j''
 +
|}
 +
 
 +
==Gramatyka==
 +
===Czasowniki===
 +
<hr>
 +
====Odmiana czasowników przez osoby====
 +
<hr>
 
Czasowniki regularne odmienia się przez osoby poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu. Wszystkie czasowniki regularne w bezokoliczniku kończą się na '''-ev'''.
 
Czasowniki regularne odmienia się przez osoby poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu. Wszystkie czasowniki regularne w bezokoliczniku kończą się na '''-ev'''.
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
Linia 92: Linia 445:
 
!  zeurev - chodzić
 
!  zeurev - chodzić
 
!  euvarev - mówić
 
!  euvarev - mówić
vaylev - dawać
+
?????? - dawać
 
|-
 
|-
 
| align="center" | ja - '''fiŕ'''
 
| align="center" | ja - '''fiŕ'''
Linia 101: Linia 454:
 
|-
 
|-
 
| align="center" | ty - '''weŕi'''
 
| align="center" | ty - '''weŕi'''
| align="center" | '''-??'''
+
| align="center" | '''-ay'''
| align="center" |  zeur'''??''' - chodzisz
+
| align="center" |  zeur'''ay''' - chodzisz
| align="center" |  euvar'''??''' - mówisz
+
| align="center" |  euvar'''ay''' - mówisz
| align="center" |  vayl'''??''' - dajesz
+
| align="center" |  vayl'''ay''' - dajesz
 
|-
 
|-
 
| align="center" | on - '''shiŕ'''
 
| align="center" | on - '''shiŕ'''
| align="center" | '''-??'''
+
| align="center" | '''-ų'''
| align="center" |  zeur'''??''' - on chodzi
+
| align="center" |  zeur'''ų''' - on chodzi
| align="center" |  euvar'''??''' - on mówi
+
| align="center" |  euvar'''ų''' - on mówi
| align="center" |  vayl'''??''' - on daje
+
| align="center" |  vayl'''ų''' - on daje
 
|-
 
|-
 
| align="center" | ona - '''leŕa'''
 
| align="center" | ona - '''leŕa'''
| align="center" | '''-??'''
+
| align="center" | '''-ą'''
| align="center" |  zeur'''??''' - ona chodzi
+
| align="center" |  zeur'''ą''' - ona chodzi
| align="center" |  euvar'''??''' - ona mówi
+
| align="center" |  euvar'''ą''' - ona mówi
| align="center" |  vayl'''??''' - ona daje
+
| align="center" |  vayl'''ą''' - ona daje
 
|-
 
|-
 
| align="center" | ono - '''neŕe'''
 
| align="center" | ono - '''neŕe'''
| align="center" | '''-??'''
+
| align="center" | '''-ę'''
| align="center" |  zeur'''??''' - ono chodzi
+
| align="center" |  zeur'''ę''' - ono chodzi
| align="center" |  euvar'''??''' - ono mówi
+
| align="center" |  euvar'''ę''' - ono mówi
| align="center" |  vayl'''??''' - ono daje
+
| align="center" |  vayl'''ę''' - ono daje
 
|-
 
|-
 
| align="center" | my - '''aŕay'''
 
| align="center" | my - '''aŕay'''
| align="center" | '''-??'''
+
| align="center" | '''-uti'''
| align="center" |  zeur'''??''' - chodzimy
+
| align="center" |  zeur'''uti''' - chodzimy
| align="center" |  euvar'''??''' - mówimy  
+
| align="center" |  euvar'''uti''' - mówimy  
| align="center" |  vayl'''??''' - dajemy
+
| align="center" |  vayl'''uti''' - dajemy
 
|-
 
|-
 
| align="center" | wy - '''evay'''
 
| align="center" | wy - '''evay'''
| align="center" | '''-??'''  
+
| align="center" | '''-avi'''  
| align="center" |  zeur'''??''' - chodzicie
+
| align="center" |  zeur'''avi''' - chodzicie
| align="center" |  euvar'''??''' - mówicie
+
| align="center" |  euvar'''avi''' - mówicie
| align="center" |  vayl'''??''' - dajecie
+
| align="center" |  vayl'''avi''' - dajecie
 
|-
 
|-
 
| align="center" | oni - '''veŕay'''
 
| align="center" | oni - '''veŕay'''
| align="center" | '''-??'''
+
| align="center" | '''-eni'''
| align="center" |  zeur'''??''' - chodzą
+
| align="center" |  zeur'''eni''' - chodzą
| align="center" |  euvar'''??''' - mówią
+
| align="center" |  euvar'''eni''' - mówią
| align="center" |  vayl'''??''' - dają
+
| align="center" |  vayl'''eni''' - dają
 +
|-
 +
|}
 +
====Czasy ✔====
 +
<hr>
 +
W języku protowertyńskim występują trzy czasy: przeszły, teraźniejszy oraz przyszły. Tworzy się je za pomocą odpowiedniego przedimka. Czas teraźniejszy zawiera się w domyślnym rdzeniu czasownika, czas przeszły tworzy się poprzez dodanie przedimka '''viŕ''', czas przyszły natomiast poprzez dodanie przedimka '''xeŕ'''.
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center"
 +
!Czas
 +
!Przedimek
 +
!Przykład
 +
!Znaczenie
 +
|-
 +
! Przeszły
 +
! viŕ
 +
| '''viŕ''' zeurau
 +
----
 +
'''viŕ''' euvarau
 +
----
 +
'''viŕ''' yauŕetau
 +
| ''chodziłem''
 +
----
 +
''mówiłem''
 +
----
 +
''nazywałem''
 +
|-
 +
! Teraźniejszy
 +
! —
 +
| zeurau
 +
----
 +
euvarau
 +
----
 +
yauŕetau
 +
| ''chodzę''
 +
----
 +
''mówię''
 +
----
 +
''nazywam''
 +
|-
 +
! Przyszły
 +
! xeŕ
 +
| '''xeŕ''' zeurau
 +
----
 +
'''xeŕ''' euvarau
 +
----
 +
'''xeŕ''' yauŕetau
 +
| ''będę chodził''
 +
----
 +
''będę mówił''
 +
----
 +
''będę nazywał'' 
 +
|}
 +
 
 +
====Tryby ✔====
 +
<hr>
 +
W języku protowertyńskim występują 4 tryby: tryb oznajmujący, tryb potencjalny, tryb przypuszczający oraz tryb rozkazujący. Tworzy się je dodając odpowiednią partykułę. Tryb oznajmujący zawiera się w rdzeniu czasownika, tryb potencjalny tworzy się poprzez dodanie partykuły '''xan''', tryb przypuszczający tworzy się poprzez dodanie partykuły '''qin''', tryb rozkazujący natomiast za pomocą partykuły '''ven'''.
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center"
 +
!Tryb
 +
!Partykuła
 +
!Przykład
 +
!Znaczenie
 +
|-
 +
! Oznajmujący
 +
! —
 +
| zeuray
 +
----
 +
euvaray
 +
----
 +
yauŕetay
 +
| ''chodzisz''
 +
----
 +
''mówisz''
 +
----
 +
''nazywasz''
 +
|-
 +
! Potencjalny
 +
! xan
 +
| zeuray '''xan'''
 +
----
 +
euvaray '''xan'''
 +
----
 +
yauŕetay '''xan'''
 +
| ''może chodzisz''
 +
----
 +
''może mówisz''
 +
----
 +
''może nazywasz''
 +
|-
 +
! Przypuszczający
 +
! qin
 +
| zeuray '''qin'''
 +
----
 +
euvaray '''qin'''
 +
----
 +
yauŕetay '''qin'''
 +
| ''chodziłbyś''
 +
----
 +
''mówiłbyś''
 +
----
 +
''nazywałbyś''
 +
|-
 +
! Rozkazujący
 +
! ven
 +
| zeuray '''ven'''
 +
----
 +
euvaray '''ven'''
 +
----
 +
yauŕetay '''ven'''
 +
| ''chodź (ty)''
 +
----
 +
''mów (ty)''
 +
----
 +
''nazywaj (ty)'' 
 +
|}
 +
 
 +
====Negacja czasowników ✔====
 +
<hr>
 +
Negacja czasowników odbywa się poprzez dodanie partykuły '''ŕev''' za czasownikiem.
 +
*zeurau '''ŕev''' — nie chodzę
 +
*euvarau '''ŕev''' - nie mówisz
 +
*yauŕetau '''ŕev''' - nie nazywam
 +
 
 +
===Przymiotniki===
 +
<hr>
 +
====Negacja przymiotników ✔====
 +
<hr>
 +
Negacja przymiotników odbywa się poprzez dodanie partykuły '''ŕev''' za przymiotnikiem.
 +
*veertiŕe '''ŕev''' — nie wertyński
 +
*xaashaŕe '''ŕev''' - nie pogański
 +
*nevaaŕise '''ŕev''' - nie robacki
 +
 
 +
====Przymiotniki odrzeczownikowe====
 +
<hr>
 +
Przymiotniki odrzeczownikowe tworzymy poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu, zazwyczaj jest to '''-e''', w przypadku wyrazów zakończonych '''-a''' dajemy sufiks '''-ve''', natomiast w przypadku wyrazów zakończonych '''-i''' dajemy sufiks '''-se'''
 +
{| class="wikitable"
 +
|-
 +
! rzeczownik
 +
! przymiotnik
 +
|-
 +
| veertiŕ
 +
(wert)
 +
| veertiŕ'''e'''
 +
(wertyński)
 +
|-
 +
| ????
 +
(????)
 +
| ????'''?'''  
 +
(????)
 +
|-
 +
| nevaaŕi
 +
(robak)
 +
| nevaaŕi'''se'''
 +
(robacki)
 +
|}
 +
 
 +
====Imiesłowy ✔====
 +
<hr>
 +
W języku protowertyńskim imiesłowy czynne tworzy się poprzez dodanie sufiksu '''-eti''', a imiesłów bierny poprzez dodanie sufiksu '''-avi'''.
 +
{| class="wikitable"
 +
|-
 +
! czasownik
 +
! imiesłów czynny
 +
! imiesłów bierny
 +
|-
 +
| euvarev
 +
(mówić)
 +
| euvar'''eti'''
 +
(mówiący)
 +
| euvar'''avi'''
 +
(mówiony)
 +
|-
 +
| zeurev
 +
(chodzić)
 +
| zeur'''eti'''
 +
(chodzący)
 +
| zeur'''avi'''
 +
(chodzony)
 +
|-
 +
| yauŕetev
 +
(nazywać)
 +
| yauŕet'''eti'''
 +
(nazywający)
 +
| yauŕet'''avi'''
 +
(nazywany)
 +
|}
 +
 
 +
===Zaimki===
 +
<hr>
 +
====Zaimki rzeczowe ✔====
 +
<hr>
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center;" border
 +
! rowspan="3" | Przypadek
 +
! colspan="5" | Liczba pojedyncza
 +
! colspan="3" | Liczba mnoga/absolutna
 +
|-
 +
! rowspan="2" | 1. os.
 +
! rowspan="2" | 2. os.
 +
! colspan="3" | 3. os.
 +
! rowspan="2" | 1. os.
 +
! rowspan="2" | 2. os.
 +
! rowspan="2" | 3. os.
 +
|-
 +
! m
 +
! f
 +
! n
 +
|-
 +
! Nominativus
 +
| width="10%" | fiŕ (''ja'')
 +
| width="10%" | weŕi (''ty'')
 +
| width="10%" | shiŕ (''on'')
 +
| width="10%" | leŕa (''ona'')
 +
| width="10%" | neŕi (''ono'')
 +
| width="10%" | aŕay (''my'')
 +
| width="10%" | evay (''wy'')
 +
| width="10%" | veŕay (''oni'')
 +
|-
 +
! Genetivus
 +
| fiŕesi (''mnie'')
 +
| weŕisa (''ciebie'')
 +
| shiŕesi (''jego/go'')
 +
| leŕase (''jej/niej'')
 +
| neŕisa (''jego/go/niego'')
 +
| aŕayesi (''nas'')
 +
| evayesi (''was'')
 +
| veŕayesi (''ich/nich'')
 
|-
 
|-
 +
! Dativus
 +
| fiŕevi (''mnie/mi'')
 +
| weŕiva (''tobie/ci'')
 +
| shiŕevi (''jemu/mu/niemu'')
 +
| leŕave (''jej/niej'')
 +
| neŕiva (''jemu/mu/niemu'')
 +
| aŕayevi (''nam'')
 +
| evayevi (''wam'')
 +
| veŕayevi (''im/nim'')
 +
|-
 +
! Accusativus
 +
| fiŕeuŕ (''mnie/mię'')
 +
| weŕiwŕ (''ciebie/cię'')
 +
| shiŕeuŕ (''jego/go/niego'')
 +
| leŕauŕ (''ją/nią'')
 +
| neŕiwŕ (''je/nie'')
 +
| aŕayeuŕ (''nas'')
 +
| evayeuŕ (''was'')
 +
| veŕayeuŕ (''ich/nich'')
 +
|-
 +
! Comitativus
 +
| fiŕevt (''ze mną'')
 +
| weŕivt (''z tobą'')
 +
| shiŕevt (''z nim'')
 +
| leŕavt (''z nią'')
 +
| neŕivt (''z nim'')
 +
| aŕayevt (''z nami'')
 +
| evayevt (''z wami'')
 +
| veŕayevt (''z nimi'')
 +
|-
 +
! Ablativus
 +
| fiŕeŕi (''ode mnie'')
 +
| weŕiŕa (''od ciebie'')
 +
| shiŕeŕi (''od niego'')
 +
| leŕaŕe (''od niej'')
 +
| neŕiŕa (''od tego'')
 +
| aŕayeŕi (''od nas'')
 +
| evayeŕi (''od was'')
 +
| veŕayeŕi (''od nich'')
 +
|-
 +
! Allativus
 +
| fiŕene (''do mnie'')
 +
| weŕina (''do ciebie'')
 +
| shiŕene (''do niego'')
 +
| leŕani (''do niej'')
 +
| neŕina (''do tego'')
 +
| aŕayene (''do nas'')
 +
| evayene (''do was'')
 +
| veŕayene (''do nich'')
 
|}
 
|}
  
==Rzeczowniki==
+
===Rzeczowniki===
 +
<hr>
 +
====Liczba====
 +
<hr>
 +
Język protowertyński posiada 4 liczby - liczbę pojedynczą, zerową, mnogą i absolutną.
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
|-
 
|-
! L. pojedyncza
+
! l.zerowa
! L. mnoga  
+
! l.pojedyncza
 +
! l.mnoga  
 +
! l.absolutna
 
|-
 
|-
 +
| align="center" | xaŕeedh'''erį'''
 +
(żaden miecz)
 
| align="center" | xaŕeedh
 
| align="center" | xaŕeedh
(miecz)
+
(miecz)  
| align="center" | xaŕeedh'''ay'''  
+
| align="center" | xaŕeedh'''ey'''  
 
(miecze)
 
(miecze)
 +
| align="center" | xaŕeedh'''eye'''
 +
(wszystkie miecze)
 +
|-
 +
| align="center" | nevaaŕ'''irą'''
 +
(żaden robak)
 +
| align="center" | nevaaŕi
 +
(robak)
 +
| align="center" | nevaaŕ'''iyi'''
 +
(robaki)
 +
| align="center" | nevaaŕ'''iya'''
 +
(wszystkie robaki)
 
|}
 
|}
==Przypadki==
 
ke:rtir xe:m torɣad
 
  
=Słowniczek=
+
===Przypadki===
#'''fiŕ''' /fiɾ/ - ja
+
<hr>
#'''weŕi''' /wɛɾi/- ty
+
W języku protowertyńskim występuje 8 przypadków.
#'''shiŕ''' /ʃiɾ/ - on
+
{| class="wikitable"
#'''leŕa''' /lɛɾa/ - ona
+
|-
#'''neŕe''' /nɛɾɛ/ - ono
+
!
#'''aŕay''' /aɾaj/ - my
+
! Przypadek
#'''evay''' /ɛʋaj/ - wy
+
! Pytanie
#'''veŕay''' /ʋɛɾaj/ - oni
+
|-
#'''ĺauŕaadh''' /lʲawɾaːð/ - mowa
+
| I.
#'''veryaadh''' /ʋɛrʲaːð/ - naprzód
+
| Nominativus
#'''yauneevaŕ''' /jawnɛːʋaɾ/ - terytorium
+
| Kto?, Co?
#'''xaŕeedh''' /haɾɛːð/ - miecz
+
|-
#'''vaylev''' /ʋajlɛʋ/ - dawać
+
| II.
#'''euvarev''' /ɛwʋarɛʋ/ - mówić
+
| Genetivus
#'''zeurev''' /zɛwrɛʋ/ - chodzić
+
| Kogo?, Czego?
#'''nevaaŕi''' /nɛʋaːɾi/ - robak/larwa
+
|-
 +
| III.
 +
| Dativus
 +
| Komu?, Czemu?
 +
|-
 +
| IV.
 +
| Accusativus
 +
| Kogo?, Co?
 +
|-
 +
| V.
 +
| Comitativus
 +
| Z kimś, Z czymś.
 +
|-
 +
| VI.
 +
| Ablativus
 +
| Skąd?, Od kogo?, Od czego?
 +
|-
 +
| VII.
 +
| Allativus
 +
| Dokąd?, Do kogo?, Do czego?
 +
|-
 +
| VIII.
 +
| Vocativus
 +
| [Wołacz]
 +
|}
 +
====Odmiana rzeczowników ✔====
 +
<hr>
 +
Odmiana zachodzi poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu.
 +
{| class="wikitable"
 +
|-
 +
!
 +
! l.zerowa
 +
! l.pojedyńcza
 +
! l.mnoga
 +
! l.absolutna
 +
|-
 +
| I.
 +
| -erį / -arę / -irą
 +
| -ø / -a / -i
 +
| -ey / -aye / -iyi
 +
| -eye / -ayi / -iya
 +
|-
 +
| II.
 +
| -erv / -arv / -irv
 +
| -esi / -ase / -isa
 +
| -eyu / -ayu / -iyu
 +
| -esiŕ / -aseŕ / -isaŕ
 +
|-
 +
| III.
 +
| -eŕex / -aŕix / -iŕax
 +
| -evi / -ave / -iva
 +
| -eviy / -avey / -ivay
 +
| -eŕes / -aŕis / -iŕas
 +
|-
 +
| IV.
 +
| -eviv / -avev / -ivav
 +
| -euŕ / -auŕ / -iwŕ
 +
| -evni / -avna / -ivna
 +
| -etiv / -atev / -itav
 +
|-
 +
| V.
 +
| -esex / -asix / -isax
 +
| -evt / -avt / -ivt
 +
| -etis / -ates / -itas
 +
| -esiv / -asev / -isav
 +
|-
 +
| VI.
 +
| -evin / -aven / -ivun
 +
| -eŕi / -aŕe / -iŕa
 +
| -eviŕ / -aveŕ / -ivaŕ
 +
| -eŕin / -aŕen / -iŕan
 +
|-
 +
| VII.
 +
| -enis / -anus / -inas
 +
| -ene / -ani / -ina
 +
| -enev / -aniv / -inav
 +
| -eney / -aniy / -inay
 +
|-
 +
| VIII.
 +
| -evus / -avis / -ivas
 +
| -eŕu / -aŕu / -iŕu
 +
| -esuy / -asay / -isey
 +
| -evų / -avą / -ivę
 +
|}
 +
 
 +
====Odmiana przymiotników przez przypadki====
 +
<hr>
 +
 
 +
==Słowniczek==
 +
#'''fiŕ''' /ˈfiɾ/ - ja
 +
#'''weŕi''' /ˈwɛɾi/- ty
 +
#'''shiŕ''' /ˈʃiɾ/ - on
 +
#'''leŕa''' /ˈlɛɾa/ - ona
 +
#'''neŕe''' /ˈnɛɾɛ/ - ono
 +
#'''aŕay''' /ˈaɾaj/ - my
 +
#'''evay''' /ˈɛʋaj/ - wy
 +
#'''veŕay''' /ˈʋɛɾaj/ - oni
 +
#'''ĺauŕaadh''' /ˈʎawɾaːð/ - język [mowa]
 +
#'''veryaadh''' /ˈʋɛrjaːð/ - naprzód
 +
#'''yauneevaŕ''' /ˈjawnɛːʋaɾ/ - terytorium
 +
#'''xaŕeedh''' /ˈhaɾɛːð/ - miecz
 +
#'''euvarig''' /ˈɛwʋarig/ - mowa
 +
#'''euvarev''' /ˈɛwʋarɛʋ/ - mówić
 +
#'''zeurig''' /ˈzɛwrig/ - chód
 +
#'''zeurev''' /ˈzɛwrɛʋ/ - chodzić
 +
#'''nevaaŕi''' /ˈnɛʋaːɾi/ - robak/larwa
 +
#'''teuvaaŕ''' /ˈtɛwʋaːɾ/ -
 +
#'''veeŕtiŕ''' /ˈʋɛːɾtiɾ/ - wert
 +
#'''thaŕ''' /ˈθaɾ/ - co
 +
#'''eyvaŕ''' /ˈɛjʋaɾ/ - gdzie
  
=Rozwój fonetyki=
+
==Rozwój fonetyki==
 
*'''JĘZYK PRAPOŁUDNIOWOWERTYŃSKI'''
 
*'''JĘZYK PRAPOŁUDNIOWOWERTYŃSKI'''
 +
/ɛ̃/ > /ɛ̃ŋ/, inne nosówki analogicznie. <br>
 
*'''JĘZYK PRAPÓŁNOCNOWOWERTYŃSKI'''
 
*'''JĘZYK PRAPÓŁNOCNOWOWERTYŃSKI'''
 +
/ɛ̃/ > /ɛn/, inne nosówki analogicznie. <br>
 
*'''JĘZYK PRAWSCHODNIOWOWERTYŃSKI'''
 
*'''JĘZYK PRAWSCHODNIOWOWERTYŃSKI'''
 +
/ɛ̃/ > /ɛ/, inne nosówki analogicznie. <br>

Aktualna wersja na dzień 16:04, 24 lis 2020

Język protowertyński
Veertiŕe ĺauŕaadh
Sposoby zapisu: pierwotnie: brak
aktualnie: pismo wertyńskie
na ziemi: alfabet łaciński
Typologia: aglutynacyjno-fleksyjny, VSO
Faktycznie
Utworzenie: F1req w 2020
Najnowsza wersja: 1
W Kyon
Używany w : ???
Klasyfikacja: Języki wertyńskie
Przykład
???
???
Lista conlangów
Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.

Język protowertyński (Veertiŕe ĺauŕaadh [ˈʋɛːrtiɾɛ ˈʎawɾaːð]), we współczesnym wertyńskim znany jako (...) — język autorstwa F1rqa stworzony w 2020 roku jako jego pierwszy konlang. Język pierwotnie nosił nazwę "język wertyński", po lekkich przeróbkach został przemianowany na "język protowertyński". W świecie Kyonu posługiwali się nim pierwsi wertowie którzy przybyli na tereny dzisiejszej Wertynii. Jest to prajęzyk który dał początek rodzinie języków wertyńskich, wyłoniły się z niego 3 dialekty, północny, południowy oraz wschodni, z których to wyłoniły się obecne języki.

Fonologia

Samogłoski ✔


W języku protowertyńskim występują 4 samogłoski, plus ich długie oraz nosowe odpowiedniki.

Przednie Tylne
Przymknięte iĩ
Prawie przymknięte ʊʊːʊ̃
Półotwarte ɛɛːɛ̃
Otwarte aã

Dyftongi


W języku protowertyńskim występuje 9 dyftongów:

  • au - [aw] jak w ĺauŕaadhawɾaːð] (język)
  • eu - [ɛw] jak w euvarev [ɛwʋarɛʋ] (mówić)
  • ay - [aj] jak w [...]
  • ey - [ɛj] jak w [...]
  • ae - [] jak w [...]
  • ea - [ɛa] jak w [...]
  • uy - [ʊj] jak w [...]
  • ua - [ʊa] jak w [...]
  • ue - [ʊɛ] jak w [...]

Spółgłoski ✔


W języku protowertyńskim występuje 28 spółgłosek.

Wargowe Zębowe Dziąsłowe Podnieb. Welarne Krtaniowe
Nosowe ɱ n ŋ
Zwarte bezdźwięczne p t k
dźwięczne b d g
Afrykaty bezdźwięczne t͡st͡ʃ
dźwięczne d͡zd͡ʒ
Szczelinowe bezdźwięczne f θ sʃ h
dźwięczne ð zʒ
Drżące r
Uderzeniowe ɾ
Aproksymanty ʋ l jʎ w

Akcent i struktura sylaby


W języku protowertyńskim akcent zawsze pada na pierwszą sylabę.

Sposoby zapisu

Język protowertyński w swojej pierwotnej formie nie posiadał sposobów zapisu, dopiero w późniejszych wiekach powstał zapis w alfabecie wertyńskim stworzony przez kapłanów. Na potrzeby realnego świata protowertyński posiada również zapis w alfabecie łacińskim.

Transkrypcja łacińska ✔


W zapisie łacińskim języka protowertyńskiego występuje 28 liter oraz 12 dwuznaków.

a aa ą b d ds dj dh e ee
[a] [] [ã] [b] [d] [d͡z] [d͡ʒ] [ð] [ɛ] [ɛː]
ę f g x i ii į y q l
[ɛ̃] [f] [g] [h] [i] [] [ĩ] [j] [k] [l]
ĺ m n ng p r ŕ s sh t
[ʎ] [ɱ] [n] [ŋ] [p] [r] [ɾ] [s] [ʃ] [t]
ts tz th u uu ų v w z j
[t͡s] [t͡ʃ] [θ] [ʊ] [ʊː] [ʊ̃] [ʋ] [w] [z] [ʒ]

Pismo wertyńskie


Litera Nazwa Wymowa Transkrypcja
Zapis Wymowa
a /a/ /a/ a
aay /aːj/ /a:/ aa
ą /ã/ /ã/ ą
bay /baj/ /b/ b
day /daj/ /d/ d
dsay /d͡zaj/ /d͡z/ ds
djay /d͡ʒaj/ /d͡ʒ/ dj
dhay /ðaj/ /ð/ dh
e /ɛ/ /ɛ/ e
eey /ɛːj/ /ɛː/ ee
ę /ɛ̃/ /ɛ̃/ ę
fay /faj/ /f/ f
gay /gaj/ /g/ g
xay /haj/ /h/ x
i /i/ /i/ i
iiy /iːj/ /iː/ ii
į /ĩ/ /ĩ/ į
yay /jaj/ /j/ y
qay /kaj/ /k/ q
lay /laj/ /l/ l
ĺay /ʎaj/ /ʎ/ ĺ
may /ɱaj/ /ɱ/ m
nay /naj/ /n/ n
ngay /ŋaj/ /ŋ/ ng
pay /paj/ /p/ p
ray /raj/ /r/ r
ŕay /ɾaj/ /ɾ/ ŕ
say /saj/ /s/ s
shay /ʃaj/ /ʃ/ sh
tay /taj/ /t/ t
tsay /t͡saj/ /t͡s/ ts
tzay /t͡ʃaj/ /t͡ʃ/ tz
thay /θaj/ /θ/ th
u /ʊ/ /ʊ/ u
uuy /ʊːj/ /ʊ:/ uu
ų /ʊ̃/ /ʊ̃/ ų
vay /ʋaj/ /ʋ/ v
way /waj/ /w/ w
zay /zaj/ /z/ z
jay /ʒaj/ /ʒ/ j

Gramatyka

Czasowniki


Odmiana czasowników przez osoby


Czasowniki regularne odmienia się przez osoby poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu. Wszystkie czasowniki regularne w bezokoliczniku kończą się na -ev.

osoba sufiks zeurev - chodzić euvarev - mówić ?????? - dawać
ja - fiŕ -au zeurau - chodzę euvarau - mówię vaylau - daję
ty - weŕi -ay zeuray - chodzisz euvaray - mówisz vaylay - dajesz
on - shiŕ zeurų - on chodzi euvarų - on mówi vaylų - on daje
ona - leŕa zeurą - ona chodzi euvarą - ona mówi vaylą - ona daje
ono - neŕe zeurę - ono chodzi euvarę - ono mówi vaylę - ono daje
my - aŕay -uti zeuruti - chodzimy euvaruti - mówimy vayluti - dajemy
wy - evay -avi zeuravi - chodzicie euvaravi - mówicie vaylavi - dajecie
oni - veŕay -eni zeureni - chodzą euvareni - mówią vayleni - dają

Czasy ✔


W języku protowertyńskim występują trzy czasy: przeszły, teraźniejszy oraz przyszły. Tworzy się je za pomocą odpowiedniego przedimka. Czas teraźniejszy zawiera się w domyślnym rdzeniu czasownika, czas przeszły tworzy się poprzez dodanie przedimka viŕ, czas przyszły natomiast poprzez dodanie przedimka xeŕ.

Czas Przedimek Przykład Znaczenie
Przeszły viŕ viŕ zeurau

viŕ euvarau


viŕ yauŕetau

chodziłem

mówiłem


nazywałem

Teraźniejszy zeurau

euvarau


yauŕetau

chodzę

mówię


nazywam

Przyszły xeŕ xeŕ zeurau

xeŕ euvarau


xeŕ yauŕetau

będę chodził

będę mówił


będę nazywał

Tryby ✔


W języku protowertyńskim występują 4 tryby: tryb oznajmujący, tryb potencjalny, tryb przypuszczający oraz tryb rozkazujący. Tworzy się je dodając odpowiednią partykułę. Tryb oznajmujący zawiera się w rdzeniu czasownika, tryb potencjalny tworzy się poprzez dodanie partykuły xan, tryb przypuszczający tworzy się poprzez dodanie partykuły qin, tryb rozkazujący natomiast za pomocą partykuły ven.

Tryb Partykuła Przykład Znaczenie
Oznajmujący zeuray

euvaray


yauŕetay

chodzisz

mówisz


nazywasz

Potencjalny xan zeuray xan

euvaray xan


yauŕetay xan

może chodzisz

może mówisz


może nazywasz

Przypuszczający qin zeuray qin

euvaray qin


yauŕetay qin

chodziłbyś

mówiłbyś


nazywałbyś

Rozkazujący ven zeuray ven

euvaray ven


yauŕetay ven

chodź (ty)

mów (ty)


nazywaj (ty)

Negacja czasowników ✔


Negacja czasowników odbywa się poprzez dodanie partykuły ŕev za czasownikiem.

  • zeurau ŕev — nie chodzę
  • euvarau ŕev - nie mówisz
  • yauŕetau ŕev - nie nazywam

Przymiotniki


Negacja przymiotników ✔


Negacja przymiotników odbywa się poprzez dodanie partykuły ŕev za przymiotnikiem.

  • veertiŕe ŕev — nie wertyński
  • xaashaŕe ŕev - nie pogański
  • nevaaŕise ŕev - nie robacki

Przymiotniki odrzeczownikowe


Przymiotniki odrzeczownikowe tworzymy poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu, zazwyczaj jest to -e, w przypadku wyrazów zakończonych -a dajemy sufiks -ve, natomiast w przypadku wyrazów zakończonych -i dajemy sufiks -se

rzeczownik przymiotnik
veertiŕ

(wert)

veertiŕe

(wertyński)

????

(????)

?????

(????)

nevaaŕi

(robak)

nevaaŕise

(robacki)

Imiesłowy ✔


W języku protowertyńskim imiesłowy czynne tworzy się poprzez dodanie sufiksu -eti, a imiesłów bierny poprzez dodanie sufiksu -avi.

czasownik imiesłów czynny imiesłów bierny
euvarev

(mówić)

euvareti

(mówiący)

euvaravi

(mówiony)

zeurev

(chodzić)

zeureti

(chodzący)

zeuravi

(chodzony)

yauŕetev

(nazywać)

yauŕeteti

(nazywający)

yauŕetavi

(nazywany)

Zaimki


Zaimki rzeczowe ✔


Przypadek Liczba pojedyncza Liczba mnoga/absolutna
1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os.
m f n
Nominativus fiŕ (ja) weŕi (ty) shiŕ (on) leŕa (ona) neŕi (ono) aŕay (my) evay (wy) veŕay (oni)
Genetivus fiŕesi (mnie) weŕisa (ciebie) shiŕesi (jego/go) leŕase (jej/niej) neŕisa (jego/go/niego) aŕayesi (nas) evayesi (was) veŕayesi (ich/nich)
Dativus fiŕevi (mnie/mi) weŕiva (tobie/ci) shiŕevi (jemu/mu/niemu) leŕave (jej/niej) neŕiva (jemu/mu/niemu) aŕayevi (nam) evayevi (wam) veŕayevi (im/nim)
Accusativus fiŕeuŕ (mnie/mię) weŕiwŕ (ciebie/cię) shiŕeuŕ (jego/go/niego) leŕauŕ (ją/nią) neŕiwŕ (je/nie) aŕayeuŕ (nas) evayeuŕ (was) veŕayeuŕ (ich/nich)
Comitativus fiŕevt (ze mną) weŕivt (z tobą) shiŕevt (z nim) leŕavt (z nią) neŕivt (z nim) aŕayevt (z nami) evayevt (z wami) veŕayevt (z nimi)
Ablativus fiŕeŕi (ode mnie) weŕiŕa (od ciebie) shiŕeŕi (od niego) leŕaŕe (od niej) neŕiŕa (od tego) aŕayeŕi (od nas) evayeŕi (od was) veŕayeŕi (od nich)
Allativus fiŕene (do mnie) weŕina (do ciebie) shiŕene (do niego) leŕani (do niej) neŕina (do tego) aŕayene (do nas) evayene (do was) veŕayene (do nich)

Rzeczowniki


Liczba


Język protowertyński posiada 4 liczby - liczbę pojedynczą, zerową, mnogą i absolutną.

l.zerowa l.pojedyncza l.mnoga l.absolutna
xaŕeedherį

(żaden miecz)

xaŕeedh

(miecz)

xaŕeedhey

(miecze)

xaŕeedheye

(wszystkie miecze)

nevaaŕirą

(żaden robak)

nevaaŕi

(robak)

nevaaŕiyi

(robaki)

nevaaŕiya

(wszystkie robaki)

Przypadki


W języku protowertyńskim występuje 8 przypadków.

Przypadek Pytanie
I. Nominativus Kto?, Co?
II. Genetivus Kogo?, Czego?
III. Dativus Komu?, Czemu?
IV. Accusativus Kogo?, Co?
V. Comitativus Z kimś, Z czymś.
VI. Ablativus Skąd?, Od kogo?, Od czego?
VII. Allativus Dokąd?, Do kogo?, Do czego?
VIII. Vocativus [Wołacz]

Odmiana rzeczowników ✔


Odmiana zachodzi poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu.

l.zerowa l.pojedyńcza l.mnoga l.absolutna
I. -erį / -arę / -irą -ø / -a / -i -ey / -aye / -iyi -eye / -ayi / -iya
II. -erv / -arv / -irv -esi / -ase / -isa -eyu / -ayu / -iyu -esiŕ / -aseŕ / -isaŕ
III. -eŕex / -aŕix / -iŕax -evi / -ave / -iva -eviy / -avey / -ivay -eŕes / -aŕis / -iŕas
IV. -eviv / -avev / -ivav -euŕ / -auŕ / -iwŕ -evni / -avna / -ivna -etiv / -atev / -itav
V. -esex / -asix / -isax -evt / -avt / -ivt -etis / -ates / -itas -esiv / -asev / -isav
VI. -evin / -aven / -ivun -eŕi / -aŕe / -iŕa -eviŕ / -aveŕ / -ivaŕ -eŕin / -aŕen / -iŕan
VII. -enis / -anus / -inas -ene / -ani / -ina -enev / -aniv / -inav -eney / -aniy / -inay
VIII. -evus / -avis / -ivas -eŕu / -aŕu / -iŕu -esuy / -asay / -isey -evų / -avą / -ivę

Odmiana przymiotników przez przypadki


Słowniczek

  1. fiŕ /ˈfiɾ/ - ja
  2. weŕi /ˈwɛɾi/- ty
  3. shiŕ /ˈʃiɾ/ - on
  4. leŕa /ˈlɛɾa/ - ona
  5. neŕe /ˈnɛɾɛ/ - ono
  6. aŕay /ˈaɾaj/ - my
  7. evay /ˈɛʋaj/ - wy
  8. veŕay /ˈʋɛɾaj/ - oni
  9. ĺauŕaadh /ˈʎawɾaːð/ - język [mowa]
  10. veryaadh /ˈʋɛrjaːð/ - naprzód
  11. yauneevaŕ /ˈjawnɛːʋaɾ/ - terytorium
  12. xaŕeedh /ˈhaɾɛːð/ - miecz
  13. euvarig /ˈɛwʋarig/ - mowa
  14. euvarev /ˈɛwʋarɛʋ/ - mówić
  15. zeurig /ˈzɛwrig/ - chód
  16. zeurev /ˈzɛwrɛʋ/ - chodzić
  17. nevaaŕi /ˈnɛʋaːɾi/ - robak/larwa
  18. teuvaaŕ /ˈtɛwʋaːɾ/ -
  19. veeŕtiŕ /ˈʋɛːɾtiɾ/ - wert
  20. thaŕ /ˈθaɾ/ - co
  21. eyvaŕ /ˈɛjʋaɾ/ - gdzie

Rozwój fonetyki

  • JĘZYK PRAPOŁUDNIOWOWERTYŃSKI

/ɛ̃/ > /ɛ̃ŋ/, inne nosówki analogicznie.

  • JĘZYK PRAPÓŁNOCNOWOWERTYŃSKI

/ɛ̃/ > /ɛn/, inne nosówki analogicznie.

  • JĘZYK PRAWSCHODNIOWOWERTYŃSKI

/ɛ̃/ > /ɛ/, inne nosówki analogicznie.