Język ruserski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 2165: Linia 2165:
  
 
=== Koniugacja II ===
 
=== Koniugacja II ===
 +
Koniugacja II obejmuje czasowniki słabe i mocne o temacie spółgłoskowym rozszerzonym o -e-, -er-, posiadające w pierwszej osobie liczby pojedynczej czasu teraźniejszego końcówkę -um, w trzeciej osobie liczby pojedynczej -et, a w trzeciej osobie liczby mnogiej -unt.
 +
 +
==== Koniugacja mocna ====
 +
Koniugacja dla ''dēiķum, dēiķet, deiķunt'' - pokazać, wskazać, zaznaczyć:
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center"
 +
!colspan=4| Czas teraźniejszy niedokonany
 +
|-
 +
! Liczba
 +
! Sg
 +
! Du
 +
! Pl
 +
|-
 +
! 1.
 +
| dēiķ'''um'''
 +
| dēiķ'''evo'''
 +
| dēiķ'''emo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| deiķ'''es'''
 +
| deiķ'''etu'''
 +
| deiķ'''eta'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| deiķ'''et'''
 +
| deiķ'''eta'''
 +
| deiķ'''unt'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Czas teraźniejszy dokonany
 +
|-
 +
! 1.
 +
| dēi'''n'''ķ'''um'''
 +
| dēi'''n'''ķ'''evo'''
 +
| dēi'''n'''ķ'''emo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| dei'''n'''ķ'''es'''
 +
| dei'''n'''ķ'''etu'''
 +
| dei'''n'''ķ'''eta'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| dei'''n'''ķ'''et'''
 +
| dei'''n'''ķ'''eta'''
 +
| dei'''n'''ķ'''unt'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Aoryst
 +
|-
 +
! 1.
 +
| '''de'''deiķ'''eso'''
 +
| '''de'''deiķ'''esvo'''
 +
| '''de'''deiķ'''esmo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| '''de'''deiķ'''edeiķ'''
 +
| '''de'''deiķ'''estu'''
 +
| '''de'''deiķ'''esta'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| '''de'''deiķ'''est'''
 +
| '''de'''deiķ'''esta'''
 +
| '''de'''deiķ'''esunt'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Perfekt
 +
|-
 +
! 1.
 +
| '''de'''dēiķ'''o'''
 +
| '''de'''dēiķ'''evo'''
 +
| '''de'''dēiķ'''emo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| '''de'''dēiķ'''es'''
 +
| '''de'''dēiķ'''etu'''
 +
| '''de'''dēiķ'''eta'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| '''de'''dēiķ'''et'''
 +
| '''de'''dēiķ'''eta'''
 +
| '''de'''dēiķ'''unt'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Imperfekt
 +
|-
 +
! 1.
 +
| imi deiķ'''un'''
 +
| svo deiķ'''un'''
 +
| smo deiķ'''un'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| si deiķ'''un'''
 +
| stu deiķ'''un'''
 +
| ste deiķ'''un'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| est deiķ'''un'''
 +
| sta deiķ'''un'''
 +
| sint deiķ'''un'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Przyszły
 +
|-
 +
! 1.
 +
| dēiķ'''inso'''
 +
| dēiķ'''insvo'''
 +
| dēiķ'''insmo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| deiķ'''indeiķ'''
 +
| deiķ'''instu'''
 +
| deiķ'''insta'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| deiķ'''inst'''
 +
| deiķ'''insta'''
 +
| deiķ'''insint'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Tryb Łączący
 +
|-
 +
! 1.
 +
| deiķ'''eso'''
 +
| deiķ'''esvo'''
 +
| deiķ'''esmo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| deiķ'''esi'''
 +
| deiķ'''estu'''
 +
| deiķ'''esta'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| deiķ'''esti'''
 +
| deiķ'''esta'''
 +
| deiķ'''esunti'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Tryb Przypuszczający
 +
|-
 +
! 1.
 +
| deiķ'''ojum'''
 +
| deiķ'''ojevo'''
 +
| deiķ'''ojemo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| deiķ'''ojes'''
 +
| deiķ'''ojetu'''
 +
| deiķ'''ojeta'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| deiķ'''ojet'''
 +
| deiķ'''ojeta'''
 +
| deiķ'''ojunt'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Tryb rozkazujący
 +
niedokonany
 +
|-
 +
! 2.
 +
| deiķ'''e'''
 +
| deiķ'''eta'''
 +
| deiķ'''ete'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Tryb rozkazujący
 +
dokonany
 +
|-
 +
! 2.
 +
| dei'''n'''ķ'''e'''
 +
| dei'''n'''ķ'''eta'''
 +
| dei'''n'''ķ'''ete'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Strona bierna niedokonana
 +
|-
 +
! 1.
 +
| deiķ'''etoimi'''
 +
| deiķ'''etrvo'''
 +
| deiķ'''etrmo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| deiķ'''etoisi'''
 +
| deiķ'''etrtu'''
 +
| deiķ'''etrte'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| deiķ'''etoisti'''
 +
| deiķ'''etrta'''
 +
| deiķ'''etrint'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Strona bierna dokonana
 +
|-
 +
! 1.
 +
| dei'''n'''ķ'''etoimi'''
 +
| dei'''n'''ķ'''etrvo'''
 +
| dei'''n'''ķ'''etrmo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| dei'''n'''ķ'''etoisi'''
 +
| dei'''n'''ķ'''etrtu'''
 +
| dei'''n'''ķ'''etrte'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| dei'''n'''ķ'''etoisti'''
 +
| dei'''n'''ķ'''etrta'''
 +
| dei'''n'''ķ'''etrint'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Imiesłów czynny niedokonany teraźniejszy
 +
|-
 +
|colspan=4| deiķ'''unts'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Imiesłów czynny dokonany teraźniejszy
 +
|-
 +
|colspan=4| dei'''n'''ķ'''unts'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Imiesłów bierny niedokonany teraźniejszy
 +
|-
 +
|colspan=4| deiķ'''ums'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Imiesłów bierny dokonany teraźniejszy
 +
|-
 +
|colspan=4| dei'''n'''ķ'''ums'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Imiesłów czynny niedokonany przeszły
 +
|-
 +
|colspan=4| '''de'''deiķ'''unts'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Imiesłów czynny dokonany przeszły
 +
|-
 +
|colspan=4| '''de'''dei'''n'''ķ'''unts'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Imiesłów bierny niedokonany przeszły
 +
|-
 +
|colspan=4| '''de'''deiķ'''ums'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Imiesłów bierny dokonany przeszły
 +
|-
 +
|colspan=4| '''de'''dei'''n'''ķ'''ums'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Bezokolicznik niedokonany
 +
|-
 +
|colspan=4| deiķ'''intis'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Bezokolicznik dokonany
 +
|-
 +
|colspan=4| dei'''n'''ķ'''intis'''
 +
|}
 +
 +
==== Koniugacja słaba ====
 +
 +
Odmiana dla czasownika ''sesum, seset, sesunt'' - 'kłaść'
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center"
 +
!colspan=4| Czas teraźniejszy niedokonany
 +
|-
 +
! Liczba
 +
! Sg
 +
! Du
 +
! Pl
 +
|-
 +
! 1.
 +
| ses'''um'''
 +
| ses'''evo'''
 +
| ses'''emo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| ses'''es'''
 +
| ses'''etu'''
 +
| ses'''eta'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| ses'''et'''
 +
| ses'''eta'''
 +
| ses'''unt'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Czas teraźniejszy dokonany
 +
|-
 +
! 1.
 +
| si'''n'''s'''um'''
 +
| si'''n'''s'''evo'''
 +
| si'''n'''s'''emo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| si'''n'''s'''es'''
 +
| si'''n'''s'''etu'''
 +
| si'''n'''s'''eta'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| si'''n'''s'''et'''
 +
| si'''n'''s'''eta'''
 +
| si'''n'''s'''unt'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Aoryst
 +
|-
 +
! 1.
 +
| '''se'''ses'''eso'''
 +
| '''se'''ses'''esvo'''
 +
| '''se'''ses'''esmo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| '''se'''ses'''eses'''
 +
| '''se'''ses'''estu'''
 +
| '''se'''ses'''esta'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| '''se'''ses'''est'''
 +
| '''se'''ses'''esta'''
 +
| '''se'''ses'''esunt'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Perfekt
 +
|-
 +
! 1.
 +
| '''se'''ses'''o'''
 +
| '''se'''ses'''evo'''
 +
| '''se'''ses'''emo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| '''se'''ses'''es'''
 +
| '''se'''ses'''etu'''
 +
| '''se'''ses'''eta'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| '''se'''ses'''et'''
 +
| '''se'''ses'''eta'''
 +
| '''se'''ses'''unt'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Imperfekt
 +
|-
 +
! 1.
 +
| imi ses'''un'''
 +
| svo ses'''un'''
 +
| smo ses'''un'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| si ses'''un'''
 +
| stu ses'''un'''
 +
| ste ses'''un'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| est ses'''un'''
 +
| sta ses'''un'''
 +
| sint ses'''un'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Przyszły
 +
|-
 +
! 1.
 +
| ses'''inso'''
 +
| ses'''insvo'''
 +
| ses'''insmo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| ses'''inses'''
 +
| ses'''instu'''
 +
| ses'''insta'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| ses'''inst'''
 +
| ses'''insta'''
 +
| ses'''insint'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Tryb Łączący
 +
|-
 +
! 1.
 +
| ses'''eso'''
 +
| ses'''esvo'''
 +
| ses'''esmo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| ses'''esi'''
 +
| ses'''estu'''
 +
| ses'''esta'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| ses'''esti'''
 +
| ses'''esta'''
 +
| ses'''esunti'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Tryb Przypuszczający
 +
|-
 +
! 1.
 +
| ses'''ojum'''
 +
| ses'''ojevo'''
 +
| ses'''ojemo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| ses'''ojes'''
 +
| ses'''ojetu'''
 +
| ses'''ojeta'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| ses'''ojet'''
 +
| ses'''ojeta'''
 +
| ses'''ojunt'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Tryb rozkazujący
 +
niedokonany
 +
|-
 +
! 2.
 +
| ses'''e'''
 +
| ses'''eta'''
 +
| ses'''ete'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Tryb rozkazujący
 +
dokonany
 +
|-
 +
! 2.
 +
| si'''n'''s'''e'''
 +
| si'''n'''s'''eta'''
 +
| si'''n'''s'''ete'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Strona bierna niedokonana
 +
|-
 +
! 1.
 +
| ses'''etoimi'''
 +
| ses'''etrvo'''
 +
| ses'''etrmo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| ses'''etoisi'''
 +
| ses'''etrtu'''
 +
| ses'''etrte'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| ses'''etoisti'''
 +
| ses'''etrta'''
 +
| ses'''etrint'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Strona bierna dokonana
 +
|-
 +
! 1.
 +
| si'''n'''s'''etoimi'''
 +
| si'''n'''s'''etrvo'''
 +
| si'''n'''s'''etrmo'''
 +
|-
 +
! 2.
 +
| si'''n'''s'''etoisi'''
 +
| si'''n'''s'''etrtu'''
 +
| si'''n'''s'''etrte'''
 +
|-
 +
! 3.
 +
| si'''n'''s'''etoisti'''
 +
| si'''n'''s'''etrta'''
 +
| si'''n'''s'''etrint'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Imiesłów czynny niedokonany teraźniejszy
 +
|-
 +
|colspan=4| ses'''unts'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Imiesłów czynny dokonany teraźniejszy
 +
|-
 +
|colspan=4| si'''n'''s'''unts'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Imiesłów bierny niedokonany teraźniejszy
 +
|-
 +
|colspan=4| ses'''ums'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Imiesłów bierny dokonany teraźniejszy
 +
|-
 +
|colspan=4| si'''n'''s'''ums'''
 +
|-
 +
!colspan=4| Imiesłów czynny niedokonany
 +
|-
 +
|colspan=4| '''se'''ses'''unts'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Imiesłów czynny dokonany
 +
|-
 +
|colspan=4| '''se'''si'''n'''s'''unts'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Imiesłów bierny niedokonany
 +
|-
 +
|colspan=4| '''se'''ses'''ums'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Imiesłów bierny dokonany
 +
|-
 +
|colspan=4| '''se'''si'''n'''s'''ums'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Bezokolicznik niedokonany
 +
|-
 +
|colspan=4| ses'''intis'''
 +
|-
 +
!colspan=4|Bezokolicznik dokonany
 +
|-
 +
|colspan=4| si'''n'''s'''intis'''
 +
|}
  
 
=== Koniugacja III ===
 
=== Koniugacja III ===

Wersja z 10:03, 17 gru 2016

Język ruserski (russrs dix [ˈrʉsr̩s ˈdiks] - język Ruserów używany w świecie Nuqs funst. Jest to język wyprowadzony z PIE.

Zmiany fonetyczne

Rozwój laryngałów

  • eh₂, h₂e > ah₂, h₂a
  • eh₃, h₃e > oh₃, h₃o
  • h₁ > 0, 0, e
  • h₂ > s, x, a
  • h₃ > sʷ, xʷ, u

Pierwszy rząd dotyczy rozwoju w nagłosie, drugi rząd przed akcentowaną samogłoską, a trzeci w tzw. silnej pozycji między dwoma spółgłoskami.

W pozostałych pozycjach laryngały odpadają nie wzdłużając poprzedzającej lub poprzedzanej samogłoski.

Rozwój palatalnych

  • ḱ > ḱ
  • ǵ > ǵ
  • ǵʰ > ḱʰ > x́

Rozwój przydechowych

  • ǵʰ > ḱʰ > x́
  • bʰ > pʰ > f
  • dʰ > tʰ > s
  • gʰ > kʰ > x
  • gʰʷ > kʰʷ > xʷ

Rozwój sonornych

  • m̩, n̩, r̩, l̩ > om, on, or, ol

Rozwój dotyczy tylko pozycji w wygłosie. W innych pozycjach sonorne zachowały swój sylabotwórczy charakter.

Zwężenie przed m, n

  • en, em > in, im
  • on, om > un, um
  • ēn, ēm > īn, īm
  • ōn, ōm > ūn, ūm

Pierwsza labializacja

Przed kʷ, xʷ, w, sʷ:

  • o > u
  • ō > ū

Delabializacja

  • u > ʉ
  • ū > ʉː

Druga labializacja

Przed kʷ, gʷ, xʷ, w, sʷ:

  • o > u
  • ō > ū

Monoftongizacja

  • au > o
  • āu > ō
  • ou > u
  • ōu > ū
  • ei > i
  • ēi > ī

Monoftongizacja

  • io > eo > jo
  • iō > eō > jō
  • iu > eʉ > jʉ
  • iū > eʉ > jʉː

Wypadanie samogłosek

  • wypadanie wygłosowego o, u przed -s

Zmiany spółgłoskowe

  • w > v
  • gʷ > kʷ
  • o > u (przed kʷ, xʷ, w, sʷ)
  • ng > ŋɣ > ɣ
  • ni, niː > nʲ (oraz późniejsza reinterpretacja)
  • li, liː > lʲ (oraz późniejsza reinterpretacja)
  • sʷ > s
  • uproszczenie zbitek spółgłoskowych (w większości przypadków do pierwszego składnika)

Alfabet

Alfabet
A a

/a/

Ā ā

/ɑː/

B b

/b/

D d

/d/

E e

/ɛ/

Ē ē

/eː/

F f

/f/

G g

/g/

Ģ ģ

/ɟ/, /ʝ/

Ġ ġ

/ɣ/

H h

/x/

Ḩ ḩ

/ç/

Ƕ ƕ

/xʷ/

I i

/i/

Ī ī

/iː/

J j

/j/

K k

/k/

Ķ ķ

/c/

L l

/l/, /l̩/

Ļ ļ

/lʲ/, /l̩ʲ/

M m

/m/, /m̩/

N n

/n/, /n̩/

Ņ ņ

/nʲ/, /nʲ̩/

O o

/ɔ/

Ō ō

/oː/

P p

/p/

Q q

/kʷ/

R r

/r/, /r̩/

S s ſ

/s/

T t

/t/

U u

/ʉ/, /u/

Ū ū

/ʉː/, /uː/

V v

/v/

Z z

/z/

Dwuznaki
Ai ai

/ai/

Āi āi

/aːi/

Au au

/ɔ/

Āu āu

/oː/

Ei ei

/i/

Ēi ēi

/iː/

Eo eo

/ĭɔ/

Eō eō

/ĭoː/

Eu eu

/ɛu/

Ēu ēu

/eːu/

Eú eú

/ĭʉ/

Eū eū

/ĭʉː/

Oi oi

/ɔi/

Ōi ōi

/oːi/

Ou ou

/uː/

Ōu ōu

/uː/

Ui ui

/ʉi/

Ūi ūi

/ʉːi/

Morfologia

Fleksja imienna jak i słowna języka ruserskiego jest silnie rozbudowana. Słowa odmieniają się zgodnie z takimi kategoriami jak:

  • rodzaj (męski żywotny : męski nieżywotny : żeński : nijaki)
  • przypadek (mianownik : dopełniacz : partytyw : celownik : biernik : narzędnik : miejscownik : ablatyw : allatyw : forma liczebna : wołacz)
  • liczba (pojedyncza : podwójna : mnoga : zbiorowa)
  • stopień (równy : wyższy : najwyższy)
  • czas (teraźniejszy : przyszły : perfekt : imperfekt : aoryst : plusquamperfect)
  • aspekt (dokonany : niedokonany)
  • osoba (pierwsza : druga : trzecia)
  • strona (czynna : bierna : zwrotna)
  • tryb (oznajmujący : rozkazujący : łączący : przypuszczający)

Zaimek

Zaimek osobowy

Zaimek wskazujący

Rzeczownik

Deklinacja
Liczba Sg Du Pl
Mianownik
Wołacz
Biernik
Narzędnik
Celownik
Ablatyw
Dopełniacz
Miejscownik
Partytyw
Allatyw
Forma liczebna

Rzeczowniki mocne i słabe

W języku ruserskim każdy rzeczownik mocny posiada dwie formy tematu:

  • mocną (mianownik, wołacz, biernik)
  • słabą (dopełniacz, celownik, narzędnik, miejscownik, ablatyw, allatyw, partytyw, forma liczebna)

Deklinacja I

Do deklinacji I należą wszystkie rzeczowniki posiadające w formie mianownika końcówkę -s, a w formie biernika -um.

Mocna

I Mocna
nuqs noc
Liczba Sg Du Pl
Mianownik nuqs nuqo nuqi
Wołacz nuqe nuqo nuqos
Biernik nuqum nuqeve nuquns
Narzędnik neqa neqous neqfi
Celownik neqei neqous neqofs
Ablatyw neqs neqous nequms
Dopełniacz neqs neqofām neqūm
Miejscownik neqi neqofām neqois
Partytyw neqosum neqosof neqos
Allatyw neqa neqmous neqmois
Forma liczebna neqors

Słaba

I Słaba
vlqs wilk
Liczba Sg Du Pl
Mianownik vlqs vlqo vlqi
Wołacz vlqe vlqo vlqos
Biernik vlqum vlqeve vlquns
Narzędnik vlqa vlqous vlqfi
Celownik vlqei vlqous vlqofs
Ablatyw vlqes vlqous vlqums
Dopełniacz vlqes vlqofām vlqūm
Miejscownik vlqi vlqofām vlqois
Partytyw vlqosum vlqosof vlqos
Allatyw vlqa vlqmous vlqmois
Forma liczebna vlqors

Deklinacja II

Do deklinacji II należą wszystkie rzeczowniki mające w mianowniku końcówkę -is.

Mocna

II Mocna
sovis owca
Liczba Sg Du Pl
Mianownik sovis sovise soves
Wołacz sove sovise soves
Biernik sovim sovise sovins
Narzędnik sevi seveus sevfi
Celownik sevei seveus sevefs
Ablatyw sevis seveus sevums
Dopełniacz sevis sevefām sevūm
Miejscownik sevi sevefām seveis
Partytyw sevesum sevesof sevos
Allatyw seva sevmous sevmois
Forma liczebna severs

Słaba

II Słaba
suqņis ogień
Liczba Sg Du Pl
Mianownik suqņis suqņise suqņes
Wołacz suqņe suqņise suqņes
Biernik suqņim suqņise suqņins
Narzędnik suqņi suqņeus suqņfi
Celownik suqņei suqņeus suqņefs
Ablatyw suqņes suqņeus suqņums
Dopełniacz suqņes suqņefām suqņūm
Miejscownik suqņi suqņefām suqņeis
Partytyw suqņesum suqņesof suqņos
Allatyw suqņa suqņmous suqņmois
Forma liczebna suqņers

Deklinacja III

Mocna

III Mocna
sonna ziarno
Liczba Sg Du Pl
Mianownik sonna sonno sonni
Wołacz sonne sonno sonnos
Biernik sonnam sonneve sonnuns
Narzędnik sennei sennous sennfi
Celownik sennei sennous sennofs
Ablatyw sennas sennous sennums
Dopełniacz sennas sennofām sennūm
Miejscownik sennei sennofām sennois
Partytyw sennosum sennosof sennos
Allatyw senno sennmous sennmois
Forma liczebna sennors

Słaba

III Słaba
slna wełna
Liczba Sg Du Pl
Mianownik slna slno slni
Wołacz slne slno slnos
Biernik slnam slneve slnuns
Narzędnik slnei slnous slnfi
Celownik slnei slnous slnofs
Ablatyw slnas slnous slnums
Dopełniacz slnas slnofām slnūm
Miejscownik slnei slnofām slnois
Partytyw slnosum slnosof slnos
Allatyw slno slnmous slnmois
Forma liczebna slnors

Deklinacja IV

Do deklinacji IV należą wszystkie rzeczowniki rodzaju nijakiego, posiadające w mianowniku, wołaczu, i bierniku końcówkę -um.

Mocna

IV Mocna
sōvum jajko
Liczba Sg Du Pl
Mianownik sōvum sōvoi sōva
Wołacz sōvum sōvoi sōva
Biernik sōvum sōvoi sōva
Narzędnik seva sevous sevois
Celownik sevei sevous sevofs
Ablatyw sevot sevous sevums
Dopełniacz sevseo sevofām sevūm
Miejscownik sevi sevofām sevois
Partytyw sevosum sevosof sevos
Allatyw seva sevmous sevmois
Forma liczebna sevors

Słaba

IV Słaba
eúgum jarzmo
Liczba Sg Du Pl
Mianownik eúgum eúgoi eúga
Wołacz eúgum eúgoi eúga
Biernik eúgum eúgoi eúga
Narzędnik eúga eúgous eúgois
Celownik eúgei eúgous eúgofs
Ablatyw eúgot eúgous eúgums
Dopełniacz eúgseo eúgofām eúgūm
Miejscownik eúgi eúgofām eúgois
Partytyw eúgosum eúgosof eúgos
Allatyw eúga eúgmous eúgmois
Forma liczebna eúgors

Deklinacja V

Do deklinacji X należą wszystkie rzeczowniki rodzaju nijakiego, mające w mianowniku i bierniku końcówkę -it.

Mocna

V Mocna
suqit oko
Liczba Sg Du Pl
Mianownik suqit suqoi suqi
Wołacz suqe suqoi suqi
Biernik suqit suqoi suqi
Narzędnik seqimoi seqous seqfi
Celownik seqimoi seqous seqofs
Ablatyw seqimt seqous sequms
Dopełniacz seqis seqofām seqūm
Miejscownik seqimi seqofām seqois
Partytyw seqmosum seqosof seqos
Allatyw seqima seqmous seqmois
Forma liczebna seqors

Słaba

V Słaba
saņit powietrze
Liczba Sg Du Pl
Mianownik saņit saņoi saņi
Wołacz saņe saņoi saņi
Biernik saņit saņoi saņi
Narzędnik saņimoi saņous saņfi
Celownik saņimoi saņous saņofs
Ablatyw saņimt saņous saņums
Dopełniacz saņis saņofām saņūm
Miejscownik saņimi saņofām saņois
Partytyw saņmosum saņosof saņos
Allatyw saņima saņmous saņmois
Forma liczebna saņors

Deklinacja VI

Do deklinacji VI należą wszystkie rzeczowniki rodzaju męskiego posiadające formę mianownika na -o.

Mocna

VI Mocna
seķo kamień
Liczba Sg Du Pl
Mianownik seķo seķuno seķuns
Wołacz seķun seķuno seķuns
Biernik seķunum seķuneve seķuns
Narzędnik una unous unfi
Celownik unei unous unofs
Ablatyw unes unous unums
Dopełniacz unes unofām unūm
Miejscownik uni unofām unois
Partytyw unosum unosof unos
Allatyw unmoi unmous unmois
Forma liczebna unors

Słaba

VI Słaba
limo - jezioro
Liczba Sg Du Pl
Mianownik limo limuno limuns
Wołacz limun limuno limuns
Biernik limunum limuneve limuns
Narzędnik limuna limunous limunfi
Celownik limunei limunous limunofs
Ablatyw limunes limunous limunums
Dopełniacz limunes limunofām limunūm
Miejscownik limuni limunofām limunois
Partytyw limunosum limunosof limunos
Allatyw limunmoi limunmous limunmois
Forma liczebna limunors


Deklinacja VII

Do deklinacji VII należą wszystkie rzeczowniki rodzaje męskiego przyjmujące w mianowniku i bierniku końcówkę -in

VII Słaba
svotin wiatr
Liczba Sg Du Pl
Mianownik svotin svotuno svotins
Wołacz svotin svotuno svotins
Biernik svotin svotuneve svotins
Narzędnik svetuna svetunous svetunfi
Celownik svetunei svetunous svetunofs
Ablatyw svetunes svetunous svetunums
Dopełniacz svetunes svetunofām svetunūm
Miejscownik svetuni svetunofām svetunois
Partytyw svetunosum svetunosof svetunos
Allatyw svetunmoi svetunmous svetunmois
Forma liczebna svetunors

Słaba

VII Słaba
uķin wół
Liczba Sg Du Pl
Mianownik in uno ins
Wołacz in uno ins
Biernik in uneve ins
Narzędnik una unous unfi
Celownik unei unous unofs
Ablatyw unes unous unums
Dopełniacz unes unofām unūm
Miejscownik uni unofām unois
Partytyw unosum unosof unos
Allatyw unmoi unmous unmois
Forma liczebna unors

Deklinacja VIII

Deklinacja VIII (lub I spółgłoskowa) obejmuje wszystkie rzeczowniki, odmieniające się jak rzeczowniki I deklinacji, tylko rozszerzone o dodatkową spółgłoskę -r-.

Mocna

Mocna na -r-
deķers narzeczona
Liczba Sg Du Pl
Mianownik deķers deķro deķri
Wołacz deķre deķro deķros
Biernik deķrum deķreve deķruns
Narzędnik ura urous urfi
Celownik urei urous urofs
Ablatyw ures urous urums
Dopełniacz ures urofām urūm
Miejscownik uri urofām urois
Partytyw urosum urosof uros
Allatyw ura urmous urmois
Forma liczebna urors

Słaba

Słaba na -r-
paters ojciec
Liczba Sg Du Pl
Mianownik paters patro patri
Wołacz patre patro patros
Biernik patrum patreve patruns
Narzędnik patura paturous paturfi
Celownik paturei paturous paturofs
Ablatyw patures paturous paturums
Dopełniacz patures paturofām paturūm
Miejscownik paturi paturofām paturois
Partytyw paturosum paturosof paturos
Allatyw patura paturmous paturmois
Forma liczebna paturors

Deklinacja IX

Do deklinacji IX należą wszystkie rzeczowniki rozszerzające swój temat o spółgłoski:

  • -s-
  • -r/n-
  • -v-

Deklinacja oparta jest o I deklinację, z wyjątkiem mianownika, wołacza i biernika liczby pojedynczej, gdzie dochodzi do synkretyzmu przypadków.

Mocna na -s-

IX Mocna na -s-
ģons wiosna
Liczba Sg Du Pl
Mianownik ģons ģono ģoni
Wołacz ģons ģono ģonos
Biernik ģons ģoneve ģonuns
Narzędnik ģenosa ģenosous ģenosfi
Celownik ģenosei ģenosous ģenosofs
Ablatyw ģenoses ģenosous ģenosums
Dopełniacz ģenoses ģenosofām ģenosūm
Miejscownik ģenosi ģenosofām ģenosois
Partytyw ģenososum ģenososof ģenosos
Allatyw ģenosa ģenosmous ģenosmois
Forma liczebna ģenosors

Słaba na -s-

IX Słaba na -s-
nefs chmura
Liczba Sg Du Pl
Mianownik nefs nefo nefi
Wołacz nefs nefo nefos
Biernik nefs nefeve nefuns
Narzędnik nefosa nefosous nefosfi
Celownik nefosei nefosous nefosofs
Ablatyw nefoses nefosous nefosums
Dopełniacz nefoses nefosofām nefosūm
Miejscownik nefosi nefosofām nefosois
Partytyw nefososum nefososof nefosos
Allatyw nefosa nefosmous nefosmois
Forma liczebna nefosors

Mocna na -r/n-

IX Mocna na -r/n-
vodurs woda
Liczba Sg Du Pl
Mianownik vodurs voduro voduri
Wołacz vodurs voduro voduros
Biernik vodurs vodureve voduruns
Narzędnik vedina vedinous vedinfi
Celownik vedinei vedinous vedinofs
Ablatyw vedines vedinous vedinums
Dopełniacz vedines vedinofām vedinūm
Miejscownik vedini vedinofām vedinois
Partytyw vedinosum vedinosof vedinos
Allatyw vedina vedinmous vedinmois
Forma liczebna vedinors

Słaba na -r/n-

IX Słaba na -r/n-
duġurs plemię
Liczba Sg Du Pl
Mianownik duġurs duġuro duġuri
Wołacz duġurs duġuro duġuros
Biernik duġurs duġureve duġuruns
Narzędnik duġina duġinous duġinfi
Celownik duġinei duġinous duġinofs
Ablatyw duġines duġinous duġinums
Dopełniacz duġines duġinofām duġinūm
Miejscownik duġini duġinofām duġinois
Partytyw duġinosum duġinosof duġinos
Allatyw duġina duġinmous duġinmois
Forma liczebna duġinors

Mocna na -v-

IX Słaba na -v-
dors drzewo
Liczba Sg Du Pl
Mianownik dors doro dori
Wołacz dors doro doros
Biernik dors doreve doruns
Narzędnik dreva drevous dreufi
Celownik drevei drevous drevofs
Ablatyw dreves drevous drevums
Dopełniacz dreves drevofām drevūm
Miejscownik drevi drevofām drevois
Partytyw drevosum drevosof drevos
Allatyw dreva dreumous dreumois
Forma liczebna drevors

Słaba na -v-

IX Słaba na -v-
duņķs język
Liczba Sg Du Pl
Mianownik duņķs duņķo duņķi
Wołacz duņķs duņķo duņķos
Biernik duņķs duņķeve duņķuns
Narzędnik duņķeva duņķevous duņķeufi
Celownik duņķevei duņķevous duņķevofs
Ablatyw duņķeves duņķevous duņķevums
Dopełniacz duņķeves duņķevofām duņķevūm
Miejscownik duņķevi duņķevofām duņķevois
Partytyw duņķevosum duņķevosof duņķevos
Allatyw duņķeva duņķeumous duņķeumois
Forma liczebna duņķevors

Przymiotnik

Deklinacja I

I Słaba
sins mądry
Rodzaj Męski Żeński Nijaki
Liczba Sg Du Pl Sg Du Pl Sg Du Pl
Mianownik sins sino sini sina sino sini sinit sinoi sini
Wołacz sine sino sinos sine sino sinos sine sinoi sini
Biernik sinum sineve sinuns sinam sineve sinuns sinit sinoi sini
Narzędnik sina sinous sinfi sinei sinous sinfi sinimoi sinous sinfi
Celownik sinei sinous sinofs sinei sinous sinofs sinimoi sinous sinofs
Ablatyw sines sinous sinums sinas sinous sinums sinimt sinous sinums
Dopełniacz sines sinofām sinūm sinas sinofām sinūm sinis sinofām sinūm
Miejscownik sini sinofām sinois sinei sinofām sinois sinimi sinofām sinois
Partytyw sinosum sinosof sinos sinosum sinosof sinos sinmosum sinosof sinos
Allatyw sina sinmous sinmois sino sinmous sinmois sinima sinmous sinmois
Forma liczebna sinors

Czasownik

Fleksja czasownikowa jest w języku ruserskim silnie rozbudowana. Występują następujące kategorie:

  • osoby (pierwsza : druga : trzecia)
  • liczby (pojedyncza : podwójna : mnoga)
  • aspektu (niedokonany : dokonany)
  • czasu (teraźniejszy niedokonany : teraźniejszy dokonany : aoryst : perfekt : imperfekt : przyszły)
  • tryb (oznajmujący : rozkazujący : łączący : przypuszczający)
  • strona (czynna : bierna : zwrotna)

Ablaut

Ablaut
Stopień e:∅ o:∅ u:∅ i:∅ ē:e ei:i eu:u oi:i ne:n̩ er:r̩ or:r̩
I edum ķeķlovo nimuno ƕinum vēḩsum feidum jeugum sehoiķo ļnevum vertum torpo
II dunt ķeķlverunt nimnerunt ƕnunt veḩsunt fidunt eúgunt sehiķerunt ļnvunt vrtunt trperunt

Czasowniki nieregularne

Koniugacja I

Koniugacja I obejmuje czasowniki słabe o temacie spółgłoskowym rozszerzonym o -e-, posiadające w pierwszej osobie liczby pojedynczej czasu teraźniejszego końcówkę -o, w trzeciej osobie liczby pojedynczej -et, a w trzeciej osobie liczby mnogiej -unt.

Koniugacja dla fero, feret, ferunt - 'nieść'.

Czas teraźniejszy niedokonany
Liczba Sg Du Pl
1. fero ferevo feremo
2. feres feretu fereta
3. feret fereta ferunt
Czas teraźniejszy dokonany
1. finro finrevo finremo
2. finres finretu finreta
3. finret finreta finrunt
Aoryst
1. fefereso feferesvo feferesmo
2. fefereses feferestu feferesta
3. feferest feferesta feferesunt
Perfekt
1. fefero feferevo feferemo
2. feferes feferetu fefereta
3. feferet fefereta feferunt
Imperfekt
1. imi ferun svo ferun smo ferun
2. si ferun stu ferun ste ferun
3. est ferun sta ferun sint ferun
Przyszły
1. ferinso ferinsvo ferinsmo
2. ferinses ferinstu ferinsta
3. ferinst ferinsta ferinsint
Łączący
1. fereso feresvo feresmo
2. feresi ferestu feresta
3. feresti feresta feresunti
Tryb Przypuszczający
1. ferojum ferojevo ferojemo
2. ferojes ferojetu ferojeta
3. ferojet ferojeta ferojunt
Tryb rozkazujący

niedokonany

2. fere fereta ferete
Tryb rozkazujący

dokonany

2. finre finreta finrete
Strona bierna niedokonana
1. feretoimi feretrvo feretrmo
2. feretoisi feretrtu feretrte
3. feretoisti feretrta feretrint
Strona bierna dokonana
1. finretoimi finretrvo finretrmo
2. finretoisi finretrtu finretrte
3. finretoisti finretrta finretrint
Imiesłów czynny niedokonany
ferunts
Imiesłów czynny dokonany
finrunts
Imiesłów bierny niedokonany
ferums
Imiesłów bierny dokonany
finrums
Bezokolicznik niedokonany
ferintis
Bezokolicznik dokonany
finrintis

Koniugacja II

Koniugacja II obejmuje czasowniki słabe i mocne o temacie spółgłoskowym rozszerzonym o -e-, -er-, posiadające w pierwszej osobie liczby pojedynczej czasu teraźniejszego końcówkę -um, w trzeciej osobie liczby pojedynczej -et, a w trzeciej osobie liczby mnogiej -unt.

Koniugacja mocna

Koniugacja dla dēiķum, dēiķet, deiķunt - pokazać, wskazać, zaznaczyć:

Czas teraźniejszy niedokonany
Liczba Sg Du Pl
1. dēiķum dēiķevo dēiķemo
2. deiķes deiķetu deiķeta
3. deiķet deiķeta deiķunt
Czas teraźniejszy dokonany
1. dēinķum dēinķevo dēinķemo
2. deinķes deinķetu deinķeta
3. deinķet deinķeta deinķunt
Aoryst
1. dedeiķeso dedeiķesvo dedeiķesmo
2. dedeiķedeiķ dedeiķestu dedeiķesta
3. dedeiķest dedeiķesta dedeiķesunt
Perfekt
1. dedēiķo dedēiķevo dedēiķemo
2. dedēiķes dedēiķetu dedēiķeta
3. dedēiķet dedēiķeta dedēiķunt
Imperfekt
1. imi deiķun svo deiķun smo deiķun
2. si deiķun stu deiķun ste deiķun
3. est deiķun sta deiķun sint deiķun
Przyszły
1. dēiķinso dēiķinsvo dēiķinsmo
2. deiķindeiķ deiķinstu deiķinsta
3. deiķinst deiķinsta deiķinsint
Tryb Łączący
1. deiķeso deiķesvo deiķesmo
2. deiķesi deiķestu deiķesta
3. deiķesti deiķesta deiķesunti
Tryb Przypuszczający
1. deiķojum deiķojevo deiķojemo
2. deiķojes deiķojetu deiķojeta
3. deiķojet deiķojeta deiķojunt
Tryb rozkazujący

niedokonany

2. deiķe deiķeta deiķete
Tryb rozkazujący

dokonany

2. deinķe deinķeta deinķete
Strona bierna niedokonana
1. deiķetoimi deiķetrvo deiķetrmo
2. deiķetoisi deiķetrtu deiķetrte
3. deiķetoisti deiķetrta deiķetrint
Strona bierna dokonana
1. deinķetoimi deinķetrvo deinķetrmo
2. deinķetoisi deinķetrtu deinķetrte
3. deinķetoisti deinķetrta deinķetrint
Imiesłów czynny niedokonany teraźniejszy
deiķunts
Imiesłów czynny dokonany teraźniejszy
deinķunts
Imiesłów bierny niedokonany teraźniejszy
deiķums
Imiesłów bierny dokonany teraźniejszy
deinķums
Imiesłów czynny niedokonany przeszły
dedeiķunts
Imiesłów czynny dokonany przeszły
dedeinķunts
Imiesłów bierny niedokonany przeszły
dedeiķums
Imiesłów bierny dokonany przeszły
dedeinķums
Bezokolicznik niedokonany
deiķintis
Bezokolicznik dokonany
deinķintis

Koniugacja słaba

Odmiana dla czasownika sesum, seset, sesunt - 'kłaść'

Czas teraźniejszy niedokonany
Liczba Sg Du Pl
1. sesum sesevo sesemo
2. seses sesetu seseta
3. seset seseta sesunt
Czas teraźniejszy dokonany
1. sinsum sinsevo sinsemo
2. sinses sinsetu sinseta
3. sinset sinseta sinsunt
Aoryst
1. seseseso sesesesvo sesesesmo
2. seseseses sesesestu sesesesta
3. sesesest sesesesta sesesesunt
Perfekt
1. seseso sesesevo sesesemo
2. seseses sesesetu seseseta
3. seseset seseseta sesesunt
Imperfekt
1. imi sesun svo sesun smo sesun
2. si sesun stu sesun ste sesun
3. est sesun sta sesun sint sesun
Przyszły
1. sesinso sesinsvo sesinsmo
2. sesinses sesinstu sesinsta
3. sesinst sesinsta sesinsint
Tryb Łączący
1. seseso sesesvo sesesmo
2. sesesi sesestu sesesta
3. sesesti sesesta sesesunti
Tryb Przypuszczający
1. sesojum sesojevo sesojemo
2. sesojes sesojetu sesojeta
3. sesojet sesojeta sesojunt
Tryb rozkazujący

niedokonany

2. sese seseta sesete
Tryb rozkazujący

dokonany

2. sinse sinseta sinsete
Strona bierna niedokonana
1. sesetoimi sesetrvo sesetrmo
2. sesetoisi sesetrtu sesetrte
3. sesetoisti sesetrta sesetrint
Strona bierna dokonana
1. sinsetoimi sinsetrvo sinsetrmo
2. sinsetoisi sinsetrtu sinsetrte
3. sinsetoisti sinsetrta sinsetrint
Imiesłów czynny niedokonany teraźniejszy
sesunts
Imiesłów czynny dokonany teraźniejszy
sinsunts
Imiesłów bierny niedokonany teraźniejszy
sesums
Imiesłów bierny dokonany teraźniejszy
sinsums
Imiesłów czynny niedokonany
sesesunts
Imiesłów czynny dokonany
sesinsunts
Imiesłów bierny niedokonany
sesesums
Imiesłów bierny dokonany
sesinsums
Bezokolicznik niedokonany
sesintis
Bezokolicznik dokonany
sinsintis

Koniugacja III

Koniugacja IV

Koniugacja V

Koniugacja VI

Koniugacja VII

Koniugacja VIII

Koniugacja IX