Język sarnacki: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m
(Czasownik)
Linia 293: Linia 293:
  
 
== Czasownik ==
 
== Czasownik ==
Czasownik odmienia się przez osoby i liczby, a także trzy czasy (teraźniejszy, przyszły i przeszły), dwie strony (czynną i bierną) i trzy tryby (oznajmujący, łączący i rozkazujący)
+
Czasownik odmienia się przez osoby i liczby, a także trzy czasy (teraźniejszy, przyszły i przeszły), dwie strony (czynną i bierną) i trzy tryby (oznajmujący, łączący i rozkazujący).
 +
 
 
{| class="wikitable" style="text-align:center"
 
{| class="wikitable" style="text-align:center"
 
!colspan=9| Koniugacja I
 
!colspan=9| Koniugacja I
 +
''krehem'' "
 
|-
 
|-
 
!colspan=3 rowspan=2|
 
!colspan=3 rowspan=2|
Linia 312: Linia 314:
 
!rowspan=3| Sg
 
!rowspan=3| Sg
 
! 1.
 
! 1.
|  
+
| kreh'''an'''
|  
+
| kreh'''aja'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
! 2.
 
! 2.
|  
+
| kreh'''az'''
|  
+
| kreh'''ajaz'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
! 3.
 
! 3.
|  
+
| kreh'''ar'''
|  
+
| kreh'''ajar'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
!rowspan=3| Pl
 
!rowspan=3| Pl
 
! 1.
 
! 1.
|  
+
| kreh'''at'''
|  
+
| kreh'''ta'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
! 2.
 
! 2.
|  
+
| kreh'''adh'''
|  
+
| kreh'''dha'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
! 3.
 
! 3.
|  
+
| kreh'''a'''
|  
+
| kreh'''aja'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
!rowspan=6| Przyszły
 
!rowspan=6| Przyszły
 
!rowspan=3| Sg
 
!rowspan=3| Sg
 
! 1.
 
! 1.
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
! 2.
 
! 2.
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
! 3.
 
! 3.
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
!rowspan=3| Pl
 
!rowspan=3| Pl
 
! 1.
 
! 1.
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
! 2.
 
! 2.
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
! 3.
 
! 3.
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
!rowspan=6| Przeszły
 
!rowspan=6| Przeszły
 
!rowspan=3| Sg
 
!rowspan=3| Sg
 
! 1.
 
! 1.
|  
+
| kreh'''i'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
! 2.
 
! 2.
|  
+
| kreh'''id'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
! 3.
 
! 3.
|  
+
| kreh'''i'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
!rowspan=3| Pl
 
!rowspan=3| Pl
 
! 1.
 
! 1.
|  
+
| kreh'''it'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
! 2.
 
! 2.
|  
+
| kreh'''idh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
! 3.
 
! 3.
|  
+
| kreh'''akhi'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
|  
+
| kreh'''
 
|-
 
|-
 
!colspan=3|Bezokolicznik
 
!colspan=3|Bezokolicznik
|colspan=6|
+
|colspan=6|kreh''em''
 
|-
 
|-
 
!colspan=3|Imiesłów czynny
 
!colspan=3|Imiesłów czynny
|colspan=6|
+
|colspan=6|kreh'''i'''
 
|-
 
|-
 
!colspan=3|Imiesłów bierny
 
!colspan=3|Imiesłów bierny
|colspan=6|
+
|colspan=6|kreh'''akhi'''
 
|}
 
|}
  

Wersja z 23:00, 2 sty 2018

Język sarnacki
Sarnath Zardhahal

ᛋᚨᚱᚾᚨᚦ ᛉᚨᚱᚦᚨᚺᚨᛚ [saɹ'naθ zaɹða'hal]

Sposoby zapisu: sarnackie, łacińskie, runy
Typologia: fleksyjny, SVO
Faktycznie
Utworzenie: Henryk Pruthenia w 2017
W ?
Używany w : Sarnath
Klasyfikacja: J. sarnackie
    • sarnacki
Lista conlangów
Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.

Język sarnacki - starożytny język Sarnatu. Na jego bazie rozwinęły się języki sarnackie.

Dźwięki

Spółgłoski

  • m n (m n)
  • t d k (t d k)
  • θ ð s z ç h (th dh s z kh h)
  • ʋ ɹ j l (v r j l)

Samogłoski

  • i u (i u)
  • ɛ ɔ (e o)
  • æ (â)
  • a (a)

Akcent

Akcent pada zawsze na ostatnią sylabę słowa.

Budowa sylaby

W języku sarnackim może występować jedynie sylaba CRVRC, gdzie "C" to spółgłoska, "V" to samogłoska, a "R" - to dowolna spółgłoska sonorna inna niż /j/. Na granicy dwóch sylab możliwe jest też geminatyczne połączenie spółgłosek zwartych: CVC¹C¹VC.

Zjawiska fonetyczne

S-lenicja

Przed częścią sufiksów dochodzi do osłabienia spółgłosek, to jest przejścia w ich szczelinowy wariant:

  • t > th
  • d > dh
  • k > h
  • j > kh

W gramatykach zaznaczana jest za pomocą znaku S przed końcówką.

N-lenicja

Po niektórych przyimkach dochodzi do udźwięcznienia spółgłosek zębowych:

  • t > d
  • θ > ð
  • s > z

W gramatykach zaznaczana jest za pomocą znaku N przed końcówką.

Zapis

Dla języka starosarnackiego używano własnego sylabariusza. Zastępczo można także użyć pismo łacińskie i runy.

Zapis łaciński

Zapis łaciński charakteryzuje się dwuznakami tworzonymi z pomocą litery h, np. "th", "dh", "kh", a także obecności daszka, jedynego użytego diakrytyku dla litery â.

Zapis runiczny

  • m n (ᛗ ᚾ)
  • t d k (ᛏ ᛞ ᚲ)
  • θ ð s z ç h (ᚦ ᚦ ᛋ ᛉ ᛃ ᚺ)
  • ʋ ɹ j l (ᚹ ᚱ ᛃ ᛚ)
  • i u (ᛁ ᚢ)
  • ɛ ɔ (ᛖ ᛟ)
  • æ (ᛇ)
  • a (ᚨ)

Gramatyka

Zaimki

Zaimki osobowe

Osoba Sg Pl
1. ik kah
2. thra dhaz
3. lod lodod

Zaimki dzierżawcze

Zaimki dzierżawcze są doklejane do rzeczowników w postaci sufiksów.

Osoba Sg Pl
1. -ak -Sah
2. -Sath -az
3. -ad -adh

Rzeczownik

Rzeczownik w języku sarnackim odmienia się przez przypadki i liczby. Występuje 5 deklinacji. Rzeczownik może także występować w formie określonej.

Kategorie rzeczownika

Przypadki

W języku sarnackim występuje pięć przypadków:

  • mianownik;
  • dopełniacz;
  • ablatyw;
  • biernik;
  • wołacz.

Liczby

Występują dwie liczby: mnoga i pojedyncza. Istnieje też duża grupa rzeczowników nie posiadających liczby, są to rzeczowniki niepoliczalne, zbiorowe, a także określające materiał.

Określoność

Rzeczownik występuje w jednej z dwóch form:

  • nieokreślonej - nie jest ona zaznaczona w żaden sposób;
  • określonej - zaznaczane jest to za pomocą sufiksy -Sal, -l doklejanego do rzeczownika.

Deklinacja

Występuje pięć wzorów odmiany deklinacyjnej:

  • I, -∅ - większość rzeczowników, mianownik i biernik są sobie równe;
  • II, -∅ - duża część rzeczownik, formy mianownika i biernika są różne;
  • III, -i - rzeczowniki kończące się na -i;
  • IV, -∅ - tzw. odmiana miękka, końcówka rzeczownika ulega S-lenicji;
  • V, -∅ - mała grupa rzeczowników, głównie oznaczających przedmioty, których temat rozszerza się o spółgłoskę -j-.
Deklinacja I

tharnah "miasto"

Przypadek Sg Pl
Nom. tharnah tharnahar
Gen. tharnahan tharnahadak
Abl. tharnaha tharnaheth
Acc. tharnah tharnahar
Voc. tharnahe! tharnahar!
Deklinacja II

khirad "ręka"

Przypadek Sg Pl
Nom. khirad khirada
Gen. khiradan khiradadak
Abl. khirada khiradeth
Acc. khiradu khiradaz
Voc. khirade! khirada
Deklinacja III

larnaki "człowiek"

Przypadek Sg Pl
Nom. larnaki larnaka
Gen. larnakid larnakidak
Abl. larnaku larnaketh
Acc. larnaku larnakiz
Voc. larnake larnaka
Deklinacja IV

dorrak "głowa"

Przypadek Sg Pl
Nom. dorrak dorrahu
Gen. dorrakun dorrakud
Abl. dorraki dorrakoth
Acc. dorraki dorrakuz
Voc. dorrak! dorrahu
Deklinacja V

nahar "dziecko"

Przypadek Sg Pl
Nom. nahar naharjaz
Gen. naharjur naharjed
Abl. nahar'jun naharjath
Acc. naharja naharjaz
Voc. naharji! naharjaz!

Przymiotnik

Przymiotnik występując w formie przydawki jest nieodmienny. Może odmieniać się jak zwykły rzeczownik jeżeli występuje niezależnie bez rzeczownika. Przyjmuje wtedy formę określoną.

Czasownik

Czasownik odmienia się przez osoby i liczby, a także trzy czasy (teraźniejszy, przyszły i przeszły), dwie strony (czynną i bierną) i trzy tryby (oznajmujący, łączący i rozkazujący).

Koniugacja I

krehem "

Oznajmujący Łączący Rozkazujący
Czynna Bierna Czynna Bierna Czynna Bierna
Teraźniejszy Sg 1. krehan krehaja kreh kreh kreh kreh
2. krehaz krehajaz kreh kreh kreh kreh
3. krehar krehajar kreh kreh kreh kreh
Pl 1. krehat krehta kreh kreh kreh kreh
2. krehadh krehdha kreh kreh kreh kreh
3. kreha krehaja kreh kreh kreh kreh
Przyszły Sg 1. kreh kreh kreh kreh kreh kreh
2. kreh kreh kreh kreh kreh kreh
3. kreh kreh kreh kreh kreh kreh
Pl 1. kreh kreh kreh kreh kreh kreh
2. kreh kreh kreh kreh kreh kreh
3. kreh kreh kreh kreh kreh kreh
Przeszły Sg 1. krehi kreh kreh kreh kreh kreh
2. krehid kreh kreh kreh kreh kreh
3. krehi kreh kreh kreh kreh kreh
Pl 1. krehit kreh kreh kreh kreh kreh
2. krehidh kreh kreh kreh kreh kreh
3. krehakhi kreh kreh kreh kreh kreh
Bezokolicznik krehem
Imiesłów czynny krehi
Imiesłów bierny krehakhi
Koniugacja II
Oznajmujący Łączący Rozkazujący
Czynna Bierna Czynna Bierna Czynna Bierna
Teraźniejszy Sg 1.
2.
3.
Pl 1.
2.
3.
Przyszły Sg 1.
2.
3.
Pl 1.
2.
3.
Przeszły Sg 1.
2.
3.
Pl 1.
2.
3.
Bezokolicznik
Imiesłów czynny
Imiesłów bierny
Koniugacja III
Oznajmujący Łączący Rozkazujący
Czynna Bierna Czynna Bierna Czynna Bierna
Teraźniejszy Sg 1.
2.
3.
Pl 1.
2.
3.
Przyszły Sg 1.
2.
3.
Pl 1.
2.
3.
Przeszły Sg 1.
2.
3.
Pl 1.
2.
3.
Bezokolicznik
Imiesłów czynny
Imiesłów bierny

Składnia

Szyk zdania to SVO, przymiotniki poprzedzają rzeczowniki.

Przykładowe Teksty

Owca i konie

Owca i konie
Na wzgórzu owca, która nie miała wełny, zobaczyła konie: jeden ciągnął ciężki wóz, drugi dźwigał wielki ładunek, a trzeci wiózł szybko człowieka. Owca rzekła do koni: „Serce mnie boli, widząc, co człowiek nakazuje robić koniom”. Konie odpowiedziały: „Słuchaj, owco, serca nas bolą, kiedy widzimy, jak człowiek, pan, zabiera twoją wełnę na płaszcz dla samego siebie. I owca nie ma wełny”. Usłyszawszy to, owca pobiegła przez równinę.
- owca
- koń 
- i 
- nie
- wzgórze 
- który 
- mieć
- wełna 
- widzieć 
- jeden
- ciągnąć 
- ciężki 
- wóz 
- drugi 
- dźwigać 
- wielki 
- ładunek 
- trzeci
- wieźć 
- szybko
- człowiek
- mówić 
- serce
- boleć
- co
- kazać
- robić
- odpowiedzieć
- słuchać
- kiedy
- pan
- zabierać
- płaszcz
- sam
- pobiec
- równina