Język stablaski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 294: Linia 294:
 
! <small>Dativus</small>
 
! <small>Dativus</small>
 
| пад'''у''', хат'''ю'''
 
| пад'''у''', хат'''ю'''
| прад'''ут''', дасы'''ют'''
+
| прад'''ош''', дасы'''ёш'''
 
| пад'''уй''', хат'''юй'''
 
| пад'''уй''', хат'''юй'''
 
прад'''уй''', дасы'''юй'''
 
прад'''уй''', дасы'''юй'''
Linia 345: Linia 345:
 
! <small>Rodzaj żywotny i nieżywotny</small>
 
! <small>Rodzaj żywotny i nieżywotny</small>
 
|-
 
|-
! <small>Nominativus</small>
+
! <small>Absolutivus</smaстаl>
 +
| вазил, пагарош
 +
| гарёш, стабак
 +
| вазил'''ы''', пагарош'''ы'''
 +
гарёш'''ы''', стабак'''ы'''
 +
|-
 +
! <small>Ergativus</small>
 +
| вазил, пагарош
 +
| гарёш, стабак
 +
| вазил'''ы''', пагарош'''ы'''
 +
гарёш'''ы''', стабак'''ы'''
 +
|-
 +
! <small>Accusativus</small>
 +
| вазил'''а''', пагарош'''а'''
 +
| гарёш'''у''', стабак'''у'''
 +
| вазил'''ы''', пагарош'''ы'''
 +
гарёш'''ы''', пагарош'''ы'''
 +
|-
 +
! <small>Dativus</small>
 +
| вазил'''аш''', пагарош'''аш'''
 +
| гарёш'''уш''', стабак'''уш'''
 +
|
 +
|-
 +
! <small>Instrumentalis</small>
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
! <small>Essivus</small>
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
! <small>Possesivus</small>
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
! <small>Partitivus</small>
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
! <small>Prepositionalis<small>
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
! <small>Vocativus</small>
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 +
! colspane=1 |
 +
! colspan=2 | <small>Liczba pojedyncza</small>
 +
! colspan=1 | <small>Liczba mnoga</small>
 +
|-
 +
!
 +
! <small>Rodzaj żywotny</small>
 +
! <small>Rodzaj nieżywotny</small>
 +
! <small>Rodzaj żywotny i nieżywotny</small>
 +
|-
 +
! <small>Absolutivus</small>
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  

Wersja z 23:08, 29 gru 2013

Стабзлаз
(Stabzlaz)
Sposoby zapisu: cyrylica
Typologia: SVO, w pytaniach VSO
Faktycznie
Utworzenie: Spiritus w 2013
Liczba użytkowników 1
Status urzędowy
Oficjalna regulacja: Spiritus
Kody
Conlanger–3 dnl.stb.spr
W Dianie
Używany w : Kyremylia
Liczba użytkowników ok. 700 000
Klasyfikacja: języki butu
  • języki rapaskie
    • język stablaski
Status urzędowy
Język urzędowy : Kiremilia
Oficjalna regulacja: Нападий Кьремлаз Фарагий Пагад
Kody
MTF-5225 BUT-RAP-STB
Przykład
{{{tekst jaki}}}
{{{tekst u}}}
Transliteracja
{{{transliteracja}}}
Lista conlangów


Blablabla

Fonetyka

Każda samogłoska stablaskiego, prócz и oraz ь posiada wariant zwykły i jotowany - zmiękczający. Dla stablaskiego systemu spółgłoskowego typowym są palatalizajce, dwa sonanty oraz duża liczba afrykat. Spółgłoski tracą dźwięczność w wygłsoie. Fonotaktyka stablaskiego dopuszcza sylaby o budowie (C)(C)(C)V(C)(C)(C)

Samogłoski

Litery Morfonem Akcentowane po spółgłosce twardej Akcentowane po spółgłosce miękkiej Nieakcentowane po spółgłosce twardej Nieakcentowane po spółgłosce miękkiej W wygłosie o budowie CV
а, я [ä] [ä] [ä] [ʌ] [ɛ] [ä]
ь [ə] [ɜ] [ɛ] [ə] [ɛ] [ɨ]
ы, ї [ɨ] [ɨ] [i] [ɪ̈] [ɪ] [ɨ]
е, є [ɛ] [ɜ] [ɛ] [ə] [ɛ] [e]
и [i] [ɨ] [i] [ɪ̈] [ɪ] [ɪ]
о, ё [ɔ] [ɔ] [œ] [ə] [œ] [o]
у, ю [u] [u] [y] [ʊ] [ʏ] [ʊ]

Spółgłoski

Wargowe Wargowo-zębowe Dziąsłowe Zadziąsłowe Dziąsłowo-podniebienne Podniebienne Miękkopodniebienne Języczkowe Krtaniowе
Nosowe [m] м [n] н
Boczne aproksymanty [l] л, [l̩] ьл [ʟ] љ
Boczne szczelinowe [ɬ] сл, [ɮ] зл
Zwarto-boczne szczelinowe [t͡]ɬ] ћ, [d͡ɮ] ђ
Zwarte [p] п, [b] б [t] т, [d] д [c] ть, [ɟ] дь [k] к, [g] г
zwarto-szczelinowe [t͡s] ц, [d͡z] ѕ [t͡ʃ] ч, [d͡ʒ] џ [t͡ɕ] ць, [d͡ʑ] ѕь [c͡ç] чь, [ɟ͡ʝ] џь
Szczelinowe [f] ф, [v] в [s] с, [z] з [ʃ] ш, [ʒ] ж [ɕ] сь, [ʑ] зь [ç] шь, [ʝ] жь [x] х [ʁ] ҁ [h] һ
Drżące [r] р, [r̩] ьр
Półotwarte [w] ў [j] й, [ɥ] ү

Zapis jerów

Łatwo zauważyć, że spółgłoski palatalizowane zapisywane są z jerem na końcu, a sonanty z jerem na początku. Dodatkowo jerem zapisuje się szuę, jak więc przeczytać słowo np. кабыздасьл (krowa)?

W prastablaszczyźnie palatalizacja mogła być zabarwiona samogłoską (a, e, i, o, u) oraz "neutralna" to jest przyjmować wariant z szuą. Następnie szua z palatalizacją przeszła w samą palatalizację przy spółgłoskach с, з, ш, ж, ц, ѕ, ч, џ, ћ, ђ (by przejść później w spółgłoski miękkie), przed l i r przeszła w sonant oraz przy pozostałych zmieniła się w czystą szuę. Dlatego ь nie ma swojej jotowanej wersji.

Sonantyzacja szuy przed l i r jest starsza od procesu [ʲə] → [ʲ], tak więc sonanty nie zmiękczają.

Przykłady słów z jerami wraz z wymową:

кабыздасьл [kabɪ̈zdasl̩] - krowa цьгап [t͡ɕkap] - powietrze вькар [vəkar] - zwierzę палгысьр [paltɪ̈sr̩] - ręka мукаська [mʊkaɕka] - dół ватахьк [vataxək] - grupa

Udźwięcznianie i ubezdźwięcznianie grup spółgłoskowych

Stablaski ma dość konkretne zasady, co do tego, czy daną głoskę czyta się dźwięcznie, czy bezdźwięcznie:

Zbitki CC

  • Jeśli obydwie głoski są dźwięczne, wymawiamy je dźwięcznie.
  • Jeśli obydwie głoski są bezdźwięczne, wymawiamy je bezdźwięcznie.
  • Jeśli jedna spółgłoska jest dźwięczna, a druga bezdźwięczna wymawiamy je bezdźwięcznie.
  • Jeśli w zbitce występuje głoska м, н, л, љ, р, ў, й lub ү, drugą głoskę czytamy tak jak była.
  • Jeśli w zbitce występuje ҁ, zbitkę czytamy dźwięcznie
  • Jeśli w zbitce występuje x oraz głoska dźwięczna, x udźwięcznia się.
  • Jeśli w zbitce występuje h, h przechodzi (także na piśmie) w x, a jeśli w zbitce jest głoska dźwięczna, h, jako x udźwięcznia się.

Zbitki CCC

  • Jeśli wszystkie trzy głoski w zbitce są dźwięczne, wymawia się je dźwięcznie
  • Jeśli wszystkie trzy głoski w zbitce są bezdźwięczne, czytamy je bezdźwięcznie
  • Jeśli w zbitce są dwie głoski dźwięczne, zbitkę czytamy dźwięcznie.
  • Jeśli w zbitce są dwie głoski bezdźwięczne, zbitkę czytamy bezdźwięcznie
  • Jeśli x występuje w zbitce z dwoma głoskami dźwięcznymi, udźwięcznia się.
  • Jeśli h występuje w zbitce, przechodzi w x, a w zbitce z dwoma głoskami dźwięcznymi udźwięcznia się.
  • Jeśli w zbitce występuje ҁ, zbitka udźwięcznia się.
  • Jeśli w zbitce, między dwoma głoskami występuje м, н, л, љ, р, ў, й lub ү, rozbija się je poprzez ь pomiędzy pierwszą głoską a ww.

Rzeczownik

I Deklinacja

Liczba pojedyncza Liczba mnoga
Rodzaj żywotny Rodzaj nieżywotny Rodzaj żywotny i nieżywotny
Nominativus пада, хагє прадо дасыю пади, хати

пради, дасый

Ergativus пад, хат прад, дасый пади, хати

пради, дасый

Accusativus пада, хатя праду, дасыю падай, хатяй

прадай, дасыяй

Dativus паду, хатю прадош, дасыёш падуй, хатюй

прадуй, дасыюй

Instrumentalis падой, хатёй праду, дасыю падай, хатяй

прадай, дасыяй

Essivus падєс, хатєс прадус, дасыюс падуй, хатюй

прадуй, дасыюй

Possesivus пада, хатя прада, дасыя падай, хатяй

прадай, дасыяй

Partitivus паду, хатю праду, дасыю падуй, хатюй

дасыюй, дасюй

Prepositionalis падеш, хатєш прадош, дасыёш падуш, хатюш

прадуш, дасыюш

Vocativus падо, хатё прадо, дасыё пади, хати

пради, дасый

Liczba pojedyncza Liczba mnoga
Rodzaj żywotny Rodzaj nieżywotny Rodzaj żywotny i nieżywotny
Absolutivus</smaстаl> вазил, пагарош гарёш, стабак вазилы, пагарошы

гарёшы, стабакы

Ergativus вазил, пагарош гарёш, стабак вазилы, пагарошы

гарёшы, стабакы

Accusativus вазила, пагароша гарёшу, стабаку вазилы, пагарошы

гарёшы, пагарошы

Dativus вазилаш, пагарошаш гарёшуш, стабакуш
Instrumentalis
Essivus
Possesivus
Partitivus
Prepositionalis
Vocativus
Liczba pojedyncza Liczba mnoga
Rodzaj żywotny Rodzaj nieżywotny Rodzaj żywotny i nieżywotny
Absolutivus
Ergativus
Accusativus
Dativus
Instrumentalis
Essivus
Possesivus
Partitivus
Prepositionalis
Vocativus