Język stablaski

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Стабзлаз
(Stabzlaz)
Sposoby zapisu: cyrylica
Typologia: SVO, w pytaniach VSO
Faktycznie
Utworzenie: Spiritus w 2013
Liczba użytkowników 1
Status urzędowy
Oficjalna regulacja: Spiritus
Kody
Conlanger–3 dnl.stb.spr
W Dianie
Używany w : Kyremylia
Liczba użytkowników ok. 700 000
Klasyfikacja: języki butu
  • języki rapaskie
    • język stablaski
Status urzędowy
Język urzędowy : Kiremilia
Oficjalna regulacja: Нападий Кьремлаз Фарагий Пагад
Kody
MTF-5225 BUT-RAP-STB
Przykład
{{{tekst jaki}}}
{{{tekst u}}}
Transliteracja
{{{transliteracja}}}
Lista conlangów


Blablabla

Fonetyka

Każda samogłoska stablaskiego, prócz и oraz ь posiada wariant zwykły i jotowany - zmiękczający. Dla stablaskiego systemu spółgłoskowego typowym są palatalizajce, dwa sonanty oraz duża liczba afrykat. Spółgłoski tracą dźwięczność w wygłsoie. Fonotaktyka stablaskiego dopuszcza sylaby o budowie (C)(C)(C)V(C)(C)(C)

Samogłoski

Litery Morfonemy Akcentowane po spółgłosce twardej Akcentowane po spółgłosce miękkiej Nieakcentowane po spółgłosce twardej Nieakcentowane po spółgłosce miękkiej W wygłosie
а, я [ä] [ä] [ä] [ʌ] [ɛ] [ä]
ь [ə] [ɜ] [ɛ] [ə] [ɛ] [ɨ]
ы, ї [ɨ] [ɨ] [i] [ɪ̈] [ɪ] [ɨ]
е, є [ɛ] [ɜ] [ɛ] [ə] [ɛ] [e]
и [i] [ɨ] [i] [ɪ̈] [ɪ] [ɪ]
о, ё [ɔ] [ɔ] [œ] [ə] [œ] [o]
у, ю [u] [u] [y] [ʊ] [ʏ] [ʊ]

Spółgłoski

Wargowe Wargowo-zębowe Dziąsłowe Zadziąsłowe Dziąsłowo-podniebienne Podniebienne Miękkopodniebienne Języczkowe Krtaniowе
Nosowe [m] м [n] н
Boczne aproksymanty [l] л, [l̩] ьл [ʟ] љ
Boczne szczelinowe [ɬ] сл, [ɮ] зл
Zwarto-boczne szczelinowe [t͡]ɬ]ћ, [d͡ɮ] ђ
Zwarte [p] п, [b] б [t] т, [d] д [k] к, [g] г
zwarto-szczelinowe [t͡s] ц, [d͡z] ѕ [t͡ʃ] ч, [d͡ʒ] џ [t͡ɕ] ць, [d͡ʑ] ѕь [c͡ç] чь, [ɟ͡ʝ] џь
Szczelinowe [f] ф, [v] в [s] с, [z] з [ʃ] ш, [ʒ] ж [ɕ] сь, [ʑ] зь [ç] шь, [ʝ] жь [x] х [ʁ] ҁ [h] һ
Drżące [r] р, [r̩] ьр
Półotwarte [w] ў [j] й, [ɥ] ү

Zapis jerów

Łatwo zauważyć, że spółgłoski palatalizowane zapisywane są z jerem na końcu, a sonanty z jerem na początku. Dodatkowo jerem zapisuje się szuę, jak więc przeczytać słowo np. кабыздасьл (krowa)?

W prastablaszczyźnie palatalizacja mogła być zabarwiona samogłoską (a, e, i, o, u) oraz "neutralna" to jest przyjmować wariant z szuą. Następnie szua z palatalizacją przeszła w samą palatalizację przy spółgłoskach с, з, ш, ж, ц, ѕ, ч, џ, ћ, ђ (by przejść później w spółgłoski miękkie), przed l i r przeszła w sonant oraz przy pozostałych zmieniła się w czystą szuę. Dlatego ь nie ma swojej jotowanej wersji.

Sonantyzacja szuy przed l i r jest starsza od procesu [ʲə] → [ʲ], tak więc sonanty nie zmiękczają.

Przykłady słów z jerami wraz z wymową:

кабыздасьл [kabɪ̈zdasl̩] - krowa цьгап [t͡ɕkap] - powietrze вькар [vəkar] - zwierzę палгысьр [paltɪ̈sr̩] - ręka мукаська [mʊkaɕka] - dół ватахьк [vataxək] - grupa

Udźwięcznianie i ubezdźwięcznianie grup spółgłoskowych

Stablaski ma dość konkretne zasady, co do tego, czy daną głoskę czyta się dźwięcznie, czy bezdźwięcznie:

Zbitki CC

  • Jeśli obydwie głoski są dźwięczne, wymawiamy je dźwięcznie.
  • Jeśli obydwie głoski są bezdźwięczne, wymawiamy je bezdźwięcznie.
  • Jeśli jedna spółgłoska jest dźwięczna, a druga bezdźwięczna wymawiamy je bezdźwięcznie.
  • Jeśli w zbitce występuje głoska м, н, л, љ, р, ў, й lub ү, drugą głoskę czytamy tak jak była.
  • Jeśli w zbitce występuje ҁ, zbitkę czytamy dźwięcznie
  • Jeśli w zbitce występuje x oraz głoska dźwięczna, x udźwięcznia się.
  • Jeśli w zbitce występuje h, h przechodzi (także na piśmie) w x, a jeśli w zbitce jest głoska dźwięczna, h, jako x udźwięcznia się.

Zbitki CCC

  • Jeśli wszystkie trzy głoski w zbitce są dźwięczne, wymawia się je dźwięcznie
  • Jeśli wszystkie trzy głoski w zbitce są bezdźwięczne, czytamy je bezdźwięcznie
  • Jeśli w zbitce są dwie głoski dźwięczne, zbitkę czytamy dźwięcznie.
  • Jeśli w zbitce są dwie głoski bezdźwięczne, zbitkę czytamy bezdźwięcznie
  • Jeśli x występuje w zbitce z dwoma głoskami dźwięcznymi, udźwięcznia się.
  • Jeśli h występuje w zbitce, przechodzi w x, a w zbitce z dwoma głoskami dźwięcznymi udźwięcznia się.
  • Jeśli w zbitce występuje ҁ, zbitka udźwięcznia się.
  • Jeśli w zbitce, między dwoma głoskami występuje м, н, л, љ, р, ў, й lub ү, rozbija się je poprzez ь pomiędzy pierwszą głoską a ww.