Język starochwadeński

Z Conlanger
Wersja z dnia 20:00, 30 lip 2021 autorstwa F1req (dyskusja | edycje)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Język starochwadeński
Ḫvadéshēvoú
Faktycznie
Utworzenie: F1req w 2021
Najnowsza wersja: 1.0
Kody
Conlanger–1 schw.
W
Klasyfikacja: Języki gamajskie
Przykład
???
???
Lista conlangów
Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.

Język starochwadeński (schw. Ḫvadéshēvou /ˈxvæ.də.ʂiː.vøy̯/) – język wywodzący się ze wschodnich gwar prazachodniozongepajckiego, blisko spokrewniony z językiem wysokozongepajckim. Posiadał dwa główne dialekty.

Fonetyka

Samogłoski


W języku starochwadeńskim występuje 11 samogłosek.

Przednie Centralne
Krótkie Długie Krótkie Długie
Przymknięte i (i) • y (u) (ī) • (ū) ɘ (y) ɘː (ȳ)
Półprzymknięte ø (o) øː (ō)
Średnie ə (é)
Prawie otwarte æ (a) æː (ā)

Historia fonetyki

Okres wcześniejszy


Deafrykatyzacja


Na dość wczesnym etapie rozwoju starochwadeńskiego doszło do deafrykatyzacji.

Nagłos Śródgłos Wygłos
*p͡f *pʼ *v *w
*t͡θ *tʼ *v *w
*t͡s *tʼ
*t͡ʃ *tʼ
*k͡x *kʼ *q

Sycenie


Rozwój spółgłosek szczelinowych międzyzębowych.

W gwarach najbardziej na wschód można usłyszeć:

  • *θ > *s
  • *ð > *z

Natomiast w gwarach północno-zachodnich słychać:

  • *θ > *f
  • *ð > *v

Jest to jednak dosyć rzadka zmiana.

Denasalizacja


Na całym obszarze chwadeńskim doszło do całkowitej denasalizacji.

  • *ã(ː) > *o(ː)
  • *ẽ(ː) > *ø(ː) / *ɘ(ː)
  • *õ(ː) > *u(ː)

Doszło do niej stosunkowo wcześnie.

Los głoski /h/


Głoska ta w nagłosie przechodzi w /x/.

  • husepf /ˈhusep͡f/ > xusiw /ˈxy.siw/;

Natomiast w innych pozycjach przechodzi w /ħ/.

  • ðusshău /ˈðusːhɐʊ̯/ > zushhô /ˈzyʂ.ħøː/

Okres późniejszy


Zanik głoski /x/


Częstym zjawiskiem jest zanik głoski /x/, szczególnie w nagłosie.

Nie zanika ona w zbitce /xv/, chodź zdarzają się gwary w których zanika.

  • chątăz /ˈxãtɐt͡s/ > wótéș /ˈwø.təç/;

W gwarach południowych dochodzi do zaniku /x/ we wszystkich pozycjach.

  • zauchĭ /ˈt͡saʊ̯xɪ/ > țau'é /ˈtʼæy̯.ə/;

W wygłosie zanikające /x/ wydłuża ostatnią samogłoskę.

  • dach /ˈdax/ > dā /dæː/;

Labializacja


Występuje ona głównie w nagłosie przed dawnym /o/, /u/ oraz /ø/.

Spotyka się ją też w innych pozycjach przed /k/ oraz /p/.

  • ōką /ˈoːkã/ > wôkwó /ˈwøː.kwø/;
  • kotă /ˈkotɐ/ > kwóté /ˈkwø.tə/;
  • føpų /ˈføpõ/ > ḫupwó /ˈxvy.pwø/;

Jest to stosunkowo późna zmiana, im bardziej na zachód tym mniej widoczna.