Język staropolski

Z Conlanger
Wersja z dnia 23:21, 30 kwi 2020 autorstwa Siemoród (dyskusja | edycje) (Utworzono nową stronę " =Zasady rekonstrukcji języka= # Celem rekonstrukcji jest uchwycenie i odtworzenie języka prasłowiańskiego w najstarszej zaświadczonej postaci # Rekonstrukcja...")
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania




Zasady rekonstrukcji języka

  1. Celem rekonstrukcji jest uchwycenie i odtworzenie języka prasłowiańskiego w najstarszej zaświadczonej postaci
  2. Rekonstrukcja nie zamierza przywracać stanu prasłowiańskiego. Jeśli danego elementu gramatyki nie spotkano w ani jednym dokumencie z korpusu języka i nie ma istotnej przyczyny, by podejrzewać go o istnienie, rekonstrukcja go nie obejmie.
  3. Jeśli obok formy archaicznej, prasłowiańskiej albo pralechickiej, spotyka się formę późniejszą, wtórną, to przyjmujemy za właściwą formę archaiczną.
  4. Mamy w pamięci wpływ średniowiecznej łaciny, średnio-wysoko-niemieckiego oraz staroczeskiego na staropolszczyznę. Z tego powodu unikamy elementów, które mogą być kalkami z wymienionych języków.
  5. Ortografia w ogólności ma być podobna do tej późnośredniowiecznej, ale w szczególności ma być konsekwentna i względnie etymologiczna.
  6. Każde słowo, które wystąpiło w korpusie musi zostać wpisane do słownika wraz ze znaczeniem, zdaniem, które go zawiera, a którego kontekst przybliża znaczenie owego słowa, a także z formami odmienionymi wraz ze skrótowym opisem formy gramatycznej.
  7. Jesteśmy świadomi podziału staropolszczyzny na miejscowe narzecza, ale staramy się cechy ogólnokrajowe.

Fonologia oraz ortografia

Alfabet używany do zapisu staropolszczyzny: Aa Áá Bb B́b́ Cc Ćć Dd Ee Éé Ff Gg Hh Ii Íí Kk Ll Łł Mm Nn Ńń Oo Óó Øø Ǿǿ Pp Ṕṕ Rr Ssſ Śś ẞß Tt Uu Úú Ww Ẃẃ Zz Źź Ƶƶ


Gramatyka

Rzeczownik

Czasownik

Przymiotnik

Zaimek

Liczebnik

Słownik

Aa

Bb

  • barzo - bardzo. bo-ć on ieſt býł barzo bogatý, iƶ-ci on ieſt ksiǿƶøcégo rodu býł[KG]
  • być - być. o niem tako piszé, iƶe byłaſta dwa bracieńca barzo bogatá[KG]. bych (1SgAor), bychom (1PlAor), byłasta (3SgPst)
  • dzińſia - dziś. sirzdce iego iemu doradzí, iƶby [...] ſ świøtǿ cyrkwiǿ dzińſia zawołáł[KŚ].

Cc

Ćć

Dd

Ll

Ww

  • wǿƶ - wąż. bǿdźcie tako mǿdrzí, iako-ć ſǿ wøƶewié mǿdrzí[KG]. wǿƶ (NSg); wøƶewié (NPl);

Korpus języka

  1. [BG] Bulla Gnieźnieńska.
  2. [Br] Bogurodzica. Za najstarszy znany utwór literacki w języku polskim uznawane są dwie pierwsze zwrotki pieśni Bogurodzica. Wśród badaczy panują jednak duże rozbieżności, kiedy dokładnie powstała ta pieśń – data jej powstania umieszczana jest od XI do końca XIV wieku.
  3. [KŚ] Kazania Świętokrzyskie. Kazania świętokrzyskie – polskie średniowieczne kazania, pochodzące prawdopodobnie z końca XIII lub z XIV wieku, uznawane za najstarszy dokument prozatorski stworzony w języku polskim.
  4. [PF] Psałterz Floriański. Psałterz pochodzący z końca XIV wieku. Jest to dzieło trójjęzyczne (łacina, polski, niemiecki) zapisane na 296 pergaminowych kartach.
  5. [RKr], [RKo], [RWa], [RWr], [RL], [RPy], [RPo] Roty sądowe krakowskie, kościańskie, warszawskie, wrocławskie, legnickie, pyzdrskie i poznańskie. Polskie średniowieczne roty sądowe – teksty przysiąg (rot) sądowych w języku polskim, zapisane w księgach z XIV i XV wieku.