Język szangryjski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m
m
Linia 4: Linia 4:
 
* Alternacyjno-fleksyjno-inkorporujący
 
* Alternacyjno-fleksyjno-inkorporujący
 
* Brak stałej pozycji nukleusu;
 
* Brak stałej pozycji nukleusu;
 +
* Akcent swobodny (ruchomy dla niektórych czasowników)
 
* Dwa przypadki:
 
* Dwa przypadki:
 
** Transytyw;
 
** Transytyw;
Linia 22: Linia 23:
 
{|style="position: relative; width: 300px; height: 210px; text-align: center; background: transparent;"
 
{|style="position: relative; width: 300px; height: 210px; text-align: center; background: transparent;"
 
|style="width: 300px; height: 210px; text-align: center; background: transparent; font-size: 120%;"|
 
|style="width: 300px; height: 210px; text-align: center; background: transparent; font-size: 120%;"|
<div style="position: absolute; left: 5%; width: 2.3em; top: 2%; background: white;">i͂</div>
 
 
<div style="position: absolute; left: 15%; width: 2.3em; top: 2%; background: white;">iː</div>
 
<div style="position: absolute; left: 15%; width: 2.3em; top: 2%; background: white;">iː</div>
 
<div style="position: absolute; left: 20%; width: 2.7em; top: 15%; background: white;">ɪ</div>
 
<div style="position: absolute; left: 20%; width: 2.7em; top: 15%; background: white;">ɪ</div>
 
<div style="position: absolute; left: 70%; width: 3.9em; top: 10%; background: white;">ʊ</div>
 
<div style="position: absolute; left: 70%; width: 3.9em; top: 10%; background: white;">ʊ</div>
 
<div style="position: absolute; left: 70%; width: 3.9em; top: 22%; background: white;">ʊ̞ː</div>
 
<div style="position: absolute; left: 70%; width: 3.9em; top: 22%; background: white;">ʊ̞ː</div>
<div style="position: absolute; left: 35%; width: 2.7em; top: 30%; background: white;">ɘ̟ː</div>
 
 
<div style="position: absolute; left: 53%; width: 2.7em; top: 45%; background: white;">ə ə͂</div>
 
<div style="position: absolute; left: 53%; width: 2.7em; top: 45%; background: white;">ə ə͂</div>
<div style="position: absolute; left: 55%; width: 2.7em; top: 30%; background: white;">ɵː</div>
 
<div style="position: absolute; left: 83%; width: 2.7em; top: 30%; background: white;">o͂</div>
 
 
<div style="position: absolute; left: 73%; width: 3em; top: 58%; background: white;">ɔ̟</div>
 
<div style="position: absolute; left: 73%; width: 3em; top: 58%; background: white;">ɔ̟</div>
 
<div style="position: absolute; left: 29%; width: 3em; top: 58%; background: white;">ɛ</div>
 
<div style="position: absolute; left: 29%; width: 3em; top: 58%; background: white;">ɛ</div>
<div style="position: absolute; left: 40%; width: 3em; top: 80%; background: white;">æ</div>
+
<div style="position: absolute; left: 40%; width: 3em; top: 80%; background: white;">æː</div>
<div style="position: absolute; left: 58%; width: 3em; top: 67%; background: white;">ɐ̞ː</div>
 
 
<div style="position: absolute; left: 62%; width: 3em; top: 85%; background: white;">a</div>
 
<div style="position: absolute; left: 62%; width: 3em; top: 85%; background: white;">a</div>
<div style="position: absolute; left: 82%; width: 3em; top: 80%; background: white;">ɑ͂</div>
 
 
|} </div></div>
 
|} </div></div>
 
|-
 
|-
Linia 68: Linia 63:
 
|-
 
|-
 
! Przymknięte
 
! Przymknięte
| [ɪ] '''i''' [i͂] '''ĩ'''
+
| [ɪ] '''i'''
 
| [iː] '''ī'''
 
| [iː] '''ī'''
 
|
 
|
Linia 77: Linia 72:
 
! Półprzymknięte
 
! Półprzymknięte
 
|
 
|
| [ɘ̟ː] '''ē'''
+
|
 
| rowspan=2| [ə͂] '''ə̃''', [ə] '''ə'''
 
| rowspan=2| [ə͂] '''ə̃''', [ə] '''ə'''
| [ɵː] '''ō'''
+
|
| [o͂] '''ũ'''
+
|
 
| [ʊ̞ː] '''ū'''
 
| [ʊ̞ː] '''ū'''
 
|-
 
|-
Linia 86: Linia 81:
 
| [ɛ] '''e'''
 
| [ɛ] '''e'''
 
|
 
|
| [ɐ̞ː] '''ā'''
+
|
 
| [ɔ̟] '''o'''
 
| [ɔ̟] '''o'''
 
|
 
|
 
|-
 
|-
 
! Otwarte
 
! Otwarte
 +
|
 
| [æ] '''ä'''
 
| [æ] '''ä'''
 +
| [a] '''a'''
 
|
 
|
| [a] '''a'''
 
 
|
 
|
| [ɑ͂] '''ã'''
 
 
|
 
|
 
|-
 
|-
Linia 105: Linia 100:
 
! rowspan=2 colspan=2|
 
! rowspan=2 colspan=2|
 
! rowspan=2| Wargowe
 
! rowspan=2| Wargowe
! colspan=3| Koronalne
+
! colspan=4| Koronalne
 
! rowspan=2| Dorsalne
 
! rowspan=2| Dorsalne
 
! rowspan=2| Krtaniowe
 
! rowspan=2| Krtaniowe
 
|-
 
|-
 
! <small>Zębowe</small>
 
! <small>Zębowe</small>
! <small>Dziąsłowe</small>
+
! colspan=2| <small>Dziąsłowe</small>
 
! <small>Zadziąsłowe</small>
 
! <small>Zadziąsłowe</small>
 +
|-
 +
! colspan=2| Nosowe
 +
| [m] '''m'''
 +
|
 +
| colspan=2| [n] '''n'''
 +
|
 +
| rowspan=2| [ŋ~ʁ̃] '''ŋ'''
 +
|
 
|-
 
|-
 
! colspan=2| Drżące
 
! colspan=2| Drżące
 
|
 
|
 
|
 
|
| [r̝] '''r'''
+
| rowspan=2| [r̝~z̞̠] '''r'''
 
|
 
|
| rowspan=2| [ŋ~ʁ̃] '''ŋ'''
 
 
|
 
|
 
|-
 
|-
! colspan=2| Nosowe
+
! rowspan=2| Szczelinowe
| [m] '''m'''
+
! <small>Dźwięczne</small>
 +
|
 +
| [ð] '''ð'''
 +
| [z] '''z'''
 +
| [ʒ] ''''''
 
|
 
|
| [n] '''n'''
 
 
|
 
|
 +
|-
 +
! <small>Bezdźwięczne</small>
 +
| [f] '''f'''
 +
| [θ] '''θ'''
 +
| colspan=2| [s] '''s''' [ɬ] '''ś'''
 +
| [ʃ] '''ŝ'''
 
|
 
|
 +
| [h] '''h'''
 
|-
 
|-
 
! rowspan=2| Zwarte
 
! rowspan=2| Zwarte
Linia 132: Linia 144:
 
| [p] '''p'''
 
| [p] '''p'''
 
|
 
|
| [t] '''t'''
+
| colspan=2| [t] '''t'''
 
|
 
|
 
| [k] '''k'''
 
| [k] '''k'''
Linia 140: Linia 152:
 
| [b~ɓ] '''b'''
 
| [b~ɓ] '''b'''
 
|
 
|
| [d] '''d'''
+
| colspan=2| [d] '''d'''
 
|
 
|
|
 
|
 
|-
 
! rowspan=2| Szczelinowe
 
! <small>Bezdźwięczne</small>
 
| [f] '''f'''
 
| [θ] '''θ'''
 
| [s] '''s'''
 
| [ʃ] '''sf'''
 
| [χ] '''x'''
 
| [h] '''h'''
 
|-
 
! <small>Dźwięczne</small>
 
|
 
| [ð] '''ð'''
 
| [z] '''z'''
 
| [ʒ] '''zf'''
 
 
|
 
|
 
|
 
|
Linia 165: Linia 160:
 
| [w] '''w'''
 
| [w] '''w'''
 
|
 
|
| [l~ɑ̯] '''l'''
+
| colspan=2| [l~ɑ̯] '''l'''
 
|
 
|
 
| [j] '''y''' [ɰᶨ] '''c'''
 
| [j] '''y''' [ɰᶨ] '''c'''
Linia 172: Linia 167:
 
|}
 
|}
  
Weźmy na przykład słowo "'''S₁ŋ́kar'''" 'Ręka', utworzone od rdzenia "'''S₁-K'''" 'Łapać'
+
Istnieją trzy typy czasowników, które różnią się sposobem odmiany w zależności od tego czy czasownik jest tak zwanym czasownikiem "czystym" (czyli pochodzenia czasownikowego), "imiennym" (czyli został wyderywowany z rzeczowniku) bądź też "słabym" (pochodzenia przyimkowego)
* S₁ŋ́kar [sŋ̩.kar̝] - Ręka
+
* Czyste odmieniają się alternacyjnie i poprzez zmiany akcentu.
* S₁ŋ́kar-rə̃ [sŋ̩kar̝ːə̃] - Ręka<sup>Okr.</sup> (warto zwrócić uwagę na fakt, iż końcówka "rə̃", badając ją jako osobny morfem, ma tak naprawdę formę "nə̃", ale zachodzi tutaj asymilacja do poprzedzającej samogłoski ze względu na miejsce realizacji)
+
* Imienne odmieniają się przez końcówki fleksyjne, nie przyjmują sufiksów dopełnienia.
* S₁ŋ́kar-rń-a [sŋ̩kar̝n̩a] - Ręka<sup>Okr. Gen.</sup> (tutaj natomiast nosowa szwa zamieniła się w nosowy sonant pod wpływem następującej po niej samogłoski, jako iż szangryjski nie pozwala na jakiekolwiek zbitki samogłoskowe. W tej chwili morfem "rń" możnaby zapisać nawet jako zwykłe "ń" ze względu na to, iż po podstawowym "n" z bazowego morfemu "nə̃" nie ostało się już nic, ale zapisuję to, by nie zaciemniać sobie obrazu morfologii)
+
* Słabe odmieniają się przez prefiksy pochodzenia zaimkowego.

Wersja z 20:29, 5 wrz 2014

Šaŋri [ʃaʁ̃r̝ɪ]

  • Transytywno-aktywny;
  • Alternacyjno-fleksyjno-inkorporujący
  • Brak stałej pozycji nukleusu;
  • Akcent swobodny (ruchomy dla niektórych czasowników)
  • Dwa przypadki:
    • Transytyw;
    • Intransytyw;
Przednie Centralne Tylne
Przymknięte
Blank vowel trapezoid.png
ɪ
ʊ
ʊ̞ː
ə ə͂
ɔ̟
ɛ
æː
a
Prawie przymknięte
Półprzymknięte
Średnie
Półotwarte
Prawie otwarte
Otwarte
Samogłoski
Przednie Centralne Tylne
Krótkie Długie Krótkie Długie Krótkie Długie
Przymknięte [ɪ] i [iː] ī [ʊ] u
Półprzymknięte [ə͂] ə̃, [ə] ə [ʊ̞ː] ū
Półotwarte [ɛ] e [ɔ̟] o
Otwarte [æ] ä [a] a
Spółgłoski
Wargowe Koronalne Dorsalne Krtaniowe
Zębowe Dziąsłowe Zadziąsłowe
Nosowe [m] m [n] n [ŋ~ʁ̃] ŋ
Drżące [r̝~z̞̠] r
Szczelinowe Dźwięczne [ð] ð [z] z [ʒ]
Bezdźwięczne [f] f [θ] θ [s] s [ɬ] ś [ʃ] ŝ [h] h
Zwarte Bezdźwięczne [p] p [t] t [k] k [ʔ] ˀ
Dźwięczne [b~ɓ] b [d] d
Aproksymanty [w] w [l~ɑ̯] l [j] y [ɰᶨ] c

Istnieją trzy typy czasowników, które różnią się sposobem odmiany w zależności od tego czy czasownik jest tak zwanym czasownikiem "czystym" (czyli pochodzenia czasownikowego), "imiennym" (czyli został wyderywowany z rzeczowniku) bądź też "słabym" (pochodzenia przyimkowego)

  • Czyste odmieniają się alternacyjnie i poprzez zmiany akcentu.
  • Imienne odmieniają się przez końcówki fleksyjne, nie przyjmują sufiksów dopełnienia.
  • Słabe odmieniają się przez prefiksy pochodzenia zaimkowego.