Język szangryjski

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Şaŋ̃ri [ʃaʁ̃r̝ɪ]

  • Transytywno-aktywny;
  • Alternacyjno-fleksyjno-inkorporujący
  • Brak stałej pozycji nukleusu;
  • Akcent swobodny (ruchomy dla niektórych czasowników)
  • Dwa przypadki:
    • Transytyw;
    • Intransytyw;
Przednie Centralne Tylne
Przymknięte
Blank vowel trapezoid.png
ɪ
ʊ
ʊ̞ː
ə͂
ɔ̟
ɛ
æ
a
(ɑː)
Prawie przymknięte
Półprzymknięte
Średnie
Półotwarte
Prawie otwarte
Otwarte
Samogłoski
Przednie Centralne Tylne
Krótkie Długie Krótkie Krótkie Długie
Przymknięte [ɪ] i [iː] ī [ʊ] u
Półprzymknięte [eː] ē [ə͂] [ʊ̞ː] ū
Półotwarte [ɛ] e [ɔ̟] o
Otwarte [æ] à [a] a ä (ɑː)
Spółgłoski
Wargowe Koronalne Dorsalne Krtaniowe
Zębowe Dziąsłowe Zadziąsłowe Retrofleksyjne Palatalne Welarne
Nosowe [m] m [n] n [ɳ] ǹ [ɲ] ñ [ŋ] ŋ
Zwarte/
Afrykaty
Bezdźwięczne [p] p [t] t [ʦ] tz [ʨ] tx [k] k [ʔ]
Dźwięczne [b~ɓ] b [d] d [ʤ] dx [g] g
Szczelinowe Bezdźwięczne [f] f [θ] ŧ [s] s [ɬ] ś [ʃ] ŝ [ʂ] š [ɕ] x [h] h
Dźwięczne [z] z [r̝~z̞̠] r [ʒ] [ʐ] ž [ʑ] j
Drżące (ʀ̝ʲ) [ʁ̃] ŋ̃
Aproksymanty [w] w [l~ɑ̯] l [j~e̯] y [jˠ] [ɰᶨ] c
Uderzeniowe [ɾ͈͡t̚] rt

Istnieją trzy typy czasowników, które różnią się sposobem odmiany w zależności od tego czy czasownik jest tak zwanym czasownikiem "czystym" (czyli pochodzenia czasownikowego), "imiennym" (czyli został wyderywowany z rzeczowniku) bądź też "słabym" (pochodzenia przyimkowego)

  • Czyste odmieniają się alternacyjnie i poprzez zmiany akcentu.
  • Imienne odmieniają się przez końcówki fleksyjne, nie przyjmują sufiksów dopełnienia (przez pewne zmiany fonetyczne zanikły głoski, przez co czasowniki te klasyfikowane są na: typ nosowy, typ nienosowy i typ "ʒ").
  • Słabe odmieniają się przez prefiksy pochodzenia zaimkowego.
  • Dwie płci (Męska, żeńska);
  • Dwa przypadki (transytyw, intransytyw);
  • Określoność (trzy stopnie: dwa nieokreślone, jeden określony);
  • Trzy liczby (pojedyncza, małomnoga, wielomnoga).

Rzeczowniki męskie:

  • Tiŋr


Sŋir” ‘osmoza’ (CCiR)
L. Pojedyncza L. Małomnoga L. Wielomnoga
Nieokreślony Określony Nieokreślony Określony Nieokreślony Określony
Transytyw
Intransytyw

Pozycja nukleusu niemalże nigdy nie jest stała: relacja słowa określającego do słowa określanego zależy często od ich kolejności i znaczenie może się zmienić pod względem semantycznym.

  • Nrēŋ awárt
    [nr̝eːŋ əˈwaɾ͈͡t̚]
    {domINT dużyART}
    ‘Dom jest duży (to jego stała cecha)’
  • Awárt nrēŋ
    [əˈwaɾ͈͡t̚ nə̆ˈr̝eːŋ]
    {dużyART domINT}
    ‘Dom jest duży (to jego aktualny/przejściowy stan)’


  • Określanie rzeczowników:
    • Jednosylabowe:
      • Kończące się na samogłoskę krótką - wydłuża się.
      • Kończące się na samogłoskę długą - dodaje się "-r" bądź "ah-".
      • Kończące się na spógłoskę - wydłuża się samogłoskę bądź bądź dodane "-Vr".
    • Dwusylabowe:
      • Jeśli występują dwie samogłoski krótkie i słowo ma akcent paroksytoniczny, zmienia się go na oksytoniczny.
      • Jeśli występują dwie samogłoski krótkie i słowo ma akcent oksytoniczny, dodaje się "-r" bądź "ah-".
      • Jeśli występuje samogłoska długa i słowo kończy się na samogłoskę, dodaje się "-r".
      • Jeśli występuje samogłoska długa i słowo kończy się na spółgłoskę, dodaje się "ah-".