Język tahareński: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 325: Linia 325:
 
|-
 
|-
 
| '''Nieprzeszły'''  
 
| '''Nieprzeszły'''  
| align=center | -brak-
+
| align=center | -ø
 
| align=center | did
 
| align=center | did
 
| align=center | obserwować
 
| align=center | obserwować

Wersja z 17:50, 14 mar 2020

Język tahareński
Taharanï celi
Utworzenie: Artaxes w 2017
kontynuowany przez Borlacha w 2020[1]
Używany w (Kyon): Ajdynir, Królestwo Tahareńskie
Regiony (Kyon): Ajdyniriana
Ilość mówiących (Kyon) do ustalenia
Sposoby zapisu: pismo tahareńskie
(abdżad persko-arabski)
pismo ajdyniriańskie
alfabet łaciński
Typologia: aglutynacyjny
VSO
Klasyfikacja: Język pradahicki (†)
Języki starodahickie (†)
Języki nowodahickie
Język starotahareński (†)
Język nowotahareński
Lista conlangów
Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.

Język tahareński, lub raczej język nowotahareński (tah. Taharanï celi [taharanɯ celi]) — język autorstwa Artaxesa, za zgodą autora przejęty później, rozwinięty i zmodyfikowany przez Borlacha na potrzeby projektu Kyonu. Jest to język należący do większej rodziny języków dahickich oraz rodzima mowa Tahareńczyków, stanowiąca wraz z językiem ajdyniriańskim lingua francę na rozległych obszarach Ajdyniriany. Język tahareński jest również jednym z urzędowych języków Królestwa Tahareńskiego, prowincji wchodzącej w skład Ajdyniru.

Język tahareński w jego oryginalnej formie można obejrzeć na stronie Artaxesa.

(Opisać historię i rozwój w ramach kąłordu)

Fonologia

Samogłoski

Krótkie Długie
Przednie Tylne Przednie Tylne
Przymknięte i · y ɯ · u · y: ɯ: ·
Średnie e · ø o e: · ø:
Otwarte a

Harmonia samogłoskowa

Przednie Tylne
Niezaokrąglone Zaokrąglone Niezaokrąglone Zaokrąglone
Wysokie i y ɯ u
Niskie e ø a o

Spółgłoski

Wargowe Zębowe Dziąsłowe Podniebienne Miękkopod. Krtaniowe
Nosowe m n
Zwarte bezdźwięczne p t c k
dźwięczne b d ɟ g
Afrykaty bezdźwięczne t͡ʃ
dźwięczne d͡ʒ
Szczelinowe bezdźwięczne f s ʃ x h
dźwięczne v z ʒ ɣ
Drżące r
Aproksymanty l j w

Struktura sylaby

Struktura sylaby w języku tahareńskim to CVCC, gdzie V to dowolna samogłoska a C dowolna spółgłoska.

Akcent

W języku tahareńskim akcent pada zawsze na pierwszą sylabę wyrazu.

Pismo

Zapis łaciński

Samogłoski

i ii ü üü ï ïï u uu
[i] [] [y] [y:] [ɯ] [ɯ:] [u] [u:]
e ee ö öö o oo
[e] [e:] [ø] [ø:] [o] [o:]
a aa
[a] [a:]

Spółgłoski

p t c k
[p] [t] [c] [k]
b d y g
[b] [d] [ɟ] [g]
č j
[t͡ʃ] [d͡ʒ]
f s š h
[f] [s] [ʃ] [x] [h]
v z ž x
[v] [z] [ʒ] [ɣ]
m n
[m] [n]
r l
[r] [l]
i u
[j] [w]

Zapis persko-arabski

Zapis ajdyniriański

Gramatyka

Określoność i nieokreśloność

W języku tahareńskim określoność i nieokreśloność wyraża się poprzez odpowiedni sufiks doklejany na koniec rzeczownika.

  • Sufiks określoności: -(e)t

Wyraża wskazanie na konkretny, określony lub wcześniej wspomniany obiekt, na przykład:

tooget - "ta góra"[2]
  • Sufiks nieokreśloności: -(e)n

Wyraża wskazanie na nieokreślony, dowolny lub właśnie wprowadzany do rozmowy obiekt, na przykład:

toogen - "jakaś góra"[3]

Posesywność

man - druh, przyjaciel, kompan
Jeden posiadacz Więcej posiadaczy
1. ši- šiman mój druh ne- neman nasz druh
2. mi- miman twój druh de- deman wasz druh
3. i- iman jego druh u- uman ich druh

Prefiksy dla pierwszej i drugiej osoby liczby pojedynczej (ši- oraz mi-) są w pewnym stopniu podobne do zaimków dzierżawczych dla pierwszej i drugiej osoby liczby pojedynczej w ajdyniriańskim (kshûn "mój" oraz mûn "twój"). Jest to prawdopodobnie efekt wpływu ajdyniriańskiego na rozwój języka nowotahareńskiego.

Czasownik

Strona czasownika

  • Strona aktywna:

Strona aktywna jest podstawową formą tahareńskich czasowników, na przykład:

did - "obserwować"
  • Strona medialna: -im / -ïm

Charakterystyczną cechą strony medialnej jest to, że obiekt czynności pozornie jest podmiotem w zdaniu, mimo iż faktycznie jest on bliższy obiektowi strony biernej, na przykład:

didim · "obserwować się"
  • Strona kauzatywna: -aḫ / -eḫ

Strona kauzatywna wyraża powodowanie jakiejś czynności, na przykład:

dideḫ - "pokazywać"

Aspekt

Aspekt podstawowy

Statyczny: -es-
Np: dides - "widzieć"
Progresywny: -ø
Np: did - "obserwować"

Aspekt drugorzędny

Inceptive: -or / -ör
Np: didör - "zacząć obserwować"
Continuative: -on / -ön
Np: didön - "wciąż obserwować"
Pausative: -aš / -eš
Np: dideš - "przestać obserwować" (chwilowo)
Terminative: -ut / -üt
Np: didüt - "przestać obserwować" (ostatecznie)

Czasy

Sufiks Przykład Znaczenie
Zaprzeszły -ok / -ök didök obserwować

(w odległej przeszłości)

Przeszły -oč / -öč didöč obserwować

(w nieodległej przeszłości)

Nieprzeszły did obserwować

(obecnie lub w przyszłości)

Negacja

Czasowniki modalne

Czasowniki niefinitywne

Przymiotniki

Przysłówki

Zaimki

Zaimki osobowe

Honoryfiki

Zaimki zwrotne, wzajemne i wspólne

Przyimki

Przyimki przestrzenne

Inne przyimki

Partykuły

Spójniki

Przydawki

Partykuły polarności

Liczebniki

  1. Podczas pandemii koronawirusa SARS-CoV-2
  2. Analogicznie do angielskiego the mountain
  3. Analogicznie do angielskiego a mountain