Język wertyński: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 348 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 7: Linia 7:
 
| nazwa conworldu = [[Kyon]]
 
| nazwa conworldu = [[Kyon]]
 
| państwa = [[Wertynia|Wertynia]] (urzędowy)<br />
 
| państwa = [[Wertynia|Wertynia]] (urzędowy)<br />
| mówiący = ''Do ustalenia''
+
| mówiący = ''do ustalenia''
| alfabet = Pismo wertyńskie, alfabet łaciński
+
| alfabet = pismo wertyńskie, alfabet łaciński
| typologia = Fleksyjny, VSO
+
| typologia = fleksyjny, VSO
 
| klasyfikacja =  
 
| klasyfikacja =  
 
[[Języki wertyńskie]]
 
[[Języki wertyńskie]]
Linia 18: Linia 18:
 
}}
 
}}
 
{{słownik|Słownik:Język wertyński}}
 
{{słownik|Słownik:Język wertyński}}
'''Język wertyński''' - jest językiem izolowanym, używany jest wyłącznie w [[Wertynia|Wertynii]].
+
'''Język wertyński''' (wert. Lavrāt vērtaye [lɐβˈrɐːt ˈβɛːrtɐjɛ]) - język z grupy [[języki wertyńskie|języków wertyńskich]].
 +
'''UWAGA! trwa reforma języka, więc proszę się nie sugerować materiałem na stronie'''
 
=Fonologia=
 
=Fonologia=
 +
==Akcent==
 +
W wertyńskim akcent pada na sylabę z iloczasem.
 +
 
==Spółgłoski==
 
==Spółgłoski==
*nosowe: <m, n, n̂> - /m, n, ɲ/
 
*syczące zwarto-szczelinowe: <c, ç, dh, ĉ, đ> - /t͡s, t͡ʃ, d͡ʒ, t͡ɕ, d͡ʑ/
 
*zwarte: <p, b, t, d, q, g> - /p, b, t, d, k, g/
 
*syczące szczelinowe: <s, z, ş, j, ŝ, ẑ> - /s, z, ʃ, ʒ, ɕ, ʑ/
 
*niesyczące szczelinowe: <f, v, x> - /ɸ, β, h/
 
*półotwarte: <y> - /j/
 
*drżące: <r> - /r/
 
*boczne półotwarte: <l> - /l/
 
 
{| class="wikitable" style=text-align:center
 
{| class="wikitable" style=text-align:center
 
! colspan="2" |
 
! colspan="2" |
 
!Wargowe
 
!Wargowe
!Zębowo-dziąsłowe
+
!Zębowe
!Podniebienne
+
!Dziąsłowe
 +
!Podnieb.
 
!Welarne
 
!Welarne
!Gardłowo-krtaniowe
 
 
|- align="center"
 
|- align="center"
 
! colspan="2" | Nosowe
 
! colspan="2" | Nosowe
|*{{IPA|m}}
+
|{{IPA|m}}
|*{{IPA|n}}
+
|
 +
|{{IPA|n}}
 +
|{{IPA|ɲ}}
 +
|
 +
|- align="center"
 +
! rowspan="2" |Zwarte
 +
!<small>bezdźwięczne</small>
 +
|     
 +
|{{IPA|t}}
 +
|
 +
|
 +
|{{IPA|k}}
 +
|-
 +
!<small>dźwięczne</small>
 +
|{{IPA|b}}
 +
|{{IPA|d}}
 
|
 
|
 
|
 
|
 
|
 
|
 
|- align="center"
 
|- align="center"
! rowspan="2" |Zwarte
+
! rowspan="2" |Afrykaty
 
!<small>bezdźwięczne</small>
 
!<small>bezdźwięczne</small>
|*{{IPA|p}}     
 
|*{{IPA|t}}
 
 
|
 
|
|*{{IPA|k}}  
+
|
| rowspan=2 align=center |*{{IPA|ʔ}} (')
+
|{{IPA|t͡s}} &bull; {{IPA|t͡ʃ}}
 +
|
 +
|
 
|-
 
|-
 
!<small>dźwięczne</small>
 
!<small>dźwięczne</small>
|*{{IPA|b}}
 
|*{{IPA|d}}
 
 
|
 
|
|*{{IPA|g}}
+
|
 +
|{{IPA|d͡ʒ}}
 +
|
 +
|
 
|- align="center"
 
|- align="center"
 
! rowspan="2" | Szczelinowe  
 
! rowspan="2" | Szczelinowe  
 
!<small>bezdźwięczne</small>
 
!<small>bezdźwięczne</small>
|      
+
|{{IPA|ɸ}}
|*{{IPA|s}}
 
|*{{IPA|ʃ}} [ş]
 
 
|  
 
|  
|*{{IPA|h}} (x)
+
|{{IPA|s}} &bull; {{IPA|ʃ}}
 +
|
 +
|{{IPA|x}}
 
|-
 
|-
 
!<small>dźwięczne</small>
 
!<small>dźwięczne</small>
 +
|{{IPA|β}}
 
|
 
|
|*{{IPA|z}}
+
|{{IPA|z}} &bull; {{IPA|ʒ}}
|
 
 
|
 
|
 
|
 
|
Linia 75: Linia 87:
 
! colspan="2" | Drżące  
 
! colspan="2" | Drżące  
 
|
 
|
|*{{IPA|r}}
+
| colspan=2 align=center | {{IPA|r}}
|
 
 
|
 
|
 
|
 
|
Linia 82: Linia 93:
 
! colspan="2" | Aproksymanty
 
! colspan="2" | Aproksymanty
 
|
 
|
|*{{IPA|l}}
+
| colspan=2 align=center | {{IPA|l}}
|*{{IPA|j}} [y]
+
|{{IPA|j}}
|*{{IPA|w}}
 
 
|
 
|
 
|}
 
|}
Linia 107: Linia 117:
 
|{{IPA|o}} &bull; {{IPA|oː}}
 
|{{IPA|o}} &bull; {{IPA|oː}}
 
|-
 
|-
!Otwarte
+
!Prawie otwarte
|{{IPA|a}} &bull; {{IPA|}}
+
|colspan=2 align=center | {{IPA|ɐ}} &bull; {{IPA|ɐː}}
|
 
 
|}
 
|}
 +
==Struktura sylaby==
  
 
=Alfabet=
 
=Alfabet=
Linia 117: Linia 127:
 
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"
 
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"
 
|- style="font-size: 2.0em;"
 
|- style="font-size: 2.0em;"
|  a  ||  ā/ą ||  b  ||  c  ||  ĉ  ||  ç ||  d  ||  đ  ||  dh ||  e  ||  ē/ę  ||  f  ||  g ||  x  ||  i  ||  ī/į  ||  y  ||  q  ||  l  ||  m
+
|  a  ||  ā/ą ||  b  ||  c  ||  ch ||  d  ||  dj ||  e  ||  ē/ę  ||  ph ||  x  ||  i  ||  ī/į  ||  y  ||  q  ||  l  ||  m
 
|-
 
|-
| [{{IPA|a}}] || [{{IPA|}}] || [{{IPA|b}}] || [{{IPA|t͡s}}] || [{{IPA|t͡ɕ}}] || [{{IPA|t͡ʃ}}] || [{{IPA|d}}] || [{{IPA|d͡ʑ}}] || [{{IPA|d͡ʒ}}]  ||  [{{IPA|ɛ}}] || [{{IPA|ɛː}}] ||  [{{IPA|ɸ}}] || [{{IPA|g}}] || [{{IPA|h}}] || [{{IPA|i}}] ||  [{{IPA|iː}}] || [{{IPA|j}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|l}}] || [{{IPA|m}}]
+
| [{{IPA|ɐ}}] || [{{IPA|ɐː}}] || [{{IPA|b}}] || [{{IPA|t͡s}}] || [{{IPA|t͡ʃ}}] || [{{IPA|d}}] || [{{IPA|d͡ʒ}}]  ||  [{{IPA|ɛ}}] || [{{IPA|ɛː}}] ||  [{{IPA|ɸ}}] || [{{IPA|x}}] || [{{IPA|i}}] ||  [{{IPA|iː}}] || [{{IPA|j}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|l}}] || [{{IPA|m}}]
 
|- style="font-size: 2.0em;"
 
|- style="font-size: 2.0em;"
|  n  ||  ||  o  ||  ō ||  ö ||  ő  ||  p ||  r  ||  s  ||  ŝ  ||  ş ||  t  ||  u  ||  ū/ų  ||  ü ||  ű ||  v  ||  z ||  ẑ ||  j
+
|  n  ||  ɲ ||  o  ||  ō  ||  ô ||  ô̱ ||  r  ||  s  ||  sh ||  t  ||  u  ||  ū/ų  ||  û ||  û̱ ||  v  ||  z  ||  j
 
|-
 
|-
| [{{IPA|n}}] || [{{IPA|ɲ}}] || [{{IPA|o}}] || [{{IPA|oː}}] || [{{IPA|ø}}] || [{{IPA|øː}}] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|r}}] || [{{IPA|s}}] || [{{IPA|ɕ}}] || [{{IPA|ʃ}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|u}}] || [{{IPA|u:}}] || [{{IPA|y}}] || [{{IPA|y:}}] || [{{IPA|β}}] || [{{IPA|z}}] || [{{IPA|ʑ}}] || [{{IPA|ʒ}}]
+
| [{{IPA|n}}] || [{{IPA|ɲ}}] || [{{IPA|o}}] || [{{IPA|oː}}] || [{{IPA|ø}}] || [{{IPA|øː}}] || [{{IPA|r}}] || [{{IPA|s}}] || [{{IPA|ʃ}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|u}}] || [{{IPA|u:}}] || [{{IPA|y}}] || [{{IPA|y:}}] || [{{IPA|β}}] || [{{IPA|z}}] || [{{IPA|ʒ}}]
|- style="font-size: 2.0em;"
 
 
|}
 
|}
  
==####==
+
==Pismo wertyńskie==
  
 
=Gramatyka=
 
=Gramatyka=
 
==Czasowniki==
 
==Czasowniki==
 
===Odmiana czasowników===
 
===Odmiana czasowników===
Czasowniki regularne odmienia się przez osoby poprzez dodanie odpowiedniej końcówki. Wszystkie czasowniki regularne w bezokoliczniku kończą się na '''-ēv'''.
+
Czasowniki regularne odmienia się przez osoby poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu. Wszystkie czasowniki regularne w bezokoliczniku kończą się na '''-ēv'''.
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
|-
 
|-
 
!  osoba   
 
!  osoba   
końcówka    
+
sufiks    
paryēv - jeść
+
beryēv - jeść
 
!  xeqyēv - mówić
 
!  xeqyēv - mówić
 
!  qivryēv - kochać
 
!  qivryēv - kochać
 
|-
 
|-
| align="center" | ja - uyę
+
| align="center" | ja - '''ēvr'''
 
| align="center" | '''-ēs'''
 
| align="center" | '''-ēs'''
| align="center" |  pary'''ēs''' - jem
+
| align="center" |  bery'''ēs''' - jem
 
| align="center" |  xeqy'''ēs''' - mówię
 
| align="center" |  xeqy'''ēs''' - mówię
 
| align="center" |  qivry'''ēs''' - kocham
 
| align="center" |  qivry'''ēs''' - kocham
 
|-
 
|-
| align="center" | ty - tyę
+
| align="center" | ty - '''ōyr'''
 
| align="center" | '''-ēt'''
 
| align="center" | '''-ēt'''
| align="center" |  pary'''ēt''' - jesz
+
| align="center" |  bery'''ēt''' - jesz
 
| align="center" |  xeqy'''ēt''' - mówisz
 
| align="center" |  xeqy'''ēt''' - mówisz
 
| align="center" |  qivry'''ēt''' - kochasz
 
| align="center" |  qivry'''ēt''' - kochasz
 
|-
 
|-
| align="center" | on(a/o) - īlv(a/e)
+
| align="center" | on - '''īlv'''
| align="center" | '''-īn'''
+
| align="center" | '''-ūn'''
| align="center" |  pary'''īn''' - je
+
| align="center" |  bery'''ūn''' - on je
| align="center" |  xeqy'''īn''' - mówi
+
| align="center" |  xeqy'''ūn''' - on mówi
| align="center" |  qivry'''īn''' - kocha
+
| align="center" |  qivry'''ūn''' - on kocha
 
|-
 
|-
| align="center" | my - tarvāy
+
| align="center" | ona - '''īlşa'''
 +
| align="center" | '''-ān'''
 +
| align="center" |  bery'''ān''' - ona je
 +
| align="center" |  xeqy'''ān''' - ona mówi
 +
| align="center" |  qivry'''ān''' - ona kocha
 +
|-
 +
| align="center" | ono - '''īlye'''
 +
| align="center" | '''-ēn'''
 +
| align="center" |  bery'''ēn''' - ono je
 +
| align="center" |  xeqy'''ēn''' - ono mówi
 +
| align="center" |  qivry'''ēn''' - ono kocha
 +
|-
 +
| align="center" | my - '''evrāy'''
 
| align="center" | '''-ēsay'''
 
| align="center" | '''-ēsay'''
| align="center" |  pary'''ēsay''' - jemy
+
| align="center" |  bery'''ēsay''' - jemy
 
| align="center" |  xeqy'''ēsay''' - mówimy  
 
| align="center" |  xeqy'''ēsay''' - mówimy  
 
| align="center" |  qivry'''ēsay''' - kochamy
 
| align="center" |  qivry'''ēsay''' - kochamy
 
|-
 
|-
| align="center" | wy - oyrāy
+
| align="center" | wy - '''oyrāy'''
 
| align="center" | '''-ētay'''  
 
| align="center" | '''-ētay'''  
| align="center" |  pary'''ētay''' - jecie  
+
| align="center" |  bery'''ētay''' - jecie  
 
| align="center" |  xeqy'''ētay''' - mówicie
 
| align="center" |  xeqy'''ētay''' - mówicie
 
| align="center" |  qivry'''ētay''' - kochacie
 
| align="center" |  qivry'''ētay''' - kochacie
 
|-
 
|-
| align="center" | oni(e) - īlvay
+
| align="center" | oni - '''īlqay'''
| align="center" | '''-ūn'''
+
| align="center" | '''-īnay'''
| align="center" |  pary'''ūn''' - jedzą
+
| align="center" |  bery'''īnay''' - jedzą
| align="center" |  xeqy'''ūn''' - mówią
+
| align="center" |  xeqy'''īnay''' - mówią
| align="center" |  qivry'''ūn''' - kochają
+
| align="center" |  qivry'''īnay''' - kochają
 
|-
 
|-
 
|}
 
|}
Linia 183: Linia 204:
 
|-
 
|-
 
! L. pojedyncza
 
! L. pojedyncza
 +
! L. podwójna
 
! L. mnoga  
 
! L. mnoga  
 
|-
 
|-
 
| align="center" | dyovīn
 
| align="center" | dyovīn
(człowiek)  
+
(człowiek)
 +
| align="center" | dyovīn'''ur'''
 +
(dwóch ludzi)
 
| align="center" | dyovīn'''ay'''  
 
| align="center" | dyovīn'''ay'''  
 
(ludzie)
 
(ludzie)
 +
|}
 +
===Zdrobnienia===
 +
Zdrobniony rzeczownik opisuje przedmiot, rzecz lub istotę. Zdrobnienia są także używane, gdy odnosimy się do opisywanego przedmiotu z pozytywnymi emocjami. Tworzymy je poprzez dodanie odpowiedniego prefiksu. ('''yu-''', '''ya-''', '''ye-''')
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center"
 +
! colspan=6| Zdrobnienie
 +
|-
 +
!Rodzaj
 +
!Męski
 +
!Żeński
 +
!Neutralny
 +
|-
 +
! Forma podstawowa
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
! Forma zdrobniona
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|}
 +
 +
===Honoryfikacja===
 +
Forma honoratywna rzeczownika opisuje przedmiot, rzecz, istotę lub osobę czczoną, ciesząą się szacunkiem, uznaniem. Formy honoratywne są także używane, gdy odnosimy się do opisywanego rzeczownika z czcią, patosem, podniosłością. Tworzymy ją przez dodanie odpowiedniego prefiksu. ('''vur-''', '''var-''', '''ver-''')
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center"
 +
! colspan=6| Honoryfikacja
 +
|-
 +
!Rodzaj
 +
!Męski
 +
!Żeński
 +
!Neutralny
 +
|-
 +
! Forma podstawowa
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
! Honoryfikacja
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|}
 +
 +
===Forma pejoratywna===
 +
Forma pejoratywna rzeczownika opisuje przedmiot lub istotę, do której mówiący ma pogardliwy stosunek, lub do której żywi mocne negatywne odczucia. Tworzymy ją przez dodanie odpowiedniego prefiksu. ('''xus-''', '''xas-''', '''xes-''')
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center"
 +
! colspan=6| Forma pejoratywna
 +
|-
 +
!Rodzaj
 +
!Męski
 +
!Żeński
 +
!Neutralny
 +
|-
 +
! Forma podstawowa
 +
| tyudār (król)
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
! Forma pejoratywna
 +
| '''xus''''tyudār
 +
|
 +
|
 
|}
 
|}
  
Linia 209: Linia 295:
 
|-
 
|-
 
! Mianownik
 
! Mianownik
| uyę (''ja'')
+
| ēvr (''ja'')
| tyę (''ty'')
+
| ōyr (''ty'')
 
| īlv (''on'')
 
| īlv (''on'')
| īlva (''on'')
+
| ilşą (''ona'')
| īlve (''on'')
+
| ilyę (''ono'')
| tarvāy (''my'')
+
| evrāy (''my'')
 
| oyrāy (''wy'')
 
| oyrāy (''wy'')
| īlvay (''oni'')
+
| ilqāy (''oni'')
 
|-
 
|-
 
! Dopełniacz
 
! Dopełniacz
| uyēxe (''mnie'')
+
| ēvre (''mnie'')
| tyēxe (''ciebie'')  
+
| ōyre (''ciebie'')  
| īlvxe (''jego/go'')
+
| īlve (''jego/go'')
| īlvaxe (''jej/niej'')
+
| ilşę (''jej/niej'')
| īlvexe (''jego/go/niego'')
+
| ilyēxe (''jego/go/niego'')
| tarvāyxe (''nas'')
+
| evrāye (''nas'')
| oyrāyxe (''was'')
+
| oyrāye (''was'')
| īlvayxe (''ich/nich'')
+
| ilqāye (''ich/nich'')
 
|-
 
|-
 
! Celownik
 
! Celownik
| uyēxev (''mnie/mi'')
+
| ēvrev (''mnie/mi'')
| tyēxev (''tobie/ci'')
+
| ōyrev (''tobie/ci'')
| īlvxev (''jemu/mu/niemu'')
+
| īlvev (''jemu/mu/niemu'')
| īlvaxev (''jej/niej'')
+
| ilşēv (''jej/niej'')
| īlvexev (''jemu/mu/niemu'')
+
| ilyēxev (''jemu/mu/niemu'')
| tarvāyxev (''nam'')
+
| evrāyev (''nam'')
| oyrāyxev (''wam'')
+
| oyrāyev (''wam'')
| īlvayxev (''im/nim'')
+
| ilqāyev (''im/nim'')
 
|-
 
|-
 
! Biernik
 
! Biernik
| uyēxen (''mnie/mię'')
+
| ēvren (''mnie/mię'')
| tyēxen (''ciebie/cię'')
+
| ōyren (''ciebie/cię'')
| īlvxen (''jego/go/niego'')
+
| īlven (''jego/go/niego'')
| īlvaxen (''ją/nią'')
+
| ilşēn (''ją/nią'')
| īlvexen (''je/nie'')
+
| ilyēxen (''je/nie'')
| tarvāyxen (''nas'')
+
| evrāyen (''nas'')
| oyrāyxen (''was'')
+
| oyrāyen (''was'')
| īlvayxen (''ich/nich'')
+
| ilqāyen (''ich/nich'')
 
|-
 
|-
 
! Narzędnik
 
! Narzędnik
| uyēxet (''ze mną'')
+
| ēvret (''ze mną'')
| tyēxet (''z tobą'')
+
| ōyret (''z tobą'')
| īlvxet (''z nim'')
+
| īlvet (''z nim'')
| īlvaxet (''z nią'')
+
| ilşēt (''z nią'')
| īlvexet (''z nim'')
+
| ilyēxet (''z nim'')
| tarvāyxet (''z nami'')
+
| evrāyet (''z nami'')
| oyrāyxet (''z wami'')
+
| oyrāyet (''z wami'')
| īlvayxet (''z nimi'')
+
| ilqāyet (''z nimi'')
 
|-
 
|-
 
! Miejscownik
 
! Miejscownik
| uyēxex (''o mnie'')
+
| ēvres (''o mnie'')
| tyēxex (''o tobie'')
+
| ōyres (''o tobie'')
| īlvxex (''o nim'')
+
| īlves (''o nim'')
| īlvaxex (''o niej'')
+
| ilşēs (''o niej'')
| īlvexex (''o nim'')
+
| ilyēxes (''o nim'')
| tarvāyxex (''o nas'')
+
| evrāyes (''o nas'')
| oyrāyxex (''o was'')
+
| oyrāyes (''o was'')
| īlvayxex (''o nich'')
+
| ilqāyes (''o nich'')
 
|}
 
|}
  
=Robocze=
+
==Przymiotniki==
*nominativus [kto? co?] Ulyerą, Artyēr
+
===Przymiotniki odrzeczownikowe===
*genetivus [kogo? czego?] Ulyerę, Artyēre
+
Przymiotniki odrzeczownikowe charakteryzują się tym, iż w większości zakończone są końcówką '''-i'''. Aby utworzyć przymiotnik od rzeczownika dodaje się odpowiednia końcówkę.
*dativus [komu? czemu?] Ulyerēv, Artyērev
+
{| class="wikitable"
*accusativus [kogo? co?] Ulyerēn, Artyēren
+
|-
*instrumentalis [z kim? z czym?] Ulyerēt, Artyēret
+
! rzeczownik
*locativus [o kim? o czym?] Ulyerēx, Artyērex
+
! przymiotnik
*vocativus [wołacz] Ulyerų, Artyerų
+
|-
/////////////////////////////////////////////////////////////
+
| vērtr
 +
(wert)
 +
| vērt'''i'''
 +
(wertyński)
 +
|-
 +
|dyovīn
 +
(człowiek)
 +
|dyovīn'''i'''
 +
(ludzki)
 +
|-
 +
| sineyą
 +
(księżyc)
 +
| sineyā'''vi'''
 +
(księżycowy)
 +
|}
 +
 
 +
===Imiesłowy===
 +
===Stopniowanie przymiotników===
 +
Przymiotniki stopniuje się poprzez dodanie odpowiedniego prefiksu. Istnieją 3 stopnie - równym wyższy i najwyższy.
 +
{| class="wikitable"
 +
|-
 +
! stopień równy
 +
! stopień wyższy
 +
! stopień najwyższy
 +
|-
 +
| dyovīni
 +
(ludzki)
 +
| '''vi''''dyovīni
 +
(bardziej ludzki) 
 +
| '''sa''''dyovīni
 +
(najbardziej ludzki)
 +
|-
 +
| sineyāvi
 +
(księżycowy)
 +
| '''vi''''sineyāvi
 +
(bardziej księżycowy)
 +
| '''sa''''sineyāvi
 +
(najbardziej księżycowy)
 +
|-
 +
| qeryāni
 +
(cesarski)
 +
| '''vi''''qeryāni
 +
(bardziej cesarski)
 +
| '''sa''''qeryāni
 +
(najbardziej cesarski)
 +
|}
 +
 
 +
===Negacja przymiotników===
 +
 
 +
==Przypadki==
 +
W wertyńskim występuje 20 przypadków.
 +
{| class="wikitable"
 +
|-
 +
! Przypadek
 +
! Pytanie
 +
|-
 +
| Mianownik
 +
| [kto?, co?] ???, vēr? Ulyerą, Artyēr
 +
|-
 +
| Dopełniacz
 +
| [kogo?, czego?] Ulyerāve, Artyēre
 +
|-
 +
| Celownik
 +
| [komu?, czemu?] Ulyerāvev, Artyērev
 +
|-
 +
|  Biernik
 +
| [kogo?, co?] ???, vēr? Ulyerāven, Artyēren
 +
|-
 +
|  Narzędnik
 +
| [z kim?, z czym?] Ulyerāvet, Artyēret
 +
|-
 +
|  Miejscownik
 +
| [o kim?, o czym?] Ulyerāves, Artyēres
 +
|-
 +
|  Wołacz
 +
| [wołacz] Ulyerų, Artyerų
 +
|}
 
*essivus-formalis [jako] np. jako dom/
 
*essivus-formalis [jako] np. jako dom/
 
*essivus-modalis [w jaki sposób] np. po polsku/
 
*essivus-modalis [w jaki sposób] np. po polsku/
 
*illativus [do wnętrza (D); w (B)] np. do domu/Artyēresōn
 
*illativus [do wnętrza (D); w (B)] np. do domu/Artyēresōn
*inessivus [w czymś, wewnątrz czegoś] np. w domu/Artyērexnūy
+
*inessivus [w czymś, wewnątrz czegoś] np. w domu/Artyēresnūy
*elativus [z (D)] np. z pociągu/Artyērefēt
+
*elativus [z (D)] np. z pociągu/Artyērexēt
 
*allativus [do zewnątrz (D); ku (C)] np. ku pociągowi/Artyērevōr
 
*allativus [do zewnątrz (D); ku (C)] np. ku pociągowi/Artyērevōr
*adessivus [przy (Ms); u (D)] np. przy pociągu/Artyērex'
+
*adessivus [przy (Ms); u (D)] np. przy pociągu/Artyēres'
*ablativus [od (D)] np. od pociągu/Artyērefūn
+
*ablativus [od (D)] np. od pociągu/Artyērexūn
 
*sublativus [na (B)] np. na pociąg/Artyērenāx
 
*sublativus [na (B)] np. na pociąg/Artyērenāx
*superessivus [na (Ms)] np. na pociągu/Artyērexāx
+
*superessivus [na (Ms)] np. na pociągu/Artyēresāx
*delativus [z (D); o (Ms)] np. o pociągu/Artyērexjį
+
*delativus [z (D); o (Ms)] np. o pociągu/Artyēresjį
 
*causalis-finalis [za (B); dla (D); o (B); po (B)] np. o pociąg/Artyērenjį
 
*causalis-finalis [za (B); dla (D); o (B); po (B)] np. o pociąg/Artyērenjį
 
*translativus-factivus [w (B)] np. w pociąg/Artyērenūy
 
*translativus-factivus [w (B)] np. w pociąg/Artyērenūy
 +
 +
=Słowotwórstwo=

Aktualna wersja na dzień 21:42, 25 cze 2020

Nūy xavrę Ulyerāve! Czytasz artykuł z serii Wertynia. | Język wertyński · Kult Bogini Uljery · [[]] · [[]] · [[]] · [[]] · [[]] · [[]] · [[]]
Język wertyński
Utworzenie: F1req w 2020
Używany w (Kyon): Wertynia (urzędowy)
Ilość mówiących (Kyon) do ustalenia
Sposoby zapisu: pismo wertyńskie, alfabet łaciński
Typologia: fleksyjny, VSO
Klasyfikacja: Języki wertyńskie
Lista conlangów
Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.

Język wertyński (wert. Lavrāt vērtaye [lɐβˈrɐːt ˈβɛːrtɐjɛ]) - język z grupy języków wertyńskich. UWAGA! trwa reforma języka, więc proszę się nie sugerować materiałem na stronie

Fonologia

Akcent

W wertyńskim akcent pada na sylabę z iloczasem.

Spółgłoski

Wargowe Zębowe Dziąsłowe Podnieb. Welarne
Nosowe m n ɲ
Zwarte bezdźwięczne t k
dźwięczne b d
Afrykaty bezdźwięczne t͡st͡ʃ
dźwięczne d͡ʒ
Szczelinowe bezdźwięczne ɸ sʃ x
dźwięczne β zʒ
Drżące r
Aproksymanty l j

Samogłoski

Przednie Tylne
Przymknięte iy u
Półprzymknięte øøː
Półotwarte ɛɛː o
Prawie otwarte ɐɐː

Struktura sylaby

Alfabet

Do zapisu języka wertyńskiego używa się rodzimego pisma. Używa się też zapisu alfabetem łacińskim, gdzie występuje 39 liter i 1 dwuznak. W wertyńskim nie może dojść do sytuacji, w której są dwie samogłoski pod rząd.

Zapis łaciński

a ā/ą b c ch d dj e ē/ę ph x i ī/į y q l m
[ɐ] [ɐː] [b] [t͡s] [t͡ʃ] [d] [d͡ʒ] [ɛ] [ɛː] [ɸ] [x] [i] [] [j] [k] [l] [m]
n ɲ o ō ô ô̱ r s sh t u ū/ų û û̱ v z j
[n] [ɲ] [o] [] [ø] [øː] [r] [s] [ʃ] [t] [u] [u:] [y] [y:] [β] [z] [ʒ]

Pismo wertyńskie

Gramatyka

Czasowniki

Odmiana czasowników

Czasowniki regularne odmienia się przez osoby poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu. Wszystkie czasowniki regularne w bezokoliczniku kończą się na -ēv.

osoba sufiks beryēv - jeść xeqyēv - mówić qivryēv - kochać
ja - ēvr -ēs beryēs - jem xeqyēs - mówię qivryēs - kocham
ty - ōyr -ēt beryēt - jesz xeqyēt - mówisz qivryēt - kochasz
on - īlv -ūn beryūn - on je xeqyūn - on mówi qivryūn - on kocha
ona - īlşa -ān beryān - ona je xeqyān - ona mówi qivryān - ona kocha
ono - īlye -ēn beryēn - ono je xeqyēn - ono mówi qivryēn - ono kocha
my - evrāy -ēsay beryēsay - jemy xeqyēsay - mówimy qivryēsay - kochamy
wy - oyrāy -ētay beryētay - jecie xeqyētay - mówicie qivryētay - kochacie
oni - īlqay -īnay beryīnay - jedzą xeqyīnay - mówią qivryīnay - kochają

Rzeczowniki

L. pojedyncza L. podwójna L. mnoga
dyovīn

(człowiek)

dyovīnur

(dwóch ludzi)

dyovīnay

(ludzie)

Zdrobnienia

Zdrobniony rzeczownik opisuje przedmiot, rzecz lub istotę. Zdrobnienia są także używane, gdy odnosimy się do opisywanego przedmiotu z pozytywnymi emocjami. Tworzymy je poprzez dodanie odpowiedniego prefiksu. (yu-, ya-, ye-)

Zdrobnienie
Rodzaj Męski Żeński Neutralny
Forma podstawowa
Forma zdrobniona

Honoryfikacja

Forma honoratywna rzeczownika opisuje przedmiot, rzecz, istotę lub osobę czczoną, ciesząą się szacunkiem, uznaniem. Formy honoratywne są także używane, gdy odnosimy się do opisywanego rzeczownika z czcią, patosem, podniosłością. Tworzymy ją przez dodanie odpowiedniego prefiksu. (vur-, var-, ver-)

Honoryfikacja
Rodzaj Męski Żeński Neutralny
Forma podstawowa
Honoryfikacja

Forma pejoratywna

Forma pejoratywna rzeczownika opisuje przedmiot lub istotę, do której mówiący ma pogardliwy stosunek, lub do której żywi mocne negatywne odczucia. Tworzymy ją przez dodanie odpowiedniego prefiksu. (xus-, xas-, xes-)

Forma pejoratywna
Rodzaj Męski Żeński Neutralny
Forma podstawowa tyudār (król)
Forma pejoratywna xus'tyudār

Zaimki

Przypadek Liczba pojedyncza Liczba mnoga
1. os. 2. os. 3 os. 1. os. 2. os. 3 os.
m ż n
Mianownik ēvr (ja) ōyr (ty) īlv (on) ilşą (ona) ilyę (ono) evrāy (my) oyrāy (wy) ilqāy (oni)
Dopełniacz ēvre (mnie) ōyre (ciebie) īlve (jego/go) ilşę (jej/niej) ilyēxe (jego/go/niego) evrāye (nas) oyrāye (was) ilqāye (ich/nich)
Celownik ēvrev (mnie/mi) ōyrev (tobie/ci) īlvev (jemu/mu/niemu) ilşēv (jej/niej) ilyēxev (jemu/mu/niemu) evrāyev (nam) oyrāyev (wam) ilqāyev (im/nim)
Biernik ēvren (mnie/mię) ōyren (ciebie/cię) īlven (jego/go/niego) ilşēn (ją/nią) ilyēxen (je/nie) evrāyen (nas) oyrāyen (was) ilqāyen (ich/nich)
Narzędnik ēvret (ze mną) ōyret (z tobą) īlvet (z nim) ilşēt (z nią) ilyēxet (z nim) evrāyet (z nami) oyrāyet (z wami) ilqāyet (z nimi)
Miejscownik ēvres (o mnie) ōyres (o tobie) īlves (o nim) ilşēs (o niej) ilyēxes (o nim) evrāyes (o nas) oyrāyes (o was) ilqāyes (o nich)

Przymiotniki

Przymiotniki odrzeczownikowe

Przymiotniki odrzeczownikowe charakteryzują się tym, iż w większości zakończone są końcówką -i. Aby utworzyć przymiotnik od rzeczownika dodaje się odpowiednia końcówkę.

rzeczownik przymiotnik
vērtr

(wert)

vērti

(wertyński)

dyovīn

(człowiek)

dyovīni

(ludzki)

sineyą

(księżyc)

sineyāvi

(księżycowy)

Imiesłowy

Stopniowanie przymiotników

Przymiotniki stopniuje się poprzez dodanie odpowiedniego prefiksu. Istnieją 3 stopnie - równym wyższy i najwyższy.

stopień równy stopień wyższy stopień najwyższy
dyovīni

(ludzki)

vi'dyovīni

(bardziej ludzki)

sa'dyovīni

(najbardziej ludzki)

sineyāvi

(księżycowy)

vi'sineyāvi

(bardziej księżycowy)

sa'sineyāvi

(najbardziej księżycowy)

qeryāni

(cesarski)

vi'qeryāni

(bardziej cesarski)

sa'qeryāni

(najbardziej cesarski)

Negacja przymiotników

Przypadki

W wertyńskim występuje 20 przypadków.

Przypadek Pytanie
Mianownik [kto?, co?] ???, vēr? Ulyerą, Artyēr
Dopełniacz [kogo?, czego?] Ulyerāve, Artyēre
Celownik [komu?, czemu?] Ulyerāvev, Artyērev
Biernik [kogo?, co?] ???, vēr? Ulyerāven, Artyēren
Narzędnik [z kim?, z czym?] Ulyerāvet, Artyēret
Miejscownik [o kim?, o czym?] Ulyerāves, Artyēres
Wołacz [wołacz] Ulyerų, Artyerų
  • essivus-formalis [jako] np. jako dom/
  • essivus-modalis [w jaki sposób] np. po polsku/
  • illativus [do wnętrza (D); w (B)] np. do domu/Artyēresōn
  • inessivus [w czymś, wewnątrz czegoś] np. w domu/Artyēresnūy
  • elativus [z (D)] np. z pociągu/Artyērexēt
  • allativus [do zewnątrz (D); ku (C)] np. ku pociągowi/Artyērevōr
  • adessivus [przy (Ms); u (D)] np. przy pociągu/Artyēres'
  • ablativus [od (D)] np. od pociągu/Artyērexūn
  • sublativus [na (B)] np. na pociąg/Artyērenāx
  • superessivus [na (Ms)] np. na pociągu/Artyēresāx
  • delativus [z (D); o (Ms)] np. o pociągu/Artyēresjį
  • causalis-finalis [za (B); dla (D); o (B); po (B)] np. o pociąg/Artyērenjį
  • translativus-factivus [w (B)] np. w pociąg/Artyērenūy

Słowotwórstwo