Język wertyński: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 409 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 7: Linia 7:
 
| nazwa conworldu = [[Kyon]]
 
| nazwa conworldu = [[Kyon]]
 
| państwa = [[Wertynia|Wertynia]] (urzędowy)<br />
 
| państwa = [[Wertynia|Wertynia]] (urzędowy)<br />
| mówiący = ''Do ustalenia''
+
| mówiący = ''do ustalenia''
| alfabet = Pismo wertyńskie, alfabet łaciński
+
| alfabet = pismo wertyńskie, alfabet łaciński
| typologia = Fleksyjny, VSO
+
| typologia = fleksyjny, VSO
 
| klasyfikacja =  
 
| klasyfikacja =  
 
[[Języki wertyńskie]]
 
[[Języki wertyńskie]]
Linia 18: Linia 18:
 
}}
 
}}
 
{{słownik|Słownik:Język wertyński}}
 
{{słownik|Słownik:Język wertyński}}
'''Język wertyński''' - jest językiem izolowanym, używany jest wyłącznie w [[Wertynia|Wertynii]].
+
'''Język wertyński''' (wert. Lavrāt vērtaye [lɐβˈʁɐːt ˈβɛːʁtɐjɛ]) - język z rodziny [[Języki wertyńskie|języków wertyńskich]]
 
=Fonologia=
 
=Fonologia=
 +
==Akcent==
 +
W wertyńskim akcent zawsze pada na sylabę z iloczasem.
 +
 
==Spółgłoski==
 
==Spółgłoski==
*nosowe: <m, n, n̂> - /m, n, ɲ/
 
*syczące zwarto-szczelinowe: <c, ç, dh, ĉ, đ> - /t͡s, t͡ʃ, d͡ʒ, t͡ɕ, d͡ʑ/
 
*zwarte: <p, b, t, d, q, g> - /p, b, t, d, k, g/
 
*syczące szczelinowe: <s, z, ş, j, ŝ, ẑ> - /s, z, ʃ, ʒ, ɕ, ʑ/
 
*niesyczące szczelinowe: <f, v, x> - /ɸ, β, h/
 
*półotwarte: <y> - /j/
 
*drżące: <r> - /r/
 
*boczne półotwarte: <l> - /l/
 
{| class="wikitable" style=text-align:center
 
! colspan="2" |
 
!Wargowe
 
!Zębowe
 
!Dziąsłowe
 
!Podniebienne
 
!Welarne
 
!Krtaniowe
 
|- align="center"
 
! colspan="2" | Nosowe
 
|*{{IPA|m}}
 
|
 
|*{{IPA|n}}
 
|
 
|
 
|
 
|- align="center"
 
! rowspan="2" |Zwarte
 
!<small>bezdźwięczne</small>
 
|*{{IPA|p}}     
 
|*{{IPA|t}}
 
|
 
|
 
|*{{IPA|k}} [q] 
 
|
 
|-
 
!<small>dźwięczne</small>
 
|*{{IPA|b}}
 
|*{{IPA|d}}
 
|
 
|
 
|*{{IPA|g}}
 
! rowspan=2|'''Afrykaty'''
 
!<small>bezdźwięczne</small>
 
|
 
|
 
| align=center | {{IPA|t͡ʃ}}
 
|
 
|-
 
!<small>'''dźwięczne'''</small>
 
|
 
|
 
| align=center | {{IPA|d͡ʒ}}
 
|
 
|- align="center"
 
! rowspan="2" | Szczelinowe
 
!<small>bezdźwięczne</small>
 
|*{{IPA|ɸ}}
 
 
|*{{IPA|s}}
 
|*{{IPA|ʃ}} [ş]
 
|
 
|*{{IPA|h}} [x]
 
|-
 
!<small>dźwięczne</small>
 
|*{{IPA|β}}
 
|
 
|*{{IPA|z}}
 
|
 
|
 
|
 
|- align="center"
 
! colspan="2" | Drżące
 
|
 
| colspan=2 align=center | {{IPA|r}}
 
|
 
|
 
|-
 
! colspan="2" | Aproksymanty
 
|
 
| colspan=2 align=center | {{IPA|l}}
 
|*{{IPA|j}} [y]
 
|
 
|}
 
  
 
==Samogłoski==
 
==Samogłoski==
Linia 120: Linia 41:
 
|-
 
|-
 
!Półotwarte
 
!Półotwarte
|{{IPA|ɛ}} &bull; {{IPA|ɛː}}
+
|{{IPA|ɛ}} &bull; {{IPA|ɛː}} &bull; {{IPA|ɛ̃}}
 
|{{IPA|o}} &bull; {{IPA|oː}}
 
|{{IPA|o}} &bull; {{IPA|oː}}
 
|-
 
|-
!Otwarte
+
!Prawie otwarte
|{{IPA|a}} &bull; {{IPA|}}
+
|colspan=2 align=center | {{IPA|ɐ}} &bull; {{IPA|ɐː}} &bull; {{IPA|ɐ̃}}
|
 
 
|}
 
|}
  
 
=Alfabet=
 
=Alfabet=
Do zapisu języka wertyńskiego używa się rodzimego pisma. Używa się też zapisu alfabetem łacińskim, gdzie występuje 39 liter i 1 dwuznak. W wertyńskim nie może dojść do sytuacji, w której są dwie samogłoski pod rząd.
+
Do zapisu języka wertyńskiego używa się rodzimego pisma. Używa się też zapisu alfabetem łacińskim, gdzie występuje 38 liter i 8 dwuznaków.
 
==Zapis łaciński==
 
==Zapis łaciński==
 
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"
 
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"
 
|- style="font-size: 2.0em;"
 
|- style="font-size: 2.0em;"
|  a  ||  ā||  b  ||  c ||  ĉ ||  ç ||  d  ||  đ ||  dh ||  e  ||  ē ||  f  ||  g ||  x ||  i  ||  ī ||  y  ||  q  ||  l  ||  m
+
|  a  ||  ā ||  à  ||  b  ||  z ||  ź ||  zh ||  d  ||  ds ||  g  ||  dj ||  e  ||  ē ||  è ||  f  ||  x ||  kh ||  i  ||  ī  ||  y  ||  q  ||  l  ||  lh
 
|-
 
|-
| [{{IPA|a}}] || [{{IPA|}}] || [{{IPA|b}}] || [{{IPA|t͡s}}] || [{{IPA|t͡ɕ}}] || [{{IPA|t͡ʃ}}] || [{{IPA|d}}] || [{{IPA|d͡ʑ}}] || [{{IPA|d͡ʒ}}]  ||  [{{IPA|ɛ}}] || [{{IPA|ɛː}}] ||  [{{IPA|ɸ}}] || [{{IPA|g}}] || [{{IPA|h}}] || [{{IPA|i}}] ||  [{{IPA|iː}}] || [{{IPA|j}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|l}}] || [{{IPA|m}}]
+
| [{{IPA|ɐ}}] || [{{IPA|ɐː}}] || [{{IPA|ɐ̃}}] || [{{IPA|b}}] || [{{IPA|t͡s}}] || [{{IPA|t͡ɕ}}] || [{{IPA|t͡ʂ}}] || [{{IPA|d}}] || [{{IPA|d͡z}}]  || [{{IPA|d͡ʑ}}] || [{{IPA|d͡ʐ}}]  ||  [{{IPA|ɛ}}] || [{{IPA|ɛː}}] || [{{IPA|ɛ̃}}] ||  [{{IPA|ɸ}}] || [{{IPA|x}}] || [{{IPA|χ}}] || [{{IPA|i}}] ||  [{{IPA|iː}}] || [{{IPA|j}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|l}}] || [{{IPA|ɫ}}]
 
|- style="font-size: 2.0em;"
 
|- style="font-size: 2.0em;"
|  n  ||  ||  o  ||  ō ||  ö ||  ő ||  p ||  r ||  s ||  ŝ  ||  ş ||  t  ||  u  ||  ū ||  ü ||  ű ||  v  ||  z ||  ||  j
+
|  m  ||  n  ||  ń ||  o  ||  ō  ||  oi ||  ||  r ||  s ||  ś ||  ŝ  ||  sh ||  t  ||  u  ||  ū  ||  ui ||  ||  v  ||  w  ||  zs  ||  zś ||  ĵ ||  j
 
|-
 
|-
| [{{IPA|n}}] || [{{IPA|ɲ}}] || [{{IPA|o}}] || [{{IPA|oː}}] || [{{IPA|ø}}] || [{{IPA|øː}}] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|r}}] || [{{IPA|s}}] || [{{IPA|ɕ}}] || [{{IPA|ʃ}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|u}}] || [{{IPA|u:}}] || [{{IPA|y}}] || [{{IPA|y:}}] || [{{IPA|β}}] || [{{IPA|z}}] || [{{IPA|ʑ}}] || [{{IPA|ʒ}}]
+
| [{{IPA|m}}] || [{{IPA|n}}] || [{{IPA|ɲ}}] || [{{IPA|o}}] || [{{IPA|oː}}] || [{{IPA|ø}}] || [{{IPA|øː}}] || [{{IPA|ʁ}}] || [{{IPA|s}}] || [{{IPA|ɕ}}] || [{{IPA|ɬ}}] || [{{IPA|ʂ}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|u}}] || [{{IPA|u:}}] || [{{IPA|y}}] || [{{IPA|y:}}] || [{{IPA|β}}] || [{{IPA|w}}] || [{{IPA|z}}] || [{{IPA|ʑ}}] || [{{IPA|ɮ}}] || [{{IPA|ʐ}}]
|- style="font-size: 2.0em;"
 
 
|}
 
|}
 
+
==Pismo wertyńskie==
==####==
 
  
 
=Gramatyka=
 
=Gramatyka=
 
==Czasowniki==
 
==Czasowniki==
 
===Odmiana czasowników===
 
===Odmiana czasowników===
Czasowniki regularne odmienia się przez osoby poprzez dodanie odpowiedniej końcówki. Wszystkie czasowniki regularne w bezokoliczniku kończą się na '''-ēv'''.
+
Czasowniki regularne odmienia się przez osoby poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu. Wszystkie czasowniki regularne w bezokoliczniku kończą się na '''-ēv'''.
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
|-
 
|-
 
!  osoba   
 
!  osoba   
końcówka    
+
sufiks    
paryēv - jeść
+
allēv - być
 
!  xeqyēv - mówić
 
!  xeqyēv - mówić
qivryēv - kochać
+
mevyēv - dawać
 
|-
 
|-
| align="center" | ja - uyę
+
| align="center" | ja - '''ēvr'''
 
| align="center" | '''-ēs'''
 
| align="center" | '''-ēs'''
| align="center" |  pary'''ēs''' - jem
+
| align="center" |  all'''ēs''' - jestem
 
| align="center" |  xeqy'''ēs''' - mówię
 
| align="center" |  xeqy'''ēs''' - mówię
| align="center" |  qivry'''ēs''' - kocham
+
| align="center" |  mevy'''ēs''' - daję
 
|-
 
|-
| align="center" | ty - tyę
+
| align="center" | ty - '''ōyr'''
 
| align="center" | '''-ēt'''
 
| align="center" | '''-ēt'''
| align="center" |  pary'''ēt''' - jesz
+
| align="center" |  all'''ēt''' - jesteś
 
| align="center" |  xeqy'''ēt''' - mówisz
 
| align="center" |  xeqy'''ēt''' - mówisz
| align="center" |  qivry'''ēt''' - kochasz
+
| align="center" |  mevy'''ēt''' - dajesz
 +
|-
 +
| align="center" | on - '''īlv'''
 +
| align="center" | '''-ūn'''
 +
| align="center" |  all'''ūn''' - on jest
 +
| align="center" |  xeqy'''ūn''' - on mówi
 +
| align="center" |  mevy'''ūn''' - on daje
 +
|-
 +
| align="center" | ona - '''???'''
 +
| align="center" | '''-ān'''
 +
| align="center" |  all'''ān''' - ona jest
 +
| align="center" |  xeqy'''ān''' - ona mówi
 +
| align="center" |  mevy'''ān''' - ona daje
 
|-
 
|-
| align="center" | on(a/o) - īlv(a/e)
+
| align="center" | ono - '''???'''
| align="center" | '''-īn'''
+
| align="center" | '''-ēn'''
| align="center" |  pary'''īn''' - je
+
| align="center" |  all'''ēn''' - ono jest
| align="center" |  xeqy'''īn''' - mówi
+
| align="center" |  xeqy'''ēn''' - ono mówi
| align="center" |  qivry'''īn''' - kocha
+
| align="center" |  mevy'''ēn''' - ono daje
 
|-
 
|-
| align="center" | my - tarvāy
+
| align="center" | my - '''evrāy'''
 
| align="center" | '''-ēsay'''
 
| align="center" | '''-ēsay'''
| align="center" |  pary'''ēsay''' - jemy
+
| align="center" |  all'''ēsay''' - jesteśmy
 
| align="center" |  xeqy'''ēsay''' - mówimy  
 
| align="center" |  xeqy'''ēsay''' - mówimy  
| align="center" |  qivry'''ēsay''' - kochamy
+
| align="center" |  mevy'''ēsay''' - dajemy
 
|-
 
|-
| align="center" | wy - oyrāy
+
| align="center" | wy - '''oyrāy'''
 
| align="center" | '''-ētay'''  
 
| align="center" | '''-ētay'''  
| align="center" |  pary'''ētay''' - jecie
+
| align="center" |  all'''ētay''' - jesteście
 
| align="center" |  xeqy'''ētay''' - mówicie
 
| align="center" |  xeqy'''ētay''' - mówicie
| align="center" |  qivry'''ētay''' - kochacie
+
| align="center" |  mevy'''ētay''' - dajecie
 
|-
 
|-
| align="center" | oni(e) - īlvay
+
| align="center" | oni - '''īlqay'''
| align="center" | '''-ūn'''
+
| align="center" | '''-īnay'''
| align="center" |  pary'''ūn''' - jedzą
+
| align="center" |  all'''īnay''' -
| align="center" |  xeqy'''ūn''' - mówią
+
| align="center" |  xeqy'''īnay''' - mówią
| align="center" |  qivry'''ūn''' - kochają
+
| align="center" |  mevy'''īnay''' - dają
 
|-
 
|-
 
|}
 
|}
 
 
==Rzeczowniki==
 
==Rzeczowniki==
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
Linia 202: Linia 131:
 
|-
 
|-
 
| align="center" | dyovīn
 
| align="center" | dyovīn
(człowiek)  
+
(człowiek)
 
| align="center" | dyovīn'''ay'''  
 
| align="center" | dyovīn'''ay'''  
 
(ludzie)
 
(ludzie)
 
|}
 
|}
  
==Zaimki==
+
==Przypadki==
{| class="wikitable" style="text-align:center;" border
+
W wertyńskim występuje ? przypadków.
! rowspan="3" | Przypadek
+
{| class="wikitable"
! colspan="5" | Liczba pojedyncza
 
! colspan="3" | Liczba mnoga
 
 
|-
 
|-
! rowspan="2" | 1. os.
+
! Przypadek
! rowspan="2" | 2. os.
+
! Pytanie
! colspan="3" | 3 os.
+
|-
! rowspan="2" | 1. os.
+
| Mianownik
! rowspan="2" | 2. os.
+
| [kto?, co?] Ulyerą, Artyēr
! rowspan="2" | 3 os.
 
 
|-
 
|-
! m
+
| Dopełniacz
! ż
+
| [kogo?, czego?] Ulyerāve, Artyēre
! n
 
 
|-
 
|-
! Mianownik
+
| Celownik
| uyę (''ja'')
+
| [komu?, czemu?] Ulyerāvev, Artyērev
| tyę (''ty'')
 
| īlv (''on'')
 
| īlva (''on'')
 
| īlve (''on'')
 
| tarvāy (''my'')
 
| oyrāy (''wy'')
 
| īlvay (''oni'')
 
 
|-
 
|-
! Dopełniacz
+
| Biernik
| uyēxe (''mnie'')
+
| [kogo?, co?] Ulyerāven, Artyēren
| tyēxe (''ciebie'')
 
| īlvxe (''jego/go'')
 
| īlvaxe (''jej/niej'')
 
| īlvexe (''jego/go/niego'')
 
| tarvāyxe (''nas'')
 
| oyrāyxe (''was'')
 
| īlvayxe (''ich/nich'')
 
 
|-
 
|-
! Celownik
+
| Narzędnik
| uyēxev (''mnie/mi'')
+
| [z kim?, z czym?] Ulyerāvet, Artyēret
| tyēxev (''tobie/ci'')
 
| īlvxev (''jemu/mu/niemu'')
 
| īlvaxev (''jej/niej'')
 
| īlvexev (''jemu/mu/niemu'')
 
| tarvāyxev (''nam'')
 
| oyrāyxev (''wam'')
 
| īlvayxev (''im/nim'')
 
 
|-
 
|-
! Biernik
+
| Miejscownik
| uyēxen (''mnie/mię'')
+
| [o kim?, o czym?] Ulyerāves, Artyēres
| tyēxen (''ciebie/cię'')
 
| īlvxen (''jego/go/niego'')
 
| īlvaxen (''ją/nią'')
 
| īlvexen (''je/nie'')
 
| tarvāyxen (''nas'')
 
| oyrāyxen (''was'')
 
| īlvayxen (''ich/nich'')
 
 
|-
 
|-
! Narzędnik
+
| Wołacz
| uyēxet (''ze mną'')
+
| [wołacz] Ulyerāvu, Artyēru
| tyēxet (''z tobą'')
 
| īlvxet (''z nim'')
 
| īlvaxet (''z nią'')
 
| īlvexet (''z nim'')
 
| tarvāyxet (''z nami'')
 
| oyrāyxet (''z wami'')
 
| īlvayxet (''z nimi'')
 
|-
 
! Miejscownik
 
| uyēxex (''o mnie'')
 
| tyēxex (''o tobie'')
 
| īlvxex (''o nim'')
 
| īlvaxex (''o niej'')
 
| īlvexex (''o nim'')
 
| tarvāyxex (''o nas'')
 
| oyrāyxex (''o was'')
 
| īlvayxex (''o nich'')
 
 
|}
 
|}
 
=Robocze=
 
*nominativus [kto? co?] Ulyerą, Artyēr
 
*genetivus [kogo? czego?] Ulyerę, Artyēre
 
*dativus [komu? czemu?] Ulyerēv, Artyērev
 
*accusativus [kogo? co?] Ulyerēn, Artyēren
 
*instrumentalis [z kim? z czym?] Ulyerēt, Artyēret
 
*locativus [o kim? o czym?] Ulyerēx, Artyērex
 
*vocativus [wołacz] Ulyerų, Artyerų
 
/////////////////////////////////////////////////////////////
 
*essivus-formalis [jako] np. jako dom/
 
*essivus-modalis [w jaki sposób] np. po polsku/
 
*illativus [do wnętrza (D); w (B)] np. do domu/Artyēresōn
 
*inessivus [w czymś, wewnątrz czegoś] np. w domu/Artyērexnūy
 
*elativus [z (D)] np. z pociągu/Artyērefēt
 
*allativus [do zewnątrz (D); ku (C)] np. ku pociągowi/Artyērevōr
 
*adessivus [przy (Ms); u (D)] np. przy pociągu/Artyērex'
 
*ablativus [od (D)] np. od pociągu/Artyērefūn
 
*sublativus [na (B)] np. na pociąg/Artyērenāx
 
*superessivus [na (Ms)] np. na pociągu/Artyērexāx
 
*delativus [z (D); o (Ms)] np. o pociągu/Artyērexjį
 
*causalis-finalis [za (B); dla (D); o (B); po (B)] np. o pociąg/Artyērenjį
 
*translativus-factivus [w (B)] np. w pociąg/Artyērenūy
 

Aktualna wersja na dzień 18:02, 20 lip 2020

Nūy xavrā Ulyerāve! Czytasz artykuł z serii Wertynia. | Język wertyński · Kult Bogini Uljery · [[]] · [[]] · [[]] · [[]] · [[]] · [[]] · [[]]
Język wertyński
Utworzenie: F1req w 2020
Używany w (Kyon): Wertynia (urzędowy)
Ilość mówiących (Kyon) do ustalenia
Sposoby zapisu: pismo wertyńskie, alfabet łaciński
Typologia: fleksyjny, VSO
Klasyfikacja: Języki wertyńskie
Lista conlangów
Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.

Język wertyński (wert. Lavrāt vērtaye [lɐβˈʁɐːt ˈβɛːʁtɐjɛ]) - język z rodziny języków wertyńskich

Fonologia

Akcent

W wertyńskim akcent zawsze pada na sylabę z iloczasem.

Spółgłoski

Samogłoski

Przednie Tylne
Przymknięte iy u
Półprzymknięte øøː
Półotwarte ɛɛːɛ̃ o
Prawie otwarte ɐɐːɐ̃

Alfabet

Do zapisu języka wertyńskiego używa się rodzimego pisma. Używa się też zapisu alfabetem łacińskim, gdzie występuje 38 liter i 8 dwuznaków.

Zapis łaciński

a ā à b z ź zh d ds g dj e ē è f x kh i ī y q l lh
[ɐ] [ɐː] [ɐ̃] [b] [t͡s] [t͡ɕ] [t͡ʂ] [d] [d͡z] [d͡ʑ] [d͡ʐ] [ɛ] [ɛː] [ɛ̃] [ɸ] [x] [χ] [i] [] [j] [k] [l] [ɫ]
m n ń o ō oi r s ś ŝ sh t u ū ui v w zs ĵ j
[m] [n] [ɲ] [o] [] [ø] [øː] [ʁ] [s] [ɕ] [ɬ] [ʂ] [t] [u] [u:] [y] [y:] [β] [w] [z] [ʑ] [ɮ] [ʐ]

Pismo wertyńskie

Gramatyka

Czasowniki

Odmiana czasowników

Czasowniki regularne odmienia się przez osoby poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu. Wszystkie czasowniki regularne w bezokoliczniku kończą się na -ēv.

osoba sufiks allēv - być xeqyēv - mówić mevyēv - dawać
ja - ēvr -ēs allēs - jestem xeqyēs - mówię mevyēs - daję
ty - ōyr -ēt allēt - jesteś xeqyēt - mówisz mevyēt - dajesz
on - īlv -ūn allūn - on jest xeqyūn - on mówi mevyūn - on daje
ona - ??? -ān allān - ona jest xeqyān - ona mówi mevyān - ona daje
ono - ??? -ēn allēn - ono jest xeqyēn - ono mówi mevyēn - ono daje
my - evrāy -ēsay allēsay - jesteśmy xeqyēsay - mówimy mevyēsay - dajemy
wy - oyrāy -ētay allētay - jesteście xeqyētay - mówicie mevyētay - dajecie
oni - īlqay -īnay allīnay - są xeqyīnay - mówią mevyīnay - dają

Rzeczowniki

L. pojedyncza L. mnoga
dyovīn

(człowiek)

dyovīnay

(ludzie)

Przypadki

W wertyńskim występuje ? przypadków.

Przypadek Pytanie
Mianownik [kto?, co?] Ulyerą, Artyēr
Dopełniacz [kogo?, czego?] Ulyerāve, Artyēre
Celownik [komu?, czemu?] Ulyerāvev, Artyērev
Biernik [kogo?, co?] Ulyerāven, Artyēren
Narzędnik [z kim?, z czym?] Ulyerāvet, Artyēret
Miejscownik [o kim?, o czym?] Ulyerāves, Artyēres
Wołacz [wołacz] Ulyerāvu, Artyēru