Język wertyński

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nūy xavrā Ulyerāve! Czytasz artykuł z serii Wertynia. | Język wertyński · Kult Bogini Uljery · [[]] · [[]] · [[]] · [[]] · [[]] · [[]] · [[]]
Język wertyński
Utworzenie: F1req w 2020
Używany w (Kyon): Wertynia (urzędowy)
Ilość mówiących (Kyon) Do ustalenia
Sposoby zapisu: Pismo wertyńskie, alfabet łaciński
Typologia: Fleksyjny, VSO
Klasyfikacja: Języki wertyńskie
Lista conlangów
Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.

Język wertyński - język z grupy języków wertyńskich

Fonologia

Spółgłoski

Wargowe Zębowe Dziąsłowe Podnieb. Welarne Krtaniowe
Nosowe m n ɲ
Zwarte bezdźwięczne p t k
dźwięczne b d g
Afrykaty bezdźwięczne t͡st͡ʃ t͡ɕ
dźwięczne d͡ʒ d͡ʑ
Szczelinowe bezdźwięczne ɸ sʃ ɕ h
dźwięczne β zʒ ʑ
Drżące r
Aproksymanty l j

Samogłoski

Przednie Tylne
Przymknięte iy u
Półprzymknięte øøː
Półotwarte ɛɛː o
Otwarte a

Alfabet

Do zapisu języka wertyńskiego używa się rodzimego pisma. Używa się też zapisu alfabetem łacińskim, gdzie występuje 39 liter i 1 dwuznak. W wertyńskim nie może dojść do sytuacji, w której są dwie samogłoski pod rząd.

Zapis łaciński

a ā/ą b c ĉ ç d đ dh e ē/ę f g x i ī/į y q l m
[a] [] [b] [t͡s] [t͡ɕ] [t͡ʃ] [d] [d͡ʑ] [d͡ʒ] [ɛ] [ɛː] [ɸ] [g] [h] [i] [] [j] [k] [l] [m]
n o ō/ǫ ö õ/ǫ̈ p r s ŝ ş t u ū/ų ü ũ/ų̈ v z j
[n] [ɲ] [o] [] [ø] [øː] [p] [r] [s] [ɕ] [ʃ] [t] [u] [u:] [y] [y:] [β] [z] [ʑ] [ʒ]

####

Gramatyka

Czasowniki

Odmiana czasowników

Czasowniki regularne odmienia się przez osoby poprzez dodanie odpowiedniej końcówki. Wszystkie czasowniki regularne w bezokoliczniku kończą się na -ēv.

osoba końcówka paryēv - jeść xeqyēv - mówić qivryēv - kochać
ja - uyę -ēs paryēs - jem xeqyēs - mówię qivryēs - kocham
ty - tyę -ēt paryēt - jesz xeqyēt - mówisz qivryēt - kochasz
on - īlv -ūn paryūn - on je xeqyūn - on mówi qivryūn - on kocha
ona - īlşa -ān paryān - ona je xeqyān - ona mówi qivryān - ona kocha
ono - īlye -ēn paryēn - ono je xeqyēn - ono mówi qivryēn - ono kocha
my - tarvāy -ēsay paryēsay - jemy xeqyēsay - mówimy qivryēsay - kochamy
wy - oyrāy -ētay paryētay - jecie xeqyētay - mówicie qivryētay - kochacie
oni - īlqay -īnay paryīnay - jedzą xeqyīnay - mówią qivryīnay - kochają

Rzeczowniki

L. pojedyncza L. mnoga
dyovīn

(człowiek)

dyovīnay

(ludzie)

Zdrobnienia

Zdrobniony rzeczownik opisuje przedmiot, rzecz lub istotę. Zdrobnienia są także używane, gdy odnosimy się do opisywanego przedmiotu z pozytywnymi emocjami. Tworzymy je poprzez dodanie odpowiedniego prefiksu. (yu-, ya-, ye-)

Zdrobnienie
Rodzaj Męski Żeński Neutralny
Forma podstawowa lövdēr tata fütryą mama jörvę dziecko
Forma zdrobniona yulövdēr tatuś yafütryą mamusia yejörvę dzieciątko

Honoryfikacja

Forma honoratywna rzeczownika opisuje przedmiot, rzecz, istotę lub osobę czczoną, ciesząą się szacunkiem, uznaniem. Formy honoratywne są także używane, gdy odnosimy się do opisywanego rzeczownika z czcią, patosem, podniosłością. Tworzymy ją przez dodanie odpowiedniego prefiksu. (vur-, var-, ver-)

Honoryfikacja
Rodzaj Męski Żeński Neutralny
Forma podstawowa lövdēr tata fütryą mama jörvę dziecko
Honoryfikacja vurlövdēr ojciec varfütryą matka verjörvę dziecko

Forma pejoratywna

Forma pejoratywna rzeczownika opisuje przedmiot lub istotę, do którego mówiący ma pogardliwy stosunek, lub do którego żywi mocne negatywne odczucia. Tworzymy ją przez dodanie odpowiedniego prefiksu. (xus-, xas-, xes-)

Forma pejoratywna
Rodzaj Męski Żeński Neutralny
Forma podstawowa lövdēr tata fütryą mama jörvę dziecko
Forma pejoratywna xuslövdēr xasfütryą xesjörvę

Zaimki

Przypadek Liczba pojedyncza Liczba mnoga
1. os. 2. os. 3 os. 1. os. 2. os. 3 os.
m ż n
Mianownik uyę (ja) tyę (ty) īlv (on) īlşa (ona) īlye (ono) tarvāy (my) oyrāy (wy) īlqay (oni)
Dopełniacz uyēxe (mnie) tyēxe (ciebie) īlvxe (jego/go) īlşaxe (jej/niej) īlyexe (jego/go/niego) tarvāyxe (nas) oyrāyxe (was) īlqayxe (ich/nich)
Celownik uyēxev (mnie/mi) tyēxev (tobie/ci) īlvxev (jemu/mu/niemu) īlşaxev (jej/niej) īlyexev (jemu/mu/niemu) tarvāyxev (nam) oyrāyxev (wam) īlqayxev (im/nim)
Biernik uyēxen (mnie/mię) tyēxen (ciebie/cię) īlvxen (jego/go/niego) īlşaxen (ją/nią) īlyexen (je/nie) tarvāyxen (nas) oyrāyxen (was) īlqayxen (ich/nich)
Narzędnik uyēxet (ze mną) tyēxet (z tobą) īlvxet (z nim) īlşaxet (z nią) īlyexet (z nim) tarvāyxet (z nami) oyrāyxet (z wami) īlqayxet (z nimi)
Miejscownik uyēxes (o mnie) tyēxes (o tobie) īlvxes (o nim) īlşaxes (o niej) īlyexes (o nim) tarvāyxes (o nas) oyrāyxes (o was) īlqayxes (o nich)

Słowotwórstwo

Robocze

  • nominativus [kto? co?] Ulyerą, Artyēr
  • genetivus [kogo? czego?] Ulyerę, Artyēre
  • dativus [komu? czemu?] Ulyerēv, Artyērev
  • accusativus [kogo? co?] Ulyerēn, Artyēren
  • instrumentalis [z kim? z czym?] Ulyerēt, Artyēret
  • locativus [o kim? o czym?] Ulyerēs, Artyēres
  • vocativus [wołacz] Ulyerų, Artyerų

/////////////////////////////////////////////////////////////

  • essivus-formalis [jako] np. jako dom/
  • essivus-modalis [w jaki sposób] np. po polsku/
  • illativus [do wnętrza (D); w (B)] np. do domu/Artyēresōn
  • inessivus [w czymś, wewnątrz czegoś] np. w domu/Artyēresnūy
  • elativus [z (D)] np. z pociągu/Artyērexēt
  • allativus [do zewnątrz (D); ku (C)] np. ku pociągowi/Artyērevōr
  • adessivus [przy (Ms); u (D)] np. przy pociągu/Artyēres'
  • ablativus [od (D)] np. od pociągu/Artyērexūn
  • sublativus [na (B)] np. na pociąg/Artyērenāx
  • superessivus [na (Ms)] np. na pociągu/Artyērexāx
  • delativus [z (D); o (Ms)] np. o pociągu/Artyēresjį
  • causalis-finalis [za (B); dla (D); o (B); po (B)] np. o pociąg/Artyērenjį
  • translativus-factivus [w (B)] np. w pociąg/Artyērenūy