Język wielkopolski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 30: Linia 30:
 
|  w  ||  y  ||  z  || (au) || (ch) || (ng) || (ou) || (ôu) || (sz) || (tsz)
 
|  w  ||  y  ||  z  || (au) || (ch) || (ng) || (ou) || (ôu) || (sz) || (tsz)
 
|-
 
|-
| [v] || [ɨ] || [z] || [aʊ] || [x]  || [ŋ]  || [ɔʊ] || [] || [ʃ]  || [tʃ]
+
| [v] || [ɨ] || [z] || [aʊ] || [x]  || [ŋ]  || [ɔʊ] || [wu] || [ʃ]  || [tʃ]
 
|}
 
|}
  

Wersja z 20:21, 2 maj 2013

wielkopolski
grouspôlnyszë szprauchë
Regiony : Wielkopolska
Ilość mówiących ok. 8 000
Sposoby zapisu: łaciński
Klasyfikacja: języki indoeuropejskie
języki germańskie
języki zachodniogermańskie
język wielkopolski
Status urzędowy
Język urzędowy : jeden z języków pomocniczych w Polsce
Oficjalna regulacja: -
Kody
Conlanger–1 wp, wpl
Lista conlangów

Język wielkopolski to język zachodniogermański wywodzący się z języka niemieckiego, z silnymi wpływami języka polskiego oraz jego dialektów wielkopolskich w fonologii, gramatyce i słownictwie, używany głównie na terenie zachodniej Wielkopolski.

Alfabet i fonetyka

a b c d e f g h i j k
[a] [b] [ts] [d] [ɛ] [f] [g] [h] [i] [j] [k]
l ł m n o ô p r s t u
[l] [w] [m] [n] [ɔ] [wɔ] [p] [r] [s] [t] [u]
w y z (au) (ch) (ng) (ou) (ôu) (sz) (tsz)
[v] [ɨ] [z] [aʊ] [x] [ŋ] [ɔʊ] [wu] [ʃ] [tʃ]
  • b d g przed n wymawiane są jak [m n ŋ].
  • ch przed s wymawiane jest jako [k].
  • i przed samogłoską wymawiane jest jako [ij].
  • w przed ô nie jest wymawiane.
  • l oraz n mogą być zgłoskotwórcze.
  • końcowe e wymawiane jest jako [ə].

Ewolucja z języka niemieckiego

Zmiany fonetyczne

  • skrócenie długich [iː], [uː] oraz [yː] (ale [iː] przes samogłoskami → [ij])
  • przejście długiego [ɛː], [eː], [øː] oraz [aɪ̯] w ej
  • przejście długiego [oː] oraz [aʊ] w ou
  • przejście długiego [aː] w au
  • przejście [ɐ] w a, oraz [eːɐ] w ia
  • przejście [y] w y
  • przejście [ə] w pozycjach niekońcowych w y
  • przejście krótkiego [i] po zębowych w y
  • dyftongizacja o oraz ou na początku wyrazu, po samogłosce oraz po spółgłoskach p, b, f, w, m, k, g, h, ch
  • wypadnięcie w przed samogłoskami zdyftongizowanymi
  • przejście [l] w ł przed spółgłoskami i na końcu wyrazu – z wyjątkiem pozycji, gdzie ta spółgłoska jest zgłoskotwórcza
  • przejście [pf] w f
  • przejście [nd] w n

Zmiany gramatyczne

  • zanik rodzajników, uogólnienie dopełniacza liczby pojedynczej rzeczowników męskich i nijakich na wszystkie rzeczowniki
  • uproszczenie odmieny przymiotników do jedynie formy predykatywnej, formy nie-predykatywnej liczby mnogiej i formy nie-predykatywnej liczby pojedynczej
  • swoboda umiejscowienia przedrostków rzeczowników rozdzielnie złożonych w zdaniu
  • zanik czasów Imperfekt/Präteritum, Plusquamperfekt oraz Futur II
  • zastąpienie form grzecznościowych zaimków poprzez rzeczowniki Her i Frou

Przykładowe teksty

Bajka Schleichera (Faubl Schleichers)

Szauf, wi wôle nycht haubn, gyzejn fiade; ejn szwejre waugn gycin, ejn grouse laudung, ejn mensz szneł gytraugn. …