Języki gamajskie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m
 
(Nie pokazano 13 wersji utworzonych przez 2 użytkowników)
Linia 5: Linia 5:
 
Grupowy projekt „języków gamajskich” narodził się w 2018 roku na forumowym Discordzie, w ramach żartów na temat ''gammy'' (spółgłoski szczelinowej miękkopodniebiennej dźwięcznej [{{IPA|ɣ}}]), różnicy zdań oraz personalnej sympatii (lub jej braku) wobec tego dźwięku. Tak też padł pomysł stworzenia rodziny języków, w ramach której każdy mógłby potraktować gammę wedle własnej woli. Punktem wyjścia dla powstania rodziny stała się więc kwestia zaniku lub zachowania występującej w prajęzyku gammy.  
 
Grupowy projekt „języków gamajskich” narodził się w 2018 roku na forumowym Discordzie, w ramach żartów na temat ''gammy'' (spółgłoski szczelinowej miękkopodniebiennej dźwięcznej [{{IPA|ɣ}}]), różnicy zdań oraz personalnej sympatii (lub jej braku) wobec tego dźwięku. Tak też padł pomysł stworzenia rodziny języków, w ramach której każdy mógłby potraktować gammę wedle własnej woli. Punktem wyjścia dla powstania rodziny stała się więc kwestia zaniku lub zachowania występującej w prajęzyku gammy.  
  
W marcu 2020 roku w projekcie brało udział 10 osób:
+
W kwietniu 2020 roku w projekcie brało udział 10 osób:
 
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
 
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
 
* [[Użytkownik:Borlach|Borlach]]
 
* [[Użytkownik:Borlach|Borlach]]
Linia 23: Linia 23:
 
Języki gamajskie dzieli się na dwie najbardziej podstawowe grupy, tak zwaną Grupę Centralną oraz Grupę Peryferyjną.  
 
Języki gamajskie dzieli się na dwie najbardziej podstawowe grupy, tak zwaną Grupę Centralną oraz Grupę Peryferyjną.  
  
Grupa Centralna obejmuje te języki, w których protogamajska gamma [{{IPA|ɣ}}]) przeszła w [{{IPA|ŋ}}]. Należą do niej przede wszystkim języki ngamskie oraz xxx. Ponieważ proces [{{IPA|ɣ}}] > [{{IPA|ŋ}}] zaszedł jeszcze przed ostatecznym rozdzieleniem się powyższych grup językowych, możliwym jest, że języki centralne są ze sobą bliżej spokrewnione i stanowią jedną grupę genetyczną, w przeciwieństwie do języków peryferyjnych.  
+
Grupa Centralna obejmuje te języki, w których protogamajska gamma [{{IPA|ɣ}}] przeszła w [{{IPA|ŋ}}]. Należą do niej przede wszystkim języki ngamskie, ńanyjskie oraz naumowskie, istnieje także ńamski. Ponieważ proces [{{IPA|ɣ}}] > [{{IPA|ŋ}}] zaszedł jeszcze przed ostatecznym rozdzieleniem się powyższych grup językowych, możliwym jest, że języki centralne są ze sobą bliżej spokrewnione i stanowią jedną grupę genetyczną, w przeciwieństwie do języków peryferyjnych.  
  
 
Los gammy w językach peryferyjnych był natomiast różny – niektóre zachowały ją w niemal niezmienionej formie, część natomiast zastąpiła innym dźwiękiem lub zatraciła całkowicie.
 
Los gammy w językach peryferyjnych był natomiast różny – niektóre zachowały ją w niemal niezmienionej formie, część natomiast zastąpiła innym dźwiękiem lub zatraciła całkowicie.
  
 
===Lista języków gamajskich===
 
===Lista języków gamajskich===
 
+
'''Grupa centralna'''
 
*[[Język protogamajski]]
 
*[[Język protogamajski]]
**'''Grupa Centralna'''
+
**[[Język prangamajski]]
 
***[[Język ngamski]]
 
***[[Język ngamski]]
 
****języki ngamskie
 
****języki ngamskie
Linia 39: Linia 39:
 
****języki naumowskie
 
****języki naumowskie
 
***Język Centralnego Stepu
 
***Język Centralnego Stepu
**'''Grupa Peryferyjna'''
+
'''Grupa peryferyjna'''
***[[Język zongepajcki]]
+
*[[Język protogamajski]]
****język zongepajski klasyczny
+
**Język starozongepajcki
****język zongepajcki ludowy
+
***[[Język zongepajcki|Język zongepajski klasyczny]]
*****języki zongepajskie
+
***Język zongepajcki ludowy
******północnozongepajckie kontinuum dialektalne  
+
****Języki zongepajskie
*******języki wschodniozongepajckie
+
*****północnozongepajckie kontinuum dialektalne  
********[[Język zongepajcki|język jukch]]
+
******Języki wschodniozongepajckie
********[[Język ołłuch|język ołłuch]]
+
*******[[Język zongepajcki|Język jukch]]
*******języki zachodniozongepajckie
+
*******[[Język ołłuch|Język ołłuch]]
*******języki północnozongepajckie
+
******Języki zachodniozongepajckie
******języki południowozongepajckie
+
******Języki północnozongepajckie
***[[Język prakszapszański]]
+
*****Języki południowozongepajckie
****języki kszapszańskie
+
**[[Język prakszapszański]]
***[[Język protohawwajski]]
+
***języki kszapszańskie
****języki hawwajsko-hejdarskie
+
**[[Język protohawwajski]]
***[[Język prachamski]]
+
***języki hawwajsko-hejdarskie
****języki chamskie
+
**[[Język prachamski]]
***[[Język onski]]
+
***języki chamskie
***[[Język panaufański]] (język izolowany)
+
**[[Język onski]]
 +
**[[Język indoński]]
 +
**[[Baukut]] (język izolowany)
  
 
==Historia rozwoju języków gamajskich==
 
==Historia rozwoju języków gamajskich==
Linia 87: Linia 89:
 
"ojciec"
 
"ojciec"
 
|
 
|
| '''tahi'''<br>
+
| '''tahei'''<br>
/{{IPA|ˈtaʔi}}/<br>
+
/{{IPA|ˈtaʔej}}/<br>
 
"ojciec"
 
"ojciec"
 
|
 
|
Linia 97: Linia 99:
 
/{{IPA|'taɣe}}/
 
/{{IPA|'taɣe}}/
 
|'''cåknë'''
 
|'''cåknë'''
/{{IPA|'tsɔ̞knə}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡sɔ̞knə}}/ <br>
 
"ojciec"
 
"ojciec"
 
|  
 
|  
Linia 109: Linia 111:
 
/{{IPA|'ðaraħ}}/ <br>
 
/{{IPA|'ðaraħ}}/ <br>
 
"matka"
 
"matka"
|'''djaslax''' <br>
+
|'''ðaslax''' <br>
/{{IPA|'ðɐslɐkx}}/ <br>
+
/{{IPA|'ðɐslɐk͡x}}/ <br>
 
"matka"
 
"matka"
 
|  
 
|  
|'''ħar'''<br>
+
|'''ðar'''<br>
/{{IPA|haɾ}}/<br>
+
/{{IPA|ðar}}/<br>
 
"matka"
 
"matka"
 
|  
 
|  
Linia 122: Linia 124:
 
| '''varach''' <br>
 
| '''varach''' <br>
 
/{{IPA|'βarax}}/
 
/{{IPA|'βarax}}/
|'''sårår'''
+
|'''şårår'''
/{{IPA|'sɔ̞rɔ̞r}}/ <br>
+
/{{IPA|'ʂɔ̞rɔ̞r}}/ <br>
 
"matka"
 
"matka"
 
|  
 
|  
Linia 139: Linia 141:
 
"brat"
 
"brat"
 
|  
 
|  
|'''taiğr'''<br>
+
|'''taiğar'''<br>
/{{IPA|ˈtajɣɚ}}/ <br>
+
/{{IPA|ˈtajɣaɾ}}/ <br>
 
"brat"
 
"brat"
 
|
 
|
Linia 149: Linia 151:
 
/{{IPA|'tekar}}/
 
/{{IPA|'tekar}}/
 
| '''ćikår'''
 
| '''ćikår'''
/{{IPA|'tɕikɔ̞r}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡ɕikɔ̞r}}/ <br>
 
"brat"
 
"brat"
 
|  
 
|  
Linia 162: Linia 164:
 
"siostra"
 
"siostra"
 
|'''chełax''' <br>
 
|'''chełax''' <br>
/{{IPA|'xeɫɐkx}}/ <br>
+
/{{IPA|'xeɫɐk͡x}}/ <br>
 
"siostra"
 
"siostra"
 
|  
 
|  
|'''kel'''<br>
+
|'''kail'''<br>
/{{IPA|keɫ}}/<br>
+
/{{IPA|kajɫ}}/<br>
 
"siostra"
 
"siostra"
 
|
 
|
Linia 211: Linia 213:
 
/{{IPA|'i:juzu}}/ <br>
 
/{{IPA|'i:juzu}}/ <br>
 
"córka"
 
"córka"
|'''aijużu''' <br>
+
|'''aijuszu''' <br>
 
/{{IPA|'aɪ̯juzu}}/ <br>
 
/{{IPA|'aɪ̯juzu}}/ <br>
 
"córka"
 
"córka"
 
|  
 
|  
|'''öyuw'''<br>
+
|'''oiyuw'''<br>
/{{IPA|œjuw}}/<br>
+
/{{IPA|ojːuw}}/<br>
 
"dziecko"
 
"dziecko"
 
|
 
|
Linia 241: Linia 243:
 
"wnuk"
 
"wnuk"
 
|  
 
|  
|'''nibr'''<br>
+
|'''nibour'''<br>
/{{IPA|nibɚ}}/<br>
+
/{{IPA|nibowɾ}}/<br>
 
"wnuk, wnuczka"
 
"wnuk, wnuczka"
 
|  
 
|  
Linia 264: Linia 266:
 
"dziadek"
 
"dziadek"
 
|'''xahsasagai''' <br>
 
|'''xahsasagai''' <br>
/{{IPA|'kxɐhsɐsɐɣaɪ̯}}/ <br>
+
/{{IPA|'kxɐːsɐsɐɣaɪ̯}}/ <br>
 
"dziadek"
 
"dziadek"
 
|  
 
|  
|'''edatahi'''<br>
+
|'''aidatahei'''<br>
/{{IPA|ɛdataʔi}}/<br>
+
/{{IPA|ajdataʔej}}/<br>
 
"dziadek"
 
"dziadek"
 
|  
 
|  
Linia 277: Linia 279:
 
/{{IPA|'ɣat:ataɣe}}/
 
/{{IPA|'ɣat:ataɣe}}/
 
| '''raucåcåknë'''
 
| '''raucåcåknë'''
/{{IPA|räʊ̯tsɔ̞'tsɔ̞knə}}/ <br>
+
/{{IPA|räʊ̯tsɔ̞'t͡sɔ̞knə}}/ <br>
 
"dziadek"
 
"dziadek"
 
|   
 
|   
Linia 289: Linia 291:
 
/{{IPA|ħahta'ðaraħ}}/ <br>
 
/{{IPA|ħahta'ðaraħ}}/ <br>
 
"babcia"
 
"babcia"
|'''xahsadjaslax''' <br>
+
|'''xahsaðaslax''' <br>
/{{IPA|'kxɐhsɐðɐslɐkx}}/ <br>
+
/{{IPA|'kxɐːsɐðɐslɐk͡x}}/ <br>
 
"babcia"
 
"babcia"
 
|  
 
|  
|'''edaħar'''<br>
+
|'''aidaðar'''<br>
/{{IPA|ɛdahaɾ}}/<br>
+
/{{IPA|ajdaðaɾ}}/<br>
 
"babcia"
 
"babcia"
 
|  
 
|  
Linia 302: Linia 304:
 
|  '''hattavarach'''<br>
 
|  '''hattavarach'''<br>
 
/{{IPA|'ɣat:aβarax}}/
 
/{{IPA|'ɣat:aβarax}}/
| '''raucåzårår'''
+
| '''raucåşårår'''
/{{IPA|räʊ̯tsɔ̞'zɔ̞rɔ̞r}}/ <br>
+
/{{IPA|räʊ̯tsɔ̞'ʂɔ̞rɔ̞r}}/ <br>
 
"babcia"
 
"babcia"
 
|   
 
|   
Linia 315: Linia 317:
 
/{{IPA|'juzi:f}}/ <br>
 
/{{IPA|'juzi:f}}/ <br>
 
"stryj"
 
"stryj"
|'''jużaipf''' <br>
+
|'''juszaipf''' <br>
/{{IPA|'juzaɪ̯pf}}/ <br>
+
/{{IPA|'juzaɪ̯p͡f}}/ <br>
 
"stryj, wuj"
 
"stryj, wuj"
 
|  
 
|  
|'''yuwi'''<br>
+
|'''yuwei'''<br>
/{{IPA|juwi}}/<br>
+
/{{IPA|juwej}}/<br>
 
"wuj, stryj"
 
"wuj, stryj"
 
|
 
|
Linia 341: Linia 343:
 
/{{IPA|'sita:l:in}}/ <br>
 
/{{IPA|'sita:l:in}}/ <br>
 
"wuj"
 
"wuj"
|'''cisěľin''' <br>
+
|'''žisěľin''' <br>
/{{IPA|'tʃisɛʎin}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡ʃisɛʎin}}/ <br>
 
''wulgarne określenie mężczyzny''
 
''wulgarne określenie mężczyzny''
 
|  
 
|  
|'''sedal'''<br>
+
|'''sedelį'''<br>
/{{IPA|sɛdaɫ}}/<br>
+
/{{IPA|sɛdɛʎiw̃}}/<br>
 
"daleki krewny, bądź osoba bliska niebędąca członkiem rodziny"
 
"daleki krewny, bądź osoba bliska niebędąca członkiem rodziny"
 
|
 
|
Linia 395: Linia 397:
 
"dziewczyna"
 
"dziewczyna"
 
|  
 
|  
|'''kei'''<br>
+
|'''kai'''<br>
/{{IPA|kɛj}}/<br>"ciocia"
+
/{{IPA|kaj}}/<br>"ciocia"
 
|  
 
|  
 
|'''ꝁaħa'''<br>
 
|'''ꝁaħa'''<br>
Linia 437: Linia 439:
 
| '''gaba''' <br>
 
| '''gaba''' <br>
 
/{{IPA|'ɣɐbɐ}}/ <br>
 
/{{IPA|'ɣɐbɐ}}/ <br>
"człowiek (starszy)"
+
"człowiek"
 
|  
 
|  
|  '''hon''' <br>
+
|  '''hąn''' <br>
/{{IPA|ˈʔɔn}}/ <br>
+
/{{IPA|ˈʔaw̃n}}/ <br>
 
"człowiek"
 
"człowiek"
 
|
 
|
Linia 464: Linia 466:
 
"mąż"
 
"mąż"
 
|  
 
|  
|
+
|'''lauhal''' <br>
 +
/{{IPA|'lawʔal}}/ <br>
 +
"mężczyzna, małżonek"
 
|  
 
|  
 
|'''laoꝅa''' <br>
 
|'''laoꝅa''' <br>
Linia 483: Linia 487:
 
/{{IPA|'lim:i}}/ <br>
 
/{{IPA|'lim:i}}/ <br>
 
"kobieta, żona"
 
"kobieta, żona"
| '''ľibǩi''' <br>
+
| '''ľibi''' <br>
/{{IPA|'ʎibçi}}/ <br>
+
/{{IPA|'ʎibi}}/ <br>
 
"żona"
 
"żona"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''lįn''' <br>
 +
/{{IPA|'ʎiw̃n}}/ <br>
 +
"kobieta"
 
|
 
|
 
|'''rimi''' <br>
 
|'''rimi''' <br>
Linia 510: Linia 516:
 
"kapłan, szaman, magik, guślarz"
 
"kapłan, szaman, magik, guślarz"
 
|  
 
|  
|
+
| '''ğehl''' <br>
 +
/{{IPA|'ɣɛʔɫ}}/ <br>
 +
"kapłan, doradca"
 
|
 
|
 
|'''hitra''' <br>
 
|'''hitra''' <br>
Linia 517: Linia 525:
 
|  
 
|  
 
| '''hessa'''
 
| '''hessa'''
/{{IPA|'hessæ}}/ <br>
+
/{{IPA|'hesːæ}}/ <br>
 
"kapłan"
 
"kapłan"
 
|  
 
|  
Linia 529: Linia 537:
 
/{{IPA|'wajla}}/ <br>
 
/{{IPA|'wajla}}/ <br>
 
"kobieta, kapłanka, szmanka"
 
"kobieta, kapłanka, szmanka"
| '''owǩeła''' <br>
+
| '''weła''' <br>
/{{IPA|'oʊ̯çeɫɐ}}/ <br>
+
/{{IPA|'weɫɐ}}/ <br>
 
"kapłanka, szamanka, czarownica"
 
"kapłanka, szamanka, czarownica"
 
|  
 
|  
|
+
| '''wail''' <br>
 +
/{{IPA|'wajɫ}}/ <br>
 +
"sługa, nierządnica"
 
|  
 
|  
 
|'''waera''' <br>
 
|'''waera''' <br>
Linia 556: Linia 566:
 
"wódz, król"
 
"wódz, król"
 
|  
 
|  
|
+
|'''ğamrei''' <br>
 +
/{{IPA|'ɣamɾej}}/ <br>
 +
"wódz"
 
|
 
|
 
| ―
 
| ―
Linia 577: Linia 589:
 
"osoba"
 
"osoba"
 
|  
 
|  
|
+
| '''waleing''' <br>
 +
/{{IPA|'walejŋ}}/ <br>
 +
"osoba"
 
|  
 
|  
 
|'''wari''' <br>
 
|'''wari''' <br>
Linia 600: Linia 614:
 
"myśliwy"
 
"myśliwy"
 
| '''zuwasľitu''' <br>
 
| '''zuwasľitu''' <br>
/{{IPA|'tsuwɐsʎitu}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡suwɐsʎitu}}/ <br>
 
"myśliwy"
 
"myśliwy"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''sowereu''' <br>
 +
/{{IPA|'sowɛrew}}/ <br>
 +
"myśliwy"
 
|  
 
|  
 
|'''šuwagiđu''' <br>
 
|'''šuwagiđu''' <br>
Linia 623: Linia 639:
 
"pasterz" (dialektalnie również "przewodnik")
 
"pasterz" (dialektalnie również "przewodnik")
 
| '''opf''' <br>
 
| '''opf''' <br>
/{{IPA|'opf}}/ <br>
+
/{{IPA|'op͡f}}/ <br>
 
"pasterz"
 
"pasterz"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''au''' <br>
 +
/{{IPA|'aw}}/ <br>
 +
"pasterz"
 
|  
 
|  
 
|'''ao''' <br>
 
|'''ao''' <br>
Linia 649: Linia 667:
 
"rolnik"
 
"rolnik"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''keiğoir''' <br>
 +
/{{IPA|'kejɣojɾ}}/ <br>
 +
"rolnik"
 
|  
 
|  
 
|'''keꝃegu''' <br>
 
|'''keꝃegu''' <br>
Linia 672: Linia 692:
 
"hodowca"
 
"hodowca"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''ğowun''' <br>
 +
/{{IPA|'ɣowun}}/ <br>
 +
"jeździec, kawaleria"
 
|  
 
|  
 
|'''qađuňu''' <br>
 
|'''qađuňu''' <br>
Linia 711: Linia 733:
 
"głowa"
 
"głowa"
 
| '''azuwan''' <br>
 
| '''azuwan''' <br>
/{{IPA|'ɐtsuwɐn}}/ <br>
+
/{{IPA|'ɐt͡suwɐn}}/ <br>
 
"rozum"
 
"rozum"
 
|  
 
|  
Linia 720: Linia 742:
 
"głowa"
 
"głowa"
 
|  
 
|  
|
+
|'''åzaun'''
 +
/{{IPA|'ɔ̞zäʊ̯n}}/ <br>
 +
"głowa"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 731: Linia 755:
 
/{{IPA|'zu:mak}}/ <br>
 
/{{IPA|'zu:mak}}/ <br>
 
"oko"
 
"oko"
| '''żaumach''' <br>
+
| '''szaumach''' <br>
 
/{{IPA|'zaʊ̯mɐx}}/ <br>
 
/{{IPA|'zaʊ̯mɐx}}/ <br>
 
"oko"
 
"oko"
Linia 744: Linia 768:
 
"oko"
 
"oko"
 
|  
 
|  
|
+
|'''ŕümåk'''
 +
/{{IPA|'rʲymɔ̞k}}/ <br>
 +
"oko"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 765: Linia 791:
 
"woda morska"
 
"woda morska"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''niŕå'''
 +
/{{IPA|'nirʲɔ̞}}/ <br>
 +
"woda"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 789: Linia 817:
 
"ucho"<br>
 
"ucho"<br>
 
|   
 
|   
|  
+
| '''şaukm'''
 +
/{{IPA|'ʂäʊ̯km}}/ <br>
 +
"ucho"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 800: Linia 830:
 
/{{IPA|'ħar:ta:q}}/ <br>
 
/{{IPA|'ħar:ta:q}}/ <br>
 
"krew"
 
"krew"
| '''xarsěkh''' <br>
+
| '''xorsěkh''' <br>
/{{IPA|'kxɐɾsɛχ}}/ <br>
+
/{{IPA|'kxoɾsɛχ}}/ <br>
 
"krew"
 
"krew"
 
|  
 
|  
Linia 810: Linia 840:
 
"krew"
 
"krew"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''raurcaik'''
 +
/{{IPA|'räʊ̯rt͡säɪ̯k}}/ <br>
 +
"krew"
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 831: Linia 863:
 
"broda"
 
"broda"
 
|
 
|
|  
+
| '''vårnåc'''
 +
/{{IPA|'vɔ̞rnɔ̞ts}}/ <br>
 +
"szczęka"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 852: Linia 886:
 
"noga"
 
"noga"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''cairem'''
 +
/{{IPA|'t͡säɪ̯rem}}/ <br>
 +
"noga"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 864: Linia 900:
 
"kolano"
 
"kolano"
 
| '''zuǩesľim''' <br>
 
| '''zuǩesľim''' <br>
/{{IPA|'tsuçesʎim}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡suçesʎim}}/ <br>
 
"kolano"
 
"kolano"
 
|  
 
|  
Linia 873: Linia 909:
 
"kolano"
 
"kolano"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''sogairem'''
 +
/{{IPA|'sogäɪ̯rem}}/ <br>
 +
"kolano"
 
|   
 
|   
 
|
 
|
Linia 894: Linia 932:
 
"siła"
 
"siła"
 
|
 
|
|  
+
| '''ain'''
 +
/{{IPA|'äɪ̯n}}/ <br>
 +
"ręka"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 915: Linia 955:
 
"kość"
 
"kość"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''čen'''
 +
/{{IPA|'t͡ʃen}}/ <br>
 +
"kość"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 936: Linia 978:
 
"ząb"
 
"ząb"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''jükån'''
 +
/{{IPA|'jykɔ̞n}}/ <br>
 +
"ząb"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 951: Linia 995:
 
"wierzyć"  
 
"wierzyć"  
 
| '''siwax''' <br>
 
| '''siwax''' <br>
/{{IPA|'siwɐkx}}/ <br>
+
/{{IPA|'siwɐk͡x}}/ <br>
 
"serce"
 
"serce"
 
|  
 
|  
Linia 963: Linia 1007:
 
"mieć nadzieję"<br>
 
"mieć nadzieję"<br>
 
|  
 
|  
|  
+
| '''chaur'''
 +
/{{IPA|'xäʊ̯r}}/ <br>
 +
"serce" <br>
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 977: Linia 1023:
 
/{{IPA|'far:ah}}/ <br>
 
/{{IPA|'far:ah}}/ <br>
 
"kochać"
 
"kochać"
| '''pfarah''' <br>
+
| '''pforah''' <br>
/{{IPA|'pfɐɾɐh}}/ <br>
+
/{{IPA|'p͡foɾɐː}}/ <br>
 
"miłość"
 
"miłość"
 
|  
 
|  
Linia 990: Linia 1036:
 
"wierzyć"<br>
 
"wierzyć"<br>
 
|  
 
|  
|  
+
| '''faurau'''
 +
/{{IPA|'fäʊ̯räʊ̯}}/<br>
 +
"wątroba" <br>
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 1011: Linia 1059:
 
"włos"
 
"włos"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''ŕüpo'''
 +
/{{IPA|'rʲypo}}/ <br>
 +
"włosy" (rzeczownik niepoliczalny)
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 1041: Linia 1091:
 
/{{IPA|'kar:ad}}/ <br>
 
/{{IPA|'kar:ad}}/ <br>
 
"zboże"
 
"zboże"
| '''charat''' <br>
+
| '''chorat''' <br>
/{{IPA|'xɐɾɐt}}/ <br>
+
/{{IPA|'xoɾɐt}}/ <br>
 
"zboże"
 
"zboże"
 
|  
 
|  
Linia 1049: Linia 1099:
 
|
 
|
 
|  
 
|  
|
+
|'''kauraut'''
 +
/{{IPA|'käʊ̯räʊ̯t}}/ <br>
 +
"kłos"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 1061: Linia 1113:
 
"pole"
 
"pole"
 
| '''pauslosaiz''' <br>
 
| '''pauslosaiz''' <br>
/{{IPA|'paʊ̯slosaɪ̯ts}}/ <br>
+
/{{IPA|'paʊ̯slosaɪ̯t͡s}}/ <br>
 
"pole"
 
"pole"
 
|  
 
|  
Linia 1068: Linia 1120:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
|
+
|'''fürcsa'''
 +
/{{IPA|'fyrt͡ssæ}}/ <br>
 +
"pole"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 1087: Linia 1141:
 
|
 
|
 
|  
 
|  
|  
+
|'''ŕims'''
 +
/{{IPA|'rʲims}}/ <br>
 +
"orać"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 1106: Linia 1162:
 
|  
 
|  
 
|   
 
|   
|  
+
|'''pauks'''
 +
/{{IPA|'päʊ̯ks}}/ <br>
 +
"siać"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 1116: Linia 1174:
 
! style="font-weight:normal;" | '''sahmat'''
 
! style="font-weight:normal;" | '''sahmat'''
 
/{{IPA|'sahmat}}/ <br>
 
/{{IPA|'sahmat}}/ <br>
"mielić, miażdżyc"
+
"mleć, mielić, miażdżyc"
 
| '''zahmasěj''' <br>
 
| '''zahmasěj''' <br>
/{{IPA|'tsɐhmɐsɛj}}/ <br>
+
/{{IPA|'ts͡ɐːmɐsɛj}}/ <br>
"mielić"
+
"mleć"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 1125: Linia 1183:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
|  
+
|'''saumåcs'''
 +
/{{IPA|'säʊ̯mɔ̞t͡ss}}/ <br>
 +
"mielić, miażdżyc"
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 1136: Linia 1196:
 
/{{IPA|'haluz}}/ <br>
 
/{{IPA|'haluz}}/ <br>
 
"ziarno"
 
"ziarno"
| '''hałuż''' <br>
+
| '''hałusz''' <br>
 
/{{IPA|'hɐɫuz}}/ <br>
 
/{{IPA|'hɐɫuz}}/ <br>
 
"ziarno"
 
"ziarno"
Linia 1144: Linia 1204:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
|  
+
|'''håłar'''
 +
/{{IPA|'hɔ̞wær}}/ <br>
 +
"ziarno"
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 1156: Linia 1218:
 
"mleko"
 
"mleko"
 
| '''azěł''' <br>
 
| '''azěł''' <br>
/{{IPA|'ɐtsɛɫ}}/ <br>
+
/{{IPA|'ɐt͡sɛɫ}}/ <br>
 
"przyjemność"
 
"przyjemność"
 
|  
 
|  
Linia 1163: Linia 1225:
 
|  
 
|  
 
|
 
|
|  
+
|'''åzał'''
 +
/{{IPA|'ɔ̞zæw}}/ <br>
 +
"mleko"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 1182: Linia 1246:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
|  
+
| '''jukcon'''
 +
/{{IPA|'jukt͡son}}/ <br>
 +
"miód"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 1201: Linia 1267:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
|  
+
| '''haussa'''
 +
/{{IPA|'häʊ̯sːæ}}/ <br>
 +
"wypas"
 
|   
 
|   
 
|
 
|
Linia 1213: Linia 1281:
 
"jarzmo"
 
"jarzmo"
 
| '''zaman''' <br>
 
| '''zaman''' <br>
/{{IPA|'tsɐmɐn}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡sɐmɐn}}/ <br>
 
"jarzmo"
 
"jarzmo"
 
|  
 
|  
Linia 1220: Linia 1288:
 
|  
 
|  
 
|
 
|
|  
+
|'''såmån'''
 +
/{{IPA|'sɔ̞mɔ̞n}}/ <br>
 +
"jarzmo"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 1251: Linia 1321:
 
"niebo"
 
"niebo"
 
| '''zadzipf''' <br>
 
| '''zadzipf''' <br>
/{{IPA|'tsɐdzipf}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡sɐd͡zip͡f}}/ <br>
 
"niebo"
 
"niebo"
 
|  
 
|  
Linia 1271: Linia 1341:
 
/{{IPA|'zajla}}/ <br>
 
/{{IPA|'zajla}}/ <br>
 
"gwiazda"
 
"gwiazda"
| '''žeła''' <br>
+
| '''šzeła''' <br>
 
/{{IPA|'ʒeɫɐ}}/ <br>
 
/{{IPA|'ʒeɫɐ}}/ <br>
 
"gwiazda"
 
"gwiazda"
Linia 1313: Linia 1383:
 
/{{IPA|'bajlar}}/ <br>
 
/{{IPA|'bajlar}}/ <br>
 
"noc"
 
"noc"
| '''opǩełaslo''' <br>
+
| '''pełaslo''' <br>
/{{IPA|'opçeɫɐslo}}/ <br>
+
/{{IPA|'peɫɐslo}}/ <br>
 
"noc"
 
"noc"
 
|  
 
|  
Linia 1334: Linia 1404:
 
/{{IPA|'ra:w:ija}}/ <br>
 
/{{IPA|'ra:w:ija}}/ <br>
 
"bóg"
 
"bóg"
| '''oslěwauǩija''' <br>
+
| '''oslěwawija''' <br>
/{{IPA|'oslɛwaʊ̯çijɐ}}/ <br>
+
/{{IPA|'oslɛwawijɐ}}/ <br>
 
"bóg"
 
"bóg"
 
|  
 
|  
Linia 1356: Linia 1426:
 
"anioł, dobry duch"
 
"anioł, dobry duch"
 
| '''ěxusla''' <br>
 
| '''ěxusla''' <br>
/{{IPA|'ɛkxuslɐ}}/ <br>
+
/{{IPA|'ɛk͡xuslɐ}}/ <br>
 
"duch"
 
"duch"
 
|  
 
|  
Linia 1377: Linia 1447:
 
"demon, zły duch"
 
"demon, zły duch"
 
| '''ěxraim''' <br>
 
| '''ěxraim''' <br>
/{{IPA|'ɛkxɾaɪ̯m}}/ <br>
+
/{{IPA|'ɛk͡xɾaɪ̯m}}/ <br>
 
"demon, szatan"
 
"demon, szatan"
 
|  
 
|  
Linia 1397: Linia 1467:
 
/{{IPA|'jinmað}}/ <br>
 
/{{IPA|'jinmað}}/ <br>
 
"księżyc, miesiąc"
 
"księżyc, miesiąc"
| '''jinmadj''' <br>
+
| '''jinmað''' <br>
 
/{{IPA|'iːnmɐð}}/ <br>
 
/{{IPA|'iːnmɐð}}/ <br>
 
"księżyc"
 
"księżyc"
Linia 1426: Linia 1496:
 
|  
 
|  
 
|
 
|
|'''naipë'''
+
|'''napë'''
/{{IPA|'näɪ̯pə}}/ <br>
+
/{{IPA|'næpə}}/ <br>
 
"słońce"  
 
"słońce"  
 
|  
 
|  
Linia 1469: Linia 1539:
 
|  
 
|  
 
| '''kåcårå'''
 
| '''kåcårå'''
/{{IPA|'kɔ̞tsɔ̞rɔ̞}}/ <br>
+
/{{IPA|'kɔ̞t͡sɔ̞rɔ̞}}/ <br>
"woda"
+
"jezioro"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 1482: Linia 1552:
 
"ogień"
 
"ogień"
 
| '''pfěslě''' <br>
 
| '''pfěslě''' <br>
/{{IPA|'pfɛslɛ}}/ <br>
+
/{{IPA|'p͡fɛslɛ}}/ <br>
 
"ogień"
 
"ogień"
 
|  
 
|  
Linia 1490: Linia 1560:
 
|  
 
|  
 
| '''facra'''
 
| '''facra'''
/{{IPA|'fætsræ}}/ <br>
+
/{{IPA|'fæt͡sræ}}/ <br>
 
"ogień"
 
"ogień"
 
|  
 
|  
Linia 1502: Linia 1572:
 
/{{IPA|'ðurqaɣ}}/ <br>
 
/{{IPA|'ðurqaɣ}}/ <br>
 
"wiatr"
 
"wiatr"
| '''djuslokhag''' <br>
+
| '''ðuslokhag''' <br>
 
/{{IPA|'ðusloχɐɣ}}/ <br>
 
/{{IPA|'ðusloχɐɣ}}/ <br>
 
"wiatr"
 
"wiatr"
Linia 1664: Linia 1734:
 
/{{IPA|'zifajːa}}/ <br>
 
/{{IPA|'zifajːa}}/ <br>
 
"my (du.)"
 
"my (du.)"
|'''žipfajěja'''
+
|'''šzipfajěja'''
 
/{{IPA|'ʒipfɐjɛjɐ}}/ <br>
 
/{{IPA|'ʒipfɐjɛjɐ}}/ <br>
 
"my (du.)"
 
"my (du.)"
Linia 1704: Linia 1774:
 
/{{IPA|'zifa}}/ <br>
 
/{{IPA|'zifa}}/ <br>
 
"my"
 
"my"
|'''žipfa'''
+
|'''šzipfa'''
 
/{{IPA|'ʒipfɐ}}/ <br>
 
/{{IPA|'ʒipfɐ}}/ <br>
 
"my"
 
"my"
Linia 1824: Linia 1894:
 
/{{IPA|'hazru}}/ <br>
 
/{{IPA|'hazru}}/ <br>
 
"jeden, pewien"
 
"jeden, pewien"
| '''hażsolu''' <br>
+
| '''haszsolu''' <br>
 
/{{IPA|'hɐzsolu}}/ <br>
 
/{{IPA|'hɐzsolu}}/ <br>
 
"jeden"
 
"jeden"
Linia 1852: Linia 1922:
 
"dwa"
 
"dwa"
 
| '''zaslu''' <br>
 
| '''zaslu''' <br>
/{{IPA|'tsɐslu}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡sɐslu}}/ <br>
 
"dwa"
 
"dwa"
 
| '''łharu''' <br>
 
| '''łharu''' <br>
Linia 1879: Linia 1949:
 
"trzy"
 
"trzy"
 
| '''džidu''' <br>
 
| '''džidu''' <br>
/{{IPA|'dʒidu}}/ <br>
+
/{{IPA|'d͡ʒidu}}/ <br>
 
"trzy"
 
"trzy"
 
| '''łīnu''' <br>
 
| '''łīnu''' <br>
Linia 1906: Linia 1976:
 
"cztery"
 
"cztery"
 
| '''ězo''' <br>
 
| '''ězo''' <br>
/{{IPA|'ɛtso}}/ <br>
+
/{{IPA|'ɛt͡so}}/ <br>
 
"cztery"
 
"cztery"
 
| '''ozho''' <br>
 
| '''ozho''' <br>
Linia 1987: Linia 2057:
 
"siedem"
 
"siedem"
 
| '''zog''' <br>
 
| '''zog''' <br>
/{{IPA|'tsoɣ}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡soɣ}}/ <br>
 
"siedem"
 
"siedem"
 
| '''shok''' <br>
 
| '''shok''' <br>
Linia 2081: Linia 2151:
 
"dziesięć, palec"
 
"dziesięć, palec"
 
|  
 
|  
| '''aupank''' <br>  
+
| '''åpank''' <br>  
/{{IPA|'äʊ̯pæŋk}}/ <br>
+
/{{IPA|'ɔ̞pæŋk}}/ <br>
 
"dziesięć"
 
"dziesięć"
 
|  
 
|  
Linia 2094: Linia 2164:
 
/{{IPA|'θarwi}}/ <br>
 
/{{IPA|'θarwi}}/ <br>
 
"dwadzieścia"
 
"dwadzieścia"
| '''zaslouǩi''' <br>
+
| '''zaslowi''' <br>
/{{IPA|'tsɐsloʊ̯çi}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡sɐslowi}}/ <br>
 
"dwadzieścia"
 
"dwadzieścia"
 
| '''łharwi''' <br>
 
| '''łharwi''' <br>
Linia 2144: Linia 2214:
 
/{{IPA|'sawɣiw}}/
 
/{{IPA|'sawɣiw}}/
 
"siedemdziesiąt"  
 
"siedemdziesiąt"  
| '''zożiu''' <br>
+
| '''zosziu''' <br>
/{{IPA|'tsoziʊ̯}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡soziʊ̯}}/ <br>
 
"siedemdziesiąt"
 
"siedemdziesiąt"
 
| '''shoqiw''' <br>
 
| '''shoqiw''' <br>
Linia 2169: Linia 2239:
 
/{{IPA|'θa:fjar}}/ <br>
 
/{{IPA|'θa:fjar}}/ <br>
 
"sto"  
 
"sto"  
| '''zěpfǩojaslo''' <br>
+
| '''zěpfjaslo''' <br>
/{{IPA|'tsɛpfçojɐslo}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡sɛp͡fjɐslo}}/ <br>
 
"sto"
 
"sto"
 
| '''łhovyal''' <br>
 
| '''łhovyal''' <br>
Linia 2194: Linia 2264:
 
/{{IPA|ħahta'θa:fjar}}/
 
/{{IPA|ħahta'θa:fjar}}/
 
"tysiąc"<ref>dosłownie ''wielkie sto''</ref>
 
"tysiąc"<ref>dosłownie ''wielkie sto''</ref>
| '''djancho''' <br>
+
| '''ðancho''' <br>
 
/{{IPA|'ðɐnxo}}/ <br>
 
/{{IPA|'ðɐnxo}}/ <br>
 
"tysiąc"
 
"tysiąc"

Aktualna wersja na dzień 16:28, 17 maj 2020

Języki gamajskie to projekt grupowy tworzony wspólnie przez użytkowników Polskiego Forum Językowego, polegający na symulacji rozwoju całej rodziny conlangów apriori, wywodząc ją od jednego wspólnego prajęzyka - tytułowego języka protogamajskiego. Z biegiem czasu wokół rodziny języków gamajskich zaczął wyrastać oddzielny conworld, w którym języki te zostały osadzone. Świat ten jest po części luźną wariacją na temat Ziemi (choć Ziemią nie jest), zainspirowaną teoriami Ericha von Dänikena, o warunkach klimatycznych odpowiadających mniej więcej końcowi ostatniej epoki lodowcowej, oraz z możliwym lecz ograniczonym występowaniem magii.

Projekt jest dowodzony przez Borlacha. Podobnie jak w wielu innych forumowych projektach grupowych, jednym z podstawowych założeń jest aprioryczność - nie można w ramach języków gamajskich, czy innych możliwych rodzin językowych występujących w conworldzie, opracowywać języków opartych na językach naturalnych. Można za to inspirować się nimi a na komputerach korzystać ze systemów zapisu znanych z rzeczywistości, z zastrzeżeniem, że dany lud ma własne pismo, a użyte systemy pisma stanowią jedynie reprezentację prawdziwych sposobów zapisu stosowanych wewnątrz conworldu.

Grupowy projekt „języków gamajskich” narodził się w 2018 roku na forumowym Discordzie, w ramach żartów na temat gammy (spółgłoski szczelinowej miękkopodniebiennej dźwięcznej [ɣ]), różnicy zdań oraz personalnej sympatii (lub jej braku) wobec tego dźwięku. Tak też padł pomysł stworzenia rodziny języków, w ramach której każdy mógłby potraktować gammę wedle własnej woli. Punktem wyjścia dla powstania rodziny stała się więc kwestia zaniku lub zachowania występującej w prajęzyku gammy.

W kwietniu 2020 roku w projekcie brało udział 10 osób:


Klasyfikacja języków gamajskich

Języki centralne i peryferyjne

Języki gamajskie dzieli się na dwie najbardziej podstawowe grupy, tak zwaną Grupę Centralną oraz Grupę Peryferyjną.

Grupa Centralna obejmuje te języki, w których protogamajska gamma [ɣ] przeszła w [ŋ]. Należą do niej przede wszystkim języki ngamskie, ńanyjskie oraz naumowskie, istnieje także ńamski. Ponieważ proces [ɣ] > [ŋ] zaszedł jeszcze przed ostatecznym rozdzieleniem się powyższych grup językowych, możliwym jest, że języki centralne są ze sobą bliżej spokrewnione i stanowią jedną grupę genetyczną, w przeciwieństwie do języków peryferyjnych.

Los gammy w językach peryferyjnych był natomiast różny – niektóre zachowały ją w niemal niezmienionej formie, część natomiast zastąpiła innym dźwiękiem lub zatraciła całkowicie.

Lista języków gamajskich

Grupa centralna

Grupa peryferyjna

Historia rozwoju języków gamajskich

Tabela kognatów

Porównanie kognatów u bezpośrednich potomków protogamajskiego

Rodzina

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
taghii

/'taɣi:/
"ojciec"

sagai

/'sɐɣaɪ̯/
"ojciec"

tahei

/ˈtaʔej/
"ojciec"

ŧaꝃe

/ˈtʰakʃe/
"ojciec"

tahe

/'taɣe/

cåknë

/'t͡sɔ̞knə/
"ojciec"

dharaħ

/'ðaraħ/
"matka"

ðaslax

/'ðɐslɐk͡x/
"matka"

ðar

/ðar/
"matka"

đhaga

/ˈðʰaɣa/
"matka"

varach

/'βarax/

şårår

/'ʂɔ̞rɔ̞r/
"matka"

tiiqar

/'ti:qar/
"brat"

saikhaslo

/'saɪ̯χɐslo/
"brat"

taiğar

/ˈtajɣaɾ/
"brat"

teqa

/ˈteqa/
"brat"

tekar

/'tekar/

ćikår

/'t͡ɕikɔ̞r/
"brat"

kaylaħ

/'kaylaħ/
"siostra"

chełax

/'xeɫɐk͡x/
"siostra"

kail

/kajɫ/
"siostra"

ꝁaera

/ˈkʰaeɾa/
"siostra"

kełach

/'kelax/

kaiłår

/'käɪ̯wɔ̞r/
"siostra"

ghahan

/'ɣahan/
"syn"

gahan

/'ɣɐhɐn/
"syn"

ꝅaha

/ˈkʃapʃaha/
"syn"

hachan

/'ɣaxan/

naun

/'näʊ̯n/
"syn"

iiyuzu

/'i:juzu/
"córka"

aijuszu

/'aɪ̯juzu/
"córka"

oiyuw

/ojːuw/
"dziecko"

eyuzu

/ˈejʉzʉ/
"córka"

eyzë

/'ejzə/

airo

/'äɪ̯ro/
"córka"

nipuur

/'nipu:r/
"wnuk, wnuczka"

ňifauslo

/'ɲifaʊ̯slo/
"wnuk"

nibour

/nibowɾ/
"wnuk, wnuczka"

niꝑogo

/ˈnɨpʰoɣo/
"wnuk"

nifor

/'niɸor/

nepr

/'nepr/
"wnuk"

ħahtataghii[1]

/ħahta'taɣi:/
"dziadek"

xahsasagai

/'kxɐːsɐsɐɣaɪ̯/
"dziadek"

aidatahei

/ajdataʔej/
"dziadek"

ħahŧaꝃe

/ˈħahtʰakʃe/
"wuj, stryj"

hattatahe

/'ɣat:ataɣe/

raucåcåknë

/räʊ̯tsɔ̞'t͡sɔ̞knə/
"dziadek"

ħahtadharaħ[2]

/ħahta'ðaraħ/
"babcia"

xahsaðaslax

/'kxɐːsɐðɐslɐk͡x/
"babcia"

aidaðar

/ajdaðaɾ/
"babcia"

hahđhagara

/ˈhahðʰaɣaɾa/
"ciotka, stryjenka"

hattavarach

/'ɣat:aβarax/

raucåşårår

/räʊ̯tsɔ̞'ʂɔ̞rɔ̞r/
"babcia"

yuziif

/'juzi:f/
"stryj"

juszaipf

/'juzaɪ̯p͡f/
"stryj, wuj"

yuwei

/juwej/
"wuj, stryj"

yuzefi

/ˈjʉzefɨ/
"dziadek, ojciec ojca"

yuzef

/'juzeɸ/

jar

/'jær/
"kuzyn"

sitaallin

/'sita:l:in/
"wuj"

žisěľin

/'t͡ʃisɛʎin/
wulgarne określenie mężczyzny

sedelį

/sɛdɛʎiw̃/
"daleki krewny, bądź osoba bliska niebędąca członkiem rodziny"

siŧeri

/ˈsɨtʰeɾɨ/
"dziadek, ojciec matki"

sitellën

/'sitellʲen/

secalen

/'setsælen/
"stryj, wuj"

wiina

/'wi:na/
"ciotka (siostra ojca)"

waina

/'waɪ̯nɐ/
"ciocia"

eňa

/ˈenʰa/
"babcia, matka ojca"

wenë

/'wenə/

źinå

/'ʑinɔ̞/
"kuzynka"

kahya

/'kahja/
"ciotka (siostra matki)"

ołł. chaja

/'xɐjɐ/
"dziewczyna"

kai

/kaj/
"ciocia"

ꝁaħa

/ˈkʰaħa/
"babcia, matka matki"

kayë

/'kajə/

kaujå

/'käʊ̯jɔ̞/
"ciotka"

Ludzie i zawody

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
ghamma

/'ɣam:a/
"człowiek"

gaba

/'ɣɐbɐ/
"człowiek"

hąn

/ˈʔaw̃n/
"człowiek"

ꝅama

/ˈkʃapʃama/
"człowiek"

naumå

/'näʊ̯mɔ̞/
"człowiek"

laughal

/'lawɣal/
"mężczyzna, mąż"

łogał

/'ɫoɣɐɫ/
"mąż"

lauhal

/'lawʔal/
"mężczyzna, małżonek"

laoꝅa

/ˈʟaokʃapʃa/
"mężczyzna"

łauknåł

/'wäʊ̯knɔ̞w/
"mężczyzna"

limmi

/'lim:i/
"kobieta, żona"

ľibi

/'ʎibi/
"żona"

lįn

/'ʎiw̃n/
"kobieta"

rimi

/ˈɾɨmɨ/
"kobieta"

lime

/'lime/
"kobieta"

hitlaa

/'hitla:/
"kapłan, szaman"

jisłě

/'iːsɫɛ/
"kapłan, szaman, magik, guślarz"

ğehl

/'ɣɛʔɫ/
"kapłan, doradca"

hitra

/ˈhɨtɾa/
"król"

hessa

/'hesːæ/
"kapłan"

wayla

/'wajla/
"kobieta, kapłanka, szmanka"

weła

/'weɫɐ/
"kapłanka, szamanka, czarownica"

wail

/'wajɫ/
"sługa, nierządnica"

waera

/ˈwaeɾa/
"kapłan"

våłå

/'vɔ̞wɔ̞/
"kapłanka"

qabrii

/'qabri:/
"król, wódz, bohater"

khapsolai

/'χɐpsolaɪ̯/
"wódz, król"

ğamrei

/'ɣamɾej/
"wódz"

chauprë

/'xäʊ̯prə/
"wódz"

waliig

/'wali:g/
"osoba"

wałaik

/'wɐɫaɪ̯k/
"osoba"

waleing

/'walejŋ/
"osoba"

wari

/ˈwaɾɨ/
"osoba"

våĺik

/'vɔ̞ʎik/
"obcokrajowiec" våłk /'vɔ̞wk/
"innowierca"

suwaridu

/'suwaridu/
"myśliwy"

zuwasľitu

/'t͡suwɐsʎitu/
"myśliwy"

sowereu

/'sowɛrew/
"myśliwy"

šuwagiđu

/ˈʃʉwaɣɨdʰʉ/
"myśliwy"

saureto

/'säʊ̯reto/
"myśliwy"

auf

/'awf/
"pasterz" (dialektalnie również "przewodnik")

opf

/'op͡f/
"pasterz"

au

/'aw/
"pasterz"

ao

/ao/
"przywódca, bohater, wódz"

auf

/'äʊ̯f/
"pasterz"

kiigiiru

/'ki:gi:ru/
"rolnik, osoba robiąca w polu"

chaikaislu

/'xaɪ̯kaɪ̯slu/
"rolnik"

keiğoir

/'kejɣojɾ/
"rolnik"

keꝃegu

/ˈkekʃeɣʉ/
"rolnik"

šikëro

/'ʃikəro/
"rolnik"

qadunu

/'qadunu/
"jeździec, osoba doglądająca koni"

khatunu

/'χɐtunu/
"hodowca"

ğowun

/'ɣowun/
"jeździec, kawaleria"

qađuňu

/ˈqadʰʉnʰʉ/
"jeździec"

chausono

/'xäʊ̯sono/
"jeździec"

Części ciała

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
asuwan

/'asuwan/
"głowa"

azuwan

/'ɐt͡suwɐn/
"rozum"

ašuwan

/ˈašʉwan/
"głowa"

åzaun

/'ɔ̞zäʊ̯n/
"głowa"

zuumak

/'zu:mak/
"oko"

szaumach

/'zaʊ̯mɐx/
"oko"

zom̌ak

/ˈzomʰak/
"spoglądać"

zom̌a
/ˈzomʰa/
"oko"

ŕümåk

/'rʲymɔ̞k/
"oko"

nirrya

/'nir:ja/
"łza"

ňija

/'ɲijɐ/
"woda"

nirya

/ˈnɨrja/
"woda morska"

niŕå

/'nirʲɔ̞/
"woda"

daguum

/'dagu:m/
"ucho"

takaum

/'tɐkaʊ̯m/
"ucho, słuch"

đakom

/ˈdʰakom/
"przysłuchiwać się"

đako
/ˈdʰako/
"ucho"

şaukm

/'ʂäʊ̯km/
"ucho"

ħarrtaaq

/'ħar:ta:q/
"krew"

xorsěkh

/'kxoɾsɛχ/
"krew"

ħarŧaka

/ˈħartʰaka/
"krew"

raurcaik

/'räʊ̯rt͡säɪ̯k/
"krew"

warghat

/'warɣat/
"policzek, broda, szczęka"

waslogas

/'wɐsloɣɐs/
"broda"

warꝅa

/ˈwarkʃapʃa/
"broda"

vårnåc

/'vɔ̞rnɔ̞ts/
"szczęka"

tayrim

/'tajrim/
"noga"

šesľim

/'ʃesʎim/
"noga"

ŧaegi

/ˈtʰaeɣɨ/
"noga"

cairem

/'t͡säɪ̯rem/
"noga"

sukayrim

/'sukajrim/
"kolano"

zuǩesľim

/'t͡suçesʎim/
"kolano"

suꝁaegi

/ˈsukʰaeɣɨ/
"kolano"

sogairem

/'sogäɪ̯rem/
"kolano"

ayn

/'ajn/
"ręka, dłoń"

en

/'en/
"dłoń"

ae

/ˈae/
"siła"

ain

/'äɪ̯n/
"ręka"

kahin

/'kahin/
"kość"

chajin

/'xɐjin/
"ręka"

ꝁahi

/ˈkʰahɨ/
"kość"

čen

/'t͡ʃen/
"kość"

yuugan

/'ju:gan/
"ząb"

jaukan

/'jaʊ̯kɐn/
"ząb"

yoga

/ˈjoɣa/
"ząb"

jükån

/'jykɔ̞n/
"ząb"

qiwaħ

/'qiwaħ/
"serce"
qiwaħ
/'qiwaħ/
"wierzyć"

siwax

/'siwɐk͡x/
"serce"

hhiwaħa

/ˈʡɨwaħa/
"serce"

hhiwaħ
/ˈʡɨwaħ/
"mieć nadzieję"

chaur

/'xäʊ̯r/
"serce"

farra, farrah

/'far:a/, /'far:ah/
"wątroba"
farrah
/'far:ah/
"kochać"

pforah

/'p͡foɾɐː/
"miłość"

faga

/ˈfaɣa/
"pieczeń, wątroba"

fagah
/ˈfaɣah/
"wierzyć"

faurau

/'fäʊ̯räʊ̯/
"wątroba"

ruubu

/'ru:bu/
"włosy, sierść"

oslaupu

/'oslaʊ̯pu/
"włosy"

loƀu

/ˈlobʰʉ/
"włos"

ŕüpo

/'rʲypo/
"włosy" (rzeczownik niepoliczalny)

Hodowla i rolnictwo

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
karrad

/'kar:ad/
"zboże"

chorat

/'xoɾɐt/
"zboże"

kauraut

/'käʊ̯räʊ̯t/
"kłos"

buurtiis

/'bu:rti:s/
"pole"

pauslosaiz

/'paʊ̯slosaɪ̯t͡s/
"pole"

fürcsa

/'fyrt͡ssæ/
"pole"

ziim

/'zi:m/
"orać"

żaiměj

/'zaɪ̯mɛj/
"orać"

ŕims

/'rʲims/
"orać"

pahag

/'pahag/
"siać"

fahakěj

/'fɐhɐkɛj/
"siać"

pauks

/'päʊ̯ks/
"siać"

sahmat

/'sahmat/
"mleć, mielić, miażdżyc"

zahmasěj

/'ts͡ɐːmɐsɛj/
"mleć"

saumåcs

/'säʊ̯mɔ̞t͡ss/
"mielić, miażdżyc"

haluz

/'haluz/
"ziarno"

hałusz

/'hɐɫuz/
"ziarno"

håłar

/'hɔ̞wær/
"ziarno"

asaal

/'asa:l/
"mleko"

azěł

/'ɐt͡sɛɫ/
"przyjemność"

åzał

/'ɔ̞zæw/
"mleko"

yugtun

/'jugtun/
"miód, miód pitny"

juksun

/'juksun/
"miód"

jukcon

/'jukt͡son/
"miód"

hautlaa

/'hawtla:/
"wypas"

hosłě

/'hosɫɛ/
"wypas"

haussa

/'häʊ̯sːæ/
"wypas"

saman

/'saman/
"jarzmo"

zaman

/'t͡sɐmɐn/
"jarzmo"

såmån

/'sɔ̞mɔ̞n/
"jarzmo"

Religia i zjawiska przyrodnicze

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
phannif

/'θan:if/
"niebo"

zadzipf

/'t͡sɐd͡zip͡f/
"niebo"

taunef

/'täʊ̯nef/
"niebo"

zayla

/'zajla/
"gwiazda"

šzeła

/'ʒeɫɐ/
"gwiazda"

raiłå

/'räɪ̯wɔ̞/
"gwiazda"

gauda

/'gawda/
"dzień"

kota

/'kotɐ/
"dzień"

chauså

/'xäʊ̯sɔ̞/
"dzień"

baylar

/'bajlar/
"noc"

pełaslo

/'peɫɐslo/
"noc"

faiłår

/'fäɪ̯wɔ̞r/
"noc"

raawwiya

/'ra:w:ija/
"bóg"

oslěwawija

/'oslɛwawijɐ/
"bóg"

ravåvau

/'rævɔ̞väʊ̯/
"bóg"

aaħura

/'a:ħura/
"anioł, dobry duch"

ěxusla

/'ɛk͡xuslɐ/
"duch"

ararå

/'ærærɔ̞/
"duch"

aaħrriim

/'a:ħr:i:m/
"demon, zły duch"

ěxraim

/'ɛk͡xɾaɪ̯m/
"demon, szatan"

rairm

/'räɪ̯rm/
"demon"

yinmadh

/'jinmað/
"księżyc, miesiąc"

jinmað

/'iːnmɐð/
"księżyc"

jenmaut

/'jenmäʊ̯t/
"księżyc"

ghaabii

/'ɣa:bi:/
"słońce"

gěpai

/'ɣɛpaɪ̯/
"słońce"

napë

/'næpə/
"słońce"

aab

/'a:b/
"ziemia, kraina"

ěp

/'ɛp/
"kraina"

aip

/'äɪ̯p/
"ziemia (w przyrodzie)"

katara

/'katara/
"woda"

chasasla

/'xɐsɐslɐ/
"morze"

kåcårå

/'kɔ̞t͡sɔ̞rɔ̞/
"jezioro"

faatraa

/'fa:tra:/
"ogień"

pfěslě

/'p͡fɛslɛ/
"ogień"

facra

/'fæt͡sræ/
"ogień"

dhurqagh

/'ðurqaɣ/
"wiatr"

ðuslokhag

/'ðusloχɐɣ/
"wiatr"

şürchånk

/'ʂyrxɔ̞ŋk/
"wiatr"

qurran

/'qur:an/
"burza"

khuran

/'χuɾɐn/
"załamanie pogody"

chairån

/'xäɪ̯rɔ̞n/
"burza"

Zaimki osobowe

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
ghau

/'ɣaw/
"ja"

go

/'ɣo/
"ja"

nau

/'näʊ̯/
"ja"

lii

/'liː/
"ty"

łai

/'ɫɐɪ̯/
"ty"

ĺi

/'ʎiː/
"ty"

dhilii

/'ðiliː/
"Ty (grzecznościowe)"

şeĺi

/ʂe'ʎiː/
"Ty (grzecznościowe)"

pay

/'paj/
"on"

pe[3]

/'pe/
"on"

pai

/'päɪ̯/
"on"

dhipay

/'ðipaj/
"On (grzecznościowe)"

şepai

/ʂe'päɪ̯/
"on"

zifayya

/'zifajːa/
"my (du.)"

šzipfajěja

/'ʒipfɐjɛjɐ/
"my (du.)"

refajai

/'refæjäɪ̯/
"My (używane przy swojej miłości)"

uuruyya

/'uːrujːa/
"wy (du.)"

ujěja [4]

/'ujɛjɐ/
"wy (du.)"

zifa

/'zifa/
"my"

šzipfa

/'ʒipfɐ/
"my"

refå

/'refɔ̞/
"my"

uur

/'uːr/
"wy"

auslo

/'aʊ̯slo/
"wy"

ür

/'yr/
"wy"

dhinuur

/'ðinuːr/
"Wy (grzecznościowe)"

şür

/'ʂyr/
"Wy (grzecznościowe)"

qa

/'qa/
"oni"

kha, khado

/'χɐ/, /'χɐdo/
"oni", "oni (du.)"

chå

/'xɔ̞/
"oni"

dhiqa

/'ðiqa/
"Oni (grzecznościowe)"

şechå

/ʂe'xɔ̞/
"Oni (grzecznościowe)"

Liczebniki

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
hazru

/'hazru/
"jeden, pewien"

haszsolu

/'hɐzsolu/
"jeden"

arru

/'arːʊ/
"jeden"

ur

/'uɾ/
"jeden"

hae

/hae/
"jeden"

hauro

/'häʊ̯ro/
"jeden" (także jako przedimek)

pharu

/'θaru/
"dwa"

zaslu

/'t͡sɐslu/
"dwa"

łharu

/'ɬʰarʊ/
"dwa"

ħor

/'hɔɾ/
"dwa"

tha

/θa/
"dwa, ręka"

tåro

/'tɔ̞ro/
"dwa"

dhinnu

/'ðin:u/
"trzy"

džidu

/'d͡ʒidu/
"trzy"

łīnu

/'ɬiːnʊ/
"trzy"

ħün

/'hyn/
"trzy"

dhi

/ðɨ/
"trzy"

şuno

/'ʂuno/
"trzy"

aasau

/'a:saw/
"cztery"

ězo

/'ɛt͡so/
"cztery"

ozho

/'ɔzʱɔ/
"cztery"

az

/'as/
"cztery"

ose

/ˈose/
"cztery"

azau

/'azäʊ̯/
"cztery"

kargha

/kar'ɣa/
"pięć"

chasloga

/'xɐsloɣɐ/
"pięć"

khalqa

/kʰalˈɣa/
"pięć"

kahr

/kăɾ/
"pięć"

kigu

/ˈkɨɣʉ/
"pięć, dłoń"

kårnå

/'kɔ̞rnɔ̞/
"pięć"

niirra

/ni:'r:a/
"sześć"

naira

/'naɪ̯ɾɐ/
"sześć"

nēyra

/neːɪˈra/
"sześć"

ner

/'nɛɾ/
"sześć"

ne

/ne/
"sześć"

ńirå

/'ɲirɔ̞/
"sześć"

saugh

/'sawɣ/
"siedem"

zog

/'t͡soɣ/
"siedem"

shok

/sʰɔk̚/
"siedem"

sow

/'sɔw/
"siedem"

sao

/sao/
"siedem"

saunk

/'säʊ̯ŋk/
"siedem"

wayr

/'wajr/
"osiem"

weslo

/'weslo/
"osiem"

wel

/'wɛl/
"osiem"

wer

/'wɛɾ/
"osiem"

wae

/wae/
"osiem"

vår

/'vɔ̞r/
"osiem"

baalla

/'ba:l:a/
"dziewięć"

pěla

/'pɛlɐ/
"dziewięć"

pōla

/'pɔla/
"dziewięć"

ball

/'baʎ/
"dziewięć"

ƀer

/bʰeɾ/
"dziewięć"

falå

/'fælɔ̞/
"dziewięć"

abaagh

/'aba:ɣ/
"dziesięć"

apěg

/'ɐpɛɣ/
"dziesięć"

abok

/'abɔk̚/
"dziesięć"

av

/'af/
"dziesięć"

aƀe

/ˈabʰe/
"dziesięć, palec"

åpank

/'ɔ̞pæŋk/
"dziesięć"

pharwi

/'θarwi/
"dwadzieścia"

zaslowi

/'t͡sɐslowi/
"dwadzieścia"

łharwi

/'ɬʰarwɪ/
"dwadzieścia"

tagu

/ˈθaɣʉ/
"dwadzieścia"

tårve

/'tɔ̞rve/
"dwadzieścia"

karghawwa

/kar.ɣa'w:a/
"pięćdziesiąt"

chaslogawawa

/'xɐsloɣɐwɐwɐ/
"pięćdziesiąt"

khalqwa

/kʰalˈɣwa/
"pięćdziesiąt"

kigao

/ˈkɨɣao/
"pięćdziesiąt"

kårnåvåvå

/kɔ̞rnɔ̞vɔ̞vɔ̞/
"pięćdziesiąt"

saughiw

/'sawɣiw/ "siedemdziesiąt"

zosziu

/'t͡soziʊ̯/
"siedemdziesiąt"

shoqiw

/'sʰɔɣɪʊ/
"siedemdziesiąt"

saogu

/ˈsaoɣʉ/
"siedemdziesiąt"

sauknev

/'säʊ̯knev/ "siedemdziesiąt"

phaafyar

/'θa:fjar/
"sto"

zěpfjaslo

/'t͡sɛp͡fjɐslo/
"sto"

łhovyal

/'ɬɔvjal/
"sto"

fef

/fef/
"sto"

taśår

/'tæɕɔ̞r/
"sto"

ħahtaphaafyar

/ħahta'θa:fjar/ "tysiąc"[5]

ðancho

/'ðɐnxo/
"tysiąc" (zapożyczenie z j. substratowego)

odhovyal

/ɔ'dʱɔvjal/
"tysiąc" (nieregularne skrócenie)

hahfef

/ˈhahfef/
"tysiąc"


  1. dosłownie wielki ojciec
  2. dosłownie wielka matka
  3. W zaimku tym dochodzi do nieregularności, ponieważ nie doszło do zmiany *p > f. Możliwe również, że był regionalizm bay, który dał obecną formę
  4. nieregularne skrócenie
  5. dosłownie wielkie sto