Języki gamajskie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m
 
(Nie pokazano 44 wersji utworzonych przez 6 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
 +
{{Pragamma Intro}}
 
'''Języki gamajskie''' to projekt grupowy tworzony wspólnie przez użytkowników [[Polskie Forum Językotwórców|Polskiego Forum Językowego]], polegający na symulacji rozwoju całej rodziny conlangów ''apriori'', wywodząc ją od jednego wspólnego prajęzyka - tytułowego [[Język protogamajski|języka protogamajskiego]]. Z biegiem czasu wokół rodziny języków gamajskich zaczął wyrastać oddzielny [[Gammaja|conworld]], w którym języki te zostały osadzone. Świat ten jest po części luźną wariacją na temat Ziemi (choć Ziemią nie jest), zainspirowaną teoriami [https://pl.wikipedia.org/wiki/Erich_von_D%C3%A4niken Ericha von Dänikena], o warunkach klimatycznych odpowiadających mniej więcej końcowi ostatniej epoki lodowcowej, oraz z możliwym lecz ograniczonym występowaniem magii.
 
'''Języki gamajskie''' to projekt grupowy tworzony wspólnie przez użytkowników [[Polskie Forum Językotwórców|Polskiego Forum Językowego]], polegający na symulacji rozwoju całej rodziny conlangów ''apriori'', wywodząc ją od jednego wspólnego prajęzyka - tytułowego [[Język protogamajski|języka protogamajskiego]]. Z biegiem czasu wokół rodziny języków gamajskich zaczął wyrastać oddzielny [[Gammaja|conworld]], w którym języki te zostały osadzone. Świat ten jest po części luźną wariacją na temat Ziemi (choć Ziemią nie jest), zainspirowaną teoriami [https://pl.wikipedia.org/wiki/Erich_von_D%C3%A4niken Ericha von Dänikena], o warunkach klimatycznych odpowiadających mniej więcej końcowi ostatniej epoki lodowcowej, oraz z możliwym lecz ograniczonym występowaniem magii.
  
Linia 5: Linia 6:
 
Grupowy projekt „języków gamajskich” narodził się w 2018 roku na forumowym Discordzie, w ramach żartów na temat ''gammy'' (spółgłoski szczelinowej miękkopodniebiennej dźwięcznej [{{IPA|ɣ}}]), różnicy zdań oraz personalnej sympatii (lub jej braku) wobec tego dźwięku. Tak też padł pomysł stworzenia rodziny języków, w ramach której każdy mógłby potraktować gammę wedle własnej woli. Punktem wyjścia dla powstania rodziny stała się więc kwestia zaniku lub zachowania występującej w prajęzyku gammy.  
 
Grupowy projekt „języków gamajskich” narodził się w 2018 roku na forumowym Discordzie, w ramach żartów na temat ''gammy'' (spółgłoski szczelinowej miękkopodniebiennej dźwięcznej [{{IPA|ɣ}}]), różnicy zdań oraz personalnej sympatii (lub jej braku) wobec tego dźwięku. Tak też padł pomysł stworzenia rodziny języków, w ramach której każdy mógłby potraktować gammę wedle własnej woli. Punktem wyjścia dla powstania rodziny stała się więc kwestia zaniku lub zachowania występującej w prajęzyku gammy.  
  
W maju 2020 roku w projekcie brało udział 12 osób:
+
W lipcu 2020 roku w projekcie brało udział 10 osób:
 
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
 
<div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3">
 
* [[Użytkownik:Borlach|Borlach]]
 
* [[Użytkownik:Borlach|Borlach]]
* [[Użytkownik:Deus|Deus]]
 
 
* [[Użytkownik:Emil|Emil]]
 
* [[Użytkownik:Emil|Emil]]
 
* [[Użytkownik:Grímkel|Grzymkieł]]
 
* [[Użytkownik:Grímkel|Grzymkieł]]
Linia 16: Linia 16:
 
* [[Użytkownik:Toyatl|Toyatl]]
 
* [[Użytkownik:Toyatl|Toyatl]]
 
* [[Użytkownik:Ulfurinn|Ulfurinn]]
 
* [[Użytkownik:Ulfurinn|Ulfurinn]]
* [[Użytkownik:커래얟쓰|Vaylor]]
 
 
* [[Użytkownik:CivilixXXX|CivilixXXX]]
 
* [[Użytkownik:CivilixXXX|CivilixXXX]]
 
* [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
 
* [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
Linia 25: Linia 24:
 
Języki gamajskie dzieli się na dwie najbardziej podstawowe grupy, tak zwaną Grupę Centralną oraz Grupę Peryferyjną.  
 
Języki gamajskie dzieli się na dwie najbardziej podstawowe grupy, tak zwaną Grupę Centralną oraz Grupę Peryferyjną.  
  
Grupa Centralna obejmuje te języki, w których protogamajska gamma [{{IPA|ɣ}}] przeszła w [{{IPA|ŋ}}]. Należą do niej przede wszystkim języki ngamskie, ńanyjskie oraz ńamski, a także naumowski. Ponieważ proces [{{IPA|ɣ}}] > [{{IPA|ŋ}}] zaszedł jeszcze przed ostatecznym rozdzieleniem się powyższych grup językowych, możliwym jest, że języki centralne są ze sobą bliżej spokrewnione i stanowią jedną grupę genetyczną, w przeciwieństwie do języków peryferyjnych. Naumowski jest wyjątkowy w tej grupie, gdyż później [{{IPA|ŋ}}] rozwija aż na cztery różne sposoby i obecne jego wystąpienia są ograniczone.
+
Grupa Centralna obejmuje te języki, w których protogamajska gamma [{{IPA|ɣ}}] przeszła w [{{IPA|ŋ}}]. Należą do niej przede wszystkim języki ngamskie, ńanyjskie oraz ńamski, a także naumowski. Ponieważ proces [{{IPA|ɣ}}] > [{{IPA|ŋ}}] zaszedł jeszcze przed ostatecznym rozdzieleniem się powyższych grup językowych, możliwym jest, że języki centralne są ze sobą bliżej spokrewnione i stanowią jedną grupę genetyczną, w przeciwieństwie do języków peryferyjnych.  
  
 
Los gammy w językach peryferyjnych był natomiast różny – niektóre zachowały ją w niemal niezmienionej formie, część natomiast zastąpiła innym dźwiękiem lub zatraciła całkowicie.
 
Los gammy w językach peryferyjnych był natomiast różny – niektóre zachowały ją w niemal niezmienionej formie, część natomiast zastąpiła innym dźwiękiem lub zatraciła całkowicie.
Linia 39: Linia 38:
 
***[[Język ńamski]]
 
***[[Język ńamski]]
 
***[[Język naumowski]]
 
***[[Język naumowski]]
****języki naumowskie
+
****djalekty naumowskie <ref>język naumowski nie rozpadł się całkowicie i tworzy konidium wzajemnie zrozumiałych djalektów </ref>
 
***Język Centralnego Stepu
 
***Język Centralnego Stepu
 
'''Grupa peryferyjna'''
 
'''Grupa peryferyjna'''
Linia 46: Linia 45:
 
***Język średniozongepajcki
 
***Język średniozongepajcki
 
****[[Język zongepajcki|Język zongepajski klasyczny]]
 
****[[Język zongepajcki|Język zongepajski klasyczny]]
****Język zongepajcki ludowy
+
****[[Język zongepajcki ludowy|Język zongepajski ludowy]]
 
*****Języki wschodniozongepajckie
 
*****Języki wschodniozongepajckie
 
******[[Język ołłuch|Język ołłuch]]
 
******[[Język ołłuch|Język ołłuch]]
Linia 56: Linia 55:
 
**[[Język prakszapszański]]
 
**[[Język prakszapszański]]
 
***języki kszapszańskie
 
***języki kszapszańskie
****[[Język krapski]]
+
****języki kszapszańskie przymorskie
 +
*****języki dolnokszapszańskie
 +
******[[Język starokszapszański]]
 +
*****języki górnokszapszańskie
 +
****języki kszapszańskie zamorskie
 +
*****[[Język krapski]]
 
**[[Język protohawwajski]]
 
**[[Język protohawwajski]]
 
***języki hawwajsko-hejdarskie
 
***języki hawwajsko-hejdarskie
 
**[[Język prachamski]]
 
**[[Język prachamski]]
***języki chamskie
+
***[[Języki chamskie|języki chamskie]]
 
**[[Język onski]]
 
**[[Język onski]]
 +
***[[Języki północnoonskie]]
 +
***[[Języki południowoonskie]]
 
**[[Język indoński]]
 
**[[Język indoński]]
 
**[[Język czyrejski]]
 
**[[Język czyrejski]]
 
**[[Baukut]] (język izolowany)
 
**[[Baukut]] (język izolowany)
 +
**[[Język pralejhamski]]
 +
***[[Języki lejhamskie]]
  
 
==Historia rozwoju języków gamajskich==
 
==Historia rozwoju języków gamajskich==
 
===Etap 0===
 
===Etap 0===
 
{{Główny artykuł|Język protogamajski}}
 
{{Główny artykuł|Język protogamajski}}
{{Zobacz też: [[Pragamajowie]]}}
+
{{zobacz też|Pragamajowie}}
  
 
===Etap I===
 
===Etap I===
Linia 114: Linia 122:
 
| '''tahe'''<br>
 
| '''tahe'''<br>
 
/{{IPA|'taɣe}}/
 
/{{IPA|'taɣe}}/
|'''cåknë'''
+
|'''cåkne'''
 
/{{IPA|'t͡sɔ̞knə}}/ <br>
 
/{{IPA|'t͡sɔ̞knə}}/ <br>
 
"ojciec"
 
"ojciec"
| '''taigî'''<br>/{{IPA|tai̯'ʒi}}/<br>"ojciec"
+
| '''daizî'''<br>/{{IPA|dai̯'ʒi}}/<br>"ojciec"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 142: Linia 150:
 
| '''varach''' <br>
 
| '''varach''' <br>
 
/{{IPA|'βarax}}/
 
/{{IPA|'βarax}}/
|'''şårår'''
+
|'''şarår'''
/{{IPA|'ʂɔ̞rɔ̞r}}/ <br>
+
/{{IPA|ʂæ'rɔ̞r}}/ <br>
 
"matka"
 
"matka"
 
| '''vzie'''<br>/{{IPA|'vʒɛ}}/<br>"matka"
 
| '''vzie'''<br>/{{IPA|'vʒɛ}}/<br>"matka"
Linia 171: Linia 179:
 
/{{IPA|'tekar}}/
 
/{{IPA|'tekar}}/
 
| '''ćikår'''
 
| '''ćikår'''
/{{IPA|'t͡ɕikɔ̞r}}/ <br>
+
/{{IPA|t͡ɕi'kɔ̞r}}/ <br>
 
"brat"
 
"brat"
 
| '''cíquel'''<br>/{{IPA|t͡ʃikʷɛl}}/<br>"brat"
 
| '''cíquel'''<br>/{{IPA|t͡ʃikʷɛl}}/<br>"brat"
Linia 199: Linia 207:
 
/{{IPA|'kelax}}/
 
/{{IPA|'kelax}}/
 
| '''kaiłår'''
 
| '''kaiłår'''
/{{IPA|'käɪ̯wɔ̞r}}/ <br>
+
/{{IPA|käɪ̯'wɔ̞r}}/ <br>
 
"siostra"
 
"siostra"
| '''celie'''<br>/{{IPA|'t͡ʃɛʎɛ~'t͡ʃɛʝɛ}}/<br>"siostra"
+
| '''celie'''<br>/{{IPA|'t͡ʃɛlʲɛ}}/<br>"siostra"
 
|   
 
|   
 
|  
 
|  
Linia 217: Linia 225:
 
/{{IPA|xãː}}/ <br>
 
/{{IPA|xãː}}/ <br>
 
"syn"
 
"syn"
|
+
|
 
|
 
|
 
|'''ꝅaha'''<br>
 
|'''ꝅaha'''<br>
Linia 224: Linia 232:
 
| '''hachan''' <br>
 
| '''hachan''' <br>
 
/{{IPA|'ɣaxan}}/
 
/{{IPA|'ɣaxan}}/
|  '''naun'''
+
|  '''naún'''
 
/{{IPA|'näʊ̯n}}/ <br>
 
/{{IPA|'näʊ̯n}}/ <br>
 
"syn"
 
"syn"
|'''gan'''<br>/{{IPA|}}/<br>"syn"
+
|'''cran'''<br>/{{IPA|kʀã}}/<br>"syn"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 252: Linia 260:
 
| '''eyzë'''<br>
 
| '''eyzë'''<br>
 
/{{IPA|'ejzə}}/
 
/{{IPA|'ejzə}}/
|'''airo'''
+
|'''airó'''
/{{IPA|'äɪ̯ro}}/ <br>
+
/{{IPA|äɪ̯'ro}}/ <br>
 
"córka"
 
"córka"
 
| '''íjúz'''<br>/{{IPA|'ijuʒ}}/<br>"córka"
 
| '''íjúz'''<br>/{{IPA|'ijuʒ}}/<br>"córka"
Linia 280: Linia 288:
 
| '''nifor'''<br>
 
| '''nifor'''<br>
 
/{{IPA|'niɸor}}/
 
/{{IPA|'niɸor}}/
| '''nepr'''
+
| '''nebǘr'''
/{{IPA|'nepr}}/ <br>
+
/{{IPA|ne'byr}}/ <br>
 
"wnuk"
 
"wnuk"
| '''nipul'''<br>/{{IPA|'ɲɪpɯl}}/<br>"wnuk"
+
| '''nibul'''<br>/{{IPA|'ɲɪbɯl}}/<br>"wnuk"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 308: Linia 316:
 
|  '''hattatahe'''<br>
 
|  '''hattatahe'''<br>
 
/{{IPA|'ɣat:ataɣe}}/
 
/{{IPA|'ɣat:ataɣe}}/
| '''raucåcåknë'''
+
| '''roùcacåkne'''
/{{IPA|räʊ̯tsɔ̞'t͡sɔ̞knə}}/ <br>
+
/{{IPA|roʊ̯t͡sɐ't͡sɔ̞knə}}/ <br>
 
"dziadek"
 
"dziadek"
| '''hattaigî'''/'''hattez'''<br>/{{IPA|hat.tai̯'ʒi/'hat.tɛʒ}}/<br>"dziadek"
+
| '''hattaizî'''/'''hattez'''<br>/{{IPA|hat.tai̯'ʒi/'hat.tɛʒ}}/<br>"dziadek"
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 336: Linia 344:
 
|  '''hattavarach'''<br>
 
|  '''hattavarach'''<br>
 
/{{IPA|'ɣat:aβarax}}/
 
/{{IPA|'ɣat:aβarax}}/
| '''raucåşårår'''
+
| '''roùcaşarår'''
/{{IPA|räʊ̯tsɔ̞'ʂɔ̞rɔ̞r}}/ <br>
+
/{{IPA|roʊ̯t͡sɐʂæ'rɔ̞r}}/ <br>
 
"babcia"
 
"babcia"
 
| '''hattza'''<br>/{{IPA|'hat.tza}}/<br>"babcia"
 
| '''hattza'''<br>/{{IPA|'hat.tza}}/<br>"babcia"
Linia 364: Linia 372:
 
| '''yuzef'''<br>
 
| '''yuzef'''<br>
 
/{{IPA|'juzeɸ}}/
 
/{{IPA|'juzeɸ}}/
|'''jar'''
+
|'''jaŕí'''
/{{IPA|'jær}}/ <br>
+
/{{IPA|'rʲi}}/ <br>
 
"kuzyn"
 
"kuzyn"
| '''jyzî'''<br>/{{IPA|jy'ʒi}}/<br>"stryj"
+
| '''juzî'''<br>/{{IPA|'ʒi}}/<br>"stryj"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 392: Linia 400:
 
| '''sitellën'''<br>
 
| '''sitellën'''<br>
 
/{{IPA|'sitellʲen}}/
 
/{{IPA|'sitellʲen}}/
|'''secalen'''
+
|'''secálen'''
/{{IPA|'setsælen}}/ <br>
+
/{{IPA|se't͡sælən}}/ <br>
 
"stryj, wuj"
 
"stryj, wuj"
| '''sitaien'''<br>/{{IPA|ʃɪ'tai̯ɛ̃}}/<br>"wuj"
+
| '''zidaien'''<br>/{{IPA|ʒɪ'dai̯ɛ̃}}/<br>"wuj"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 411: Linia 419:
 
/{{IPA|'weɪ̯na}}/ <br>
 
/{{IPA|'weɪ̯na}}/ <br>
 
"ciotka (siostra ojca)"
 
"ciotka (siostra ojca)"
|  
+
|
 
|  
 
|  
 
|'''eňa'''<br>
 
|'''eňa'''<br>
Linia 419: Linia 427:
 
/{{IPA|'wenə}}/
 
/{{IPA|'wenə}}/
 
| '''źinå''' <br>
 
| '''źinå''' <br>
/{{IPA|'ʑinɔ̞}}/ <br>
+
/{{IPA|ʑi'nɔ̞}}/ <br>
 
"kuzynka"
 
"kuzynka"
 
| '''vin'''<br>/{{IPA|vɪ̃}}/<br>"ciotka (siostra ojca)"
 
| '''vin'''<br>/{{IPA|vɪ̃}}/<br>"ciotka (siostra ojca)"
Linia 445: Linia 453:
 
| '''kayë'''<br>
 
| '''kayë'''<br>
 
/{{IPA|'kajə}}/
 
/{{IPA|'kajə}}/
| '''kaujå'''
+
| '''kaúja'''
/{{IPA|'käʊ̯jɔ̞}}/ <br>
+
/{{IPA|'käʊ̯jɐ}}/ <br>
 
"ciotka"
 
"ciotka"
| '''kas'''<br>/{{IPA|kaʃ}}/<br>"ciotka (siostra matki)"
+
| '''gas'''<br>/{{IPA|gaʃ}}/<br>"ciotka (siostra matki)"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 483: Linia 491:
 
|  '''hąn''' <br>
 
|  '''hąn''' <br>
 
/{{IPA|ˈʔaw̃n}}/ <br>
 
/{{IPA|ˈʔaw̃n}}/ <br>
"człowiek"
+
"On (człowiek narodu Onów)"
 
|
 
|
 
|'''ꝅama''' <br>
 
|'''ꝅama''' <br>
Linia 490: Linia 498:
 
|  
 
|  
 
|'''naumå'''
 
|'''naumå'''
/{{IPA|'näʊ̯mɔ̞}}/ <br>
+
/{{IPA|näʊ̯'mɔ̞}}/ <br>
 
"człowiek"
 
"człowiek"
|  
+
|'''cranz'''
 +
/{{IPA|kʀãʒ}}/<br>
 +
"człowiek"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 515: Linia 525:
 
|  
 
|  
 
|'''łauknåł'''
 
|'''łauknåł'''
/{{IPA|'wäʊ̯knɔ̞w}}/ <br>
+
/{{IPA|wäʊ̯k'nɔ̞w}}/ <br>
 +
"mężczyzna"
 +
|'''luogel'''
 +
/{{IPA|'lu̯ɔgəl}}/<br>
 
"mężczyzna"
 
"mężczyzna"
|
 
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 539: Linia 551:
 
"kobieta"  
 
"kobieta"  
 
|  
 
|  
|'''lime'''
+
|'''líme'''
/{{IPA|'lime}}/ <br>
+
/{{IPA|'limə}}/ <br>
 
"kobieta"
 
"kobieta"
|  
+
|'''lienz'''
 +
/{{IPA|ʝɛ̃ʒ}}/<br>
 +
"kobieta"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 564: Linia 578:
 
"król"
 
"król"
 
|  
 
|  
| '''hessa'''
+
| '''žéssa'''
/{{IPA|'hesːæ}}/ <br>
+
/{{IPA|'ʒesːɐ}}/ <br>
 
"kapłan"
 
"kapłan"
|  
+
|'''sidlo'''
 +
/{{IPA|'ʃɪdlɔ}}/<br>
 +
"władca, kapłan"
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 589: Linia 605:
 
"kapłan"  
 
"kapłan"  
 
|   
 
|   
| '''våłå'''
+
| '''vałå'''
/{{IPA|'vɔ̞wɔ̞}}/ <br>
+
/{{IPA|'wɔ̞}}/ <br>
 
"kapłanka"
 
"kapłanka"
|  
+
|'''vel'''
 +
/{{IPA|vɛl}}/<br>
 +
"władczyni, kapłanka"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 612: Linia 630:
 
| ―
 
| ―
 
|  
 
|  
| '''chauprë'''
+
| '''choúpre'''
/{{IPA|'xäʊ̯prə}}/ <br>
+
/{{IPA|'xoʊ̯prə}}/ <br>
 
"wódz"
 
"wódz"
|
+
|'''quabrie'''
 +
/{{IPA|'kʷabri̯ə}}/<br>
 +
"król, dowódca"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 631: Linia 651:
 
| '''waleing''' <br>
 
| '''waleing''' <br>
 
/{{IPA|'walejŋ}}/ <br>
 
/{{IPA|'walejŋ}}/ <br>
"osoba"
+
"człowiek"
 
|  
 
|  
 
|'''wari''' <br>
 
|'''wari''' <br>
Linia 637: Linia 657:
 
"osoba"  
 
"osoba"  
 
|
 
|
| '''våĺik'''
+
| '''vaĺík'''
/{{IPA|'vɔ̞ʎik}}/ <br>
+
/{{IPA|'ʎik}}/ <br>
 
"obcokrajowiec"
 
"obcokrajowiec"
 
'''våłk'''
 
'''våłk'''
 
/{{IPA|'vɔ̞wk}}/ <br>
 
/{{IPA|'vɔ̞wk}}/ <br>
 
"innowierca"
 
"innowierca"
|  
+
|'''vailîc'''
 +
/{{IPA|vai̯'lik}}/<br>
 +
"współplemienny, członek plemienia"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 665: Linia 687:
 
"myśliwy"  
 
"myśliwy"  
 
|  
 
|  
| '''saureto'''
+
| '''saúretu'''
/{{IPA|'säʊ̯reto}}/ <br>
+
/{{IPA|'säʊ̯rətu}}/ <br>
 
"myśliwy"
 
"myśliwy"
|  
+
|'''zuorjôt'''
 +
/{{IPA|zu̯ɔr'jɔt}}/<br>
 +
"myśliwy"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 690: Linia 714:
 
"przywódca, bohater, wódz"  
 
"przywódca, bohater, wódz"  
 
|  
 
|  
| '''auf'''
+
| '''aúf'''
 
/{{IPA|'äʊ̯f}}/ <br>
 
/{{IPA|'äʊ̯f}}/ <br>
 
"pasterz"
 
"pasterz"
|
+
|'''op'''
 +
/{{IPA|ɔp}}}/<br>
 +
"przewodnik, pasterz"
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 715: Linia 741:
 
"rolnik"  
 
"rolnik"  
 
|  
 
|  
| '''šikëro'''
+
| '''šišíru'''
/{{IPA|'ʃikəro}}/ <br>
+
/{{IPA|ʃi'ʃiru}}/ <br>
 
"rolnik"
 
"rolnik"
|
+
|'''cíôr'''
 +
/{{IPA|t͡ʃi.'ɔr}}/<br>
 +
"artystokrata"
 +
'''cízír'''
 +
/{{IPA|'t͡ʃiʒir}}/<br>
 +
"rolnik"
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 740: Linia 771:
 
"jeździec"  
 
"jeździec"  
 
|  
 
|  
| '''chausono'''
+
| '''chasónu'''
/{{IPA|'xäʊ̯sono}}/ <br>
+
/{{IPA|'sonu}}/ <br>
 +
"jeździec"
 +
| '''quaitzun'''
 +
/ {{IPA|'kʷai̯t͡sɯ̃}}/ <br>
 
"jeździec"
 
"jeździec"
 
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 784: Linia 817:
 
"głowa"
 
"głowa"
 
|  
 
|  
|'''åzaun'''
+
|'''bazaún'''
/{{IPA|'ɔ̞zäʊ̯n}}/ <br>
+
/{{IPA|'zäʊ̯n}}/ <br>
 
"głowa"
 
"głowa"
|  
+
|'''zuvan'''
 +
/{{IPA|'zɯvã}}/ <br>
 +
"głowa"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 812: Linia 847:
 
"oko"
 
"oko"
 
|  
 
|  
|'''ŕümåk'''
+
|'''ŕümåch'''
/{{IPA|'rʲymɔ̞k}}/ <br>
+
/{{IPA|rʲy'mɔ̞x}}/ <br>
 
"oko"
 
"oko"
|  
+
|'''zúmaic'''
 +
/{{IPA|'zumai̯k}}/ <br>
 +
"oko"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 838: Linia 875:
 
|  
 
|  
 
| '''niŕå'''
 
| '''niŕå'''
/{{IPA|'nirʲɔ̞}}/ <br>
+
/{{IPA|ni'rʲɔ̞}}/ <br>
 
"woda"
 
"woda"
|  
+
| '''nirie'''
 +
/{{IPA|'nɪri̯ə}}/ <br>
 +
"łza, ciecz"
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 865: Linia 904:
 
"ucho"<br>
 
"ucho"<br>
 
|   
 
|   
| '''şaukm'''
+
| '''şaušǘm'''
/{{IPA|'ʂäʊ̯km}}/ <br>
+
/{{IPA|ʂäʊ̯'ʃym}}/ <br>
 +
"ucho"
 +
|'''tzacrún'''
 +
/{{IPA|'t͡sakʀũ}}/ <br>
 
"ucho"
 
"ucho"
|
 
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 890: Linia 931:
 
"krew"
 
"krew"
 
|  
 
|  
| '''raurcaik'''
+
| '''raurcaík'''
/{{IPA|'räʊ̯rt͡säɪ̯k}}/ <br>
+
/{{IPA|räʊ̯r't͡säɪ̯k}}/ <br>
 +
"krew"
 +
| '''hairtav'''
 +
/{{IPA|'xai̯rtav}}/ <br>
 
"krew"
 
"krew"
|
 
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 915: Linia 958:
 
"broda"
 
"broda"
 
|
 
|
| '''vårnåc'''
+
| '''varnås'''
/{{IPA|'vɔ̞rnɔ̞ts}}/ <br>
+
/{{IPA|vær'nɔ̞s}}/ <br>
 
"szczęka"
 
"szczęka"
|  
+
|'''varge'''
 +
/{{IPA|'vargə}}/ <br>
 +
"twarz, buzia"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 940: Linia 985:
 
"noga"
 
"noga"
 
|  
 
|  
| '''cairem'''
+
| '''cairém'''
/{{IPA|'t͡säɪ̯rem}}/ <br>
+
/{{IPA|t͡säɪ̯'rem}}/ <br>
 
"noga"
 
"noga"
|  
+
| '''derin'''
 +
/{{IPA|derɪ̃}}/ <br>
 +
"noga, stopa"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 953: Linia 1000:
 
/{{IPA|'sukajrim}}/ <br>
 
/{{IPA|'sukajrim}}/ <br>
 
"kolano"
 
"kolano"
| '''zuǩesľim''' <br>
+
| '''zusėsľim''' <br>
/{{IPA|'t͡suçesʎim}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡susisʎim}}/ <br>
 
"kolano"
 
"kolano"
 
|  
 
|  
Linia 965: Linia 1012:
 
"kolano"
 
"kolano"
 
|  
 
|  
| '''sogairem'''
+
| '''sogaírem'''
/{{IPA|'sogäɪ̯rem}}/ <br>
+
/{{IPA|so'gäɪ̯rəm}}/ <br>
 
"kolano"
 
"kolano"
|   
+
| '''zugerin'''
 +
/{{IPA|zu'gerɪ̃}}/ <br>
 +
"kolano"  
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 993: Linia 1042:
 
"siła"
 
"siła"
 
|
 
|
| '''ain'''
+
| '''aín'''
 
/{{IPA|'äɪ̯n}}/ <br>
 
/{{IPA|'äɪ̯n}}/ <br>
 
"ręka"
 
"ręka"
|  
+
| '''en'''
 +
/{{IPA|'ɛ̃}}/ <br>
 +
"ręka, dłoń"
 
|
 
|
 
|
 
|
Linia 1018: Linia 1069:
 
"kość"
 
"kość"
 
|  
 
|  
| '''čen'''
+
| '''čín'''
/{{IPA|'t͡ʃen}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡ʃin}}/ <br>
 +
"kość"
 +
|  '''gaîn'''
 +
/{{IPA|ga.'ɪ̃}}/ <br>
 
"kość"
 
"kość"
|
 
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 1044: Linia 1097:
 
|  
 
|  
 
| '''jükån'''
 
| '''jükån'''
/{{IPA|'jykɔ̞n}}/ <br>
+
/{{IPA|jy'kɔ̞n}}/ <br>
 
"ząb"
 
"ząb"
|  
+
| '''júcran'''
 +
/{{IPA|'jukʀã}}/ <br>
 +
"ząb"<br>
 +
'''cron'''
 +
/{{IPA|'kʀɔ̃}}/ <br>
 +
"szczęka"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 1074: Linia 1132:
 
"mieć nadzieję"<br>
 
"mieć nadzieję"<br>
 
|  
 
|  
| '''chaur'''
+
| –
/{{IPA|'xäʊ̯r}}/ <br>
+
| '''quivai'''
"serce" <br>
+
/{{IPA|'kʷivai̯}}/ <br>  
|
+
"serce, wierność, wiara" <br>
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 1108: Linia 1166:
 
"wierzyć"<br>
 
"wierzyć"<br>
 
|  
 
|  
| '''faurau'''
+
| '''furaú'''
/{{IPA|'fäʊ̯räʊ̯}}/<br>
+
/{{IPA|fu'räʊ̯}}/<br>
"wątroba" <br>
+
"serce" <br>
|  
+
| '''far'''
 +
/{{IPA|'far}}/<br>
 +
"wnętrzności ogólnie" <br>
 +
'''for'''
 +
/{{IPA|'fɔr}}/<br>
 +
"miłość" <br>
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 1133: Linia 1196:
 
"włos"
 
"włos"
 
|  
 
|  
| '''ŕüpo'''
+
| '''ŕüpó'''
/{{IPA|'rʲypo}}/ <br>
+
/{{IPA|rʲy'po}}/ <br>
 
"włosy" (rzeczownik niepoliczalny)
 
"włosy" (rzeczownik niepoliczalny)
|  
+
| '''rúp'''
 +
/{{IPA|'rup}}/ <br>
 +
"włosy"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 1169: Linia 1234:
 
"zboże"
 
"zboże"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''karran''' <br>
 +
/{{IPA|ˈkaran}}/ <br>
 +
"pszenica"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
 
|  
 
|  
|'''kauraut'''
+
|'''kuraús'''
/{{IPA|'käʊ̯räʊ̯t}}/ <br>
+
/{{IPA|ku'räʊ̯s}}/ <br>
 
"kłos"
 
"kłos"
 
|  
 
|  
Linia 1190: Linia 1257:
 
"pole"
 
"pole"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''bourtei''' <br>
 +
/{{IPA|ˈbowɾtej}}/ <br>
 +
"pole"
 
|
 
|
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
|'''fürcsa'''
+
|'''fürćí'''
/{{IPA|'fyrt͡ssæ}}/ <br>
+
/{{IPA|fyr't͡ɕi}}/ <br>
 
"pole"
 
"pole"
 
|  
 
|  
Linia 1207: Linia 1276:
 
/{{IPA|'zi:m}}/ <br>
 
/{{IPA|'zi:m}}/ <br>
 
"orać"
 
"orać"
| '''żaiměj''' <br>
+
| '''szaiměj''' <br>
 
/{{IPA|'zaɪ̯mɛj}}/ <br>
 
/{{IPA|'zaɪ̯mɛj}}/ <br>
 
"orać"
 
"orać"
 
|  
 
|  
|
+
|'''zeimį''' <br>
 +
/{{IPA|ˈzejmiw̃}}/ <br>
 +
"orać"
 +
 
 +
'''zeim''' <br>
 +
/{{IPA|ˈzejm}}/ <br>
 +
"pług"
 
|
 
|
 
|
 
|
 
|  
 
|  
|'''ŕims'''
+
|'''ŕím'''
/{{IPA|'rʲims}}/ <br>
+
/{{IPA|'rʲim}}/ <br>
 
"orać"  
 
"orać"  
 
|  
 
|  
Linia 1231: Linia 1306:
 
/{{IPA|'fɐhɐkɛj}}/ <br>
 
/{{IPA|'fɐhɐkɛj}}/ <br>
 
"siać"
 
"siać"
 +
 +
'''fahak''' <br>
 +
/{{IPA|'fɐhɐk}}/ <br>
 +
"ziarno"
 
|  
 
|  
|
+
|'''pağangą''' <br>
 +
/{{IPA|ˈpaɣaŋaw̃}}/ <br>
 +
"siać"
 +
 
 +
'''pağang''' <br>
 +
/{{IPA|ˈpaɣaŋ}}/ <br>
 +
"ziarno"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
 
|   
 
|   
|'''pauks'''
+
|'''paúk'''
/{{IPA|'päʊ̯ks}}/ <br>
+
/{{IPA|'päʊ̯k}}/ <br>
 
"siać"  
 
"siać"  
 
|  
 
|  
Linia 1257: Linia 1342:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
|'''saumåcs'''
+
|'''saúmas'''
/{{IPA|'säʊ̯mɔ̞t͡ss}}/ <br>
+
/{{IPA|'säʊ̯mɐs}}/ <br>
 
"mielić, miażdżyc"  
 
"mielić, miażdżyc"  
 
|
 
|
Linia 1270: Linia 1355:
 
/{{IPA|'haluz}}/ <br>
 
/{{IPA|'haluz}}/ <br>
 
"ziarno"
 
"ziarno"
| '''hałusz''' <br>
+
|
/{{IPA|'hɐɫuz}}/ <br>
 
"ziarno"
 
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 1278: Linia 1361:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
|'''håłar'''
+
|'''ghåłar'''
/{{IPA|'hɔ̞wær}}/ <br>
+
/{{IPA|'ɣɔ̞wɐr}}/ <br>
 
"ziarno"  
 
"ziarno"  
 
|
 
|
Linia 1293: Linia 1376:
 
| '''azěł''' <br>
 
| '''azěł''' <br>
 
/{{IPA|'ɐt͡sɛɫ}}/ <br>
 
/{{IPA|'ɐt͡sɛɫ}}/ <br>
"przyjemność"
+
"mleko"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
Linia 1299: Linia 1382:
 
|  
 
|  
 
|
 
|
|'''åzał'''
+
|'''bazáł'''
/{{IPA|'ɔ̞zæw}}/ <br>
+
/{{IPA|'zæw}}/ <br>
 
"mleko"  
 
"mleko"  
 
|  
 
|  
Linia 1320: Linia 1403:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
| '''jukcon'''
+
| '''jukcón'''
/{{IPA|'jukt͡son}}/ <br>
+
/{{IPA|juk't͡son}}/ <br>
 
"miód"
 
"miód"
 
|  
 
|  
Linia 1341: Linia 1424:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
| '''haussa'''
+
| '''ghaússa'''
/{{IPA|'häʊ̯sːæ}}/ <br>
+
/{{IPA|'ɣäʊ̯sːɐ}}/ <br>
 
"wypas"
 
"wypas"
 
|   
 
|   
Linia 1362: Linia 1445:
 
|  
 
|  
 
|
 
|
|'''såmån'''
+
|'''samån'''
/{{IPA|'sɔ̞mɔ̞n}}/ <br>
+
/{{IPA|'mɔ̞n}}/ <br>
 
"jarzmo"  
 
"jarzmo"  
 
|  
 
|  
Linia 1402: Linia 1485:
 
|
 
|
 
|  
 
|  
|'''taunef'''
+
|'''toúne'''
/{{IPA|'täʊ̯nef}}/ <br>
+
/{{IPA|'toʊ̯nə}}/ <br>
 
"niebo"
 
"niebo"
 
|  
 
|  
Linia 1424: Linia 1507:
 
|  
 
|  
 
|'''raiłå'''
 
|'''raiłå'''
/{{IPA|'räɪ̯wɔ̞}}/ <br>
+
/{{IPA|räɪ̯'wɔ̞}}/ <br>
 
"gwiazda"
 
"gwiazda"
 
|  
 
|  
Linia 1445: Linia 1528:
 
|  
 
|  
 
|'''chauså'''
 
|'''chauså'''
/{{IPA|'xäʊ̯sɔ̞}}/ <br>
+
/{{IPA|xäʊ̯'sɔ̞}}/ <br>
 
"dzień"  
 
"dzień"  
 
|  
 
|  
Linia 1466: Linia 1549:
 
|   
 
|   
 
| '''faiłår'''
 
| '''faiłår'''
/{{IPA|'fäɪ̯wɔ̞r}}/ <br>
+
/{{IPA|fäɪ̯'wɔ̞r}}/ <br>
 
"noc"
 
"noc"
 
|  
 
|  
Linia 1486: Linia 1569:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
|'''ravåvau'''
+
|'''raghaú'''
/{{IPA|'rævɔ̞väʊ̯}}/ <br>
+
/{{IPA|'ɣäʊ̯}}/ <br>
 
"bóg"  
 
"bóg"  
 
|
 
|
Linia 1507: Linia 1590:
 
|  
 
|  
 
|
 
|
| '''arërå''' <br>
+
| '''arǘra''' <br>
/{{IPA|'ærərɔ̞}}/ <br>
+
/{{IPA|æ'ryrɐ}}/ <br>
 
"duch"
 
"duch"
 
|  
 
|  
Linia 1528: Linia 1611:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
| '''rairm'''
+
| '''raíŕim'''
/{{IPA|'räɪ̯rm}}/ <br>
+
/{{IPA|'räɪ̯rʲim}}/ <br>
 
"demon"
 
"demon"
 
|  
 
|  
Linia 1549: Linia 1632:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
| '''jenmaut'''
+
| '''janmaút'''
/{{IPA|'jenmäʊ̯t}}/ <br>
+
/{{IPA|jæn'mäʊ̯t}}/ <br>
 
"księżyc"
 
"księżyc"
 
|   
 
|   
Linia 1570: Linia 1653:
 
|  
 
|  
 
|
 
|
|'''napë'''
+
|'''nápe'''
 
/{{IPA|'næpə}}/ <br>
 
/{{IPA|'næpə}}/ <br>
 
"słońce"  
 
"słońce"  
Linia 1591: Linia 1674:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
| '''aip'''
+
| '''aíp'''
 
/{{IPA|'äɪ̯p}}/ <br>
 
/{{IPA|'äɪ̯p}}/ <br>
"ziemia (w przyrodzie)"
+
"kraina, ziemia (w przyrodzie)"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 1612: Linia 1695:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
| '''kåcårå'''
+
| '''kacåra'''
/{{IPA|'kɔ̞t͡sɔ̞rɔ̞}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡sɔ̞rɐ}}/ <br>
 
"jezioro"
 
"jezioro"
 
|  
 
|  
Linia 1633: Linia 1716:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
| '''facra'''
+
| '''facrá'''
/{{IPA|'fæt͡sræ}}/ <br>
+
/{{IPA|fæt͡s'}}/ <br>
 
"ogień"
 
"ogień"
 
|  
 
|  
Linia 1655: Linia 1738:
 
|  
 
|  
 
| '''şürchånk'''
 
| '''şürchånk'''
/{{IPA|'ʂyrxɔ̞ŋk}}/ <br>
+
/{{IPA|ʂyr'xɔ̞ŋk}}/ <br>
 
"wiatr"
 
"wiatr"
 
|  
 
|  
Linia 1676: Linia 1759:
 
|  
 
|  
 
| '''chairån'''
 
| '''chairån'''
/{{IPA|'xäɪ̯rɔ̞n}}/ <br>
+
/{{IPA|xäɪ̯'rɔ̞n}}/ <br>
 
"burza"
 
"burza"
 
|  
 
|  
Linia 1710: Linia 1793:
 
/{{IPA|'ɣo}}/ <br>
 
/{{IPA|'ɣo}}/ <br>
 
"ja"
 
"ja"
|  
+
| '''qo'''
 +
/{{IPA|xɔ}}/ <br>
 +
"ja"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
 
|
 
|
 
|  
 
|  
|'''nau'''
+
|'''naú'''
 
/{{IPA|'näʊ̯}}/ <br>
 
/{{IPA|'näʊ̯}}/ <br>
 
"ja"
 
"ja"
Linia 1731: Linia 1816:
 
/{{IPA|'ɫɐɪ̯}}/ <br>
 
/{{IPA|'ɫɐɪ̯}}/ <br>
 
"ty"
 
"ty"
|  
+
| '''ley'''
 +
/{{IPA|leɪ̯}}/ <br>
 +
"ty"
 
|  
 
|  
 
|
 
|
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
|'''ĺi'''
+
|'''ĺí'''
 
/{{IPA|'ʎi}}/ <br>
 
/{{IPA|'ʎi}}/ <br>
 
"ty"
 
"ty"
Linia 1750: Linia 1837:
 
"Ty (grzecznościowe)"
 
"Ty (grzecznościowe)"
 
| –
 
| –
|  
+
|
 
|
 
|
 
|
 
|
 
|
 
|
 
|  
 
|  
| '''şeĺi'''
+
| '''şeĺí'''
 
/{{IPA|ʂe'ʎi}}/ <br>
 
/{{IPA|ʂe'ʎi}}/ <br>
 
"Ty (grzecznościowe)"
 
"Ty (grzecznościowe)"
Linia 1771: Linia 1858:
 
/{{IPA|'pe}}/ <br>
 
/{{IPA|'pe}}/ <br>
 
"on"
 
"on"
|  
+
| '''be'''<ref>w zaimku tym występuje nieregularny brak przegłosu, por. zongepajckie ''pe''</ref>
 +
/{{IPA|pɛ}}/ <br>
 +
"ona", "on"
 
|
 
|
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
 
|   
 
|   
| '''pai'''
+
| '''paí'''
 
/{{IPA|'päɪ̯}}/<br>
 
/{{IPA|'päɪ̯}}/<br>
 
"on"
 
"on"
Linia 1790: Linia 1879:
 
"On (grzecznościowe)"
 
"On (grzecznościowe)"
 
|–
 
|–
|  
+
|
 
|
 
|
 
|
 
|
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
| '''şepai'''
+
| '''şepaí'''
 
/{{IPA|ʂe'päɪ̯}}/<br>
 
/{{IPA|ʂe'päɪ̯}}/<br>
 
"on"
 
"on"
Linia 1811: Linia 1900:
 
/{{IPA|'ʒipfɐjɛjɐ}}/ <br>
 
/{{IPA|'ʒipfɐjɛjɐ}}/ <br>
 
"my (du.)"
 
"my (du.)"
|  
+
| '''zifeya'''
 +
/{{IPA|ˈsɪvɛja}}/ <br>
 +
"my (inkl.)"
 
|
 
|
 
|
 
|
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
| '''refajai'''
+
| '''rauyá'''
/{{IPA|'refæjäɪ̯}}/ <br>
+
/{{IPA|räʊ̯'d͡zæ}}/ <br>
"My (używane przy swojej miłości)"
+
"My (grzecznościowe)"
 
|'''ziasie'''<br>/{{IPA|'ʒaʃɛ}}/<br>"my oba"
 
|'''ziasie'''<br>/{{IPA|'ʒaʃɛ}}/<br>"my oba"
 
|  
 
|  
Linia 1832: Linia 1923:
 
/{{IPA|'ujɛjɐ}}/ <br>
 
/{{IPA|'ujɛjɐ}}/ <br>
 
"wy (du.)"
 
"wy (du.)"
|  
+
|
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 1851: Linia 1942:
 
/{{IPA|'ʒipfɐ}}/ <br>
 
/{{IPA|'ʒipfɐ}}/ <br>
 
"my"
 
"my"
 +
| '''zifa'''
 +
/{{IPA|ˈsɪva}}/ <br>
 +
"my (ekskl.)"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
|
+
| '''raú'''
| '''refå'''
+
/{{IPA|'räʊ̯}}/ <br>
/{{IPA|'refɔ̞}}/ <br>
 
 
"my"
 
"my"
 
| '''zias'''<br>/{{IPA|ʒaʃ}}/<br>"my"
 
| '''zias'''<br>/{{IPA|ʒaʃ}}/<br>"my"
Linia 1871: Linia 1964:
 
|'''auslo'''
 
|'''auslo'''
 
/{{IPA|'aʊ̯slo}}/ <br>
 
/{{IPA|'aʊ̯slo}}/ <br>
 +
"wy"
 +
| '''owr'''
 +
/{{IPA|oʊ̯l}}/ <br>
 
"wy"
 
"wy"
 
|  
 
|  
Linia 1876: Linia 1972:
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
|
+
| '''ǘr'''
| '''ür'''
 
 
/{{IPA|'yr}}/ <br>
 
/{{IPA|'yr}}/ <br>
 
"wy"
 
"wy"
Linia 1891: Linia 1986:
 
"Wy (grzecznościowe)"
 
"Wy (grzecznościowe)"
 
|–
 
|–
|  
+
|
 
|
 
|
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
 
|
 
|
|'''şür'''
+
|'''şǘr'''
 
/{{IPA|'ʂyr}}/ <br>
 
/{{IPA|'ʂyr}}/ <br>
 
"Wy (grzecznościowe)"
 
"Wy (grzecznościowe)"
Linia 1912: Linia 2007:
 
/{{IPA|'χɐ}}/, /{{IPA|'χɐdo}}/ <br>
 
/{{IPA|'χɐ}}/, /{{IPA|'χɐdo}}/ <br>
 
"oni", "oni (du.)"
 
"oni", "oni (du.)"
|  
+
| '''kka'''
 +
/{{IPA|kːa}}/ <br>
 +
"one", "oni"
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 1931: Linia 2028:
 
"Oni (grzecznościowe)"
 
"Oni (grzecznościowe)"
 
|–
 
|–
|  
+
|
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 1982: Linia 2079:
 
"jeden"
 
"jeden"
 
|  
 
|  
| '''hauro''' <br>
+
| '''ghaúru''' <br>
/{{IPA|'häʊ̯ro}}/ <br>
+
/{{IPA|'ɣäʊ̯ru}}/ <br>
 
"jeden" (także jako przedimek)
 
"jeden" (także jako przedimek)
 
|  
 
|  
Linia 2009: Linia 2106:
 
"dwa, ręka"
 
"dwa, ręka"
 
|  
 
|  
|'''tåro''' <br>
+
|'''taró''' <br>
/{{IPA|'tɔ̞ro}}/ <br>
+
/{{IPA|'ro}}/ <br>
 
"dwa"
 
"dwa"
 
|  
 
|  
Linia 2036: Linia 2133:
 
"trzy"
 
"trzy"
 
|  
 
|  
| '''şuno''' <br>
+
| '''şunó''' <br>
/{{IPA|'ʂuno}}/ <br>
+
/{{IPA|ʂu'no}}/ <br>
 
"trzy"
 
"trzy"
 
|  
 
|  
Linia 2063: Linia 2160:
 
"cztery"
 
"cztery"
 
|   
 
|   
| '''azau''' <br>
+
| '''azaú''' <br>
/{{IPA|'azäʊ̯}}/ <br>
+
/{{IPA|æ'zäʊ̯}}/ <br>
 
"cztery"
 
"cztery"
 
|  
 
|  
Linia 2090: Linia 2187:
 
"pięć, dłoń"
 
"pięć, dłoń"
 
|  
 
|  
| '''kårnå''' <br>
+
| '''karnå''' <br>
/{{IPA|'kɔ̞rnɔ̞}}/ <br>
+
/{{IPA|kær'nɔ̞}}/ <br>
 
"pięć"
 
"pięć"
 
|
 
|
Linia 2118: Linia 2215:
 
|
 
|
 
| '''ńirå''' <br>
 
| '''ńirå''' <br>
/{{IPA|'ɲirɔ̞}}/ <br>
+
/{{IPA|ɲi'rɔ̞}}/ <br>
 
"sześć"
 
"sześć"
 
|  
 
|  
Linia 2144: Linia 2241:
 
"siedem"
 
"siedem"
 
|  
 
|  
| '''saunk''' <br>
+
| '''saúnk''' <br>
 
/{{IPA|'säʊ̯ŋk}}/ <br>
 
/{{IPA|'säʊ̯ŋk}}/ <br>
 
"siedem"
 
"siedem"
Linia 2199: Linia 2296:
 
|
 
|
 
| '''falå''' <br>
 
| '''falå''' <br>
/{{IPA|'fælɔ̞}}/ <br>
+
/{{IPA|'lɔ̞}}/ <br>
 
"dziewięć"
 
"dziewięć"
 
|  
 
|  
Linia 2225: Linia 2322:
 
"dziesięć, palec"
 
"dziesięć, palec"
 
|  
 
|  
| '''åpank''' <br>  
+
| '''bapánk''' <br>  
/{{IPA|'ɔ̞pæŋk}}/ <br>
+
/{{IPA|'pæŋk}}/ <br>
 
"dziesięć"
 
"dziesięć"
 
|  
 
|  
Linia 2275: Linia 2372:
 
"pięćdziesiąt"
 
"pięćdziesiąt"
 
|
 
|
| '''kårnåvåvå'''  
+
| '''karnågha'''  
/{{IPA|kɔ̞rnɔ̞vɔ̞vɔ̞}}/ <br>
+
/{{IPA|kær'nɔ̞ɣɐ}}/ <br>
 
"pięćdziesiąt"
 
"pięćdziesiąt"
 
|  
 
|  
Linia 2288: Linia 2385:
 
/{{IPA|'sawɣiw}}/
 
/{{IPA|'sawɣiw}}/
 
"siedemdziesiąt"  
 
"siedemdziesiąt"  
| '''zosziu''' <br>
+
| '''zosziw''' <br>
/{{IPA|'t͡soziʊ̯}}/ <br>
+
/{{IPA|'t͡soziw}}/ <br>
 
"siedemdziesiąt"
 
"siedemdziesiąt"
 
| '''soqiw''' <br>
 
| '''soqiw''' <br>
Linia 2300: Linia 2397:
 
"siedemdziesiąt"
 
"siedemdziesiąt"
 
|  
 
|  
| '''sauknev'''  
+
| '''sauknév'''  
/{{IPA|'säʊ̯knev}}/
+
/{{IPA|säʊ̯k'nev}}/
 
"siedemdziesiąt"  
 
"siedemdziesiąt"  
 
|  
 
|  
Linia 2326: Linia 2423:
 
|  
 
|  
 
| '''taśår''' <br>
 
| '''taśår''' <br>
/{{IPA|'tæɕɔ̞r}}/ <br>
+
/{{IPA|'ɕɔ̞r}}/ <br>
 
"sto"  
 
"sto"  
 
|
 
|
Linia 2341: Linia 2438:
 
/{{IPA|'ðɐnxo}}/ <br>
 
/{{IPA|'ðɐnxo}}/ <br>
 
"tysiąc"
 
"tysiąc"
(zapożyczenie z j. substratowego)
+
(zapożyczenie z j. pradarkajskiego)
 
| '''atovyar''' <br>
 
| '''atovyar''' <br>
 
/{{IPA|ˈadʱɔvjal}}/ <br>
 
/{{IPA|ˈadʱɔvjal}}/ <br>
Linia 2352: Linia 2449:
 
"tysiąc"
 
"tysiąc"
 
|  
 
|  
|  
+
| '''roùcataśår''' <br>
 +
/{{IPA|roʊ̯t͡sɐtæ'ɕɔ̞r}}/ <br>
 +
"tysiąc"
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 2362: Linia 2461:
 
|}
 
|}
  
 
+
==Przypisy==
 
<references/>
 
<references/>
 
[[Kategoria:Użytkownik:Borlach]]
 
[[Kategoria:Użytkownik:Borlach]]
[[Kategoria:Języki sztuczne a priori]]
+
[[Kategoria:Gammaja]]
 +
[[Kategoria:Pragamajowie]]
 
[[Kategoria:Języki gamajskie]]
 
[[Kategoria:Języki gamajskie]]

Aktualna wersja na dzień 20:49, 5 sie 2020

Raħ Ghammarasa Czytasz artykuł z serii Pragamajowie. | Język protogamajski (Słownik · Rodzina języków gamajskich) · Mitologia · Nuzaarghis · Step Gamajski

Języki gamajskie to projekt grupowy tworzony wspólnie przez użytkowników Polskiego Forum Językowego, polegający na symulacji rozwoju całej rodziny conlangów apriori, wywodząc ją od jednego wspólnego prajęzyka - tytułowego języka protogamajskiego. Z biegiem czasu wokół rodziny języków gamajskich zaczął wyrastać oddzielny conworld, w którym języki te zostały osadzone. Świat ten jest po części luźną wariacją na temat Ziemi (choć Ziemią nie jest), zainspirowaną teoriami Ericha von Dänikena, o warunkach klimatycznych odpowiadających mniej więcej końcowi ostatniej epoki lodowcowej, oraz z możliwym lecz ograniczonym występowaniem magii.

Projekt jest dowodzony przez Borlacha. Podobnie jak w wielu innych forumowych projektach grupowych, jednym z podstawowych założeń jest aprioryczność - nie można w ramach języków gamajskich, czy innych możliwych rodzin językowych występujących w conworldzie, opracowywać języków opartych na językach naturalnych. Można za to inspirować się nimi a na komputerach korzystać ze systemów zapisu znanych z rzeczywistości, z zastrzeżeniem, że dany lud ma własne pismo, a użyte systemy pisma stanowią jedynie reprezentację prawdziwych sposobów zapisu stosowanych wewnątrz conworldu.

Grupowy projekt „języków gamajskich” narodził się w 2018 roku na forumowym Discordzie, w ramach żartów na temat gammy (spółgłoski szczelinowej miękkopodniebiennej dźwięcznej [ɣ]), różnicy zdań oraz personalnej sympatii (lub jej braku) wobec tego dźwięku. Tak też padł pomysł stworzenia rodziny języków, w ramach której każdy mógłby potraktować gammę wedle własnej woli. Punktem wyjścia dla powstania rodziny stała się więc kwestia zaniku lub zachowania występującej w prajęzyku gammy.

W lipcu 2020 roku w projekcie brało udział 10 osób:


Klasyfikacja języków gamajskich

Języki centralne i peryferyjne

Języki gamajskie dzieli się na dwie najbardziej podstawowe grupy, tak zwaną Grupę Centralną oraz Grupę Peryferyjną.

Grupa Centralna obejmuje te języki, w których protogamajska gamma [ɣ] przeszła w [ŋ]. Należą do niej przede wszystkim języki ngamskie, ńanyjskie oraz ńamski, a także naumowski. Ponieważ proces [ɣ] > [ŋ] zaszedł jeszcze przed ostatecznym rozdzieleniem się powyższych grup językowych, możliwym jest, że języki centralne są ze sobą bliżej spokrewnione i stanowią jedną grupę genetyczną, w przeciwieństwie do języków peryferyjnych.

Los gammy w językach peryferyjnych był natomiast różny – niektóre zachowały ją w niemal niezmienionej formie, część natomiast zastąpiła innym dźwiękiem lub zatraciła całkowicie.

Lista języków gamajskich

Grupa centralna

Grupa peryferyjna

Historia rozwoju języków gamajskich

Etap 0

Lupa2.gif
Główny artykuł: Język protogamajski
Lupa2.gif
Zobacz też: Pragamajowie

Etap I

Rozpad wspólnoty protogamajskiej

Etap II

Etap III

Tabela kognatów

Porównanie kognatów u bezpośrednich potomków protogamajskiego

Rodzina

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski Czyrejski język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
taghii

/'taɣi:/
"ojciec"

sagai

/'sɐɣaɪ̯/
"ojciec"

taqey

/ˈtʰaɣeɪ̯/
"ojciec"

tahei

/ˈtaʔej/
"ojciec"

ŧaꝃe

/ˈtʰakʃe/
"ojciec"

tahe

/'taɣe/

cåkne

/'t͡sɔ̞knə/
"ojciec"

daizî
/dai̯'ʒi/
"ojciec"
dharaħ

/'ðaraħ/
"matka"

ðaslax

/'ðɐslɐk͡x/
"matka"

cara

/ˈɬara/
"matka"

ðar

/ðar/
"matka"

đhaga

/ˈðʰaɣa/
"matka"

varach

/'βarax/

şarår

/ʂæ'rɔ̞r/
"matka"

vzie
/'vʒɛ/
"matka"
tiiqar

/'ti:qar/
"brat"

saikhaslo

/'saɪ̯χɐslo/
"brat"

teyqar

/ˈtʰeɪ̯ɣal/
"brat"

taiğar

/ˈtajɣaɾ/
"brat"

teqa

/ˈteqa/
"brat"

tekar

/'tekar/

ćikår

/t͡ɕi'kɔ̞r/
"brat"

cíquel
/t͡ʃikʷɛl/
"brat"
kaylaħ

/'kaylaħ/
"siostra"

chełax

/'xeɫɐk͡x/
"siostra"

kela

/ˈkʰɛla/
"siostra"

kail

/kajɫ/
"siostra"

ꝁaera

/ˈkʰaeɾa/
"siostra"

kełach

/'kelax/

kaiłår

/käɪ̯'wɔ̞r/
"siostra"

celie
/'t͡ʃɛlʲɛ/
"siostra"
ghahan

/'ɣahan/
"syn"

gahan

/'ɣɐhɐn/
"syn"

qān

/xãː/
"syn"

ꝅaha

/ˈkʃapʃaha/
"syn"

hachan

/'ɣaxan/

naún

/'näʊ̯n/
"syn"

cran
/kʀã/
"syn"
iiyuzu

/'i:juzu/
"córka"

aijuszu

/'aɪ̯juzu/
"córka"

ēyuzu

/ˈɛːjʊzʊ/
"córka"

oyu

/ojuw/
"dziecko"

eyuzu

/ˈejʉzʉ/
"córka"

eyzë

/'ejzə/

airó

/äɪ̯'ro/
"córka"

íjúz
/'ijuʒ/
"córka"
nipuur

/'nipu:r/
"wnuk, wnuczka"

ňifauslo

/'ɲifaʊ̯slo/
"wnuk"

nipowr

/ˈnɪbʱoʊ̯l/
"wnuk, wnuczka"

nibour

/nibowɾ/
"wnuk, wnuczka"

niꝑogo

/ˈnɨpʰoɣo/
"wnuk"

nifor

/'niɸor/

nebǘr

/ne'byr/
"wnuk"

nibul
/'ɲɪbɯl/
"wnuk"
ħahtataghii[2]

/ħahta'taɣi:/
"dziadek"

xahsasagai

/'kxɐːsɐsɐɣaɪ̯/
"dziadek"

ataqey

/ˈadʱaɣeɪ̯/
"dziadek"

ğaidatahei

/'ɣajdataʔej/
"dziadek"

ħahŧaꝃe

/ˈħahtʰakʃe/
"wuj, stryj"

hattatahe

/'ɣat:ataɣe/

roùcacåkne

/roʊ̯t͡sɐ't͡sɔ̞knə/
"dziadek"

hattaizî/hattez
/hat.tai̯'ʒi/'hat.tɛʒ/
"dziadek"
ħahtadharaħ[3]

/ħahta'ðaraħ/
"babcia"

xahsaðaslax

/'kxɐːsɐðɐslɐk͡x/
"babcia"

acara

/ˈaɮara/
"babcia"

ğaidaðar

/'ɣajdaðaɾ/
"babcia"

hahđhagara

/ˈhahðʰaɣaɾa/
"ciotka, stryjenka"

hattavarach

/'ɣat:aβarax/

roùcaşarår

/roʊ̯t͡sɐʂæ'rɔ̞r/
"babcia"

hattza
/'hat.tza/
"babcia"
yuziif

/'juzi:f/
"stryj"

juszaipf

/'juzaɪ̯p͡f/
"stryj, wuj"

yuzeyf

/ˈjʊzeɪ̯p̚/
"stryj"

yuwei

/juwej/
"wuj, stryj"

yuzefi

/ˈjʉzefɨ/
"dziadek, ojciec ojca"

yuzef

/'juzeɸ/

jaŕí

/jæ'rʲi/
"kuzyn"

juzî
/jɯ'ʒi/
"stryj"
sitaallin

/'sita:l:in/
"wuj"

žisěľin

/'t͡ʃisɛʎin/
wulgarne określenie mężczyzny

sitōlin

/ˈsʰɪdʱɔːlɪ̃/
"wuj"

sedelį

/sɛdɛʎiw̃/
"daleki krewny, bądź osoba bliska niebędąca członkiem rodziny"

siŧeri

/ˈsɨtʰeɾɨ/
"dziadek, ojciec matki"

sitellën

/'sitellʲen/

secálen

/se't͡sælən/
"stryj, wuj"

zidaien
/ʒɪ'dai̯ɛ̃/
"wuj"
wiina

/'wi:na/
"ciotka (siostra ojca)"

waina

/'waɪ̯nɐ/
"ciocia"

weyna

/'weɪ̯na/
"ciotka (siostra ojca)"

eňa

/ˈenʰa/
"babcia, matka ojca"

wenë

/'wenə/

źinå

/ʑi'nɔ̞/
"kuzynka"

vin
/vɪ̃/
"ciotka (siostra ojca)"
kahya

/'kahja/
"ciotka (siostra matki)"

ołł. chaja

/'xɐjɐ/
"dziewczyna"

kaya

/ˈkʰaja/
"ciotka (siostra matki)"

kai

/kaj/
"ciocia"

ꝁaħa

/ˈkʰaħa/
"babcia, matka matki"

kayë

/'kajə/

kaúja

/'käʊ̯jɐ/
"ciotka"

gas
/gaʃ/
"ciotka (siostra matki)"

Ludzie i zawody

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski Czyrejski język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
ghamma

/'ɣam:a/
"człowiek"

gaba

/'ɣɐbɐ/
"człowiek"

hąn

/ˈʔaw̃n/
"On (człowiek narodu Onów)"

ꝅama

/ˈkʃapʃama/
"człowiek"

naumå

/näʊ̯'mɔ̞/
"człowiek"

cranz

/kʀãʒ/
"człowiek"

laughal

/'lawɣal/
"mężczyzna, mąż"

łogał

/'ɫoɣɐɫ/
"mąż"

lauhal

/'lawʔal/
"mężczyzna, małżonek"

laoꝅa

/ˈʟaokʃapʃa/
"mężczyzna"

łauknåł

/wäʊ̯k'nɔ̞w/
"mężczyzna"

luogel

/'lu̯ɔgəl/
"mężczyzna"

limmi

/'lim:i/
"kobieta, żona"

ľibi

/'ʎibi/
"żona"

lįn

/'ʎiw̃n/
"kobieta"

rimi

/ˈɾɨmɨ/
"kobieta"

líme

/'limə/
"kobieta"

lienz

/ʝɛ̃ʒ/
"kobieta"

hitlaa

/'hitla:/
"kapłan, szaman"

jisłě

/'iːsɫɛ/
"kapłan, szaman, magik, guślarz"

ğehl

/'ɣɛʔɫ/
"kapłan, doradca"

hitra

/ˈhɨtɾa/
"król"

žéssa

/'ʒesːɐ/
"kapłan"

sidlo

/'ʃɪdlɔ/
"władca, kapłan"

wayla

/'wajla/
"kobieta, kapłanka, szmanka"

weła

/'weɫɐ/
"kapłanka, szamanka, czarownica"

wail

/'wajɫ/
"sługa, nierządnica"

waera

/ˈwaeɾa/
"kapłan"

vałå

/væ'wɔ̞/
"kapłanka"

vel

/vɛl/
"władczyni, kapłanka"

qabrii

/'qabri:/
"król, wódz, bohater"

khapsolai

/'χɐpsolaɪ̯/
"wódz, król"

ğamrei

/'ɣamɾej/
"wódz"

choúpre

/'xoʊ̯prə/
"wódz"

quabrie

/'kʷabri̯ə/
"król, dowódca"

waliig

/'wali:g/
"osoba"

wałaik

/'wɐɫaɪ̯k/
"osoba"

waleing

/'walejŋ/
"człowiek"

wari

/ˈwaɾɨ/
"osoba"

vaĺík

/væ'ʎik/
"obcokrajowiec" våłk /'vɔ̞wk/
"innowierca"

vailîc

/vai̯'lik/
"współplemienny, członek plemienia"

suwaridu

/'suwaridu/
"myśliwy"

zuwasľitu

/'t͡suwɐsʎitu/
"myśliwy"

sowereu

/'sowɛrew/
"myśliwy"

šuwagiđu

/ˈʃʉwaɣɨdʰʉ/
"myśliwy"

saúretu

/'säʊ̯rətu/
"myśliwy"

zuorjôt

/zu̯ɔr'jɔt/
"myśliwy"

auf

/'awf/
"pasterz" (dialektalnie również "przewodnik")

opf

/'op͡f/
"pasterz"

au

/'aw/
"pasterz"

ao

/ao/
"przywódca, bohater, wódz"

aúf

/'äʊ̯f/
"pasterz"

op

/ɔp}/
"przewodnik, pasterz"

kiigiiru

/'ki:gi:ru/
"rolnik, osoba robiąca w polu"

chaikaislu

/'xaɪ̯kaɪ̯slu/
"rolnik"

keiğoir

/'kejɣojɾ/
"rolnik"

keꝃegu

/ˈkekʃeɣʉ/
"rolnik"

šišíru

/ʃi'ʃiru/
"rolnik"

cíôr

/t͡ʃi.'ɔr/
"artystokrata" cízír /'t͡ʃiʒir/
"rolnik"

qadunu

/'qadunu/
"jeździec, osoba doglądająca koni"

khatunu

/'χɐtunu/
"hodowca"

ğowun

/'ɣowun/
"jeździec, kawaleria"

qađuňu

/ˈqadʰʉnʰʉ/
"jeździec"

chasónu

/xæ'sonu/
"jeździec"

quaitzun

/ 'kʷai̯t͡sɯ̃/
"jeździec"

Części ciała

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski Czyrejski język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
asuwan

/'asuwan/
"głowa"

azuwan

/'ɐt͡suwɐn/
"rozum"

osową

/ˈosowaw̃/
"głowa"

ašuwan

/ˈašʉwan/
"głowa"

bazaún

/bæ'zäʊ̯n/
"głowa"

zuvan

/'zɯvã/
"głowa"

zuumak

/'zu:mak/
"oko"

szaumach

/'zaʊ̯mɐx/
"oko"

zaumah

/ˈzawmaʔ/
"oko"

zom̌ak

/ˈzomʰak/
"spoglądać"

zom̌a
/ˈzomʰa/
"oko"

ŕümåch

/rʲy'mɔ̞x/
"oko"

zúmaic

/'zumai̯k/
"oko"

nirrya

/'nir:ja/
"łza"

ňija

/'ɲijɐ/
"woda"

nerr

/'nɛr/
"woda"

nirya

/ˈnɨrja/
"woda morska"

niŕå

/ni'rʲɔ̞/
"woda"

nirie

/'nɪri̯ə/
"łza, ciecz"

daguum

/'dagu:m/
"ucho"

takaum

/'tɐkaʊ̯m/
"ucho, słuch"

dağǫ

/'daɣow̃/
"ucho"

đakom

/ˈdʰakom/
"przysłuchiwać się"

đako
/ˈdʰako/
"ucho"

şaušǘm

/ʂäʊ̯'ʃym/
"ucho"

tzacrún

/'t͡sakʀũ/
"ucho"

ħarrtaaq

/'ħar:ta:q/
"krew"

xorsěkh

/'kxoɾsɛχ/
"krew"

ğarrtah

/'ɣartaʔ/
"krew"

ħarŧaka

/ˈħartʰaka/
"krew"

raurcaík

/räʊ̯r't͡säɪ̯k/
"krew"

hairtav

/'xai̯rtav/
"krew"

warghat

/'warɣat/
"policzek, broda, szczęka"

waslogas

/'wɐsloɣɐs/
"broda"

warhah

/'waɾʔaʔ/
"twarz"

warꝅa

/ˈwarkʃapʃa/
"broda"

varnås

/vær'nɔ̞s/
"szczęka"

varge

/'vargə/
"twarz, buzia"

tayrim

/'tajrim/
"noga"

šesľim

/'ʃesʎim/
"noga"

teirį

/'tejɾiw̃/
"noga"

ŧaegi

/ˈtʰaeɣɨ/
"noga"

cairém

/t͡säɪ̯'rem/
"noga"

derin

/derɪ̃/
"noga, stopa"

sukayrim

/'sukajrim/
"kolano"

zusėsľim

/'t͡susisʎim/
"kolano"

sogeirį

/'soɡejriw̃/
"staw"

suꝁaegi

/ˈsukʰaeɣɨ/
"kolano"

sogaírem

/so'gäɪ̯rəm/
"kolano"

zugerin

/zu'gerɪ̃/
"kolano"

ayn

/'ajn/
"ręka, dłoń"

en

/'en/
"dłoń"


/'aj̃/
"czyn"

/ew̃/
"końcowka używana do tworzenia czasowników od rzeczowników"

ae

/ˈae/
"siła"

aín

/'äɪ̯n/
"ręka"

en

/'ɛ̃/
"ręka, dłoń"

kahin

/'kahin/
"kość"

chajin

/'xɐjin/
"ręka"

keğį

/'keɣiw̃/
"kość"

ꝁahi

/ˈkʰahɨ/
"kość"

čín

/'t͡ʃin/
"kość"

gaîn

/ga.'ɪ̃/
"kość"

yuugan

/'ju:gan/
"ząb"

jaukan

/'jaʊ̯kɐn/
"ząb"

yauğą

/'jawɣaw̃/
"ząb"

yoga

/ˈjoɣa/
"ząb"

jükån

/jy'kɔ̞n/
"ząb"

júcran

/'jukʀã/
"ząb"
cron /'kʀɔ̃/
"szczęka"

qiwaħ

/'qiwaħ/
"serce"
qiwaħ
/'qiwaħ/
"wierzyć"

siwax

/'siwɐk͡x/
"serce"

ğewai

/'ɣewaj/
"serce, wiara, wierzyć"

hhiwaħa

/ˈʡɨwaħa/
"serce"

hhiwaħ
/ˈʡɨwaħ/
"mieć nadzieję"

quivai

/'kʷivai̯/
"serce, wierność, wiara"

farra, farrah

/'far:a/, /'far:ah/
"wątroba"
farrah
/'far:ah/
"kochać"

pforah

/'p͡foɾɐː/
"miłość"

farr

/'far/
"wątroba"
farrai
/'faraj/
"miłość, kochać"

faga

/ˈfaɣa/
"pieczeń, wątroba"

fagah
/ˈfaɣah/
"wierzyć"

furaú

/fu'räʊ̯/
"serce"

far

/'far/
"wnętrzności ogólnie"
for /'fɔr/
"miłość"

ruubu

/'ru:bu/
"włosy, sierść"

oslaupu

/'oslaʊ̯pu/
"włosy"

ruv

/'ɾuf/
"włosy, sierść"

loƀu

/ˈlobʰʉ/
"włos"

ŕüpó

/rʲy'po/
"włosy" (rzeczownik niepoliczalny)

rúp

/'rup/
"włosy"

Hodowla i rolnictwo

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski Czyrejski język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
karrad

/'kar:ad/
"zboże"

chorat

/'xoɾɐt/
"zboże"

karran

/ˈkaran/
"pszenica"

kuraús

/ku'räʊ̯s/
"kłos"

buurtiis

/'bu:rti:s/
"pole"

pauslosaiz

/'paʊ̯slosaɪ̯t͡s/
"pole"

bourtei

/ˈbowɾtej/
"pole"

fürćí

/fyr't͡ɕi/
"pole"

ziim

/'zi:m/
"orać"

szaiměj

/'zaɪ̯mɛj/
"orać"

zeimį

/ˈzejmiw̃/
"orać"

zeim
/ˈzejm/
"pług"

ŕím

/'rʲim/
"orać"

pahag

/'pahag/
"siać"

fahakěj

/'fɐhɐkɛj/
"siać"

fahak
/'fɐhɐk/
"ziarno"

pağangą

/ˈpaɣaŋaw̃/
"siać"

pağang
/ˈpaɣaŋ/
"ziarno"

paúk

/'päʊ̯k/
"siać"

sahmat

/'sahmat/
"mleć, mielić, miażdżyc"

zahmasěj

/'ts͡ɐːmɐsɛj/
"mleć"

saúmas

/'säʊ̯mɐs/
"mielić, miażdżyc"

haluz

/'haluz/
"ziarno"

ghåłar

/'ɣɔ̞wɐr/
"ziarno"

asaal

/'asa:l/
"mleko"

azěł

/'ɐt͡sɛɫ/
"mleko"

bazáł

/bæ'zæw/
"mleko"

yugtun

/'jugtun/
"miód, miód pitny"

juksun

/'juksun/
"miód"

jukcón

/juk't͡son/
"miód"

hautlaa

/'hawtla:/
"wypas"

hosłě

/'hosɫɛ/
"wypas"

ghaússa

/'ɣäʊ̯sːɐ/
"wypas"

saman

/'saman/
"jarzmo"

zaman

/'t͡sɐmɐn/
"jarzmo"

samån

/sæ'mɔ̞n/
"jarzmo"

Religia i zjawiska przyrodnicze

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski Czyrejski język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
phannif

/'θan:if/
"niebo"

zadzipf

/'t͡sɐd͡zip͡f/
"niebo"

toúne

/'toʊ̯nə/
"niebo"

zayla

/'zajla/
"gwiazda"

šzeła

/'ʒeɫɐ/
"gwiazda"

raiłå

/räɪ̯'wɔ̞/
"gwiazda"

gauda

/'gawda/
"dzień"

kota

/'kotɐ/
"dzień"

chauså

/xäʊ̯'sɔ̞/
"dzień"

baylar

/'bajlar/
"noc"

pełaslo

/'peɫɐslo/
"noc"

faiłår

/fäɪ̯'wɔ̞r/
"noc"

raawwiya

/'ra:w:ija/
"bóg"

oslěwawija

/'oslɛwawijɐ/
"bóg"

raghaú

/ræ'ɣäʊ̯/
"bóg"

aaħura

/'a:ħura/
"anioł, dobry duch"

ěxusla

/'ɛk͡xuslɐ/
"duch"

arǘra

/æ'ryrɐ/
"duch"

aaħrriim

/'a:ħr:i:m/
"demon, zły duch"

ěxraim

/'ɛk͡xɾaɪ̯m/
"demon, szatan"

raíŕim

/'räɪ̯rʲim/
"demon"

yinmadh

/'jinmað/
"księżyc, miesiąc"

jinmað

/'iːnmɐð/
"księżyc"

janmaút

/jæn'mäʊ̯t/
"księżyc"

ghaabii

/'ɣa:bi:/
"słońce"

gěpai

/'ɣɛpaɪ̯/
"słońce"

nápe

/'næpə/
"słońce"

aab

/'a:b/
"ziemia, kraina"

ěp

/'ɛp/
"kraina"

aíp

/'äɪ̯p/
"kraina, ziemia (w przyrodzie)"

katara

/'katara/
"woda"

chasasla

/'xɐsɐslɐ/
"morze"

kacåra

/kæ't͡sɔ̞rɐ/
"jezioro"

faatraa

/'fa:tra:/
"ogień"

pfěslě

/'p͡fɛslɛ/
"ogień"

facrá

/fæt͡s'ræ/
"ogień"

dhurqagh

/'ðurqaɣ/
"wiatr"

ðuslokhag

/'ðusloχɐɣ/
"wiatr"

şürchånk

/ʂyr'xɔ̞ŋk/
"wiatr"

qurran

/'qur:an/
"burza"

khuran

/'χuɾɐn/
"załamanie pogody"

chairån

/xäɪ̯'rɔ̞n/
"burza"

Zaimki osobowe

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski Czyrejski język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
ghau

/'ɣaw/
"ja"

go

/'ɣo/
"ja"

qo

//
"ja"

naú

/'näʊ̯/
"ja"

go
//
"ja"
lii

/'liː/
"ty"

łai

/'ɫɐɪ̯/
"ty"

ley

/leɪ̯/
"ty"

ĺí

/'ʎi/
"ty"


/'ʝi/
"ty"
dhilii

/'ðiliː/
"Ty (grzecznościowe)"

şeĺí

/ʂe'ʎi/
"Ty (grzecznościowe)"

vzil
/vʒɪl/
"Ty"
pay

/'paj/
"on"

pe[4]

/'pe/
"on"

be[5]

//
"ona", "on"

paí

/'päɪ̯/
"on"

pe
//
"ona", "on"
dhipay

/'ðipaj/
"On (grzecznościowe)"

şepaí

/ʂe'päɪ̯/
"on"

zifayya

/'zifajːa/
"my (du.)"

šzipfajěja

/'ʒipfɐjɛjɐ/
"my (du.)"

zifeya

/ˈsɪvɛja/
"my (inkl.)"

rauyá

/räʊ̯'d͡zæ/
"My (grzecznościowe)"

ziasie
/'ʒaʃɛ/
"my oba"
uuruyya

/'uːrujːa/
"wy (du.)"

ujěja [6]

/'ujɛjɐ/
"wy (du.)"

urie
/'ɯrjɛ/
"wy dwa"
zifa

/'zifa/
"my"

šzipfa

/'ʒipfɐ/
"my"

zifa

/ˈsɪva/
"my (ekskl.)"

raú

/'räʊ̯/
"my"

zias
/ʒaʃ/
"my"
uur

/'uːr/
"wy"

auslo

/'aʊ̯slo/
"wy"

owr

/oʊ̯l/
"wy"

ǘr

/'yr/
"wy"

úl
/ul/
"wy"
dhinuur

/'ðinuːr/
"Wy (grzecznościowe)"

şǘr

/'ʂyr/
"Wy (grzecznościowe)"

vzílul
/'vʒilɯl/
"Wy"
qa

/'qa/
"oni"

kha, khado

/'χɐ/, /'χɐdo/
"oni", "oni (du.)"

kka

/kːa/
"one", "oni"

chå

/'xɔ̞/
"oni"

qua
/kʷa/
"oni", "one"
dhiqa

/'ðiqa/
"Oni (grzecznościowe)"

şechå

/ʂe'xɔ̞/
"Oni (grzecznościowe)"

Liczebniki

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski Czyrejski język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
hazru

/'hazru/
"jeden, pewien"

haszsolu

/'hɐzsolu/
"jeden"

arru

/ˈarːʊ/
"jeden"

ğaur

/ˈɣawɾ/
"jeden"

hae

/hae/
"jeden"

ghaúru

/'ɣäʊ̯ru/
"jeden" (także jako przedimek)

pharu

/'θaru/
"dwa"

zaslu

/'t͡sɐslu/
"dwa"

łaru

/ˈɬʰarʊ/
"dwa"

þor

/'θɔɾ/
"dwa"

tha

/θa/
"dwa, ręka"

taró

/tæ'ro/
"dwa"

dhinnu

/'ðin:u/
"trzy"

džidu

/'d͡ʒidu/
"trzy"

cīnu

/ˈɬiːnʊ/
"trzy"

ðęn

/ˈðew̃n/
"trzy"

dhi

/ðɨ/
"trzy"

şunó

/ʂu'no/
"trzy"

aasau

/'a:saw/
"cztery"

ězo

/'ɛt͡so/
"cztery"

oso

/ˈɔzʱɔ/
"cztery"

azau

/'azau/
"cztery"

ose

/ˈose/
"cztery"

azaú

/æ'zäʊ̯/
"cztery"

kargha

/kar'ɣa/
"pięć"

chasloga

/'xɐsloɣɐ/
"pięć"

kalqa

/kʰalˈɣa/
"pięć"

kahr

/kaʔɾ/
"pięć"

kigu

/ˈkɨɣʉ/
"pięć, dłoń"

karnå

/kær'nɔ̞/
"pięć"

niirra

/ni:'r:a/
"sześć"

naira

/'naɪ̯ɾɐ/
"sześć"

nēyra

/neːɪˈra/
"sześć"

neirr

/'nejr/
"sześć"

ne

/ne/
"sześć"

ńirå

/ɲi'rɔ̞/
"sześć"

saugh

/'sawɣ/
"siedem"

zog

/'t͡soɣ/
"siedem"

soq

/sʰɔk̚/
"siedem"

sauh

/'sawʔ/
"siedem"

sao

/sao/
"siedem"

saúnk

/'säʊ̯ŋk/
"siedem"

wayr

/'wajr/
"osiem"

weslo

/'weslo/
"osiem"

wer

/ˈwɛl/
"osiem"

wair

/'wajɾ/
"osiem"

wae

/wae/
"osiem"

vår

/'vɔ̞r/
"osiem"

baalla

/'ba:l:a/
"dziewięć"

pěla

/'pɛlɐ/
"dziewięć"

bōla

/ˈpɔːla/
"dziewięć"

ball

/'baʎ/
"dziewięć"

ƀer

/bʰeɾ/
"dziewięć"

falå

/fæ'lɔ̞/
"dziewięć"

abaagh

/'aba:ɣ/
"dziesięć"

apěg

/'ɐpɛɣ/
"dziesięć"

aboq

/ˈabɔk̚/
"dziesięć"

avah

/'avaʔ/
"dziesięć"

aƀe

/ˈabʰe/
"dziesięć, palec"

bapánk

/bæ'pæŋk/
"dziesięć"

pharwi

/'θarwi/
"dwadzieścia"

zaslowi

/'t͡sɐslowi/
"dwadzieścia"

łarwi

/ˈɬʰarwɪ/
"dwadzieścia"

tagu

/ˈθaɣʉ/
"dwadzieścia"

tårve

/'tɔ̞rve/
"dwadzieścia"

karghawwa

/kar.ɣa'w:a/
"pięćdziesiąt"

chaslogawawa

/'xɐsloɣɐwɐwɐ/
"pięćdziesiąt"

kalqwa

/kʰalˈɣwa/
"pięćdziesiąt"

kigao

/ˈkɨɣao/
"pięćdziesiąt"

karnågha

/kær'nɔ̞ɣɐ/
"pięćdziesiąt"

saughiw

/'sawɣiw/ "siedemdziesiąt"

zosziw

/'t͡soziw/
"siedemdziesiąt"

soqiw

/ˈsʰɔɣɪʊ̯/
"siedemdziesiąt"

saogu

/ˈsaoɣʉ/
"siedemdziesiąt"

sauknév

/säʊ̯k'nev/ "siedemdziesiąt"

phaafyar

/'θa:fjar/
"sto"

zěpfjaslo

/'t͡sɛp͡fjɐslo/
"sto"

łovyar

/ˈɬʰɔvjal/
"sto"

fef

/fef/
"sto"

taśår

/tæ'ɕɔ̞r/
"sto"

ħahtaphaafyar

/ħahta'θa:fjar/ "tysiąc"[7]

ðancho

/'ðɐnxo/
"tysiąc" (zapożyczenie z j. pradarkajskiego)

atovyar

/ˈadʱɔvjal/
"tysiąc" (nieregularne skrócenie)

hahfef

/ˈhahfef/
"tysiąc"

roùcataśår

/roʊ̯t͡sɐtæ'ɕɔ̞r/
"tysiąc"

Przypisy

  1. język naumowski nie rozpadł się całkowicie i tworzy konidium wzajemnie zrozumiałych djalektów
  2. dosłownie wielki ojciec
  3. dosłownie wielka matka
  4. w zaimku tym dochodzi do nieregularności, ponieważ nie doszło do zmiany *p > f. Możliwe również, że był regionalizm bay, który dał obecną formę
  5. w zaimku tym występuje nieregularny brak przegłosu, por. zongepajckie pe
  6. nieregularne skrócenie
  7. dosłownie wielkie sto