Języki gamajskie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 281: Linia 281:
 
| '''siŧeri'''<br>
 
| '''siŧeri'''<br>
 
/{{IPA|ˈsɨtʰeɾɨ}}/<br>
 
/{{IPA|ˈsɨtʰeɾɨ}}/<br>
"oziadek"<ref>ojciec matki</ref>
+
"dziadek"<ref>ojciec matki</ref>
 
|
 
|
 
|  
 
|  

Wersja z 19:51, 25 sty 2020

Języki gamajskie to projekt grupowy tworzony wspólnie przez użytkowników Polskiego Forum Językowego, polegający na symulacji rozwoju całej rodziny conlangów apriori, wywodząc ją od jednego wspólnego prajęzyka - tytułowego języka protogamajskiego. Z biegiem czasu wokół rodziny języków gamajskich zaczął wyrastać oddzielny conworld, w którym języki te zostały osadzone. Świat ten jest po części luźną wariacją na temat Ziemi (choć Ziemią nie jest), zainspirowaną teoriami Ericha von Dänikena, o warunkach klimatycznych odpowiadających mniej więcej końcowi ostatniej epoki lodowcowej, oraz z możliwym lecz ograniczonym występowaniem magii.

Projekt jest dowodzony przez Borlacha. Podobnie jak w wielu innych forumowych projektach grupowych, jednym z podstawowych założeń jest aprioryczność - nie można w ramach języków gamajskich, czy innych możliwych rodzin językowych występujących w conworldzie, opracowywać języków opartych na językach naturalnych. Można za to inspirować się nimi a na komputerach korzystać ze systemów zapisu znanych z rzeczywistości, z zastrzeżeniem, że dany lud ma własne pismo, a użyte systemy pisma stanowią jedynie reprezentację prawdziwych sposobów zapisu stosowanych wewnątrz conworldu.

Grupowy projekt „języków gamajskich” narodził się w 2018 roku na forumowym Discordzie, w ramach żartów na temat gammy (spółgłoski szczelinowej miękkopodniebiennej dźwięcznej [ɣ]), różnicy zdań oraz personalnej sympatii (lub jej braku) wobec tego dźwięku. Tak też padł pomysł stworzenia rodziny języków, w ramach której każdy mógłby potraktować gammę wedle własnej woli. Punktem wyjścia dla powstania rodziny stała się więc kwestia zaniku lub zachowania występującej w prajęzyku gammy.

W styczniu 2020 roku w projekcie brało udział 9 osób:


Klasyfikacja języków gamajskich

Języki centralne i peryferyjne

Języki gamajskie dzieli się na dwie najbardziej podstawowe grupy, tak zwaną Grupę Centralną oraz Grupę Peryferyjną.

Grupa Centralna obejmuje te języki, w których protogamajska gamma [ɣ]) przeszła w [ŋ]. Należą do niej przede wszystkim języki ngamskie oraz xxx. Ponieważ proces [ɣ] > [ŋ] zaszedł jeszcze przed ostatecznym rozdzieleniem się powyższych grup językowych, możliwym jest, że języki centralne są ze sobą bliżej spokrewnione i stanowią jedną grupę genetyczną, w przeciwieństwie do języków peryferyjnych.

Los gammy w językach peryferyjnych był natomiast różny – niektóre zachowały ją w niemal niezmienionej formie, część natomiast zastąpiła innym dźwiękiem lub zatraciła całkowicie.

Lista języków gamajskich

Historia rozwoju języków gamajskich

Tabela kognatów

Porównanie kognatów u bezpośrednich potomków protogamajskiego

Rodzina

Protogamajski Zongepajcki Prakszapszański język 3 język 4 język 5 język 6 język 7 język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
taghii

/'taɣi:/
"ojciec"

sagai

/'sɐɣaj/
"ojciec"

ŧaꝃe

/ˈtʰakʃe/
"ojciec"

dharaħ

/'ðaraħ/
"matka"

djaslax

/'ðɐslɐkx/
"matka"

đhaga

/ˈðʰaɣa/
"matka"

tiiqar

/'ti:qar/
"brat"

saikhaslo

/'sajχɐslo/
"brat"

teqa

/ˈteqa/
"brat"

kaylaħ

/'kaylaħ/
"siostra"

chełax

/'xeɫɐkx/
"siostra"

ꝁaera

/ˈkʰaeɾa/
"siostra"

ghahan

/'ɣahan/
"syn"

gahan

/'ɣɐhɐn/
"syn"

ꝅaha

/ˈkʃapʃaha/
"syn"

iiyuzu

/'i:juzu/
"córka"

aijużu

/'ajjuzu/
"córka"

eyuzu

/ˈejʉzʉ/
"córka"

nipuur

/'nipu:r/
"wnuk, wnuczka"

ňifauslo

/'ɲifawslo/
"wnuk"

niꝑogo

/ˈnɨpʰoɣo/
"wnuk"

ħahtataghii[1]

/ħahta'taɣi:/
"dziadek"

xahsasagai

/'kxɐhsɐsɐɣai/
"dziadek"

ħahŧaꝃe

/ˈħahtʰakʃe/
"wuj, stryj"

ħahtadharaħ[2]

/ħahta'ðaraħ/
"babcia"

xahsadjaslax

/'kxɐhsɐðɐslɐkx/
"babcia"

hahđhagara

/ˈhahðʰaɣaɾa/
"ciotka, stryjenka"

yuziif

/'juzi:f/
"stryj"

jużaipf

/'juzajpf/
"stryj, wuj"

yuzefi

/ˈjʉzefɨ/
"dziadek"[3]

sitaallin

/'sita:l:in/
"wuj"

cisěľin

/'tʃisɛʎin/
wulgarne określenie mężczyzny

siŧeri

/ˈsɨtʰeɾɨ/
"dziadek"[4]

wiina

/'wi:na/
"ciocia, ciotka"[5]

waina

/'wajnɐ/
"ciocia"

eňa

/ˈenʰa/
"babcia"[6]

kahya

/'kahja/
"ciocia, ciotka"[7]

ꝁaħa

/ˈkʰaħa/
"babcia"[8]

Ludzie i zawody

Protogamajski język 1 język 2 język 3 język 4 język 5 język 6 język 7 język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13

"ojciec"

"matka"

"brat"

"siostra"

"syn"

"córka"

"wnuk, wnuczka"

"dziadek, babcia"

"wójek"

"ciocia"

Części ciała

Protogamajski język 1 język 2 język 3 język 4 język 5 język 6 język 7 język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13

"ojciec"

"matka"

"brat"

"siostra"

"syn"

"córka"

"wnuk, wnuczka"

"dziadek, babcia"

"wójek"

"ciocia"

Hodowla i rolnictwo

Protogamajski język 1 język 2 język 3 język 4 język 5 język 6 język 7 język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13

"ojciec"

"matka"

"brat"

"siostra"

"syn"

"córka"

"wnuk, wnuczka"

"dziadek, babcia"

"wójek"

"ciocia"

Religia i zjawiska przyrodnicze

Protogamajski język 1 język 2 język 3 język 4 język 5 język 6 język 7 język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13

"ojciec"

"matka"

"brat"

"siostra"

"syn"

"córka"

"wnuk, wnuczka"

"dziadek, babcia"

"wójek"

"ciocia"

Liczebniki

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski język 4 język 5 język 6 język 7 język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
hazru

/'hazru/
"jeden, pewien"

hażsolu

/'hɐzsolu/
"jeden"

arru

/'arːʊ/
"jeden"

ur

/'uɾ/
"jeden"

pharu

/'θaru/
"dwa"

zaslu

/'tsɐslu/
"dwa"

łharu

/'ɬʰarʊ/
"dwa"

þor

/'θɔɾ/
"dwa"

dhinnu

/'ðin:u/
"trzy"

džidu

/'dʒidu/
"trzy"

łīnu

/'ɬiːnʊ/
"trzy"

ðün

/'ðyn/
"trzy"

aasau

/'a:saw/
"cztery"

ězo

/'ɛtso/
"cztery"

ozho

/'ɔzʱɔ/
"cztery"

az

/'as/
"cztery"

kargha

/kar'ɣa/
"pięć"

chasloga

/'xɐsloɣɐ/
"pięć"

khalqa

/kʰalˈɣa/
"pięć"

ka'r

/kăɾ/
"pięć"

niirra

/ni:'r:a/
"sześć"

naira

/'najɾɐ/
"sześć"

nēyra

/neːɪˈra/
"sześć"

ner

/'nɛɾ/
"sześć"

saugh

/'sawɣ/
"siedem"

zog

/'tsoɣ/
"siedem"

shok

/sʰɔk̚/
"siedem"

sow

/'sɔw/
"siedem"

wayr

/'wajr/
"osiem"

weslo

/'weslo/
"osiem"

wel

/'wɛl/
"osiem"

wer

/'wɛɾ/
"osiem"

baalla

/'ba:l:a/
"dziewięć"

pěla

/'pɛlɐ/
"dziewięć"

pōla

/'pɔla/
"dziewięć"

ball

/'baʎ/
"dziewięć"

abaagh

/'aba:ɣ/
"dziesięć"

apěg

/'ɐpɛɣ/
"dziesięć"

abok

/'abɔk̚/
"dziesięć"

av

/'af/
"dziesięć"

pharwi

/'θarwi/
"dwadzieścia"

zaslowǩi

/'tsɐslowçi/
"dwadzieścia"

łharwi

/'ɬʰarwɪ/
"dwadzieścia"

karghawwa

/kar.ɣa'w:a/
"pięćdziesiąt"

chaslogawawa

/'xɐsloɣɐwɐwɐ/
"piędziesiąt"

khalqwa

/kʰalˈɣwa/
"piędziesiąt"

saughiw

/'sawɣiw/ "siedemdziesiąt"

zożiw

/'tsoziw/
"siedemdziesiąt"

shoqiw

/'sʰɔɣɪʊ/
"siedemdziesiąt"

phaafyar

/'θa:fjar/
"sto"

zěpfǩojaslo

/'tsɛpfçojɐslo/
"sto"

łhovyal

/'ɬɔvjal/
"sto"

ħahtaphaafyar

/ħahta'θa:fjar/ "tysiąc"[9]

djancho

/'ðɐnxo/
"tysiąc" (neologizm)

odhovyal

/ɔ'dʱɔvjal/
"tysiąc" (nieregularne skrócenie)


  1. dosłownie wielki ojciec
  2. dosłownie wielka matka
  3. ojciec ojca
  4. ojciec matki
  5. siostra ojca
  6. matka ojca
  7. siostra matki
  8. matka matki
  9. dosłownie wielkie sto