Języki gamajskie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(hawwajskie kognaty)
Linia 96: Linia 96:
 
/{{IPA|ˈðʰaɣa}}/<br>
 
/{{IPA|ˈðʰaɣa}}/<br>
 
"matka"
 
"matka"
| '''varach'''
+
| '''varach''' <br>
 +
/{{IPA|'βarax}}/
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 117: Linia 118:
 
/{{IPA|ˈteqa}}/<br>
 
/{{IPA|ˈteqa}}/<br>
 
"brat"
 
"brat"
| '''tekar'''
+
| '''tekar''' <br>
 +
/{{IPA|'tekar}}/
 
|   
 
|   
 
|  
 
|  
Linia 138: Linia 140:
 
/{{IPA|ˈkʰaeɾa}}/<br>
 
/{{IPA|ˈkʰaeɾa}}/<br>
 
"siostra"
 
"siostra"
| '''kełach'''
+
| '''kełach''' <br>
 +
/{{IPA|'kelax}}/
 
|   
 
|   
 
|  
 
|  
Linia 159: Linia 162:
 
/{{IPA|ˈkʃapʃaha}}/<br>
 
/{{IPA|ˈkʃapʃaha}}/<br>
 
"syn"
 
"syn"
| '''hachã'''
+
| '''hachan''' <br>
 +
/{{IPA|'ɣaxan}}/
 
|   
 
|   
 
|
 
|
Linia 180: Linia 184:
 
/{{IPA|ˈejʉzʉ}}/<br>
 
/{{IPA|ˈejʉzʉ}}/<br>
 
"córka"  
 
"córka"  
| '''eyvë'''
+
| '''eyvë'''<br>
 +
/{{IPA|'ejβə}}/
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 201: Linia 206:
 
/{{IPA|ˈnɨpʰoɣo}}/<br>
 
/{{IPA|ˈnɨpʰoɣo}}/<br>
 
"wnuk"  
 
"wnuk"  
| '''nifor'''
+
| '''nifor'''<br>
 +
/{{IPA|'niɸor}}/
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 222: Linia 228:
 
/{{IPA|ˈħahtʰakʃe}}/<br>
 
/{{IPA|ˈħahtʰakʃe}}/<br>
 
"wuj, stryj"  
 
"wuj, stryj"  
|  '''hattatahe'''
+
|  '''hattatahe'''<br>
 +
/{{IPA|'ɣat:ataɣe}}/
 
|  
 
|  
 
|   
 
|   
Linia 243: Linia 250:
 
/{{IPA|ˈhahðʰaɣaɾa}}/<br>
 
/{{IPA|ˈhahðʰaɣaɾa}}/<br>
 
"ciotka, stryjenka"  
 
"ciotka, stryjenka"  
|  '''hattavarach'''
+
|  '''hattavarach'''<br>
 +
/{{IPA|'ɣat:aβarax}}/
 
|  
 
|  
 
|   
 
|   
Linia 264: Linia 272:
 
/{{IPA|ˈjʉzefɨ}}/<br>
 
/{{IPA|ˈjʉzefɨ}}/<br>
 
"dziadek, ojciec ojca"
 
"dziadek, ojciec ojca"
| '''yuzef'''
+
| '''yuvef'''<br>
 +
/{{IPA|'juβeɸ}}/
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 285: Linia 294:
 
/{{IPA|ˈsɨtʰeɾɨ}}/<br>
 
/{{IPA|ˈsɨtʰeɾɨ}}/<br>
 
"dziadek, ojciec matki"
 
"dziadek, ojciec matki"
| '''sitellën'''
+
| '''sitellën'''<br>
 +
/{{IPA|'sitellʲen}}/
 
|
 
|
 
|  
 
|  
Linia 306: Linia 316:
 
/{{IPA|ˈenʰa}}/<br>
 
/{{IPA|ˈenʰa}}/<br>
 
"babcia, matka ojca"
 
"babcia, matka ojca"
| '''wenë'''
+
| '''wenë'''<br>
 +
/{{IPA|'wenə}}/
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  
Linia 325: Linia 336:
 
/{{IPA|ˈkʰaħa}}/<br>
 
/{{IPA|ˈkʰaħa}}/<br>
 
"babcia, matka matki"
 
"babcia, matka matki"
| '''kayë'''
+
| '''kayë'''<br>
 +
/{{IPA|'kajə}}/
 
|  
 
|  
 
|  
 
|  

Wersja z 00:39, 26 sty 2020

Języki gamajskie to projekt grupowy tworzony wspólnie przez użytkowników Polskiego Forum Językowego, polegający na symulacji rozwoju całej rodziny conlangów apriori, wywodząc ją od jednego wspólnego prajęzyka - tytułowego języka protogamajskiego. Z biegiem czasu wokół rodziny języków gamajskich zaczął wyrastać oddzielny conworld, w którym języki te zostały osadzone. Świat ten jest po części luźną wariacją na temat Ziemi (choć Ziemią nie jest), zainspirowaną teoriami Ericha von Dänikena, o warunkach klimatycznych odpowiadających mniej więcej końcowi ostatniej epoki lodowcowej, oraz z możliwym lecz ograniczonym występowaniem magii.

Projekt jest dowodzony przez Borlacha. Podobnie jak w wielu innych forumowych projektach grupowych, jednym z podstawowych założeń jest aprioryczność - nie można w ramach języków gamajskich, czy innych możliwych rodzin językowych występujących w conworldzie, opracowywać języków opartych na językach naturalnych. Można za to inspirować się nimi a na komputerach korzystać ze systemów zapisu znanych z rzeczywistości, z zastrzeżeniem, że dany lud ma własne pismo, a użyte systemy pisma stanowią jedynie reprezentację prawdziwych sposobów zapisu stosowanych wewnątrz conworldu.

Grupowy projekt „języków gamajskich” narodził się w 2018 roku na forumowym Discordzie, w ramach żartów na temat gammy (spółgłoski szczelinowej miękkopodniebiennej dźwięcznej [ɣ]), różnicy zdań oraz personalnej sympatii (lub jej braku) wobec tego dźwięku. Tak też padł pomysł stworzenia rodziny języków, w ramach której każdy mógłby potraktować gammę wedle własnej woli. Punktem wyjścia dla powstania rodziny stała się więc kwestia zaniku lub zachowania występującej w prajęzyku gammy.

W styczniu 2020 roku w projekcie brało udział 9 osób:


Klasyfikacja języków gamajskich

Języki centralne i peryferyjne

Języki gamajskie dzieli się na dwie najbardziej podstawowe grupy, tak zwaną Grupę Centralną oraz Grupę Peryferyjną.

Grupa Centralna obejmuje te języki, w których protogamajska gamma [ɣ]) przeszła w [ŋ]. Należą do niej przede wszystkim języki ngamskie oraz xxx. Ponieważ proces [ɣ] > [ŋ] zaszedł jeszcze przed ostatecznym rozdzieleniem się powyższych grup językowych, możliwym jest, że języki centralne są ze sobą bliżej spokrewnione i stanowią jedną grupę genetyczną, w przeciwieństwie do języków peryferyjnych.

Los gammy w językach peryferyjnych był natomiast różny – niektóre zachowały ją w niemal niezmienionej formie, część natomiast zastąpiła innym dźwiękiem lub zatraciła całkowicie.

Lista języków gamajskich

Historia rozwoju języków gamajskich

Tabela kognatów

Porównanie kognatów u bezpośrednich potomków protogamajskiego

Rodzina

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Hajski Prakszapszański Protohawwajsko-hejdarski język 7 język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
taghii

/'taɣi:/
"ojciec"

sagai

/'sɐɣaj/
"ojciec"

ŧaꝃe

/ˈtʰakʃe/
"ojciec"

tahe
dharaħ

/'ðaraħ/
"matka"

djaslax

/'ðɐslɐkx/
"matka"

đhaga

/ˈðʰaɣa/
"matka"

varach

/'βarax/

tiiqar

/'ti:qar/
"brat"

saikhaslo

/'sajχɐslo/
"brat"

teqa

/ˈteqa/
"brat"

tekar

/'tekar/

kaylaħ

/'kaylaħ/
"siostra"

chełax

/'xeɫɐkx/
"siostra"

ꝁaera

/ˈkʰaeɾa/
"siostra"

kełach

/'kelax/

ghahan

/'ɣahan/
"syn"

gahan

/'ɣɐhɐn/
"syn"

ꝅaha

/ˈkʃapʃaha/
"syn"

hachan

/'ɣaxan/

iiyuzu

/'i:juzu/
"córka"

aijużu

/'ajjuzu/
"córka"

eyuzu

/ˈejʉzʉ/
"córka"

eyvë

/'ejβə/

nipuur

/'nipu:r/
"wnuk, wnuczka"

ňifauslo

/'ɲifawslo/
"wnuk"

niꝑogo

/ˈnɨpʰoɣo/
"wnuk"

nifor

/'niɸor/

ħahtataghii[1]

/ħahta'taɣi:/
"dziadek"

xahsasagai

/'kxɐhsɐsɐɣai/
"dziadek"

ħahŧaꝃe

/ˈħahtʰakʃe/
"wuj, stryj"

hattatahe

/'ɣat:ataɣe/

ħahtadharaħ[2]

/ħahta'ðaraħ/
"babcia"

xahsadjaslax

/'kxɐhsɐðɐslɐkx/
"babcia"

hahđhagara

/ˈhahðʰaɣaɾa/
"ciotka, stryjenka"

hattavarach

/'ɣat:aβarax/

yuziif

/'juzi:f/
"stryj"

jużaipf

/'juzajpf/
"stryj, wuj"

yuzefi

/ˈjʉzefɨ/
"dziadek, ojciec ojca"

yuvef

/'juβeɸ/

sitaallin

/'sita:l:in/
"wuj"

cisěľin

/'tʃisɛʎin/
wulgarne określenie mężczyzny

siŧeri

/ˈsɨtʰeɾɨ/
"dziadek, ojciec matki"

sitellën

/'sitellʲen/

wiina

/'wi:na/
"ciotka (siostra ojca)"

waina

/'wajnɐ/
"ciocia"

eňa

/ˈenʰa/
"babcia, matka ojca"

wenë

/'wenə/

kahya

/'kahja/
"ciotka (siostra matki)"

ꝁaħa

/ˈkʰaħa/
"babcia, matka matki"

kayë

/'kajə/

Ludzie i zawody

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Hajski Prakszapszański Protohawwajsko-hejdarski język 7 język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
ghamma

/'ɣam:a/
"człowiek"

gaba

/'ɣɐbɐ/
"człowiek (starszy)"

laughal

/'lawɣal/
"mężczyzna, mąż"

łogał

/'ɫoɣɐɫ/
"mąż"

limmi

/'lim:i/
"kobieta, żona"

ľibǩi

/'ʎibçi/
"żona"

hitlaa

/'hitla:/
"kapłan, szaman"

jisłě

/'jisɫɛ/
"kapłan, szaman, magik, guślarz"

wayla

/'wajla/
"kobieta, kapłanka, szmanka"

owǩeła

/'owçeɫɐ/
"kapłanka, szamanka, czarownica"

qabrii

/'qabri:/
"król, wódz, bohater"

khapsolai

/'χɐpsolaj/
"wódz, król"

waliig

/'wali:g/
"osoba"

wałaik

/'wɐɫajk/
"osoba"

suwaridu

/'suwaridu/
"myśliwy"

zuwasľitu

/'tsuwɐsʎitu/
"myśliwy"

auf

/'awf/
"pasterz" (dialektalnie również "przewodnik")

opf

/'opf/
"pasterz"

kiigiiru

/'ki:gi:ru/
"rolnik, osoba robiąca w polu"

chaikaislu

/'xajkajslu/
"rolnik"

qadunu

/'qadunu/
"jeździec, osoba doglądająca koni"

khatunu

/'χɐtunu/
"hodowca"

Części ciała

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Hajski Prakszapszański Protohawwajsko-hejdarski język 7 język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
asuwan

/'asuwan/
"głowa"

zuumak

/'zu:mak/
"oko"

nirrya

/'nir:ja/
"łza"

daguum

/'dagu:m/
"ucho"

ħarrtaaq

/'ħar:ta:q/
"krew"

warghat

/'warɣat/
"policzek, broda, szczęka"

tayrim

/'tajrim/
"noga"

sukayrim

/'sukajrim/
"kolano"

ayn

/'ajn/
"ręka, dłoń"

kahin

/'kahin/
"kość"

yuugan

/'ju:gan/
"ząb"

qiwaħ

/'qiwaħ/
"serce"
qiwaħ
/'qiwaħ/
"wierzyć"

farra, farrah

/'far:a/, /'far:ah/
"wątroba"
farrah
/'far:ah/
"kochać"

ruubu

/'ru:bu/
"włosy, sierść"

Hodowla i rolnictwo

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Hajski Prakszapszański Protohawwajsko-hejdarski język 7 język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13

"ojciec"

"matka"

"brat"

"siostra"

"syn"

"córka"

"wnuk, wnuczka"

"dziadek, babcia"

"wójek"

"ciocia"

Religia i zjawiska przyrodnicze

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Hajski Prakszapszański Protohawwajsko-hejdarski język 7 język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13

"ojciec"

"matka"

"brat"

"siostra"

"syn"

"córka"

"wnuk, wnuczka"

"dziadek, babcia"

"wójek"

"ciocia"

Liczebniki

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Hajski Prakszapszański Protohawwajsko-hejdarski język 7 język 8 język 9 język 10 język 11 język 12 język 13
hazru

/'hazru/
"jeden, pewien"

hażsolu

/'hɐzsolu/
"jeden"

arru

/'arːʊ/
"jeden"

ur

/'uɾ/
"jeden"

hazor

/'ɦäzor/
"jeden"

pharu

/'θaru/
"dwa"

zaslu

/'tsɐslu/
"dwa"

łharu

/'ɬʰarʊ/
"dwa"

þor

/'θɔɾ/
"dwa"

par

/'pär/
"dwa"

dhinnu

/'ðin:u/
"trzy"

džidu

/'dʒidu/
"trzy"

łīnu

/'ɬiːnʊ/
"trzy"

ðün

/'ðyn/
"trzy"

bin

/'bʲin/
"trzy"

aasau

/'a:saw/
"cztery"

ězo

/'ɛtso/
"cztery"

ozho

/'ɔzʱɔ/
"cztery"

az

/'as/
"cztery"

ós

/'oːs/
"cztery"

kargha

/kar'ɣa/
"pięć"

chasloga

/'xɐsloɣɐ/
"pięć"

khalqa

/kʰalˈɣa/
"pięć"

ka'r

/kăɾ/
"pięć"

kar

/'kär/
"pięć"

niirra

/ni:'r:a/
"sześć"

naira

/'najɾɐ/
"sześć"

nēyra

/neːɪˈra/
"sześć"

ner

/'nɛɾ/
"sześć"

ner

/'ɲer/
"sześć"

saugh

/'sawɣ/
"siedem"

zog

/'tsoɣ/
"siedem"

shok

/sʰɔk̚/
"siedem"

sow

/'sɔw/
"siedem"

soch

/'sox/
"siedem"

wayr

/'wajr/
"osiem"

weslo

/'weslo/
"osiem"

wel

/'wɛl/
"osiem"

wer

/'wɛɾ/
"osiem"

ver

/'vʲer/
"osiem"

baalla

/'ba:l:a/
"dziewięć"

pěla

/'pɛlɐ/
"dziewięć"

pōla

/'pɔla/
"dziewięć"

ball

/'baʎ/
"dziewięć"

bol

/'bol/
"dziewięć"

abaagh

/'aba:ɣ/
"dziesięć"

apěg

/'ɐpɛɣ/
"dziesięć"

abok

/'abɔk̚/
"dziesięć"

av

/'af/
"dziesięć"

avuch

/'ävux/
"dziesięć"

pharwi

/'θarwi/
"dwadzieścia"

zaslowǩi

/'tsɐslowçi/
"dwadzieścia"

łharwi

/'ɬʰarwɪ/
"dwadzieścia"

karghawwa

/kar.ɣa'w:a/
"pięćdziesiąt"

chaslogawawa

/'xɐsloɣɐwɐwɐ/
"piędziesiąt"

khalqwa

/kʰalˈɣwa/
"piędziesiąt"

saughiw

/'sawɣiw/ "siedemdziesiąt"

zożiw

/'tsoziw/
"siedemdziesiąt"

shoqiw

/'sʰɔɣɪʊ/
"siedemdziesiąt"

phaafyar

/'θa:fjar/
"sto"

zěpfǩojaslo

/'tsɛpfçojɐslo/
"sto"

łhovyal

/'ɬɔvjal/
"sto"

ħahtaphaafyar

/ħahta'θa:fjar/ "tysiąc"[3]

djancho

/'ðɐnxo/
"tysiąc" (neologizm)

odhovyal

/ɔ'dʱɔvjal/
"tysiąc" (nieregularne skrócenie)


  1. dosłownie wielki ojciec
  2. dosłownie wielka matka
  3. dosłownie wielkie sto