Języki gamajskie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 961: Linia 961:
 
/{{IPA|'t͡sakʀũ}}/ <br>
 
/{{IPA|'t͡sakʀũ}}/ <br>
 
"ucho"
 
"ucho"
| '''doy̌ü'''
+
| '''zoy̌ü'''
/{{IPA|'d͡ʒy}}/ <br>
+
/{{IPA|'d͡ʒy}}/ <br>
 
"ucho"
 
"ucho"
 
|  
 
|  

Wersja z 17:59, 19 wrz 2020

Raħ Ghammarasa Czytasz artykuł z serii Pragamajowie. | Język protogamajski (Słownik · Lista Swadesha · Rodzina języków gamajskich) · Mitologia · Nuzaarghis · Step Gamajski

Języki gamajskie to projekt grupowy tworzony wspólnie przez użytkowników Polskiego Forum Językowego, polegający na symulacji rozwoju całej rodziny conlangów apriori, wywodząc ją od jednego wspólnego prajęzyka - tytułowego języka protogamajskiego. Z biegiem czasu wokół rodziny języków gamajskich zaczął wyrastać oddzielny conworld, w którym języki te zostały osadzone. Świat ten jest po części luźną wariacją na temat Ziemi (choć Ziemią nie jest), zainspirowaną teoriami Ericha von Dänikena, o warunkach klimatycznych odpowiadających mniej więcej końcowi ostatniej epoki lodowcowej, oraz z możliwym lecz ograniczonym występowaniem magii.

Projekt jest dowodzony przez Borlacha. Podobnie jak w wielu innych forumowych projektach grupowych, jednym z podstawowych założeń jest aprioryczność - nie można w ramach języków gamajskich, czy innych możliwych rodzin językowych występujących w conworldzie, opracowywać języków opartych na językach naturalnych. Można za to inspirować się nimi a na komputerach korzystać ze systemów zapisu znanych z rzeczywistości, z zastrzeżeniem, że dany lud ma własne pismo, a użyte systemy pisma stanowią jedynie reprezentację prawdziwych sposobów zapisu stosowanych wewnątrz conworldu.

Grupowy projekt „języków gamajskich” narodził się w 2018 roku na forumowym Discordzie, w ramach żartów na temat gammy (spółgłoski szczelinowej miękkopodniebiennej dźwięcznej [ɣ]), różnicy zdań oraz personalnej sympatii (lub jej braku) wobec tego dźwięku. Tak też padł pomysł stworzenia rodziny języków, w ramach której każdy mógłby potraktować gammę wedle własnej woli. Punktem wyjścia dla powstania rodziny stała się więc kwestia zaniku lub zachowania występującej w prajęzyku gammy.

W wrześniu 2020 roku w projekcie brało udział 11 osób:


Klasyfikacja języków gamajskich

Języki centralne i peryferyjne

Języki gamajskie dzieli się na dwie najbardziej podstawowe grupy, tak zwaną Grupę Centralną oraz Grupę Peryferyjną.

Grupa Centralna obejmuje te języki, w których protogamajska gamma [ɣ] przeszła w [ŋ]. Należą do niej przede wszystkim języki ngamskie, ńanyjskie oraz ńamski, a także naumowski. Ponieważ proces [ɣ] > [ŋ] zaszedł jeszcze przed ostatecznym rozdzieleniem się powyższych grup językowych, możliwym jest, że języki centralne są ze sobą bliżej spokrewnione i stanowią jedną grupę genetyczną, w przeciwieństwie do języków peryferyjnych.

Los gammy w językach peryferyjnych był natomiast różny – niektóre zachowały ją w niemal niezmienionej formie, część natomiast zastąpiła innym dźwiękiem lub zatraciła całkowicie.

Lista języków gamajskich

Grupa centralna

Grupa peryferyjna

Historia rozwoju języków gamajskich

Etap 0

Lupa2.gif
Główny artykuł: Język protogamajski
Lupa2.gif
Zobacz też: Pragamajowie

Etap I

Rozpad wspólnoty protogamajskiej

Etap II

Etap III

Tabela kognatów

Porównanie kognatów u bezpośrednich potomków protogamajskiego

Rodzina

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski Czyrejski Gowojski język 10 język 11 język 12 język 13
taghii

/'taɣi:/
"ojciec"

sagai

/'sɐɣaɪ̯/
"ojciec"

taqey

/ˈtʰaɣeɪ̯/
"ojciec"

tahei

/ˈtaʔej/
"ojciec"

ŧaꝃe

/ˈtʰakʃe/
"ojciec"

tahe

/'taɣe/

cåkne

/'t͡sɔ̞knə/
"ojciec"

daizî
/dai̯'ʒi/
"ojciec"
cokní

/t͡sɔ'kniː/
"ojciec"

dharaħ

/'ðaraħ/
"matka"

ðaslax

/'ðɐslɐk͡x/
"matka"

cara

/ˈɬara/
"matka"

ðarai

/ðaraj/
"matka"

đhaga

/ˈðʰaɣa/
"matka"

varach

/'βarax/

şarår

/ʂæ'rɔ̞r/
"matka"

vzie
/'vʒɛ/
"matka"
dórór

/dɔː'ɹɔːɹ/
"matka"

tiiqar

/'ti:qar/
"brat"

saikhaslo

/'saɪ̯χɐslo/
"brat"

teyqar

/ˈtʰeɪ̯ɣal/
"brat"

taiğar

/ˈtajɣaɾ/
"brat"

teqa

/ˈteqa/
"brat"

tekar

/'tekar/

ćikår

/t͡ɕi'kɔ̞r/
"brat"

cíquel
/t͡ʃikʷɛl/
"brat"
cikór

/t͡si'lɔːɹ/
"brat"

kaylaħ

/'kaylaħ/
"siostra"

chełax

/'xeɫɐk͡x/
"siostra"

kela

/ˈkʰɛla/
"siostra"

kail

/kajɫ/
"siostra"

ꝁaera

/ˈkʰaeɾa/
"siostra"

kełach

/'kelax/

kaiłår

/käɪ̯'wɔ̞r/
"siostra"

celie
/'t͡ʃɛlʲɛ/
"siostra"
kailór

/kaɪ̯'lɔːɹ/
"siostra"

ghahan

/'ɣahan/
"syn"

gahan

/'ɣɐhɐn/
"syn"

qān

/xãː/
"syn"

ꝅaha

/ˈkʃapʃaha/
"syn"

hachan

/'ɣaxan/

naún

/'näʊ̯n/
"syn"

cran
/kʀã/
"syn"
hohau

/ɣɔ'ɣaʊ̯/
"syn"

iiyuzu

/'i:juzu/
"córka"

aijuszu

/'aɪ̯juzu/
"córka"

ēyuzu

/ˈɛːjʊzʊ/
"córka"

oyu

/ojuw/
"dziecko"

eyuzu

/ˈejʉzʉ/
"córka"

eyzë

/'ejzə/

airó

/äɪ̯'ro/
"córka"

íjúz
/'ijuʒ/
"córka"
ijór

/i'jɔːɹ/
"córka"

nipuur

/'nipu:r/
"wnuk, wnuczka"

ňifauslo

/'ɲifaʊ̯slo/
"wnuk"

nipowr

/ˈnɪbʱoʊ̯l/
"wnuk, wnuczka"

nibour

/nibowɾ/
"wnuk, wnuczka"

niꝑogo

/ˈnɨpʰoɣo/
"wnuk"

nifor

/'niɸor/

nebǘr

/ne'byr/
"wnuk"

nibul
/'ɲɪbɯl/
"wnuk"
nepűr

/nɛ'pyːɹ/
"wnuk"

ħahtataghii[1]

/ħahta'taɣi:/
"dziadek"

xahsasagai

/'kxɐːsɐsɐɣaɪ̯/
"dziadek"

ataqey

/ˈadʱaɣeɪ̯/
"dziadek"

ğaidatahei

/'ɣajdataʔej/
"dziadek"

ħahŧaꝃe

/ˈħahtʰakʃe/
"wuj, stryj"

hattatahe

/'ɣat:ataɣe/

hattaizî/hattez
/hat.tai̯'ʒi/'hat.tɛʒ/
"dziadek"
rašokní

/ɹaʃɔ'kniː/
"dziadek"

ħahtadharaħ[2]

/ħahta'ðaraħ/
"babcia"

xahsaðaslax

/'kxɐːsɐðɐslɐk͡x/
"babcia"

acara

/ˈaɮara/
"babcia"

ğaidaðar

/'ɣajdaðaɾ/
"babcia"

hahđhagara

/ˈhahðʰaɣaɾa/
"ciotka, stryjenka"

hattavarach

/'ɣat:aβarax/

hattza
/'hat.tza/
"babcia"
radórór

/ɹadɔː'ɹɔːɹ/
"babcia"

yuziif

/'juzi:f/
"stryj"

uszaipf

/'uzaɪ̯p͡f/
"stryj, wuj"

yuzeyf

/ˈjʊzeɪ̯p̚/
"stryj"

yuwei

/juwej/
"wuj, stryj"

yuzefi

/ˈjʉzefɨ/
"dziadek, ojciec ojca"

yuzef

/'juzeɸ/

jaŕí

/jæ'rʲi/
"kuzyn"

juzî
/jɯ'ʒi/
"stryj"
jar

/'jaɹ/
"kuzyn"

sitaallin

/'sita:l:in/
"wuj"

žisěľin

/'t͡ʃisɛʎin/
wulgarne określenie mężczyzny

sitōlin

/ˈsʰɪdʱɔːlɪ̃/
"wuj"

sedelį

/sɛdɛʎiw̃/
"daleki krewny, bądź osoba bliska niebędąca członkiem rodziny"

siŧeri

/ˈsɨtʰeɾɨ/
"dziadek, ojciec matki"

sitellën

/'sitellʲen/

secálen

/se't͡sælən/
"stryj, wuj"

zidaien
/ʒɪ'dai̯ɛ̃/
"wuj"
secóglä

/sɛ't͡sɔːglæ/
"stryj, wuj"

wiina

/'wi:na/
"ciotka (siostra ojca)"

waina

/'waɪ̯nɐ/
"ciocia"

weyna

/'weɪ̯na/
"ciotka (siostra ojca)"

eňa

/ˈenʰa/
"babcia, matka ojca"

wenë

/'wenə/

źinå

/ʑi'nɔ̞/
"kuzynka"

vin
/vɪ̃/
"ciotka (siostra ojca)"
vim

/'vim/
"kuzynka"

kahya

/'kahja/
"ciotka (siostra matki)"

ołł. chaja

/'xɐjɐ/
"dziewczyna"

kaya

/ˈkʰaja/
"ciotka (siostra matki)"

kai

/kaj/
"ciocia"

ꝁaħa

/ˈkʰaħa/
"babcia, matka matki"

kayë

/'kajə/

kaúja

/'käʊ̯jɐ/
"ciotka"

gas
/gaʃ/
"ciotka (siostra matki)"
kow

/'kɔw/
"ciocia"

Ludzie i zawody

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski Czyrejski Gowojski język 10 język 11 język 12 język 13
ghamma

/'ɣam:a/
"człowiek"

gaba

/'ɣɐbɐ/
"człowiek"

hąn

/ˈʔaw̃n/
"On (człowiek narodu Onów)"

ꝅama

/ˈkʃapʃama/
"człowiek"

naumå

/näʊ̯'mɔ̞/
"człowiek"

cranz

/kʀãʒ/
"człowiek"

how

/'ɣɔw/
"człowiek"

laughal

/'lawɣal/
"mężczyzna, mąż"

łogał

/'ɫoɣɐɫ/
"mąż"

lauhal

/'lawʔal/
"mężczyzna, małżonek"

laoꝅa

/ˈʟaokʃapʃa/
"mężczyzna"

łauknåł

/wäʊ̯k'nɔ̞w/
"mężczyzna"

luogel

/'lu̯ɔgəl/
"mężczyzna"

lukno

/lu'knɔ/
"mężczyzna"

limmi

/'lim:i/
"kobieta, żona"

ľibi

/'ʎibi/
"żona"

lįn

/'ʎiw̃n/
"kobieta"

rimi

/ˈɾɨmɨ/
"kobieta"

líme

/'limə/
"kobieta"

lienz

/ʝɛ̃ʒ/
"kobieta"

lämé

/læ'mɛː/
"kobieta"

hitlaa

/'hitla:/
"kapłan, szaman"

jisłě

/'iːsɫɛ/
"kapłan, szaman, magik, guślarz"

ğehl

/'ɣɛʔɫ/
"kapłan, doradca"

hitra

/ˈhɨtɾa/
"król"

žéssa

/'ʒesːɐ/
"kapłan"

sidlo

/'ʃɪdlɔ/
"władca, kapłan"

wayla

/'wajla/
"kobieta, kapłanka, szmanka"

weła

/'weɫɐ/
"kapłanka, szamanka, czarownica"

wail

/'wajɫ/
"sługa, nierządnica"

waera

/ˈwaeɾa/
"kapłan"

vałå

/væ'wɔ̞/
"kapłanka"

vel

/vɛl/
"władczyni, kapłanka"

vaił

/'vaɪ̯ɫ/
"dziwka"

qabrii

/'qabri:/
"król, wódz, bohater"

khapsolai

/'χɐpsolaɪ̯/
"wódz, król"

ğamrei

/'ɣamɾej/
"wódz"

choúpre

/'xoʊ̯prə/
"wódz"

quabrie

/'kʷabri̯ə/
"król, dowódca"

chobrí

/xɔb'ɹiː/
"wódz"

waliig

/'wali:g/
"osoba"

wałaik

/'wɐɫaɪ̯k/
"osoba"

waleing

/'walejŋ/
"człowiek"

wari

/ˈwaɾɨ/
"osoba"

vaĺík

/væ'ʎik/
"obcokrajowiec" våłk /'vɔ̞wk/
"innowierca"

vailîc

/vai̯'lik/
"współplemienny, członek plemienia"

volih

/vɔ'liɣ/
"obcy człowiek"

suwaridu

/'suwaridu/
"myśliwy"

zuwasľitu

/'t͡suwɐsʎitu/
"myśliwy"

sowereu

/'sowɛrew/
"myśliwy"

šuwagiđu

/ˈʃʉwaɣɨdʰʉ/
"myśliwy"

saúretu

/'säʊ̯rətu/
"myśliwy"

zuorjôt

/zu̯ɔr'jɔt/
"myśliwy"

ƕavóräð

/ʍa'vɔːɹæð/
"myśliwy"

auf

/'awf/
"pasterz" (dialektalnie również "przewodnik")

opf

/'op͡f/
"pasterz"

au

/'aw/
"pasterz"

ao

/ao/
"przywódca, bohater, wódz"

aúf

/'äʊ̯f/
"pasterz"

op

/ɔp}/
"przewodnik, pasterz"

uf

/'uf/
"pasterz"

kiigiiru

/'ki:gi:ru/
"rolnik, osoba robiąca w polu"

chaikaislu

/'xaɪ̯kaɪ̯slu/
"rolnik"

keiğoir

/'kejɣojɾ/
"rolnik"

keꝃegu

/ˈkekʃeɣʉ/
"rolnik"

šišíru

/ʃi'ʃiru/
"rolnik"

cíôr

/t͡ʃi.'ɔr/
"artystokrata" cízír /'t͡ʃiʒir/
"rolnik"

čiy̌ír

/t͡ʃi'd͡ʒiːɹ/
"rolnik"

qadunu

/'qadunu/
"jeździec, osoba doglądająca koni"

khatunu

/'χɐtunu/
"hodowca"

ğowun

/'ɣowun/
"jeździec, kawaleria"

qađuňu

/ˈqadʰʉnʰʉ/
"jeździec"

chasónu

/xæ'sonu/
"jeździec"

quaitzun

/ 'kʷai̯t͡sɯ̃/
"jeździec"

chowém

/xɔ'wɛːm/
"jeździec"

Części ciała

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski Czyrejski Gowojski język 10 język 11 język 12 język 13
asuwan

/'asuwan/
"głowa"

azuwan

/'ɐt͡suwɐn/
"rozum"

osową

/ˈosowaw̃/
"głowa"

ašuwan

/ˈašʉwan/
"głowa"

bazaún

/bæ'zäʊ̯n/
"głowa"

zuvan

/'zɯvã/
"głowa"

oƕavau

/ɔˈʍavaʊ̯/
"głowa"

zuumak

/'zu:mak/
"oko"

szaumach

/'zaʊ̯mɐx/
"oko"

zaumah

/ˈzawmaʔ/
"oko"

zom̌ak

/ˈzomʰak/
"spoglądać"

zom̌a
/ˈzomʰa/
"oko"

ŕümåch

/rʲy'mɔ̞x/
"oko"

zúmaic

/'zumai̯k/
"oko"

ärümoch

/æ'ɹymɔx/
"oko"

nirrya

/'nir:ja/
"łza"

ňija

/'ɲijɐ/
"woda"

nerr

/'nɛr/
"woda"

nirya

/ˈnɨrja/
"woda morska"

niŕå

/ni'rʲɔ̞/
"sól"

nirie

/'nɪri̯ə/
"łza, ciecz"

néru

/nɛː'ɹu/
"sól"

daguum

/'dagu:m/
"ucho"

takaum

/'tɐkaʊ̯m/
"ucho, słuch"

dağǫ

/'daɣow̃/
"ucho"

đakom

/ˈdʰakom/
"przysłuchiwać się"

đako
/ˈdʰako/
"ucho"

şaušǘm

/ʂäʊ̯'ʃym/
"ucho"

tzacrún

/'t͡sakʀũ/
"ucho"

zoy̌ü

/zɔ'd͡ʒy/
"ucho"

ħarrtaaq

/'ħar:ta:q/
"krew"

xorsěkh

/'kxoɾsɛχ/
"krew"

ğarrtah

/'ɣartaʔ/
"krew"

ħarŧaka

/ˈħartʰaka/
"krew"

raurcaík

/räʊ̯r't͡säɪ̯k/
"krew"

hairtav

/'xai̯rtav/
"krew"

rórcak

/ɹɔːɹ't͡sak/
"krew"

warghat

/'warɣat/
"policzek, broda, szczęka"

waslogas

/'wɐsloɣɐs/
"broda"

warhah

/'waɾʔaʔ/
"twarz"

warꝅa

/ˈwarkʃapʃa/
"broda"

varnås

/vær'nɔ̞s/
"szczęka"

varge

/'vargə/
"twarz, buzia"

vórhos

/vɔːɹ'ɣɔs/
"życie, usta"

tayrim

/'tajrim/
"noga"

šesľim

/'ʃesʎim/
"noga"

teirį

/'tejɾiw̃/
"stopa"

ŧaegi

/ˈtʰaeɣɨ/
"noga"

cairém

/t͡säɪ̯'rem/
"noga"

derin

/derɪ̃/
"noga, stopa"

ceirä

/t͡sɛɪ̯ː'ɹæ/
"noga"

sukayrim

/'sukajrim/
"kolano"

zusėsľim

/'t͡susisʎim/
"kolano"

sogeirį

/'soɡejriw̃/
"staw"

suꝁaegi

/ˈsukʰaeɣɨ/
"kolano"

sogaírem

/so'gäɪ̯rəm/
"kolano"

zugerin

/zu'gerɪ̃/
"kolano"

ƕekeirä

/ʍɛ'kɛɪ̯ɹæ/
"kolano, łokeć"

ayn

/'ajn/
"ręka, dłoń"

en

/'en/
"dłoń"


/'aj̃/
"czyn"

/ew̃/
"końcowka używana do tworzenia czasowników od rzeczowników"

ae

/ˈae/
"siła"

aín

/'äɪ̯n/
"ręka"

en

/'ɛ̃/
"ręka, dłoń"

ai

/'aɪ̯/
"ręka"

kahin

/'kahin/
"kość"

chajin

/'xɐjin/
"ręka"

keğį

/'keɣiw̃/
"kość"

ꝁahi

/ˈkʰahɨ/
"kość"

čín

/'t͡ʃin/
"kość"

gaîn

/ga.'ɪ̃/
"kość"

kojä

/kɔ'jæ/
"trup"

čin /'t͡ʃin/
"kość"

yuugan

/'ju:gan/
"ząb"

aukan

/'aʊ̯kɐn/
"ząb"

yauğą

/'jawɣaw̃/
"ząb"

yoga

/ˈjoɣa/
"ząb"

jükån

/jy'kɔ̞n/
"ząb"

júcran

/'jukʀã/
"ząb"
cron /'kʀɔ̃/
"szczęka"

jügau

/jy'gaʊ̯/
"ząb"

qiwaħ

/'qiwaħ/
"serce"
qiwaħ
/'qiwaħ/
"wierzyć"

siwax

/'siwɐk͡x/
"serce"

ğewai

/'ɣewaj/
"serce, wiara, wierzyć"

hhiwaħa

/ˈʡɨwaħa/
"serce"

hhiwaħ
/ˈʡɨwaħ/
"mieć nadzieję"

quivai

/'kʷivai̯/
"serce, wierność, wiara"

farra, farrah

/'far:a/, /'far:ah/
"wątroba"
farrah
/'far:ah/
"kochać"

pforah

/'p͡foɾɐː/
"miłość"

farr

/'far/
"wątroba"
farrai
/'faraj/
"miłość, kochać"

faga

/ˈfaɣa/
"pieczeń, wątroba"

fagah
/ˈfaɣah/
"wierzyć"

furaú

/fu'räʊ̯/
"serce"

far

/'far/
"wnętrzności ogólnie"
for /'fɔr/
"miłość"

fór

/'fɔːɹ/
"serce"

ruubu

/'ru:bu/
"włosy, sierść"

oslaupu

/'oslaʊ̯pu/
"włosy"

ruv

/'ɾuf/
"włosy, sierść"

loƀu

/ˈlobʰʉ/
"włos"

ŕüpó

/rʲy'po/
"włosy" (rzeczownik niepoliczalny)

rúp

/'rup/
"włosy"

ärübvé

/æ'ɹybvɛː/
"włosy" (rzeczownik niepoliczalny)

Hodowla i rolnictwo

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski Czyrejski Gowojski język 10 język 11 język 12 język 13
karrad

/'kar:ad/
"zboże"

chorat

/'xoɾɐt/
"zboże"

karran

/ˈkaran/
"pszenica"

kuraús

/ku'räʊ̯s/
"kłos"

kórol

/kɔː'ɹɔl/
"kłos"

buurtiis

/'bu:rti:s/
"pole"

pauslosaiz

/'paʊ̯slosaɪ̯t͡s/
"pole"

bourtei

/ˈbowɾtej/
"pole"

fürćí

/fyr't͡ɕi/
"pole"

bűrc

/'byːɹt͡s/
"pole"

ziim

/'zi:m/
"orać"

szaiměj

/'zaɪ̯mɛj/
"orać"

zeimį

/ˈzejmiw̃/
"orać"

zeim
/ˈzejm/
"pług"

ŕím

/'rʲim/
"orać"

äri

/æ'ɹi/
"orać"

pahag

/'pahag/
"siać"

fahakěj

/'fɐhɐkɛj/
"siać"

fahak
/'fɐhɐk/
"ziarno"

pağangą

/ˈpaɣaŋaw̃/
"siać"

pağang
/ˈpaɣaŋ/
"ziarno"

paúk

/'päʊ̯k/
"siać"

pohoh

/pɔ'ɣɔɣ/
"siać"

sahmat

/'sahmat/
"mleć, miażdżyc"

zahmasěj

/'ts͡ɐːmɐsɛj/
"mleć"

saúmas

/'säʊ̯mɐs/
"mleć"

somos

/sɔ'mɔs/
"mleć"

haluz

/'haluz/
"ziarno"

ghåłar

/'ɣɔ̞wɐr/
"ziarno"

holár

/ɣɔ'laːɹ/
"ziarno"

asaal

/'asa:l/
"mleko"

azěł

/'ɐt͡sɛɫ/
"mleko"

bazáł

/bæ'zæw/
"mleko"

osa

/ɔ'sa/
"mleko"

yugtun

/'jugtun/
"miód, miód pitny"

uksun

/'uksun/
"miód"

jukcón

/juk't͡son/
"miód"

wehsfe

/wɛɣ'sfɛ/
"miód"

hautlaa

/'hawtla:/
"wypas"

hosłě

/'hosɫɛ/
"wypas"

ghaússa

/'ɣäʊ̯sːɐ/
"wypas"

hucló

/ɣu'clɔː/
"wypas"

saman

/'saman/
"jarzmo"

zaman

/'t͡sɐmɐn/
"jarzmo"

samån

/sæ'mɔ̞n/
"jarzmo"

somau

/sɔ'maʊ̯/
"jarzmo"

Religia i zjawiska przyrodnicze

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski Czyrejski Gowojski język 10 język 11 język 12 język 13
phannif

/'θan:if/
"niebo"

zadzipf

/'t͡sɐd͡zip͡f/
"niebo"

toúne

/'toʊ̯nə/
"niebo"

ton

/'tɔn/
"niebo"

zayla

/'zajla/
"gwiazda"

šzeła

/'ʒeɫɐ/
"gwiazda"

raiłå

/räɪ̯'wɔ̞/
"gwiazda"

äraił

/æ'ɹaɪ̯ɫ/
"gwiazda"

gauda

/'gawda/
"dzień"

kota

/'kotɐ/
"dzień"

chauså

/xäʊ̯'sɔ̞/
"dzień"

guw

/'guw/
"dzień"

baylar

/'bajlar/
"noc"

pełaslo

/'peɫɐslo/
"noc"

faiłår

/fäɪ̯'wɔ̞r/
"noc"

bailór

/baɪ̯'lɔːɹ/
"noc"

raawwiya

/'ra:w:ija/
"bóg"

oslěwawija

/'oslɛwawijɐ/
"bóg"

raghaú

/ræ'ɣäʊ̯/
"bóg"

Ražéjo

[raˈʒɛːjɔ]
"najwyższy bóg religji gowojskiej"

äražéj /æˈɹaʒɛːj/
"bóg"

aaħura

/'a:ħura/
"anioł, dobry duch"

ěxusla

/'ɛk͡xuslɐ/
"duch"

arǘra

/æ'ryrɐ/
"duch"

árür

/aːˈɹyɹ/
"duch"

aaħrriim

/'a:ħr:i:m/
"demon, zły duch"

ěxraim

/'ɛk͡xraɪ̯m/
"demon, szatan"

raíŕim

/'räɪ̯rʲim/
"demon"

äreiri

/æˈɹɛɪ̯ɹi/
"demon"

yinmadh

/'jinmað/
"księżyc, miesiąc"

inmað

/'inmɐð/
"księżyc"

janmaút

/jæn'mäʊ̯t/
"księżyc"

jenmoz

/jɛnˈmɔz/
"księżyc"

ghaabii

/'ɣa:bi:/
"słońce"

gěpai

/'ɣɛpaɪ̯/
"słońce"

nápe

/'næpə/
"słońce"

habí

/ɣaˈbiː/
"słońce"

aab

/'a:b/
"ziemia, kraina"

ěp

/'ɛp/
"kraina"

aíp

/'äɪ̯p/
"kraina, ziemia (w terenie)"

ab

/ˈab/
"ziemia (w terenie)"

katara

/'katara/
"woda"

chasasla

/'xɐsɐslɐ/
"morze"

kacåra

/kæ't͡sɔ̞rɐ/
"jezioro"

kosfór

/kɔˈsfɔːɹ/
"jezioro"

faatraa

/'fa:tra:/
"ogień"

pfěslě

/'p͡fɛslɛ/
"ogień"

facrá

/fæt͡s'ræ/
"ogień"

fašró

/faʃ'ɹɔː/
"ogień"

dhurqagh

/'ðurqaɣ/
"wiatr"

ðuslokhag

/'ðusloχɐɣ/
"wiatr"

şürchånk

/ʂyr'xɔ̞ŋk/
"wiatr"

qurran

/'qur:an/
"burza"

khuran

/'χuɾɐn/
"załamanie pogody"

chairån

/xäɪ̯'rɔ̞n/
"burza"

þérau

/θɛː'ɹaʊ̯/
"burza"

Zaimki osobowe

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski Czyrejski Gowojski język 10 język 11 język 12 język 13
ghau

/'ɣaw/
"ja"

go

/'ɣo/
"ja"

qo

//
"ja"

naú

/'näʊ̯/
"ja"

go
//
"ja"

/'ɣuː/
"ja"

lii

/'liː/
"ty"

łai

/'ɫɐɪ̯/
"ty"

ley

/leɪ̯/
"ty"

ĺí

/'ʎi/
"ty"


/'ʝi/
"ty"

/'liː/
"ty"

dhilii

/'ðiliː/
"Ty (grzecznościowe)"

şeĺí

/ʂe'ʎi/
"Ty (grzecznościowe)"

vzil
/vʒɪl/
"Ty"
delí

/dɛ'liː/
"Ty"

pay

/'paj/
"on"

pe[3]

/'pe/
"on"

be[4]

//
"ona", "on"

paí

/'päɪ̯/
"on"

pe
//
"ona", "on"
paí

/'paɪ̯ː/
"on"

dhipay

/'ðipaj/
"On (grzecznościowe)"

şepaí

/ʂe'päɪ̯/
"on"

zifayya

/'zifajːa/
"my (du.)"

šzipfajěja

/'ʒipfɐjɛjɐ/
"my (du.)"

zifeya

/ˈsɪvɛja/
"my (inkl.)"

rauyá

/räʊ̯'d͡zæ/
"My (grzecznościowe)"

ziasie
/'ʒaʃɛ/
"my oba"
uuruyya

/'uːrujːa/
"wy (du.)"

ujěja [5]

/'ujɛjɐ/
"wy (du.)"

urie
/'ɯrjɛ/
"wy dwa"
zifa

/'zifa/
"my"

šzipfa

/'ʒipfɐ/
"my"

zifa

/ˈsɪva/
"my (ekskl.)"

raú

/'räʊ̯/
"my"

zias
/ʒaʃ/
"my"
räƕ

/'ɹæʍ/
"my"

uur

/'uːr/
"wy"

auslo

/'aʊ̯slo/
"wy"

owr

/oʊ̯l/
"wy"

ǘr

/'yr/
"wy"

úl
/ul/
"wy"
ür

/'yɹ/
"wy"

dhinuur

/'ðinuːr/
"Wy (grzecznościowe)"

şǘr

/'ʂyr/
"Wy (grzecznościowe)"

vzílul
/'vʒilɯl/
"Wy"
dür

/'dyɹ/
"Wy"

qa

/'qa/
"oni"

kha, khado

/'χɐ/, /'χɐdo/
"oni", "oni (du.)"

kka

/kːa/
"one", "oni"

chå

/'xɔ̞/
"oni"

qua
/kʷa/
"oni", "one"
fo

/'fɔ/
"oni"

dhiqa

/'ðiqa/
"Oni (grzecznościowe)"

şechå

/ʂe'xɔ̞/
"Oni (grzecznościowe)"

Liczebniki

Protogamajski Zongepajcki Prachamski Onski Baukut Prakszapszański Protohawwajski Naumowski Czyrejski Gowojski język 10 język 11 język 12 język 13
hazru

/'hazru/
"jeden, pewien"

haszsolu

/'hɐzsolu/
"jeden"

arru

/ˈarːʊ/
"jeden"

ğaur

/ˈɣawɾ/
"jeden"

hae

/hae/
"jeden"

ghaúru

/'ɣäʊ̯ru/
"jeden"

ghaú
/'ɣäʊ̯/
przedimek nieokreślony

hora̋

/ɣɔ'ɹæː/
"jeden"

ƕo
/'ʍɔ/
przedimek nieokreślony

pharu

/'θaru/
"dwa"

zaslu

/'t͡sɐslu/
"dwa"

łaru

/ˈɬʰarʊ/
"dwa"

þor

/'θɔɾ/
"dwa"

tha

/θa/
"dwa, ręka"

taró

/tæ'ro/
"dwa"

tora̋

/tɔ'ɹæː/
"dwa"

dhinnu

/'ðin:u/
"trzy"

džidu

/'d͡ʒidu/
"trzy"

cīnu

/ˈɬiːnʊ/
"trzy"

ðęn

/ˈðew̃n/
"trzy"

dhi

/ðɨ/
"trzy"

şunó

/ʂu'no/
"trzy"

demé

/dɛ'mɛː/
"trzy"

aasau

/'a:saw/
"cztery"

ězo

/'ɛt͡so/
"cztery"

oso

/ˈɔzʱɔ/
"cztery"

azau

/'azau/
"cztery"

ose

/ˈose/
"cztery"

azaú

/æ'zäʊ̯/
"cztery"

asú

/a'suː/
"cztery"

kargha

/kar'ɣa/
"pięć"

chasloga

/'xɐsloɣɐ/
"pięć"

kalqa

/kʰalˈɣa/
"pięć"

kahr

/kaʔɾ/
"pięć"

kigu

/ˈkɨɣʉ/
"pięć, dłoń"

karnå

/kær'nɔ̞/
"pięć"

kórvo

/kɔːɹ'vɔ/
"pięć"

niirra

/ni:'r:a/
"sześć"

naira

/'naɪ̯ɾɐ/
"sześć"

nēyra

/neːɪˈra/
"sześć"

neirr

/'nejr/
"sześć"

ne

/ne/
"sześć"

ńirå

/ɲi'rɔ̞/
"sześć"

nir

/'niɹ/
"sześć"

saugh

/'sawɣ/
"siedem"

zog

/'t͡soɣ/
"siedem"

soq

/sʰɔk̚/
"siedem"

sauh

/'sawʔ/
"siedem"

sao

/sao/
"siedem"

saúnk

/'säʊ̯ŋk/
"siedem"

súŋ

/'suːŋ/
"siedem"

wayr

/'wajr/
"osiem"

weslo

/'weslo/
"osiem"

wer

/ˈwɛl/
"osiem"

wair

/'wajɾ/
"osiem"

wae

/wae/
"osiem"

vår

/'vɔ̞r/
"osiem"

veir

/'vɛɪ̯ɹ/
"osiem"

baalla

/'ba:l:a/
"dziewięć"

pěla

/'pɛlɐ/
"dziewięć"

bōla

/ˈpɔːla/
"dziewięć"

ball

/'baʎ/
"dziewięć"

ƀer

/bʰeɾ/
"dziewięć"

falå

/fæ'lɔ̞/
"dziewięć"

bagło

/ba'gɫɔ/
"dziewięć"

abaagh

/'aba:ɣ/
"dziesięć"

apěg

/'ɐpɛɣ/
"dziesięć"

aboq

/ˈabɔk̚/
"dziesięć"

avah

/'avaʔ/
"dziesięć"

aƀe

/ˈabʰe/
"dziesięć, palec"

bapánk

/bæ'pæŋk/
"dziesięć"

obáŋ

/ɔ'baːŋ/
"dziesięć"

pharwi

/'θarwi/
"dwadzieścia"

zaslowi

/'t͡sɐslowi/
"dwadzieścia"

łarwi

/ˈɬʰarwɪ/
"dwadzieścia"

tagu

/ˈθaɣʉ/
"dwadzieścia"

tårve

/'tɔ̞rve/
"dwadzieścia"

torvé

/tɔɹ'vɛː/
"dwadzieścia"

karghawwa

/kar.ɣa'w:a/
"pięćdziesiąt"

chaslogawawa

/'xɐsloɣɐwɐwɐ/
"pięćdziesiąt"

kalqwa

/kʰalˈɣwa/
"pięćdziesiąt"

kigao

/ˈkɨɣao/
"pięćdziesiąt"

karnågha

/kær'nɔ̞ɣɐ/
"pięćdziesiąt"

kórvoh

/kɔːɹ'vɔɣ/
"pięćdziesiąt"

saughiw

/'sawɣiw/ "siedemdziesiąt"

zosziw

/'t͡soziw/
"siedemdziesiąt"

soqiw

/ˈsʰɔɣɪʊ̯/
"siedemdziesiąt"

saogu

/ˈsaoɣʉ/
"siedemdziesiąt"

sauknév

/säʊ̯k'nev/ "siedemdziesiąt"

suknev

/su'knɛv/
"siedemdziesiąt"

phaafyar

/'θa:fjar/
"sto"

zěpfjaslo

/'t͡sɛp͡fjɐslo/
"sto"

łovyar

/ˈɬʰɔvjal/
"sto"

fef

/fef/
"sto"

taśår

/tæ'ɕɔ̞r/
"sto"

tajór

/ta'jɔːɹ/
"sto"

ħahtaphaafyar

/ħahta'θa:fjar/ "tysiąc"[6]

atovyar

/ˈadʱɔvjal/
"tysiąc" (nieregularne skrócenie)

hahfef

/ˈhahfef/
"tysiąc"

roùcataśår

/roʊ̯t͡sɐtæ'ɕɔ̞r/
"tysiąc"

ratajór

/ɹata'jɔːɹ/
"nieskończoność"

Przypisy

  1. dosłownie wielki ojciec
  2. dosłownie wielka matka
  3. w zaimku tym dochodzi do nieregularności, ponieważ nie doszło do zmiany *p > f. Możliwe również, że był regionalizm bay, który dał obecną formę
  4. w zaimku tym występuje nieregularny brak przegłosu, por. zongepajckie pe
  5. nieregularne skrócenie
  6. dosłownie wielkie sto