Karaizm: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
Linia 1: Linia 1:
 
{{Tangia Intro}}
 
{{Tangia Intro}}
 
{{Karaizm}}
 
{{Karaizm}}
{{sp}}'''Karaizm''' - dominująca religia [[Tangia|Tangii]], jej kolonii, i niektórych narodów, szczególnie wyspiarskich i nadmorskich. Centralnym punktem religii jest wiara w '''karai''' ([[Język ayu|ay.]] ''καραι'' "karai"), potężną, przeszywającą siłę, wiążącą dusze ludzi ze światem materialnym, której wszelkie źródło znajduje się w wodzie. Brak dostępu do karai wiązany jest ze śmiercią, na co dowód karaiści przedstawiają zarówno pustynie z jej brakiem wegetacji i wysokie góry, oraz biologię, której podstawą jest woda. Globalny karaizm ma kilka wersji. Najpowszechniejsza z nich jest w Tangii i jej koloniach, gdzie centralnym punktem jest morska świątycznia w [[Naratai]], stolicy kraju, będąca jednym z [[Dziesięć Cudów Tangii|Dziesięciu Cudów Tangii]].
+
{{sp}}'''Karaizm''' ([[język ayu|ay.]] ''καράιγιομι'' /ka'rai 'jomi/ "wiara w karai") - charakterystyczny dla [[Tangia|Tangii]], jej kolonii, i niektórych innych narodów wyspiarskich i nadmorskich system religijno-filozoficzny.
 +
 
 +
=Opis wiary=
 +
Wiarę opisuje się poprzez przedstawienie kosmologii, misji człowieka, energii karai, i sześciu aspektów.
 +
 
 +
==Kosmologia==
 +
Karaiści głoszą głęboką więź człowieczeństwa z wodą, szczególnie morską, wierzą w pochodzenie człowieka z morza, i wielką misję przyznaną ludziom na [[Kyon|świecie]]. Kosmologia karajska zakłada, że człowiek pochodzi z Wielkiego Wiru na kosmicznym morzu (chodzi o Drogę Mleczną, widziana na jednej stronie nocnego nieba na [[Kyon]]ie), i że kiedy jako całość spełni swoje zadanie na świecie, będzie mógł tam wrócić.
 +
 
 +
Ta szczególnie potężna więź człowieka z wodą ma przejawiać się w większej zależności ludzi od wód niż u zwierząt (''καποι''), do których nie zaliczano istot morskich (''φευται''). Aby sprostać Misji, ludziom dano umysł, dzięki któremu są oni w stanie dokonywać rzeczy, jakich zwierzęta nie potrafią i nie będą potrafiły: manipulować otoczeniem na szeroką skalę, celem dostawy wody. Stąd o ludziach mówi się ''lau'' (''λαυ'') - serce, ponieważ irygacyjne działania ludzi wpompowują wodę w martwy ląd, przynosząc życie roślinności i następnie zwierzętom i ludziom.
 +
 
 +
==Misja ludzkości==
 +
Misją ludzi jest zbudowanie własnej cywilizacji, dzięki czemu będą mogli powrócić do Wielkiego Wiru. W tym celu muszą posłużyć się karai i działać w oparciu o pięć aspektów rzeczywistości.
 +
 
 +
==Karai==
 +
Karaiści wierzą w istnienie potężnej siły, z której tylko oni mogą czerpać dzięki karajskiemu oświeceniu. Ta siła to '''karai''' (''καραι'') i utożsamiana jest z energią pochodzącą bezpośrednio z wody. Im dalej od wody, szczególnie wody pierwotnej (mórz), tym słabsza ta więź, a wraz z jej osłabieniem, człowiek umiera.
  
 
==Sześć aspektów==
 
==Sześć aspektów==
Linia 45: Linia 59:
  
 
Aspekty przedstawia się na diagramie z centralnym kwiatem o pięciu płatkach. Wokoło diagramu, na czubkach płatków, wpisuje się hieroglify mające na celu ukazania tego samego konceptu w pięciu aspektach, czasami szósty dorzuca się u dołu. Takie heksagramy mają słowo fonetycznie wpisane w środek, słowo jest umieszczone w okręgu, umieszcza się przecięcia w NW, NE, SW, SE, N okręgu, i za przecięciami wskazującymi rysuje się hieroglify.
 
Aspekty przedstawia się na diagramie z centralnym kwiatem o pięciu płatkach. Wokoło diagramu, na czubkach płatków, wpisuje się hieroglify mające na celu ukazania tego samego konceptu w pięciu aspektach, czasami szósty dorzuca się u dołu. Takie heksagramy mają słowo fonetycznie wpisane w środek, słowo jest umieszczone w okręgu, umieszcza się przecięcia w NW, NE, SW, SE, N okręgu, i za przecięciami wskazującymi rysuje się hieroglify.
 +
 +
=Miejsca kultu=
 +
Centralnym punktem jest morska świątynia w [[Naratai]], stolicy kraju, będąca jednym z [[Dziesięć Cudów Tangii|Dziesięciu Cudów Tangii]].
 +
 +
=Odłamy=
 +
W historii nowożytnej, najbardziej wpływowym był ruch Yul-Yoa.
  
 
==Yul-yoa==
 
==Yul-yoa==
 
Centralnym punktem państwowości Tangii jest karaizm w postaci Yul-Yoa (''γιυλ-γιοα'', dosł. "potok gwiazd", "gwiezdna rzeka"), jedna z karaistycznych szkół. Jest radykalnym ruchem, który głosi, że wszyscy Tangijczycy mają tę samą misję i tak ostre wewnętrzne podziały, jak stosowane do tej pory (królestwa/republiki) są tylko osłabieniem ich misji na powietrzu i przyczynią się do konfliktów wewnętrznych, które zdewastuje ich cel "wyjścia z wody". Tangia ma być silna i podbijać inne ludy, aby te mogły przejść przez Wielki Wir na niebie, i już tamtejsze oryginalne królestwo, niejako "po drugiej stronie", ma postanowić co dalej.  
 
Centralnym punktem państwowości Tangii jest karaizm w postaci Yul-Yoa (''γιυλ-γιοα'', dosł. "potok gwiazd", "gwiezdna rzeka"), jedna z karaistycznych szkół. Jest radykalnym ruchem, który głosi, że wszyscy Tangijczycy mają tę samą misję i tak ostre wewnętrzne podziały, jak stosowane do tej pory (królestwa/republiki) są tylko osłabieniem ich misji na powietrzu i przyczynią się do konfliktów wewnętrznych, które zdewastuje ich cel "wyjścia z wody". Tangia ma być silna i podbijać inne ludy, aby te mogły przejść przez Wielki Wir na niebie, i już tamtejsze oryginalne królestwo, niejako "po drugiej stronie", ma postanowić co dalej.  
 
 
  
 
{{Tangia}}
 
{{Tangia}}
 
[[Kategoria:Religie Kyonu|Tangii]]
 
[[Kategoria:Religie Kyonu|Tangii]]

Aktualna wersja na dzień 08:20, 29 lis 2020

ⲦⲀⲚⲄⲨⲀ ⲬⲞ'ⲨⲘ Czytasz artykuł z serii Tangia. | Język ayu (pisma) · Historia · Karaizm · Cesarz Tangii · Rada Państwa Tangia · Kaoritanu · Tangijczycy · Dziesięć Cudów Tangii · Gospodarka i demografia Tangii · Tangijska Sieć Świetlna · Wojskowość Tangii (Takatoa · Aranu) · ET
ⲦⲀⲚⲄⲨⲀ ⲬⲞ'ⲨⲘ
Karaizm - religia Tangii
Aspekty rzeczywistości: puro · neu · fo'o · nu · ra'a | ango · nora
Odłamy: Yul-yoa
Osoby: Pięć Mędrców · Yul-Yoa Kalia
Miejsca: Świątynia Naratajska

        Karaizm (ay. καράιγιομι /ka'rai 'jomi/ "wiara w karai") - charakterystyczny dla Tangii, jej kolonii, i niektórych innych narodów wyspiarskich i nadmorskich system religijno-filozoficzny.

Opis wiary

Wiarę opisuje się poprzez przedstawienie kosmologii, misji człowieka, energii karai, i sześciu aspektów.

Kosmologia

Karaiści głoszą głęboką więź człowieczeństwa z wodą, szczególnie morską, wierzą w pochodzenie człowieka z morza, i wielką misję przyznaną ludziom na świecie. Kosmologia karajska zakłada, że człowiek pochodzi z Wielkiego Wiru na kosmicznym morzu (chodzi o Drogę Mleczną, widziana na jednej stronie nocnego nieba na Kyonie), i że kiedy jako całość spełni swoje zadanie na świecie, będzie mógł tam wrócić.

Ta szczególnie potężna więź człowieka z wodą ma przejawiać się w większej zależności ludzi od wód niż u zwierząt (καποι), do których nie zaliczano istot morskich (φευται). Aby sprostać Misji, ludziom dano umysł, dzięki któremu są oni w stanie dokonywać rzeczy, jakich zwierzęta nie potrafią i nie będą potrafiły: manipulować otoczeniem na szeroką skalę, celem dostawy wody. Stąd o ludziach mówi się lau (λαυ) - serce, ponieważ irygacyjne działania ludzi wpompowują wodę w martwy ląd, przynosząc życie roślinności i następnie zwierzętom i ludziom.

Misja ludzkości

Misją ludzi jest zbudowanie własnej cywilizacji, dzięki czemu będą mogli powrócić do Wielkiego Wiru. W tym celu muszą posłużyć się karai i działać w oparciu o pięć aspektów rzeczywistości.

Karai

Karaiści wierzą w istnienie potężnej siły, z której tylko oni mogą czerpać dzięki karajskiemu oświeceniu. Ta siła to karai (καραι) i utożsamiana jest z energią pochodzącą bezpośrednio z wody. Im dalej od wody, szczególnie wody pierwotnej (mórz), tym słabsza ta więź, a wraz z jej osłabieniem, człowiek umiera.

Sześć aspektów

Podstawowy nurt karaizmu wyróżnia pięć aspektów rzeczywistości, zwanych λαυ lau, często zwanych pierwiastkami pierwotnymi, które zostały opisane przez pięciu mędrców karaistycznych, a oprócz nich wspomina się o szóstym. Tym aspektom odpowiadają kolory. Na ich podstawie opracowano język "tajemnica", oparty na projekcie Tajemnica.

Kolor Nazwa ayu Aspekt Opis
czerwony ΠΥΡΟ
puro /pʉrɔ/
pozytywny
wartości dodane
Wszelkie wartości dodane, przybycie, pojawienie się, narodziny, zysk, otrzymanie choroby, nowe przekleństwo, upał, zalety
niebieski ΝΕΥ
neu /nɛʉ/
negatywny
wartości ujemne
Wszelkie wartości ujemne, odejście, zanik, śmierć, strata, wyleczenie choroby, oczyszczenie z przekleństwa, oczyszczenie, chłód, wady
żółty ΦΟ'Ο
fo'o /'fɔʔɔ/
świadomość
wiedza
Zbiór wiedzy pozwalający na podjęcie dobrej decyzji lub sprawiedliwej oceny
zielony ΝΥ
nu /nʉ/
sposób
metoda
Techniczny sposób, albo plan, albo zestaw czynności, które w zamierzeniu osiągną cel
biały ΡΑ'Α
ra'a /'raʔa/
kontekst
tło sprawy i konsekwencje
Szerokotorowe i długofalowe myślenie oraz analiza łańcucha konsekwencji podjętych akcji
czarny ΝΟΡΑ
nora /'nɔra/
brak
niestnienie
Stan pierwotny myśli abstrakcyjnej, stan sprzed powstania myśli

Aspekty przedstawia się na diagramie z centralnym kwiatem o pięciu płatkach. Wokoło diagramu, na czubkach płatków, wpisuje się hieroglify mające na celu ukazania tego samego konceptu w pięciu aspektach, czasami szósty dorzuca się u dołu. Takie heksagramy mają słowo fonetycznie wpisane w środek, słowo jest umieszczone w okręgu, umieszcza się przecięcia w NW, NE, SW, SE, N okręgu, i za przecięciami wskazującymi rysuje się hieroglify.

Miejsca kultu

Centralnym punktem jest morska świątynia w Naratai, stolicy kraju, będąca jednym z Dziesięciu Cudów Tangii.

Odłamy

W historii nowożytnej, najbardziej wpływowym był ruch Yul-Yoa.

Yul-yoa

Centralnym punktem państwowości Tangii jest karaizm w postaci Yul-Yoa (γιυλ-γιοα, dosł. "potok gwiazd", "gwiezdna rzeka"), jedna z karaistycznych szkół. Jest radykalnym ruchem, który głosi, że wszyscy Tangijczycy mają tę samą misję i tak ostre wewnętrzne podziały, jak stosowane do tej pory (królestwa/republiki) są tylko osłabieniem ich misji na powietrzu i przyczynią się do konfliktów wewnętrznych, które zdewastuje ich cel "wyjścia z wody". Tangia ma być silna i podbijać inne ludy, aby te mogły przejść przez Wielki Wir na niebie, i już tamtejsze oryginalne królestwo, niejako "po drugiej stronie", ma postanowić co dalej.

Tangian cuneiform Word Tangwa Tri Next.png
TANGIA
WIDOK HISTORYCZNY: Prehistoria Tangijska | ROK 1900 | ROK 2791 | ROK 3153 | ROK 5517 | ROK 5882 | ROK 6911 | ROK 8973 | ROK 9509| ROK 9640 | ROK 9700
RÓŻNE: Tangia | Język ayu | Język mahan | Pisma tangijskie | Historia Tangii | Gospodarka i Demografia | Tangijczycy | Religia karai | Armia i flota | Rada Państwa Tangia | Cesarz Tangii | Kaoritanu
DZIESIĘĆ CUDÓW: Świątynia Naratajska | Obserwatorium Tauriana | Takatoa | Katakumby Marajskie | Ogród Górski w Kun Atla | Najwyższy Uniwersytet Tamarua | Talanga | Pałac Temeteu | Pięć Mędrców | Forteca w Tau Atla
KYNOGRAFIA: Królestwo Naratajskie | Republika Tongami | Republika Lutafaryjska | Republika Nomeurajska | Pustynia Marajska | Królestwa Orumilo i Rejtiki | Pustynia Takangaryjska | Królestwo Kunatla | Dominium Kontynentu: Buania | Grupa Wysp Odległych: Akeira | Hiranea | Atirai
MIEJSCOWOŚCI: Naratai | Tounarao | Luta ni Fari | Hatlangao | Tungu i Marao | Orumilo, Reitika | Tungu i Takangari | Kun Atla | Saboat | Uruna | Yatlomea | Alai Ara