Logiczny język: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
($ i wyś " pamięć ' to)
m ($ " a ')
 
(Nie pokazano 46 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 113: Linia 113:
 
: /pi stel kszar wom zun bżih skaj ti kor zben dżuj żaŭ dżil zdum boj dal zgon geh fil ser pszaj spoŭ czu szir/
 
: /pi stel kszar wom zun bżih skaj ti kor zben dżuj żaŭ dżil zdum boj dal zgon geh fil ser pszaj spoŭ czu szir/
  
=== pollok ===
+
===pollok===
 
Pollok czyta się jak polski, przy czym
 
Pollok czyta się jak polski, przy czym
 
* <ł> oznacza /ɫ/ lub /w/
 
* <ł> oznacza /ɫ/ lub /w/
 
* <h> oznacza /ɦ/ lub /x/, ewentualnie /ɣ/ (w rodzinach "hacz", "aha" i "hor" - /h/)
 
* <h> oznacza /ɦ/ lub /x/, ewentualnie /ɣ/ (w rodzinach "hacz", "aha" i "hor" - /h/)
 
* <ŭ> oznacza /w/
 
* <ŭ> oznacza /w/
* <#> oznacza /ʘ/ (mlask wargowy)
+
* <#> oznacza /ʘ/ (mlask wargowy, czyli cmoknięcie)
* <!> oznacza /ǀ ~ ǁ ~ ǃ/ (mlask przedniojęzykowy)
+
* <!> oznacza /ǀ ~ ǁ ~ ǃ/ (mlask przedniojęzykowy, czyli kląśnięcie)
* <ǂ> oznacza /ǂ/ (mlask podniebienny)
+
* <ǂ> oznacza /ǂ/ (mlask podniebienny, czyli mlaśnięcie)
 
* <ɣ> oznacza /ɣ/
 
* <ɣ> oznacza /ɣ/
  
 
Jest dopuszczalny zapis z tyldami typu "Za~z~o~l~c g~e~sl~a ja~x~n.", <ɣ> to <~h>, <ŭ> to <~u>, <ǂ> to <~!>.
 
Jest dopuszczalny zapis z tyldami typu "Za~z~o~l~c g~e~sl~a ja~x~n.", <ɣ> to <~h>, <ŭ> to <~u>, <ǂ> to <~!>.
 +
 +
Takie słowa jak "wlk" i "dzmto" mają spółgłoski sgłoskotwórcze.
  
 
==Gramatyka==
 
==Gramatyka==
Linia 133: Linia 135:
 
!|pollok||deulok||espelok||quenlok||руслок||englok||niholok||opis
 
!|pollok||deulok||espelok||quenlok||руслок||englok||niholok||opis
 
|-
 
|-
!colspan=8|tryby - funkcje 1-argumentowe, wynikiem ma być prawda
+
!colspan=8|tryby - funkcje 1-argumentowe, wynikiem ma być prawda - proste ("szesz" i pochodne)
 
|-
 
|-
 
||prawdą, esz, szesz||est||as||ya||эш, шеш||am||masu||tryb oznajmujący; w zasadzie można pominąć (chyba że np. przed spójnikami użytymi matematycznie), ale to nieco zmniejsza kontrolę błędów (zob. "pragma# szesz", domyślnie brak oznacza "siesz")
 
||prawdą, esz, szesz||est||as||ya||эш, шеш||am||masu||tryb oznajmujący; w zasadzie można pominąć (chyba że np. przed spójnikami użytymi matematycznie), ale to nieco zmniejsza kontrolę błędów (zob. "pragma# szesz", domyślnie brak oznacza "siesz")
Linia 141: Linia 143:
 
||nech|| || || || || || ||tryb rozkazujący, ="szesz zaj", oznacza, że mówiący chce, żeby coś było prawdą, czyli rzadko jest uzasadniony, chyba że z jawnym "ten"
 
||nech|| || || || || || ||tryb rozkazujący, ="szesz zaj", oznacza, że mówiący chce, żeby coś było prawdą, czyli rzadko jest uzasadniony, chyba że z jawnym "ten"
 
|-
 
|-
||oby|| || || || || || ||="szesz obyż"?
+
||oby|| || || || || || ||="szesz obyż"
 
|-
 
|-
 
||uwaga, wak||o||ho||a|| ||oh|| ||wołacz, ="szesz wakż"
 
||uwaga, wak||o||ho||a|| ||oh|| ||wołacz, ="szesz wakż"
 
|-
 
|-
|||| || || || || || ||niezadowolenie z czegoś
+
||dzym|| || || || || || ||="szesz dzmy"
 
|-
 
|-
||szensz|| || || || || || ||~="szesz w ong"
+
|||| || || || || || ||niezadowolenie z czegoś, ="szesz oże" - 'niech gęś kopnie', por. "ożeż"
 
|-
 
|-
||szersz|| || || || || || ||~="szesz w ter"
+
!colspan=8|tryby - funkcje 1-argumentowe, wynikiem ma być prawda - złożone
 
|-
 
|-
||szepsz|| || || || || || ||~="szesz w pot"
+
||szensz|| || || || || || ||~="szesz wong"
 
|-
 
|-
||szeksz|| || || || || || ||~="szesz w koł tujter"
+
||szersz|| || || || || || ||~="szesz wter"
 +
|-
 +
||szepsz|| || || || || || ||~="szesz wpot"
 +
|-
 +
||szeksz|| || || || || || ||~="szesz wkoł"
 
|-
 
|-
 
||siesz|| || || || || || ||~="szesz ten"
 
||siesz|| || || || || || ||~="szesz ten"
 
|-
 
|-
||siensz|| || || || || || ||~="szesz ten w ong"
+
||siensz|| || || || || || ||~="siesz wong"
 
|-
 
|-
||siersz|| || || || || || ||~="szesz ten w ter"
+
||siersz|| || || || || || ||~="siesz wter"
 
|-
 
|-
||siepsz|| || || || || || ||~="szesz ten w pot"
+
||siepsz|| || || || || || ||~="siesz wpot"
 
|-
 
|-
||sieksz|| || || || || || ||~="szesz ten w koł tujter"
+
||sieksz|| || || || || || ||~="siesz wkoł"
 
|-
 
|-
||sieś, $|| || || || || || ||~="szesz ten wyś", np. "$ i " sieś ' " $ '"
+
||sieś, $|| || || || || || ||~="szesz ten wyś", np. "$ i " sieś ' " $ '" (tak? ale jak to czytać)
 
|-
 
|-
||sienś|| || || || || || ||~="szesz ten wyś w ong"
+
||sienś|| || || || || || ||~="sieś wong"
 
|-
 
|-
||sierś|| || || || || || ||~="szesz ten wyś w ter"
+
||sierś|| || || || || || ||~="sieś wter"
 
|-
 
|-
||siepś|| || || || || || ||~="szesz ten wyś w pot"
+
||siepś|| || || || || || ||~="sieś wpot"
 
|-
 
|-
||siekś|| || || || || || ||~="szesz ten wyś w koł tujter"
+
||siekś|| || || || || || ||~="sieś wkoł"
 
|-
 
|-
||czyn|| || || || || || ||~="czy w ong"
+
||czyn|| || || || || || ||~="czy wong"
 
|-
 
|-
||czyr|| || || || || || ||~="czy w ter"
+
||czyr|| || || || || || ||~="czy wter"
 
|-
 
|-
||czyp|| || || || || || ||~="czy w pot"
+
||czyp|| || || || || || ||~="czy wpot"
 
|-
 
|-
||czyk|| || || || || || ||~="czy w koł tujter"
+
||czyk|| || || || || || ||~="czy wkoł"
 
|-
 
|-
 
||ci|| || || || || || ||~="czy ten"
 
||ci|| || || || || || ||~="czy ten"
 
|-
 
|-
||cin|| || || || || || ||~="czy ten w ong"
+
||cin|| || || || || || ||~="czi wong"
 
|-
 
|-
||cir|| || || || || || ||~="czy ten w ter"
+
||cir|| || || || || || ||~="czi wter"
 
|-
 
|-
||cip|| || || || || || ||~="czy ten w pot"
+
||cip|| || || || || || ||~="czi wpot"
 
|-
 
|-
||cik|| || || || || || ||~="czy ten w koł tujter"
+
||cik|| || || || || || ||~="czi wkoł"
 
|-
 
|-
||nench, nen|| || || || || || ||~="nech w ong"
+
||nench, nen|| || || || || || ||~="nech wong"
 
|-
 
|-
||nerch, ner|| || || || || || ||~="nech w ter"
+
||nerch, ner|| || || || || || ||~="nech wter"
 
|-
 
|-
||nepch, nep|| || || || || || ||~="nech w pot"
+
||nepch, nep|| || || || || || ||~="nech wpot"
 
|-
 
|-
||nekch, nek|| || || || || || ||~="nech w koł tujter"
+
||nekch, nek|| || || || || || ||~="nech wkoł"
 
|-
 
|-
 
||niech||sei||u||á||пусть||let ?|| ||~="nech ten", tryb rozkazujący, często się przydaje choćby żeby zaznaczyć, że chodzi o najbliższą przyszłość, a nie dowolny czas
 
||niech||sei||u||á||пусть||let ?|| ||~="nech ten", tryb rozkazujący, często się przydaje choćby żeby zaznaczyć, że chodzi o najbliższą przyszłość, a nie dowolny czas
 
|-
 
|-
||niench, nien|| || || || || || ||~="nech ten w ong"
+
||niench, nien|| || || || || || ||~="niech wong"
 
|-
 
|-
||nierch, nier|| || || || || || ||~="nech ten w ter"
+
||nierch, nier|| || || || || || ||~="niech wter"
 
|-
 
|-
||niepch, niep|| || || || || || ||~="nech ten w pot"
+
||niepch, niep|| || || || || || ||~="niech wpot"
 
|-
 
|-
||niekch, niek|| || || || || || ||~="nech ten w koł tujter"
+
||niekch, niek|| || || || || || ||~="niech wkoł"
 
|-
 
|-
||niecht|| || || || || || ||~="niech tor"~="nech ten ta ty", przyda się w praktyce
+
||nent|| || || || || || ||~="nen tor" ("nen wor")
 +
|-
 +
||nert|| || || || || || ||~="ner tor" ("ner wor")
 +
|-
 +
||nept|| || || || || || ||~="nep tor" ("nep wor")
 +
|-
 +
||nekt|| || || || || || ||~="nek tor" ("nek wor")
 +
|-
 +
||niecht|| || || || || || ||~="niech tor" ("niech wor") czyli ~="nech ten ta ty", ale może też dotyczyć "wor"/"wy", przyda się w praktyce
 +
|-
 +
||nient|| || || || || || ||~="nien tor" ("nien wor")
 +
|-
 +
||niert|| || || || || || ||~="nier tor" ("nier wor")
 +
|-
 +
||niept|| || || || || || ||~="niep tor" ("niep wor")
 +
|-
 +
||niekt|| || || || || || ||~="niek tor" ("niek wor")
 +
|-
 +
||dzyn|| || || || || || ||~="dzym wong"
 +
|-
 +
||dzyrm|| || || || || || ||~="dzym wter"
 +
|-
 +
||dzymp|| || || || || || ||~="dzym wpot"
 +
|-
 +
||dzymk|| || || || || || ||~="dzym wkoł"
 
|-
 
|-
 
!colspan=8|słowotwórstwo - funkcje 1-argumentowe
 
!colspan=8|słowotwórstwo - funkcje 1-argumentowe
Linia 217: Linia 247:
 
||ek||chen||et|| ||ок||lil|| ||-ek (zdrobnienie)
 
||ek||chen||et|| ||ок||lil|| ||-ek (zdrobnienie)
 
|-
 
|-
||isko|| ||aĉ|| || || || ||zgrubienie
+
||isko, jsko, sko|| ||aĉ|| || || || ||zgrubienie
 
|-
 
|-
 
||ka||inn||in||e||ка|| || ||-ka (rodzaj żeński)
 
||ka||inn||in||e||ка|| || ||-ka (rodzaj żeński)
Linia 251: Linia 281:
 
||<del>arka</del> ark||<del>sanlage</del> sanlag|| || || || || ||maszyna robiąca coś samodzielnie, np. "ark kop" - koparka, "ark oj zacz bez ny wod" - 'suszarka (np. do włosów)'; razem z "rka" blisko "je mszyn nacz bą"
 
||<del>arka</del> ark||<del>sanlage</del> sanlag|| || || || || ||maszyna robiąca coś samodzielnie, np. "ark kop" - koparka, "ark oj zacz bez ny wod" - 'suszarka (np. do włosów)'; razem z "rka" blisko "je mszyn nacz bą"
 
|-
 
|-
||<del>trak</del>|| || || || || || ||<del>część ciała coś robiąca, np. "trak widź" - 'oko', "trak słysz" - 'ucho', "trak krocz" - 'noga', "trak trzym" - 'ręka'; blisko "zo ciał nacz bą"</del>
+
||<del>trak</del>|| || || || || || ||<del>część ciała coś robiąca, np. "trak widź" - 'oko', "trak słysz" - 'ucho', "trak krocz" - 'noga', "trak trzym"?"krak łap" - 'ręka'; blisko "zon ciał nacz bą"</del>
 
|-
 
|-
||<del>krak</del>|| || || || || || ||<del>część maszyny, przedmiotu coś robiąca, np. "krak jedź" - 'koło/(?)płoza/...', "krak stój" - 'noga (mebla)'; blisko "zo mszyn/rzeczk nacz bą"</del>
+
||<del>krak</del>|| || || || || || ||<del>część maszyny, przedmiotu coś robiąca, np. "krak jedź" - 'koło/(?)płoza/...', "krak stój" - 'noga (mebla)'; blisko "zon mszyn/rzeczk nacz bą"</del>
 
|-
 
|-
 
||krak|| || || || || || ||część coś robiąca, np. "krak widź" - 'oko', "krak słysz" - 'ucho', "krak krocz" - 'noga', "krak trzym"?"krak łap" - 'ręka', "krak leć" - 'skrzydło', "krak jedź" - 'koło/(?)płoza/...', "krak stój" - 'noga (mebla)'; blisko "je ten część nacz bą"
 
||krak|| || || || || || ||część coś robiąca, np. "krak widź" - 'oko', "krak słysz" - 'ucho', "krak krocz" - 'noga', "krak trzym"?"krak łap" - 'ręka', "krak leć" - 'skrzydło', "krak jedź" - 'koło/(?)płoza/...', "krak stój" - 'noga (mebla)'; blisko "je ten część nacz bą"
Linia 287: Linia 317:
 
||owyś, <del>ɣoś,</del> wyś|| || || || || || ||skrót od "ów ... coś"="kia ɣow ... coś"
 
||owyś, <del>ɣoś,</del> wyś|| || || || || || ||skrót od "ów ... coś"="kia ɣow ... coś"
 
|-
 
|-
||oid, id|| || || || || || ||coś podobnego
+
||oid, id||oid, id|| || ||оид, ид||oid, id|| ||coś podobnego
 
|-
 
|-
 
||kojarzony, kojn|| || || || || || ||'kojarzony', ~="kappa ba bmu tę ... kojarz" (ale parametr "tmu" nie istnieje), np. "szesz ta ny nieb kojn wod" - 'Niebieski (kolor) jest kojarzony z wodą.' trochę ściślejsze niż "ɣow"
 
||kojarzony, kojn|| || || || || || ||'kojarzony', ~="kappa ba bmu tę ... kojarz" (ale parametr "tmu" nie istnieje), np. "szesz ta ny nieb kojn wod" - 'Niebieski (kolor) jest kojarzony z wodą.' trochę ściślejsze niż "ɣow"
 
|-
 
|-
||oi, oj|| || || || || || ||strona sprawcza, nie mylić z "tę ... powoduj"?: "oj czysty" - 'myć' (?), <del>"oj uczy"</del>"oi eje zna/wie/umie" - 'nauczać' (?), "oi pije" - 'poić', "oi żre" - 'karmić, poić, dawać tabletki...'
+
||oi, oj||ä|| || ||ои||eed||seru||strona sprawcza, nie mylić z "tę ... powoduj"?: "oj czysty" - 'myć' (?), <del>"oj uczy"</del>"oi eje zna/wie/umie" - 'nauczać' (?), "oi pije" - 'poić', "oi żre" - 'karmić, poić, dawać tabletki...'
 
|-
 
|-
 
||umie, um, potrafi, potraf, ptraf|| || || || || || ||"szesz jor um jor szczek" - 'Umiem szczekać.' (?) może po prostu "szesz jor tę/byż jor szczek um"; "czy tor tę/byż tor siedź um", "czy tor tę/byż ta tor siedź dob um"/"czy tor um tor siedź", "czy tor um ta tor siedź dob" - 'czy umiesz (dobrze) siedzieć'
 
||umie, um, potrafi, potraf, ptraf|| || || || || || ||"szesz jor um jor szczek" - 'Umiem szczekać.' (?) może po prostu "szesz jor tę/byż jor szczek um"; "czy tor tę/byż tor siedź um", "czy tor tę/byż ta tor siedź dob um"/"czy tor um tor siedź", "czy tor um ta tor siedź dob" - 'czy umiesz (dobrze) siedzieć'
Linia 298: Linia 328:
 
|-
 
|-
 
||zaczyna, zacz|| || || || || || ||zaczyna, staje się jakiś
 
||zaczyna, zacz|| || || || || || ||zaczyna, staje się jakiś
 +
|-
 +
||kontynuuje, kontynuuj, kontynu|| || || || || || ||'wciąż, nadal, dalej' - coś znów się zaczyna/narasta mimo przerwy/przygaśnięcia...
 
|-
 
|-
 
||bywa|| || || || || || ||czynność wielokrotna, nie konkretna
 
||bywa|| || || || || || ||czynność wielokrotna, nie konkretna
Linia 305: Linia 337:
 
||ną|| || || || || || ||czynności jednorazowe
 
||ną|| || || || || || ||czynności jednorazowe
 
|-
 
|-
||skutektrwa, strwa, trwa|| || || || || || ||jakby perfekt, np. "szesz w ter tę ten mięso trwa gotuj" - 'To mięso jest ugotowane.'
+
||skutektrwa, strwa, trwa|| || || || || || ||jakby perfekt, np. "szesz wter tnorn mięso trwa gotuj" - 'To mięso jest ugotowane.'
 
|-
 
|-
||jo|| || || || || || ||dotyczy warunków, "prawdą jo ciepły" - 'jest ciepło', por. "mi"
+
||jo|| || || || || || ||dotyczy warunków, "szesz jo ciep" - 'jest ciepło', por. "mi"
 
|-
 
|-
 
||dżdży|| || || || || || ||opady, np. "dżdży śnieg" - 'opady śniegu', ale "deszcz" - 'opady deszczu'
 
||dżdży|| || || || || || ||opady, np. "dżdży śnieg" - 'opady śniegu', ale "deszcz" - 'opady deszczu'
Linia 333: Linia 365:
 
||nader, nadr|| || || || || || ||np. "nadr lubk" - 'kochać', "nadr ciep" - 'gorący (tak ciepły, że boli)', "nadr bez ciep" - 'lodowaty (tak zimny, że boli)'
 
||nader, nadr|| || || || || || ||np. "nadr lubk" - 'kochać', "nadr ciep" - 'gorący (tak ciepły, że boli)', "nadr bez ciep" - 'lodowaty (tak zimny, że boli)'
 
|-
 
|-
||pa ? awy, aw|| || || || || || ||np. "pa górk" - 'górka, pagórek', "pa drzew" - 'krzew', "pa ny wod" - 'wilgotny'
+
||pa ? awy, aw|| || || || || || ||np. "pa górk" - 'pagórek, górka, wzgórze', "pa drzew" - 'krzew', "pa ny wod" - 'wilgotny'
 
|-
 
|-
 
||ny||lich|| || ||ный||ly|| ||przymiotnik, np. "ny wod" - 'mokry' ("nce w wod żyj" - 'wodny, żyjący w wodzie'), "ny pieprz" - 'pieprzny', "ny logika" - 'logiczny', <del>może</del> "ny zdrow" - 'zdrowy' (jak żywność)<del>, a może "ące oj ej zdrow"</del>, "ny coś" - 'jakiś', "ny co" - 'jaki', "ny to" - 'taki'
 
||ny||lich|| || ||ный||ly|| ||przymiotnik, np. "ny wod" - 'mokry' ("nce w wod żyj" - 'wodny, żyjący w wodzie'), "ny pieprz" - 'pieprzny', "ny logika" - 'logiczny', <del>może</del> "ny zdrow" - 'zdrowy' (jak żywność)<del>, a może "ące oj ej zdrow"</del>, "ny coś" - 'jakiś', "ny co" - 'jaki', "ny to" - 'taki'
Linia 355: Linia 387:
 
||pies|| || || || || || ||tworzy nazwy psowatych, "pies coś" - 'psowaty', "pies dom"="piesk" - 'pies (domowy)', oznacza zwierzę danego typu, więc ściślejsze niż "ɣwo ... piesk"
 
||pies|| || || || || || ||tworzy nazwy psowatych, "pies coś" - 'psowaty', "pies dom"="piesk" - 'pies (domowy)', oznacza zwierzę danego typu, więc ściślejsze niż "ɣwo ... piesk"
 
|-
 
|-
||kot|| || || || || || ||tworzy nazwy kotowatych, "kot coś" - 'kotowaty', "kot dom"="kotk" - 'kot (domowy)', ściślejsze... (j.w.)
+
||kot|| || || || || || ||tworzy nazwy kotowatych, "kot coś" - 'kotowaty', "kot dom"="kotk" - 'kot (domowy)', dopóki nie znajdą się nowe słowa, tworzy też synonimy do "lew ...", ściślejsze... (j.w.)
 
|-
 
|-
 
||lew|| || || || || || ||tworzy nazwy wielkich kotów, "lew coś" - 'wielki kot', "lew król"="lewk" - 'lew', ściślejsze... (j.w.)
 
||lew|| || || || || || ||tworzy nazwy wielkich kotów, "lew coś" - 'wielki kot', "lew król"="lewk" - 'lew', ściślejsze... (j.w.)
Linia 369: Linia 401:
 
||ryba, ryb|| || || || || || ||tworzy nazwy ryb, "ryb coś"="rybk" - 'ryba', ściślejsze... (j.w.)
 
||ryba, ryb|| || || || || || ||tworzy nazwy ryb, "ryb coś"="rybk" - 'ryba', ściślejsze... (j.w.)
 
|-
 
|-
||owad, ŭwad, wŭad|| || || || || || ||<del>(<ins>ŭwad</ins> nieporęczne, ale "ład" to 'ładny', a "wad" to chyba 'wada')</del>, tworzy nazwy stawonogów (a może tylko owadopodobnych), (?) np."wŭad miód" - 'pszczoła', "wŭad sieć" - 'pająk', "wŭad prac" - 'mrówka', "wŭad szczyp" - 'rak, krab', "wŭad i szczyp żądl" - 'skorpion', <del>"wŭad hekto krak krocz"</del> <ins>"wŭad h. luf"</ins>  - 'wij, krocionóg', <del>"wŭad sześć krak krocz"</del> <ins>"wŭad 6 ."</ins> - 'owad, sześcionóg', <del>"wŭad ośm krak krocz"</del> <ins>"wŭad 8 ."</ins> - 'pajęczak, ośmionóg', "wŭad d. luf" - 'dziesięcionóg' (raki, kraby i krewetki)
+
||owad, ŭwad, wŭad|| || || || || || ||("ŭwad" jest nieporęczne, ale "ład" to 'ładny', a "wad" to chyba 'wada', więc "wŭad"), tworzy nazwy stawonogów (a może tylko owadopodobnych), (?) np."wŭad miód" - 'pszczoła', "wŭad sieć" - 'pająk', "wŭad prac" - 'mrówka', "wŭad szczyp" - 'rak, krab', "wŭad i szczyp żądl" - 'skorpion', <del>"wŭad hekto krak krocz"</del> <ins>"wŭad h. luf"</ins>  - 'wij, krocionóg', <del>"wŭad sześć krak krocz"</del> <ins>"wŭad 6 ."</ins> - 'owad, sześcionóg', <del>"wŭad ośm krak krocz"</del> <ins>"wŭad 8 ."</ins> - 'pajęczak, ośmionóg', "wŭad d. luf" - 'dziesięcionóg' (raki, kraby i krewetki)
 
|-
 
|-
||niak|| || || || || || ||chyba tworzy nazwy robaków, np. "niak deszcz" - 'dżdżownica', "niak mąk" - 'mączniak', "niak śluz" - 'ślimak'
+
||niak|| || || || || || ||tworzy nazwy robaków, np. "niak deszcz" - 'dżdżownica', "niak mąk" - 'mączniak', "niak śluz" - 'ślimak'
 
|-
 
|-
 
||ina, in|| || || || || || ||<del>skrót od "ɣwy ... roślin",</del> np. "in kakaŭ" - 'kakaowiec', "in coś" - 'roślina'
 
||ina, in|| || || || || || ||<del>skrót od "ɣwy ... roślin",</del> np. "in kakaŭ" - 'kakaowiec', "in coś" - 'roślina'
Linia 381: Linia 413:
 
||ski||itsch|| || ||ский||ansh|| ||język, np. "ski Polska" - 'język polski', "ski coś" - 'język'
 
||ski||itsch|| || ||ский||ansh|| ||język, np. "ski Polska" - 'język polski', "ski coś" - 'język'
 
|-
 
|-
||jakby, kby|| || || || || || ||wskazuje na użycie przenośne, raczej nie tłumaczy się na polski (chociaż może lepiej zostawiać), (?) ~="jak ... coś"
+
||ość||keit|| || || || || ||cecha, np. "ość duż" - 'wielkość, rozmiar', "ość ciep" - 'temperatura' (a jak będzie fizyczne 'ciepło'?); wciąż ma kierunek: "ość bez duż" ~ 'małość', "ość bez ciep" ~ 'zimność'; (?) "ość wysok" - 'wysokość (jak wysokie coś jest)', "ość jo wysok" - 'wysokość (jak wysoko coś jest)'; (?) "czy tor duż"~="czy tor kia duż/bry ość duż" ("czy tor bar ość duż"), "mło ość duż"="bez duż", "siesz kjak ta ość ponur bez bry żad ten ponur" - 'Jak ponurość jest mała, nie ma ponurości.' (polskie ''ponurość'' użyte w dwu znaczeniach, ''mały'' to ''bezbardzy'' (w sumie mogłoby być "mły"))
 
|-
 
|-
||ość||keit|| || || || || ||cecha, np. "ość duż" - 'wielkość, rozmiar', "ość ciep" - 'temperatura' (a jak będzie fizyczne 'ciepło'?); wciąż ma kierunek: "ość bez duż" ~ 'małość', "ość bez ciep" ~ 'zimność'; (?) "ość wysok" - 'wysokość (jak wysokie coś jest)', "ość jo wysok" - 'wysokość (jak wysoko coś jest)'; (?) "czy tor duż"~="czy tor kia duż/bry ość duż" ("czy tor bar ość duż"), "mło ość duż"="bez duż", "siesz kjak ta ość ponur bez bry żad ten ponur" - 'Jak ponurość jest mała, nie ma ponurości.' (polskie ''ponurość'' użyte w dwu znaczeniach, ''mały'' to ''bezbardzy'' (w sumie mogłoby być "mły"))
+
||jakby, kby, gby|| || || || || || ||wskazuje na użycie przenośne, raczej nie tłumaczy się na polski (chociaż może lepiej zostawiać), (?) ~="jak ... coś"
 
|-
 
|-
 
||niby, nby, nib|| || || || || || ||coś, co coś udaje, np. "nib lewk" - 'lew-zabawka'
 
||niby, nby, nib|| || || || || || ||coś, co coś udaje, np. "nib lewk" - 'lew-zabawka'
 
|-
 
|-
||idej|| || || || || || ||'idea', jedyna, (?) albo nie ma wcale, jeśli nie ma pojęcia<del>, np. "szesz żad idej dgrvgxxw"</del>; "idej ten piesk" oznacza 'ideę tego/takiego psa', czyli to, o czym mówiący myśli; zobacz możliwe rozwiązanie w przykładach
+
!colspan=8|skróty (odmiana zaimków) - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||idea|| || || || || || ||'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', np. "szesz dzmy je idej kia ny śnieg piesk idea piesk żad szesz je idej kia ny śnieg piesk idej piesk ale", "idej ten piesk" oznacza 'jedną z idei rodzajów tego''(ale ten pies to ten pies, ma chyba jedną ideę, te psy to też jedna konkretna grupa, a 'część z tych psów' to w zasadzie przykład 'taki pies'/'takie psy')''/takiego psa'
+
||jor|| || || || || || ||="ta ja"
 
|-
 
|-
||idejm|| || || || || || ||? '(jedyna) idea', przyjmuje zacytowane, np. "szesz je idejm " piesk ' idej piesk"; "idejm " ten piesk '" oznacza to, co wyraża się przez "ten piesk", analogicznie z "dziś" i ogólnie ''deixis'', a co z "idejm " w '", "idejm " pies '" i "idejm pou ski Polska " gotuj '" (i dlaczego nie trzeba mówić "idejm '''pou pollok''' " gotuj '"?)
+
||jorn|| || || || || || ||="tę ja"
 
|-
 
|-
||ideam|| || || || || || ||? 'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', przyjmuje zacytowane, uwagi analogiczne jak do powyższych, czyli "ideam " ten piesk '" to chyba w sumie to samo, co "idea piesk" ("szesz ta " ideam " ten piesk NI' ' ta " idea piesk ' znacz"?) (oczywiście "ideam " piesk '" też)
+
||jorm|| || || || || || ||="tmu ja"
 
|-
 
|-
||jes|| || || ||ес|| || ||'jest', uzupełnione przez "li" ("bli", "lili", "blili"), np. "jor jes je gamoń li" - 'bycie przeze mnie gamoniem', "ta ten piłka jes tgo Karol li" - 'należenie tej piłki do Karola', "ta Michał jes zon li krak łap" - 'posiadanie ręki przez Michała', "ta Wojtek jes ta li tę li myj" - 'mycie się przez Wojtka'
+
||jors|| || || || || || ||="tgo ja"
 
|-
 
|-
||wsensie|| || || || || || ||tworzy coś pośredniego między mogą zależną i niezależną, np. "szensz tor tę wsensie " szesz bo to jor boi ' mów"~="szensz tor że bo toż tor boi mów"
+
||jonz|| || || || || || ||="zon ja"
 
|-
 
|-
||tam|| || || || || || ||inny (tylko przypomina, że może być inny, lekko sugerując, że ten sam, co inne tam), ="tamr 2 ."; tworzy słowa jak "tam ten"="tamten" i "tam on"="tamon"; odróżnia przy "si", czyli "szesz ta czło tmu tam czło że ta si czło tę ten Karol zna" oznacza 'Człowiek A mówi człowiekowi B, że człowiek '''A''' zna Karola.', a żeby powiedzieć, że to człowiek B zna Karola powinno być "si tam czło" zamiast "si czło"; 'tam'~"gdzie to"
+
||jorw, jorf|| || || || || || ||="ów ja"
 
|-
 
|-
||siam|| || || || || || ||="tamr 3 ."
+
||jorj|| || || || || || ||="je ja"
 
|-
 
|-
||owam, wam|| || || || || || ||="tamr 4 ."
+
||tor|| || || || || || ||="ta ty", por. "tork"
 
|-
 
|-
||onam, nam|| || || || || || ||="tamr 4 ."
+
||torn|| || || || || || ||="tę ty"
 
|-
 
|-
||tamsz|| || || || || || ||inny niż wszyscy dotąd wspomniani (tylko sugeruje)
+
||torm|| || || || || || ||="tmu ty"
 
|-
 
|-
||pam|| || || || || || ||="pamr 1 ."~="je pżad si A A", czyli na pewno 'inny', np. "szesz ta czło tmu pam czło tę piłka daj" - 'Człowiek daje innemu człowiekowi piłkę.'
+
||tors|| || || || || || ||="tgo ty"
 
|-
 
|-
||pamsz|| || || || || || ||inny niż wszyscy inni dotąd wspomniani
+
||tonz|| || || || || || ||="zon ty"
 
|-
 
|-
||<del>mat</del> amt|| || || || || || ||tworzy słowa jak "amt ten"="tentam" i "amt on"="ontam" (?)
+
||torw, torf|| || || || || || ||="ów ty"
 
|-
 
|-
||<del>wzajem</del> wzaj|| || || || || || ||"wzaj się" i np. "wzaj si piesk" oznacza 'siebie nawzajem', por. "wzajem"
+
||torj|| || || || || || ||="je ty"
 
|-
 
|-
!colspan=8|czasowniki modalne itp. - funkcje 1-argumentowe
+
||mor|| || || || || || ||="ta my"
 
|-
 
|-
||może||kann||pov|| ||может||can|| ||
+
||morn|| || || || || || ||="tę my"
 
|-
 
|-
||musi, muś||muss||dev|| || ||must|| ||="nie może nie"
+
||morm|| || || || || || ||="tmu my"
 
|-
 
|-
||powinien, win||soll|| || || ||should|| ||
+
||mors|| || || || || || ||="tgo my", por. "morsk"
 
|-
 
|-
||trzeba, trza|| || || ||нужно|| || ||="bardzo powinien"
+
||monz|| || || || || || ||="zon my"
 
|-
 
|-
||wolno, wno||darf|| || || ||may|| ||="nie trzeba nie"="nie bardzo powinien nie"
+
||morw, morf|| || || || || || ||="ów my"
 
|-
 
|-
||byćmoże, byćmo, bmo||vielleicht||eble|| ||можетбыть||maybe|| ||
+
||morj|| || || || || || ||="je my"
 
|-
 
|-
||chyba, chba||wohl|| || ||пожалуй|| || ||pośrednie między "byćmo" a "najwyraźniej"
+
||wor|| || || || || || ||="ta wy", por. "wór"
 
|-
 
|-
||najwyraźniej, raź|| || || || || || ||chyba trochę częstsze niż po polsku - obejmuje więcej z 'musi', np. "szesz raź je ot tgo ten sąsiad piesk" - 'to musi być pies sąsiada'
+
||worn|| || || || || || ||="tę wy"
 
|-
 
|-
||podobno, ponoć, pono, pno|| || || || || || ||
+
||worm|| || || || || || ||="tmu wy"
 
|-
 
|-
||powiedzmy, dzmy|| || || || || || ||~'można tak powiedzieć'
+
||wors|| || || || || || ||="tgo wy"
 
|-
 
|-
||fikcyjnie, fnie, fik|| || || || || || ||używane, żeby nie mówić nieprawdy, np. "szesz fik ta chom tmu piesk tę kotk daj"
+
||wonz|| || || || || || ||="zon wy"
 
|-
 
|-
!colspan=8|skróty - funkcje 1-argumentowe
+
||worw, worf|| || || || || || ||="ów wy"
 
|-
 
|-
||jor|| || || || || || ||="ta ja"
+
||worj|| || || || || || ||="je wy"
 
|-
 
|-
||jorn|| || || || || || ||="tę ja"
+
||mwor|| || || || || || ||="ta my"
 
|-
 
|-
||jorm|| || || || || || ||="tmu ja"
+
||mworn|| || || || || || ||="tę mwy"
 
|-
 
|-
||jors|| || || || || || ||="tgo ja"
+
||mworm|| || || || || || ||="tmu mwy"
 
|-
 
|-
||jonz|| || || || || || ||="zon ja"
+
||mwors|| || || || || || ||="tgo mwy"
 
|-
 
|-
||jorw|| || || || || || ||="ów ja"
+
||mwonz|| || || || || || ||="zon mwy"
 
|-
 
|-
||jorj|| || || || || || ||="je ja"
+
||mworw, mworf|| || || || || || ||="ów mwy"
 
|-
 
|-
||tor|| || || || || || ||="ta ty", por. "tork"
+
||mworj|| || || || || || ||="je mwy"
 
|-
 
|-
||torn|| || || || || || ||="tę ty"
+
||nor|| || || || || || ||="ta on"
 
|-
 
|-
||torm|| || || || || || ||="tmu ty"
+
||norn|| || || || || || ||="tę on"
 
|-
 
|-
||tors|| || || || || || ||="tgo ty"
+
||norm|| || || || || || ||="tmu on"
 
|-
 
|-
||tonz|| || || || || || ||="zon ty"
+
||nors|| || || || || || ||="tgo on"
 
|-
 
|-
||torw|| || || || || || ||="ów ty"
+
||nonz|| || || || || || ||="zon on"
 
|-
 
|-
||torj|| || || || || || ||="je ty"
+
||norw, norf|| || || || || || ||="ów on"
 
|-
 
|-
||mor|| || || || || || ||="ta my"
+
||norj|| || || || || || ||="je on"
 
|-
 
|-
||morn|| || || || || || ||="tę my"
+
||hor|| || || || || || ||="ta an"
 
|-
 
|-
||morm|| || || || || || ||="tmu my"
+
||horn|| || || || || || ||="tę an"
 
|-
 
|-
||mors|| || || || || || ||="tgo my", por. "morsk"
+
||horm|| || || || || || ||="tmu an"
 
|-
 
|-
||monz|| || || || || || ||="zon my"
+
||hors|| || || || || || ||="tgo an"
 
|-
 
|-
||morw|| || || || || || ||="ów my"
+
||honz|| || || || || || ||="zon an"
 
|-
 
|-
||morj|| || || || || || ||="je my"
+
||horw, horf|| || || || || || ||="ów an"
 
|-
 
|-
||wor|| || || || || || ||="ta wy", por. "wór"
+
||horj|| || || || || || ||="je an"
 
|-
 
|-
||worn|| || || || || || ||="tę wy"
+
||dor|| || || || || || ||="ta to"
 
|-
 
|-
||worm|| || || || || || ||="tmu wy"
+
||dorn|| || || || || || ||="tę to"
 
|-
 
|-
||wors|| || || || || || ||="tgo wy"
+
||dorm|| || || || || || ||="tmu to"
 
|-
 
|-
||wonz|| || || || || || ||="zon wy"
+
||dors|| || || || || || ||="tgo to"
 
|-
 
|-
||worw|| || || || || || ||="ów wy"
+
||donz|| || || || || || ||="zon to"
 
|-
 
|-
||worj|| || || || || || ||="je wy"
+
||dorw, dorf|| || || || || || ||="ów to"
 
|-
 
|-
||mwor|| || || || || || ||="ta my"
+
||dorj|| || || || || || ||="je to"
 
|-
 
|-
||mworn|| || || || || || ||="tę mwy"
+
||sior|| || || || || || ||="ta się"
 
|-
 
|-
||mworm|| || || || || || ||="tmu mwy"
+
||siorn|| || || || || || ||="tę się"
 
|-
 
|-
||mwors|| || || || || || ||="tgo mwy"
+
||siorm|| || || || || || ||="tmu się"
 
|-
 
|-
||mwonz|| || || || || || ||="zon mwy"
+
||siors|| || || || || || ||="tgo się"
 
|-
 
|-
||mworw|| || || || || || ||="ów mwy"
+
||sionz|| || || || || || ||="zon się"
 
|-
 
|-
||mworj|| || || || || || ||="je mwy"
+
||siorw, siorf|| || || || || || ||="ów się"
 
|-
 
|-
||nor|| || || || || || ||="ta on"
+
||siorj|| || || || || || ||="je się"
 
|-
 
|-
||norn|| || || || || || ||="tę on"
+
||cor|| || || || || || ||="ta co"
 
|-
 
|-
||norm|| || || || || || ||="tmu on"
+
||corn|| || || || || || ||="tę co"
 
|-
 
|-
||nors|| || || || || || ||="tgo on"
+
||corm|| || || || || || ||="tmu co"
 
|-
 
|-
||nonz|| || || || || || ||="zon on"
+
||cors|| || || || || || ||="tgo co"
 
|-
 
|-
||norw|| || || || || || ||="ów on"
+
||conz|| || || || || || ||="zon co"
 
|-
 
|-
||norj|| || || || || || ||="je on"
+
||corw, corf|| || || || || || ||="ów co"
 
|-
 
|-
||hor|| || || || || || ||="ta an"
+
||<del>który, jaki, ki</del> corj|| || || || || || ||="je co", ~'jaki, który (konkretnie)'; 'który (z kolei)' - "numer co"
 
|-
 
|-
||horn|| || || || || || ||="tę an"
+
||ktor|| || || || || || ||="ta kto"="ta je ktodź co"
 
|-
 
|-
||horm|| || || || || || ||="tmu an"
+
||ktorn|| || || || || || ||="tę kto"="tę je ktodź co"
 
|-
 
|-
||hors|| || || || || || ||="tgo an"
+
||ktorm|| || || || || || ||="tmu kto"="tmu je ktodź co"
 
|-
 
|-
||honz|| || || || || || ||="zon an"
+
||ktors|| || || || || || ||="tgo kto"="tgo je ktodź co"
 
|-
 
|-
||horw|| || || || || || ||="ów an"
+
||ktonz|| || || || || || ||="zon kto"="zon je ktodź co"
 
|-
 
|-
||horj|| || || || || || ||="je an"
+
||ktorw, ktorf|| || || || || || ||="ów kto"="ów je ktodź co"
 
|-
 
|-
||dor|| || || || || || ||="ta to"
+
||ktorj|| || || || || || ||="je kto"="je je ktodź co"
 
|-
 
|-
||dorn|| || || || || || ||="tę to"
+
||czor|| || || || || || ||="ta cóż", por. "kżeż"
 
|-
 
|-
||dorm|| || || || || || ||="tmu to"
+
||czorn|| || || || || || ||="tę cóż"
 
|-
 
|-
||dors|| || || || || || ||="tgo to"
+
||czorm|| || || || || || ||="tmu cóż"
 
|-
 
|-
||donz|| || || || || || ||="zon to"
+
||czors|| || || || || || ||="tgo cóż"
 
|-
 
|-
||dorw|| || || || || || ||="ów to"
+
||czonz|| || || || || || ||="zon cóż"
 
|-
 
|-
||dorj|| || || || || || ||="je to"
+
||czorw, czorf|| || || || || || ||="ów cóż"
 
|-
 
|-
||sior|| || || || || || ||="ta się"
+
||czorj|| || || || || || ||="je cóż"
 
|-
 
|-
||siorn|| || || || || || ||="tę się"
+
||kczor|| || || || || || ||="ta któż"
 
|-
 
|-
||siorm|| || || || || || ||="tmu się"
+
||kczorn|| || || || || || ||="tę któż"
 
|-
 
|-
||siors|| || || || || || ||="tgo się"
+
||kczorm|| || || || || || ||="tmu któż"
 
|-
 
|-
||sionz|| || || || || || ||="zon się"
+
||kczors|| || || || || || ||="tgo któż"
 
|-
 
|-
||siorw|| || || || || || ||="ów się"
+
||kczonz|| || || || || || ||="zon któż"
 
|-
 
|-
||siorj|| || || || || || ||="je się"
+
||kczorw, kczorf|| || || || || || ||="ów któż"
 
|-
 
|-
||cor|| || || || || || ||="ta co"
+
||kczorj|| || || || || || ||="je któż"
 
|-
 
|-
||corn|| || || || || || ||="tę co"
+
||nastor|| || || || || || ||="ta naste"
 
|-
 
|-
||corm|| || || || || || ||="tmu co"
+
||nastorn|| || || || || || ||="tę naste"
 
|-
 
|-
||cors|| || || || || || ||="tgo co"
+
||nastorm|| || || || || || ||="tmu naste"
 
|-
 
|-
||conz|| || || || || || ||="zon co"
+
||nastors|| || || || || || ||="tgo naste"
 
|-
 
|-
||corw|| || || || || || ||="ów co"
+
||nastonz|| || || || || || ||="zon naste"
 
|-
 
|-
||<del>który, jaki, ki</del> corj|| || || || || || ||="je co", ~'jaki, który (konkretnie)'; 'który (z kolei)' - "numer co"
+
||nastorw, nastorf|| || || || || || ||="ów naste"
 
|-
 
|-
||ktor|| || || || || || ||="ta kto"="ta je ktodź co"
+
||nastorj|| || || || || || ||="je naste"
 
|-
 
|-
||ktorn|| || || || || || ||="tę kto"="tę je ktodź co"
+
||ninor|| || || || || || ||="ta nine"
 
|-
 
|-
||ktorm|| || || || || || ||="tmu kto"="tmu je ktodź co"
+
||ninorn|| || || || || || ||="tę nine"
 
|-
 
|-
||ktors|| || || || || || ||="tgo kto"="tgo je ktodź co"
+
||ninorm|| || || || || || ||="tmu nine"
 
|-
 
|-
||ktonz|| || || || || || ||="zon kto"="zon je ktodź co"
+
||ninors|| || || || || || ||="tgo nine"
 
|-
 
|-
||ktorw|| || || || || || ||="ów kto"="ów je ktodź co"
+
||ninonz|| || || || || || ||="zon nine"
 
|-
 
|-
||ktorj|| || || || || || ||="je kto"="je je ktodź co"
+
||ninorw, ninorf|| || || || || || ||="ów nine"
 
|-
 
|-
||czor|| || || || || || ||="ta cóż", por. "kżeż"
+
||ninorj|| || || || || || ||="je nine"
 
|-
 
|-
||czorn|| || || || || || ||="tę cóż"
+
||tunor|| || || || || || ||="ta tune"
 
|-
 
|-
||czorm|| || || || || || ||="tmu cóż"
+
||tunorn|| || || || || || ||="tę tune"
 
|-
 
|-
||czors|| || || || || || ||="tgo cóż"
+
||tunorm|| || || || || || ||="tmu tune"
 
|-
 
|-
||czonz|| || || || || || ||="zon cóż"
+
||tunors|| || || || || || ||="tgo tune"
 
|-
 
|-
||czorw|| || || || || || ||="ów cóż"
+
||tunonz|| || || || || || ||="zon tune"
 
|-
 
|-
||czorj|| || || || || || ||="je cóż"
+
||tunorw, tunorf|| || || || || || ||="ów tune"
 
|-
 
|-
!colspan=8|inne funkcje 1-argumentowe
+
||tunorj|| || || || || || ||="je tune"
 
|-
 
|-
||nie||nicht||ne|| ||не||not||nai||można stawiać przed zdaniami jako matematyczne 'nie' (?) lub przed prawie wszystkim jako bardziej mętne zaprzeczenia, które działa trochę jak 'brak' (czy trzeba odróżnić od "żad ten" i "fakt żad ten" - jakby mniej określone); jeżeli rozumieć jako jakikolwiek brak, to trudno powiedzieć nawet "szesz żad nie ta je panpan Bóg dob" ("czy je zacz nie je panpan Bóg ta je panpan Bóg dob" - 'Czy istnieje dobroć Pana Boga, która jest zniknięciem Pana Boga.'), więc chyba jest bliskie "żad ten"; por. "niet"
+
||szor|| || || || || || ||="ta sze"
 
|-
 
|-
||bardzo, bar||sehr||tre||íta||очень||very|| ||skrót od "kia bry"
+
||szorn|| || || || || || ||="tę sze"
 
|-
 
|-
||bardzawo, brwo|| || || || || || ||skrót od "kia braw"
+
||szorm|| || || || || || ||="tmu sze"
 
|-
 
|-
||mało, mło, mał|| || || || || || ||skrót od "kia mły", por. "bżo"
+
||szors|| || || || || || ||="tgo sze"
 
|-
 
|-
||coraz|| || || || || || ||'coraz', czyli 'staje się coraz bardziej jakiś'
+
||szonz|| || || || || || ||="zon sze"
 
|-
 
|-
||eje, ej|| || || || || || ||mętne 'staje się (coraz bardziej) jakiś'
+
||szorw, szorf|| || || || || || ||="ów sze"
 
|-
 
|-
||bardziej, bdziej, rdziej, dziej||mehr||pli|| ||более||more||motto||mętny stopień wyższy, coś jak "niż to" albo "niź tę to li" itp.
+
||szorj|| || || || || || ||="je sze"
 
|-
 
|-
||naj||<del>sten</del> ams||plej|| ||наи||most||mottomo||mętny stopień najwyższy, coś jak "jes je najz ... to li"
+
||otor|| || || || || || ||="ta oto"
 
|-
 
|-
||stosunkowo, dosyć, dość||<del>ganz</del>|| || || ||quite|| ||stosunkowo, coś jak "jes je kna ... to li", np. "szesz ten ta idł myj dość cięż" - 'To mydło jest ciężkie (mimo że lżejsze od człowieka).', por. "wyst"
+
||otorn|| || || || || || ||="tę ot"
 
|-
 
|-
||zbyt||zuu||tro|| ||слишкам||too||amarini||z zapętleniem: ~="kia zbyt bry" ? "kna zbyt bry" ("zbyt bry" - 'zbytni')
+
||otorm|| || || || || || ||="tmu ot"
 
|-
 
|-
||dostatecznie, dost <del>wystarczająco, wyst</del>|| || || || || || ||
+
||otors|| || || || || || ||="tgo ot"
 
|-
 
|-
||około, ok|| ||cxirkaux|| || || || ||
+
||otonz|| || || || || || ||="zon ot"
 
|-
 
|-
||zwan|| || || || || || ||nazwa, np. "zwan je pan Tadeusz" albo nawet "zwan je pan zwan " Tadeusz '"
+
||otorw, otorf|| || || || || || ||="ów ot"
 
|-
 
|-
||ɣwan|| || || || || || ||jak "zwan", kiedy to nie imię własne, lecz umowne określenie czegoś bardziej konkretnego albo nawet znaczenie przenośne; od "ɣwoś" różni się chyba tym, że jest tymczasowe (coś w stylu "meta# szesz nin jor tę " ɣwan klapa ' kasuj atem#"? może się przydać)
+
||otorj|| || || || || || ||="je ot"
 
|-
 
|-
||twój||dein||cia|| ||твой||thy|| ||="jgo ty", np. "szesz je co twój " ten piesk '" - 'co to jest ten twój pies?', 'co masz na myśli, kiedy mówisz "ten piesk"?'
+
||ojtor|| || || || || || ||="ta ojt"
 
|-
 
|-
||mój||mein||tia|| ||мой||my|| ||="jgo ja"
+
||ojtorn|| || || || || || ||="tę ojt"
 
|-
 
|-
||czyż||obs|| || || ||whethers|| ||pytanie, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz hor że czyż tor poŭ ski Niemcy mów pyt" - 'ona pyta, czy mówisz po niemiecku'
+
||ojtorm|| || || || || || ||="tmu ojt"
 
|-
 
|-
||nechaj, nchaj, zaj|| || || || || || ||tryb rozkazujący, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz dzmy zaj to" ~ 'powiedzmy, że tego chcę'
+
||ojtors|| || || || || || ||="tgo ojt"
 
|-
 
|-
||obyż|| || || || || || ||do użycia przed "prawdą"/"szesz"
+
||ojtonz|| || || || || || ||="zon ojt"
 
|-
 
|-
||uwagaż, wakż||o||ho||a|| ||oh|| ||wołacz, do użycia przed "prawdą"/"szesz"
+
||ojtorw, ojtorf|| || || || || || ||="ów ojt"
 
|-
 
|-
||oże|| || || || || || ||niezadowolenie z czegoś, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz dzmy oże to"
+
||ojtorj|| || || || || || ||="je ojt"
 
|-
 
|-
||wongi, wong|| || || || || || ||="w ong"
+
!colspan=8|stopniowanie - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||wteraz, wter|| || || || || || ||="w ter"
+
||ne|| || || || || || ||niby można stawiać przed zdaniami jako matematyczne 'nie' (?, por. "ne", "bez", "żad") lub przed prawie wszystkim zaprzeczenia, które działa trochę jak 'brak' - oznacza jakikolwiek brak, więc trudno powiedzieć nawet "szesz żad ne ta je panpan Bóg dob" ("czy je zacz nie je panpan Bóg ta je panpan Bóg dob" - 'Czy istnieje dobroć Pana Boga, która jest zniknięciem Pana Boga.')
 
|-
 
|-
||wpotem, wpot|| || || || || || ||="w pot"
+
||nie||nicht||ne|| ||не||not||nai||~="ten ne"~="żad ten", można stawiać przed zdaniami jako matematyczne 'nie' (?, por. "nie", "bez", "żad") lub przed prawie wszystkim jako bardziej mętne zaprzeczenia, które działa trochę jak 'brak' (a jak się ma do "fakt żad ten"); por. "niet"
 
|-
 
|-
||wkoł|| || || || || || ||="w koł tujter"
+
||bardzo, bar||sehr||tre||íta||очень||very|| ||skrót od "kia bry"
 
|-
 
|-
||czynż|| || || || || || ||~="czyż w ong"
+
||zdecydowanie, znie|| || || || || || ||skrót od "kia zdecydowany", np. "szesz dor zdecydowanie ny śnieg" - 'To jest zdecydowanie białe.'
 
|-
 
|-
||czyrż|| || || || || || ||~="czyż w ter"
+
||bardzawo, brwo|| || || || || || ||skrót od "kia braw"
 
|-
 
|-
||czypż|| || || || || || ||~="czyż w pot"
+
||mało, mło, mał|| || || || || || ||skrót od "kia mły", por. "bżo"
 
|-
 
|-
||czykż|| || || || || || ||~="czyż w koł tujter"
+
||coraz|| || || || || || ||'coraz', czyli 'staje się coraz bardziej jakiś', "szesz ta ten ny traw coraz !" ~ 'Zieloność rośnie.' ~= '(Coś) jest coraz zieleńsze.'
 
|-
 
|-
||ciż|| || || || || || ||~="czyż ten"
+
||eje, ej|| || || || || || ||mętne 'staje się (coraz bardziej) jakiś'
 
|-
 
|-
||cinż|| || || || || || ||~="czyż ten w ong"
+
||bardziej, bdziej, rdziej, dziej||mehr||pli|| ||более||more||motto||mętny stopień wyższy, coś jak "niż to" albo "niź tę to li" itp.
 
|-
 
|-
||cirż|| || || || || || ||~="czyż ten w ter"
+
||naj||<del>sten</del> ams||plej|| ||наи||most||mottomo||mętny stopień najwyższy, coś jak "jes je najz ... to li"
 
|-
 
|-
||cipż|| || || || || || ||~="czyż ten w pot"
+
||stosunkowo, dosyć, dość||<del>ganz</del>|| || || ||quite|| ||stosunkowo, coś jak "jes je kna ... to li", np. "siesz ta jdło myj dość cięż" - 'To mydło jest ciężkie (mimo że lżejsze od człowieka).', por. "wyst"
 
|-
 
|-
||cikż|| || || || || || ||~="czyż ten w koł tujter"
+
||zbyt||zuu||tro|| ||слишкам||too||amarini||z zapętleniem: ~="kia zbyt bry" ? "kna zbyt bry" ("zbyt bry" - 'zbytni')
 
|-
 
|-
||nechajn, nechan, nchajn, nchan, zajn, zan|| || || || || || ||~="zaj w ong"
+
||dostatecznie, dost <del>wystarczająco, wyst</del>|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
||nechajt, nechat, nchajt, nchat, zajt, zat|| || || || || || ||~="zaj w ter"
+
||około, ok|| ||cxirkaux|| || || || ||
 
|-
 
|-
||nechajp, nechap, nchajp, nchap, zajp, zap|| || || || || || ||~="zaj w pot"
+
!colspan=8|idee - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||nechajk, nechak, nchajk, nchak, zajk, zak|| || || || || || ||~="zaj w koł tujter"
+
||idej|| || || || || || ||'idea', jedyna, (?) albo nie ma wcale, jeśli nie ma pojęcia<del>, np. "szesz żad idej dgrvgxxw"</del>; "idej ten piesk" oznacza 'ideę tego/takiego psa', czyli to, o czym mówiący myśli; zobacz możliwe rozwiązanie w przykładach
 
|-
 
|-
||niechaj, <del>nchaj</del>, ɣaj|| || || || || || ||="zaj ten", tryb rozkazujący, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz dzmy ɣaj ga piesk" ~ 'powiedzmy, że chcę tego szczekania'
+
||idea|| || || || || || ||'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', np. "dzym je idej kia ny śnieg piesk idea piesk żad szesz je idej kia ny śnieg piesk idej piesk ale", "idej ten piesk" oznacza 'jedną z idei rodzajów tego''(ale ten pies to ten pies, ma chyba jedną ideę, te psy to też jedna konkretna grupa, a 'część z tych psów' to w zasadzie przykład 'taki pies'/'takie psy')''/takiego psa'
 
|-
 
|-
||niechajn, niechan, <del>nchajn, nchan</del>, ɣajn, ɣan|| || || || || || ||~="zaj ten w ong"
+
||idejm|| || || || || || ||? ="idejk poŭ pollok", '(jedyna) idea', przyjmuje zacytowane w polloku (ogólniej używanym wariancie logicznego języka), np. "szesz je idejm " piesk ' idej piesk"; "idejm " ten piesk '" oznacza to, co wyraża się przez "ten piesk", analogicznie z "dziś" i ogólnie ''deixis'', a co z "idejm " w '", "idejm " pies '"
 
|-
 
|-
||niechajt, niechat, <del>nchajt, nchat/del>, ɣajt, ɣat|| || || || || || ||~="zaj ten w ter"
+
||idejk|| || || || || || ||? '(jedyna) idea', przyjmuje zacytowane z językiem, np. "idejm poŭ ski Polska " gotuj '"~'idea polskiego polecenia „gotuj”' (bez języka np. "idejk " wir '" obejmuje jakoś (czy naprawdę? w sumie jak?) polski „wir” i niemieckie „my”)
 
|-
 
|-
||niechajp, niechap, <del>nchajp, nchap/del>, ɣajp, ɣap|| || || || || || ||~="zaj ten w pot"
+
||ideam|| || || || || || ||? ="ideak poŭ pollok", 'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', przyjmuje zacytowane w polloku, uwagi analogiczne jak do powyższych, czyli "ideam " ten piesk '" to chyba w sumie to samo, co "idea piesk" (bo każdy pies może być wskazany; "szesz ta " ideam " ten piesk NI' ' ta " idea piesk ' znacz"?; oczywiście "ideam " piesk '" to też z grubsza to samo)
 
|-
 
|-
||niechajk, niechak, <del>nchajk, nchak/del>, ɣajk|| || || || || || ||~="zaj ten w koł tujter", uwaga na rzeczownik "hak" z [ɣ] zamiast [x] czy [ɦ]
+
||ideak|| || || || || || ||? 'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', przyjmuje zacytowane z języka, uwagi analogiczne jak do powyższych, ale "ideak " wir '" może po prostu oznaczać wszystkich możliwych „nas” i wszystkie „wiry” (mieszanki w sumie też, jeśli pomyślimy, że "wir kręci" w polskim z niemiecką grą słów sugeruje też, że my kręcimy - i oczywiście "szesz je "idejk " wir ' idea " wir '"-'Jedyna idea „wir” to jedna z idei „wir”.')
 
|-
 
|-
||tuż|| || || || || || ||łączy się z wyrażeniami pochodzącymi od 1-argumentowych przyimków, np. "szesz w tuż przeden ɣwo piesk dom kwiat" - 'tuż za budą jest kwiat'
+
||jes|| || || ||ес|| || ||'jest', uzupełnione przez "li" ("bli", "lili", "blili"), np. "jor jes je gamoń li" - 'bycie przeze mnie gamoniem', "tnor piłka jes tgo Karol li" - 'należenie tej piłki do Karola', "ta Michał jes zon li krak łap" - 'posiadanie ręki przez Michała', "ta Wojtek jes ta li tę li myj" - 'mycie się przez Wojtka'
 
|-
 
|-
||już||schon||jam|| ||уже, уж|| || ||?
+
||wsensie|| || || || || || ||tworzy coś pośredniego między mogą zależną i niezależną, np. "szensz tor tę wsensie " szesz bo to jor boi ' mów"~="szensz tor że bo toż tor boi mów"
 
|-
 
|-
||jeszcze||noch||ankoraux|| ||ещё|| || ||?, a 'jeszcze raz'?
+
!colspan=8|do nazw - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||dopiero|| || || || || || ||?
+
||zwan|| || || || || || ||nazwa, np. "zwan je pan Tadeusz" albo nawet "zwan je pan zwan " Tadeusz '"
 
|-
 
|-
||naszczęście|| || || || || || ||
+
||ɣwan|| || || || || || ||jak "zwan", kiedy to nie imię własne, lecz umowne określenie czegoś bardziej konkretnego albo nawet znaczenie przenośne; od "ɣwoś" różni się chyba tym, że jest tymczasowe (coś w stylu "meta# szesz nin jor tę " ɣwan klapa ' kasuj atem#"? może się przydać)
 
|-
 
|-
||niestety|| || || || || || ||
+
||twój||dein||cia|| ||твой||thy|| ||="jgo ty", np. "szesz je co twój " ten piesk '" - 'co to jest ten twój pies?', 'co masz na myśli, kiedy mówisz "ten piesk"?'
 
|-
 
|-
||też||auch||ankaux|| ||тоже||also <del>too</del>|| ||też słówko "kanalok"
+
||mój||mein||tia|| ||мой||my|| ||="jgo ja"
 
|-
 
|-
||tylko, tylk||nur||nur|| ||только||only|| ||?
+
!colspan=8|tryby w mowie zależnej - funkcje 1-argumentowe - proste
 
|-
 
|-
||własny||eigen||propra|| || ||own|| ||~="ów tylko to" ?
+
||czyż||obs|| || || ||whethers|| ||pytanie, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz hor że czyż tor poŭ ski Niemcy mów pyt" - 'ona pyta, czy mówisz po niemiecku'
 
|-
 
|-
||fakt|| || || || || || ||np. "szesz bo fakt w koł tujter ty jor torn widź" ~=? "szesz bo tor jes w koł tujter li jor torn widź"
+
||nechaj, nchaj, zaj|| || || || || || ||tryb rozkazujący, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "dzym zaj to" ~ 'powiedzmy, że tego chcę'
 
|-
 
|-
||okaz, okz|| || || || || || ||np. "je kto okz 2 ka brat" - 'która z dwu sióstr', może też jako trochę inne znaczenie "okz my"="nas", "okz mwy"="nwas", "okz wy"="was"
+
||obyż|| || || || || || ||do użycia przed "prawdą"/"szesz", por. "oby"
 
|-
 
|-
||lili|| || || || || || ||z argumentem może zastępować "li", kiedy byłby konflikt oznaczeń, zob. "ilil"
+
||uwagaż, wakż||o||ho||a|| ||oh|| ||wołacz, do użycia przed "prawdą"/"szesz", por. "wak"
 
|-
 
|-
||bli|| || || || || || ||z argumentem typu "bę" lub "w !" oznacza, że konstrukcja z "jes" łączy się z przyimkami innymi niż "ta", np. "szesz ta piesk tę kotk jes i ta li tę bli bę gryź ta bli bę tę li drap" - 'Pies gryzie kota, a ten kot drapie tego psa.', czyli 'Pies ma się do kota tak, że pierwszy gryzie drugiego, a drugi drapie pierwszego.', por. "blili"
+
||oże|| || || || || || ||niezadowolenie z czegoś, 'gęś ma kopnąć', do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "dzym ożto", por. "oż", "ożeż"
 
|-
 
|-
||tonr|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "to" i "tamto", np. "siesz jor tę i to i tamto tonr 3 . bierz" - 'Biorę to, tamto i siamto.', ="tamr ... to"
+
||fakt|| || || || || || ||np. "szesz bo fakt wkoł ty jor torn widź" ~=? "szesz bo tor jes wkoł li jor torn widź"
 
|-
 
|-
||onr|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "on" i "tamon", ="tamr ... on"
+
!colspan=8|czasy - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||onra, anr|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "an" i "taman", ="tamr ... an"
+
||wongi, wong|| || || || || || ||="w ong"
 
|-
 
|-
||nrak|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "tak" i "tamtak", ="tamr ... tak"
+
||wteraz, wter|| || || || || || ||="w ter"
 
|-
 
|-
||rniet|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "niet" i "tamniet", ="tamr ... niet"
+
||wpotem, wpot|| || || || || || ||="w pot"
 
|-
 
|-
||cóżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania do mowy zależnej, "cóżeż 1 ."="cóż", skrót od "żeż ... co"
+
||wkoł|| || || || || || ||="w koł tujter"
 
|-
 
|-
||któżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania do mowy zależnej, "któżeż 1 ."="któż", skrót od "żeż ... kto"
+
!colspan=8|czasotryby w mowie zależnej - funkcje 1-argumentowe - skróty
 
|-
 
|-
||tożeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy określenie do mowy zależnej, oznacza, że pierwotny mówiący wiedział, o czym mówi, ale kolejni mówiący - nie, "tożeż 1 ."="toż", skrót od "żeż ... to"
+
||czynż|| || || || || || ||~="czyż wong"
 
|-
 
|-
||raz|| || || || || || ||="tle 1 ." ? "tle dokładnie 1 .", bez tego może równie dobrze chodzić o liczbę pojedynczą jak i mnogą (?) (ale czy domyślnie nie mówimy, że istnieje jeden, chociaż "ten" może utworzyć grupę), przy okazji może dzielić liczby, np. "1 1 raz 2 5 0 kotk" - 'jedenaście dwieście pięćdziesiątek kotów'
+
||czyrż|| || || || || || ||~="czyż wter"
 
|-
 
|-
||mno|| || || || || || ||liczba mnoga, ="tle kilk"
+
||czypż|| || || || || || ||~="czyż wpot"
 
|-
 
|-
||<del>wiele, wle ?</del> wielu, wlu|| || || || || || ||="tle dżo"
+
||czykż|| || || || || || ||~="czyż wkoł"
 
|-
 
|-
||<del>bezwiele, bwle, ble ?</del> bezwielu, bwlu, blu|| || || || || || ||="tle bez dżo"
+
||ciż|| || || || || || ||~="czyż ten"
 
|-
 
|-
||<del>dwaj</del>|| || || || || || ||<del>="tle 2 ."</del>
+
||cinż|| || || || || || ||~="ciż wong"
 
|-
 
|-
||<del>trzej</del>|| || || || || || ||<del>="tle 3 ."</del>
+
||cirż|| || || || || || ||~="ciż wter"
 
|-
 
|-
||<del>czterej</del>|| || || || || || ||<del>="tle 4 ."</del>
+
||cipż|| || || || || || ||~="ciż wpot"
 
|-
 
|-
||<del>pięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 5 ."</del>
+
||cikż|| || || || || || ||~="ciż wkoł"
 
|-
 
|-
||<del>sześciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 6 ."</del>
+
||nechajn, nechan, nchajn, nchan, zajn, zan|| || || || || || ||~="zaj wong"
 
|-
 
|-
||<del>siedmiu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 7 ."</del>
+
||nechajr, nechar, nchajr, nchar, zajr, zar|| || || || || || ||~="zaj wter"
 
|-
 
|-
||<del>ośmiu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 8 ."</del>
+
||nechajp, nechap, nchajp, nchap, zajp, zap|| || || || || || ||~="zaj wpot"
 
|-
 
|-
||<del>dziewięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 9 ."</del>
+
||nechajk, nechak, nchajk, nchak, zajk, zak|| || || || || || ||~="zaj wkoł"
 
|-
 
|-
||<del>dziesięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 0 ."</del>
+
||niechaj, <del>nchaj</del>, ɣaj|| || || || || || ||="zaj ten", tryb rozkazujący, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "dzym ɣaj ga piesk" ~ 'powiedzmy, że chcę tego szczekania'
 
|-
 
|-
||<del>jedenastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 1 ."</del>
+
||niechajn, niechan, <del>nchajn, nchan</del>, ɣajn, ɣan|| || || || || || ||~="ɣaj wong"
 
|-
 
|-
||<del>dwunastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 2 ."</del>
+
||niechajr, niechar, <del>nchajr, nchar</del>, ɣajr, ɣar|| || || || || || ||~="ɣaj wter"
 
|-
 
|-
||<del>trzynastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 3 ."</del>
+
||niechajp, niechap, <del>nchajp, nchap</del>, ɣajp, ɣap|| || || || || || ||~="ɣaj wpot"
 
|-
 
|-
||<del>czternastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 4 ."</del>
+
||niechajk, niechak, <del>nchajk, nchak</del>, ɣajk, <del>ɣak</del>|| || || || || || ||~="ɣaj wkoł", uwaga na rzeczownik "hak" z [ɣ] zamiast [x] czy [ɦ]
 
|-
 
|-
||<del>piętnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 5 ."</del>
+
||nechajnt, nechant, nchajnt, nchant, zajn, zant|| || || || || || ||~="zaj tor" ("zaj wor")
 
|-
 
|-
||<del>szesnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 6 ."</del>
+
||nechajnt, nechant, nchajnt, nchant, zajnt, zant|| || || || || || ||~="zan tor" ("zan wor")
 
|-
 
|-
||<del>siedemnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 7 ."</del>
+
||nechajrt, nechart, nchajrt, nchart, zajrt, zart|| || || || || || ||~="zar tor" ("zar wor")
 
|-
 
|-
||<del>osiemnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 8 ."</del>
+
||nechajpt, nechapt, nchajpt, nchapt, zajpt, zapt|| || || || || || ||~="zap tor" ("zap wor")
 
|-
 
|-
||<del>dziewiętnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 9 ."</del>
+
||nechajkt, nechakt, nchajkt, nchakt, zajkt, zakt|| || || || || || ||~="zak tor" ("zak wor")
 
|-
 
|-
||<del>dwudziestu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 2 0 .", itp.</del>
+
||niechajt, niechat, <del>nchajt, nchat</del>, ɣajt, ɣat|| || || || || || ||="ɣaj tor" ("ɣaj wor")
 
|-
 
|-
||dokładnie|| || || || || || ||'nie więcej' przed "tle", np. "szesz zon ja tle dokładnie 2 . krak krocz" - 'Mam dokładnie dwie nogi.'
+
||niechajnt, niechant, <del>nchajnt, nchant</del>, ɣajnt, ɣant|| || || || || || ||~="ɣan tor" ("ɣan wor")
 
|-
 
|-
||dośk|| || || || || || ||'nie więcej' przed liczbą, np. "szesz zon ja tle 2 . dośk krak krocz"="szesz zon ja 2 dośk krak krocz" - 'Mam dokładnie dwie nogi.'. Wychodzi "szesz 6 dośk 2 okz 4 coś", czyli 'jest sześć par w grupie czterech przedmiotów'
+
||niechajrt, niechart, <del>nchajrt, nchart</del>, ɣajrt, ɣart|| || || || || || ||~="ɣar tor" ("ɣar wor")
 
|-
 
|-
||nyr|| || || || || || ||sprawia, że liczby tworzą liczebniki porządkowe, np. "2 3 nyr piesk"="num 2 3 . piesk" - '23. pies', ? "2 raz 3 4 nyr piesk"="2 raz num 3 4 . piesk"="2 num 3 4 . piesk" - 'dwa 34. psy'
+
||niechajpt, niechapt, <del>nchajpt, nchapt</del>, ɣajpt, ɣapt|| || || || || || ||~="ɣap tor" ("ɣap wor")
 
|-
 
|-
||ryn|| || || || || || ||sprawia, że liczby tworzą liczebniki porządkowe od końca, np. "2 3 ryn piesk"="rem 2 3 . piesk" - '23. od końca piesk', ? "2 raz 3 4 ryn piesk"="2 raz rem 3 4 . piesk"="2 rem 3 4 . piesk" - 'dwa 34. od końca psy'
+
||niechajkt, niechakt, <del>nchajkt, nchakt</del>, ɣajkt, ɣakt|| || || || || || ||~="ɣajk tor" ("ɣajk wor")
 
|-
 
|-
||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||z liczbą zatrzymuje tyle funkcji, czyli "w ǂ 1 ." to (prawie?) to samo, co "w !", a "ta ta ǂ 2 ." to niefunkcja, bo "ta ǂ 2 ." wciąż zatrzymuje funkcje; (?) "ǂ szesz !" tworzy niefunkcję z całego zdania (ale to tworzy nieprawidłowe zdanie), a inne argumenty mogą dać inne rezultaty (ale jakie)
+
!colspan=8|czasowniki modalne itp. - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
!colspan=8|przypadki, przyimki, mętne słowotwórstwo - funkcje 2-argumentowe
+
||może||kann||pov|| ||может||can|| ||
 
|-
 
|-
||der, ta||der||o||ni||та||I||ga||mianownik (podmiot), dopełniacz w odniesieniu do sytuacji, które nie oznaczają posiadania, a przypominają 'dla', np. "der ja ka mama" - moja matka, dla mnie jest matką ("tma" mogłoby być alternatywą, ale w sumie nie jest potrzebne)
+
||musi, muś||muss||dev|| || ||must|| ||="nie może nie"
 
|-
 
|-
||den, ||den||on||nye||ту||him||o||biernik
+
||powinien, win||soll|| || || ||should|| ||
 
|-
 
|-
||dem, temu, tmu||dem||als||n||тому|| || ||celownik (bardziej aktywne z dwóch dopełnień)
+
||trzeba, trza|| || || ||нужно|| || ||="bardzo powinien"
 
|-
 
|-
||des, tego, tgo||des||des||va||того||of|| ||dopełniacz (posesyw), ~="kę ta ... posiada ..." (o ile "posiada" będzie)
+
||wolno, wno||darf|| || || ||may|| ||="nie trzeba nie"="nie bardzo powinien nie"
 
|-
 
|-
||pogo, pgo|| || || || || || ||(z ''pod'' i ''tego'') dopełniacz jako czyiś pracownicy, podwładni, poddani (?), "pgo ty ludź"~="acz dla ty pracuj" (a może nie zawsze), pgo ty acz fałszuj"~="acz dla ty fałszuj"
+
||byćmoże, byćmo, bmo||vielleicht||eble|| ||можетбыть||maybe|| ||
 
|-
 
|-
||de|| || || || || || ||aŭtor
+
||chyba, chba||wohl|| || ||пожалуй|| || ||pośrednie między "bmo" a "raź"
 
|-
 
|-
||<del>derm, tema, tma</del>||<del>derm</del>||<del>del</del>|| ||<del>тома</del>|| || ||<del>dopełniacz w odniesieniu do sytuacji, które nie oznaczają posiadania, a przypominają dla, np. "derm ja ka mama" - moja matka, dla mnie jest matką</del> patrz "ta"
+
||najwyraźniej, raź|| || || || || || ||chyba trochę częstsze niż po polsku - obejmuje więcej z 'musi', np. "szesz raź otorj tnors sąsiad piesk" - 'to musi być pies sąsiada'
 
|-
 
|-
||mit, ||mit||per||nen||той, тем||with|| ||narzędnik, oznacza narzędzie itp., np. "szesz tą <del>noga</del> <ins>krak krocz</ins> idź", "szesz tą dło kop kop", "szesz tą <del>ręka</del> <ins>krak łap</ins> idź"
+
||podobno, ponoć, pono, pno|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
||miti, itą, jtą||miti||peri|| ||итой, итем||withi|| ||narzędnik, oznacza środek, coś co się zużywa, np. "szesz jtą jdło myj myj", "szesz jtą powietrze oddycha" (a może "szesz tę powietrze oddycha")
+
||powiedzmy, dzmy|| || || || || || ||~'można tak powiedzieć', por. "dzym"
 
|-
 
|-
||pieszo, pszo|| || || || ||wath|| ||z "idź" itp., oznacza to, (na) czym się jedzie czy płynie (jak samochód albo koń, "" ogólnie)
+
||fikcyjnie, fnie, fik|| || || || || || ||używane, żeby nie mówić nieprawdy, np. "szesz fik ta chom tmu piesk tę kotk daj"
 
|-
 
|-
||pszon|| || || || || || ||z "idź" itp., oznacza to, (na) czym się jedzie czy płynie (jak koła albo nogi, "" ogólnie (a czy obejmuje też "jtą"?), nie mylić z "pszoen": "szesz ta pszoen tor krocz koń corj kolor" - 'Jakiego koloru jest koń, na którym jedziesz?', od "pszon" jest oczywiście "pszonen") ?
+
||skutecznie, snie|| || || || || || ||oznacza, że stało się to, co powinno, było polecone itp.; np. "siensz hor snie win gotuj" - 'Powinna była gotować i gotowała.', "siensz norm snie byż nor skacz rzecz" ? "siensz norm snie że win nor skacz rzecz" (Problem: "byż" (pasuje do "mów" z rodziną?), "że win" (czy to to samo?), "że ɣaj" (to chyba znaczy, że 'ja chcę'; naprawdę określone?), "że zaj" (j.w.; nieokreślone? chyba jeszcze gorzej), a moze coś nowego spacjalnie do tego celu?) - 'Mówiono mu, żeby skakał, i skakał.', podobnie np. dla "trza", "mżeb", "chce", "próbuj". To chyba wymaga wyczucia. Naprawdę jest jednoznaczne?
 
|-
 
|-
||z||zusammenmit, zmit|| || ||с||togetherwith, twith|| ||'(razem) z + N', "z żad", "z nie" albo "z pżad" to 'bez'
+
||bezskutecznie, bnie|| || || || || || ||przeciwieństwo "snie": oznacza, że nie stało się to, co powinno, było polecone itp.; np. "siensz hor bnie win gotuj" - 'Powinna była gotować, ale nie gotowała.', "siensz norm bnie byż nor skacz rzecz"(?) - 'Mówiono mu, żeby skakał, ale nie skakał.'; analogicznie jak "snie"
 
|-
 
|-
||poŭ||ausch|| || ||пои||insh|| ||'po (język), w', np. "poŭ pollok" - 'w polloku', "poŭ ski Polska" - 'po polsku', też alfabet, np. "poŭ cyrylica" - 'cyrylicą', (?) "szersz jor poŭ Linux pracuj" - 'pracuję pod Linuksem'
+
!colspan=8|mętne przysłówki - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||poŭd|| || || || || || ||'z (jakiegoś język)', np. tłumaczyć
+
||tuż|| || || || || || ||łączy się z wyrażeniami pochodzącymi od 1-argumentowych przyimków, np. "szesz w tuż przeden ɣwo piesk dom kwiat" - 'tuż za budą jest kwiat'
 
|-
 
|-
||dŭop|| || || || || || ||'na (jakiś język)', np. tłumaczyć
+
||już||schon||jam|| ||уже, уж|| || ||
 
|-
 
|-
||w||in||en||mi||в||in|| ||'w + Msc', też typu 'w środę'
+
||jeszcze||noch||ankoraux|| ||ещё|| || ||a 'jeszcze raz'?
 
|-
 
|-
||od|| ||de||llo|| || || ||'z + D, skądś' (z czasownikiem), np. "od Kraków jedź" - 'jedzie z Krakowa'
+
||dopiero|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
||do|| ||al||nna|| || || ||'w + B, dokądś, do wnętrza' (z czasownikiem), np. "do Kraków jedź" - 'jedzie do Krakowa'
+
||naszczęście|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
||cod|| || || || || || ||'z + D, (pochodzący) skądś' (z rzeczownikiem), np. "cod Kraków acz gotuj" - 'kucharz z Krakowa'
+
||niestety|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
||cdo|| || || || || || ||'w + B, (przeznaczony) dokądś, do wnętrza' (z rzeczownikiem), np. "cdo Kraków list" - 'list do Krakowa'
+
||też||auch||ankaux|| ||тоже||also <del>too</del>|| ||też słówko "kanalok"
 
|-
 
|-
||uk|| || || || || || ||'od czegoś', np. "prawdą der ja uk stół odwrócony" - 'jestem odwrócony od stołu', "uk Kraków jedź" - 'jedzie od strony Krakowa'
+
||żet|| || || || || || ||ma się do "też" jak "twan" do "nawt"
 
|-
 
|-
||ku|| || || || || || ||'w kierunku czegoś', np. "prawdą der ja ku stół odwrócony" - 'jestem odwrócony w stronę stołu', "ku Kraków jedź" - 'jedzie na Kraków'
+
||nawet, nawt|| || || || || || ||'nawet'; odnosi się do wyrażenia, w którym jest wstawione; np. "szesz ta nawt kotk ga piesk" - 'Nawet kot szczeka.'
 
|-
 
|-
||aŭs, iz, ęz <del>z</del>|| ||el|| || || || ||'z + D (materiał)' (z czasownikiem), np. "tę kula iz glina rób" - 'robi kulę z gliny'
+
||tewan, twan|| || || || || || ||'nawet'; odnosi się do funkcji, po której stoi; w sumie bardziej uniwersalne; np. "szesz ta kotk twan ga piesk" - 'Nawet kot szczeka.', np. "szesz ta ę twan słoń duż" - 'Nawet słoniątko jest duże.'; por. "zet", "klyt" (a co z innymi funkcjami od "tuż" do "tylk"?, może ten bardziej uniwersalny odwrotny szyk powinien być domyślny)
|-'
 
||wę|| ||je|| || || || ||'w (warkocz zaplatać), na (coś przerabiać)' (z czasownikiem), np. "tę ogórk wę plastr krój" - 'kroi ogórek na plasterki', por. esp. '<nowiki/>''je''<nowiki/>'
 
 
|-
 
|-
||caŭs, ciz, cęz|| || || || || || ||'z + D (materiał)' (z rzeczownikiem), np. "ciz glina kula" - 'kula z gliny'
+
||tylko, tylk||nur||nur|| ||только||only|| ||
 
|-
 
|-
||cwę|| || || || || || ||'(przeznaczone) na coś' (z rzeczownikiem), np. "cwę kiełbasa mięso" - 'mięso na kiełbasę'
+
||oklyt, klyt|| || || || || || ||ma się do "tylk" jak "twan" do "nawt"
 
|-
 
|-
||przez||durch||tra||ter||через||through|| ||'przez + B (droga)', "przez na schody idzie" - 'idzie po schodach'
+
||własny||eigen||propra|| || ||own|| ||~="ów tylko to" ?
 
|-
 
|-
||wzdłuż|| || || || || || ||
+
!colspan=8|specjalne funkcje 1-argumentowe - spokrewnione z niefunkcjami
 
|-
 
|-
||wpoprzek|| || || || || || ||
+
||lili|| || || || || || ||z argumentem może zastępować "li", kiedy byłby konflikt oznaczeń, zob. "ilil"
 
|-
 
|-
||ażdo, żdo|| || || || || || ||np. "szensz ta Michał żdo gdy ta er kur ną ga er kur tańcz" - 'Michał tańczył aż kogut zapiał.', por. ""
+
||bli|| || || || || || ||z argumentem typu "bę" lub "w !" oznacza, że konstrukcja z "jes" łączy się z przyimkami innymi niż "ta", np. "szesz ta piesk tę kotk jes i ta li tę bli bę gryź ta bli bę tę li drap" - 'Pies gryzie kota, a ten kot drapie tego psa.', czyli 'Pies ma się do kota tak, że pierwszy gryzie drugiego, a drugi drapie pierwszego.', por. "blili"
 
|-
 
|-
||ażod, żod|| || || || || || ||np. "szersz ta Wiesiek żod gdy świt siedź" - 'Wiesiek siedzi od świtu.', "szensz ta Karolina żod gdy siorm że sior zbyt bez duż płacz" - 'Karolina płakała odkąd powiedziano jej, że jest za mała.'
+
||tonr|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "to" i "tamto", np. "siesz jor tę i to i tamto tonr 3 . bierz" - 'Biorę to, tamto i siamto.', ="tamr ... to"
 
|-
 
|-
||przeciw||gegen||kontraux||pa||против||against|| ||'przeciw + C, z + N', niem. 'gegen', np. "przeciw mucha środek", "przeciw Niemcy walczy" (a może "tę Niemcy walczy")
+
||onr|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "on" i "tamon", ="tamr ... on"
 
|-
 
|-
||zamian||imaustausch, imaus|| || ||вобмен||inexchange, inex|| ||np. odpowiadać na, sprzedawać za
+
||onra, anr|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "an" i "taman", ="tamr ... an"
 
|-
 
|-
||dla, gwoli||für||por||ann||для||for|| ||celownik typu 'sobie a muzom', dla + D, też przedmioty, ale por. "naw", "jca" itp.
+
||nrak|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "tak" i "tamtak", ="tamr ... tak"
 
|-
 
|-
||o||um||pri|| ||о||about|| ||'o + B, o + Msc'
+
||rniet|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "niet" i "tamniet", ="tamr ... niet"
 
|-
 
|-
||że||dass||ke|| ||чтоо||thatt|| ||~'który znaczy, że'
+
||cóżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania do mowy zależnej, "cóżeż 1 ."="cóż", skrót od "żeż ... co"
 
|-
 
|-
||żen|| || || || || || ||~="że wong"="że w ong"
+
||któżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania do mowy zależnej, "któżeż 1 ."="któż", skrót od "żeż ... kto"
 
|-
 
|-
||żer|| || || || || || ||~="że wter"="że w ter"
+
||tożeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy określenie do mowy zależnej, oznacza, że pierwotny mówiący wiedział, o czym mówi, ale kolejni mówiący - nie, "tożeż 1 ."="toż", skrót od "żeż ... to"
 
|-
 
|-
||żen|| || || || || || ||~="że wpot"="że w pot"
+
||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||z liczbą zatrzymuje tyle funkcji, czyli "w ǂ 1 ." to z paroma wyjątkami to samo, co "w !", a "ta ta ǂ 2 ." to niefunkcja, bo "ta ǂ 2 ." wciąż zatrzymuje funkcje; "ǂ szesz !" tworzy niefunkcję z całego zdania (ale to tworzy nieprawidłowe zdanie), a inne argumenty mogą dać inne rezultaty (ale jakie?)
 
|-
 
|-
||żek|| || || || || || ||~="że wkoł"="że w koł tujter"
+
!colspan=8|zaimkotwórstwo - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||byże, byż|| || || || || || ||'żeby', niem. '<nowiki/>''dass''<nowiki/>' (np. 'chcę, żeby', 'proszę, żeby', 'rozkaz, żeby'), kiedy nie wiadomo, czy ma być "" czy "że"<del>, zlikwidować jak "tma"?</del>
+
||tam|| || || || || || ||inny (tylko przypomina, że może być inny, lekko sugerując, że ten sam, co inne tam), ="tamr 2 ."; tworzy słowa jak "tam ten"="tamten" i "tam on"="tamon"; odróżnia przy "si", czyli "szesz ta czło tmu tam czło że śnor czło tnorn Karol zna" oznacza 'Człowiek A mówi człowiekowi B, że człowiek '''A''' zna Karola.', a żeby powiedzieć, że to człowiek B zna Karola powinno być "si tam czło" zamiast "si czło"; 'tam'~"gdzie to"
 
|-
 
|-
||zo|| ||kun|| || || || ||'z + N, o + Msc, którego częścią jest', też czasowniki, często używana odwrotność "zon", np. "zon ja ręka" - 'moja ręka', "zon metro pociąg" - 'pociąg metra', niem. 'dazu gehört'
+
||siam|| || || || || || ||="tamr 3 ."
 
|-
 
|-
||zza|| || || ||из-за?|| || ||sztywne 'bo', np. "szesz jor zza boi drży" - 'drżę za strachu', "szesz jor zza ty dumny" - 'jestem z ciebie dumny' (a może "szesz jor torn dumny"), "szesz jor zza i chlebk wod żyj" - 'żyję o chlebie i wodzie' (?), jak potraktować "potyka" (zob.)
+
||owam, wam|| || || || || || ||="tamr 4 ."
 
|-
 
|-
||py|| || || || || || ||rosyjskie 'по' jako '(egzamin) z' i '(mistrzostwa) w' (?)
+
||onam, nam|| || || || || || ||="tamr 4 ."
 
|-
 
|-
||je||is||es||na||е|| ||desu||'[który] jest (kiedykolwiek?)', ?="jer hacz em"
+
||tamsz|| || || || || || ||inny niż wszyscy dotąd wspomniani (tylko sugeruje)
 
|-
 
|-
||jer|| || || || || || ||'[który] jest (w chwili, o której mowa)', ?~="je hacz w gdy to em", "szesz jor tę kia w ter em motyl '''hacz em''' gąsienica w gdy sior em poczwarka widź"="szesz jor tę kia w ter jes je motyl li '''hacz em''' gąsienica w gdy sior jes je poczwarka li widź"="szesz jor kia w ter em motyl je gąsienica poczwarka widź" - 'Widziałem coś, co było gąsienicą, a teraz jest motylem, kiedy było poczwarką' czyli 'Widziałem poczwarkę, która była gąsienicą, a teraz jest motylem.' ?
+
||pam|| || || || || || ||="pamr 1 ."~="je pżad si A A", czyli na pewno 'inny', np. "szesz ta czło tmu pam czło piłka daj" - 'Człowiek daje innemu człowiekowi piłkę.'
 
|-
 
|-
||mi||mir|| || || || || ||dotyczy warunków odczuwanych przez kogoś, "szesz mi ja ciepły" - 'jest mi ciepło', "szesz mi ty ciepły" - 'jest ci ciepło', por. "jo"
+
||pamsz|| || || || || || ||inny niż wszyscy inni dotąd wspomniani
 
|-
 
|-
||<del>nan</del> naw|| || || || || || ||'na' w znaczeniu w stylu "wen win", np. "naw żniwa gdy coś"="wen win żniwa gdy coś" - 'czas na żniwa', por. "jca", "rnia"
+
||<del>mat</del> amt|| || || || || || ||tworzy słowa jak "amt ten"="tentam" i "amt on"="ontam" (?)
 
|-
 
|-
||jako, ko||als||kiels|| || ||as|| ||
+
||<del>wzajem</del> wzaj|| || || || || || ||"wzaj się" i np. "wzaj si piesk" oznacza 'siebie nawzajem', por. "wzajem", "wzappa"
 
|-
 
|-
||kjak|| || || || || || ||'jak' jako 'jeśli' lub 'kiedy' (lub oba naraz)
+
!colspan=8|kwantyfikatory itp. - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||według, weg|| ||laux|| || || || ||
+
||ten||dies||tio|| ||этот||the|| ||zaimek wskazujący, coś w rodzaju rodzajnika określonego, słuchacz powinien się domyślić z kontekstu. Może oznaczać ten albo taki. (Taki to też "taen to" albo może nawet "taen ny to", jeśli jest potrzebna większa precyzja.) Zwykle najbardziej poręczne jest umieszczenie jednego "ten" gdzieś wysoko, nawet przy całym zdaniu (zobacz przykłady na tej stronie). "szesz wkoł drzwi szesz tnor klamka ny traw" - 'Tu są drzwi. Klamka (''nie:'' Ta klamka) jest zielona'. (Kwadracik pisał chyba kiedyś, że to różnica między prawdziwym rodzajnikiem, a zaimkiem wskazującym.), ~="tenr 1 ."
 
|-
 
|-
||dieviel, tyle, tle||dieviel||da|| ||столько|| || ||liczebnik, odwrotnie niż esp. '<nowiki/>''da''<nowiki/>', też "tle 2 . gotuj"="2 gotuj" - 'gotować dwa razy'
+
||<del>tuten</del> tentu|| || || || || || ||~="ten w tu", 'ten tu' (?)
 
|-
 
|-
||nieviel, nyle, nle|| || || || || || ||np. "nle tle 2 . rok (ość?) <del>stary</del> <ins>bez młody</ins>" - 'ma dwa lata', "nle tle 3 . metr (ość?) długi" - 'długi na trzy metry', "szesz ta Mateusz nle tle 5 . cent metr niż Marek wysoki" - 'Mateusz jest o pięć centymetrów wyższy niż Marek', por. "nlet", "nlel"
+
||tentam|| || || || || || ||~="ten w tam", 'ten tam' (?)
 
|-
 
|-
|||| || || ||ать|| || ||"czy ta on ać tę li żre idź" - 'Czy on idzie zostać zjedzonym?' (?), domyślne "ta li", np. "ać żre idź" - 'idzie jeść', też sztywne 'żeby', np. "ać pokój walczy" - 'walczy o pokój'
+
||tamten|| || || ||тот|| || ||inny niż "ten", ="tenr 2 ."="tam ten"
 
|-
 
|-
||ąc|| || || || || || ||imiesłów, kiedy np. "je", "w kiedy" ani "zo" nie pasuje; raczej angielskie '<nowiki/>''by singing''<nowiki/>' niż '<nowiki/>''singing''<nowiki/>'; a może przy podmiocie, z grubsza jako "ko hacz"
+
||siamten|| || || || || || ||="tenr 3 ."="siam ten"
 
|-
 
|-
||niż|| ||ol|| || ||than|| ||porównanie (stopień wyższy), <del>uzupełnione przez "tol"</del> <ins>skrót od "niź ta ... li", np. "niż piesk wesoł" - 'weselszy niż pies'</ins>
+
||owamten, wamten|| || || || || || ||="tenr 4 ."="wam ten"
 
|-
 
|-
||ninż|| || || || || || ||skrót od "niź tę ... li"
+
||onamten, namten|| || || || || || ||="tenr 5 ."="nam ten"
 
|-
 
|-
||niumż|| || || || || || ||skrót od "niź tmu ... li"
+
||si|| || || || || || ||="sinr 1.", ściśle wspomniany ostatnio
 
|-
 
|-
||<del>taw,</del> jacz|| || || || || || ||porównanie, skrót od "jak ta ... li", np. "jacz piesk wesoł" - 'wesoły jak pies', "jacz słońce światło" - 'światło słoneczne (takie jak słońca)'
+
||sienr|| || || || || || ||="sinr ... coś", ściśle ''n''-ta od końca pełna konstrukcja (ale w sumie kiedy to się opłaca, a liczenie nie jest zbyt trudne?)
 
|-
 
|-
||jancz|| || || || || || ||skrót od "jak tę ... li"
+
||cien|| || || || || || ||wspomniany ostatnio, coś między "ten" a "si" czy "jgo ..."
 
|-
 
|-
||jomcz|| || || || || || ||skrót od "jak tmu ... li"
+
||taki, tki|| || || || || || ||'taki', trochę ściślejsze niż "ten", raczej ogólniejsze niż "kia to", por. "jki"
 
|-
 
|-
||ziacz|| || || || || || ||ściślejsze porównanie, skrót od "ziak ta ... li"
+
||otaki, tok|| || || || || || ||'taki sam, jak wskazany' (?)
 
|-
 
|-
||ziancz|| || || || || || ||skrót od "ziak tę ... li"
+
||ojtaki, tojk|| || || || || || ||'taki, jak wskazany, w okolicy, czy coś', por. "jont" (?)
 
|-
 
|-
||ziomcz|| || || || || || ||skrót od "ziak tmu ... li"
+
||siaki, śki|| || || || || || ||'taki, jak ostatni wspomniany' (?)
 
|-
 
|-
||im||je|| || || || || ||np. "szesz im ta domk duż ta si domk drogi" - 'Im dom jest większy, tym droższy.'
+
||ciaki, ćki|| || || || || || ||'taki, jak wspomniany', por. "cien" (?)
 
|-
 
|-
||ów|| || || ||ов|| || ||skrót od "kia owy", mętny dopełniacz
+
||jakiś, kiś|| || || || ||какой-то|| ||'nie wiadomo, jaki' (nie w sensie "tki" itp.)
 
|-
 
|-
||numer, num||numer||numer|| ||номер||number|| ||liczebnik porządkowy
+
||kolwiek, lwiek, kwiek||irgend||ajn|| ||нибудь|| || ||'jakikolwiek, nie ważne, jaki' (nie w sensie "tki" itp.)
 
|-
 
|-
||remun, mun, rem||remun||remun|| ||ремон||rebmun|| ||liczebnik porządkowy od końca, np. "remun 1 ." - 'ostatni', "remun 2 ." - 'drugi od końca' ?
+
||wiem|| || || ||кое|| || ||'mówiący wie, jaki' (?)
 
|-
 
|-
||ywo, ɣwo|| ||s ? es|| || ||es ?|| ||wyrazy złożone niezachowujące znaczenia drugiego członu, np. "ɣwo wod lilia" <del>("ɣwo wod kby lilia"?)</del> - lilia wodna, "ɣwo ręka but" ("ɣwo łap but" skoro "ręka" to "krak łap") <del>("ɣwo ręka kby but"?)</del> - rękawiczka <del>(a może jednak "ica ręk")</del>, <del>"ɣwo żab płyń" - pływanie żabką</del>
+
||wiesz|| || || || || || ||'słuchający wie, jaki' - ale z drugiej strony chyba przy każdym użyciu "ten" powinien wiedzieć (?)
 
|-
 
|-
||ywy, ɣwy|| || ||ess ?|| ||ess ?|| ||wyrazy złożone zachowujące znaczenie drugiego członu, np. "ɣwy żab płyń" - 'pływanie żabką'
+
||tywiesz, twiesz|| || || || || || ||'słuchający wie, jaki, a mówiący nie wie' (?)
 
|-
 
|-
||ywon, ɣwon|| || || || || || ||="ɣwo ny"
+
||<del>niniejszy</del>|| || || || || || ||np. "prawdą zon dieviel dokładnie osiem słowo niniejszy zdanie" (''w tym przykładzie "osiem" to niefunkcja - przestarzałe prowizoryczne podejście''), "w niniejszy arnia oi żre" - 'w tej stołówce (w której jestem)', "dziś"="niniejszy doba", <del>"ja"="niniejszy coś"</del>, "prawdą niniejszy der ja dziękuje" - niniejszym dziękuję
 
|-
 
|-
||ywyn, ɣwyn|| || || || || || ||="ɣwy ny"
+
||<del>niniejszym</del>||<del>hiermit</del>|| || || ||<del>herby</del>|| ||?
 
|-
 
|-
||najz||ste|| || || || || ||stopień najwyższy dla danego zbioru, np. "najz duży małpa" - 'największa małpa', "najz kappa bę ba jor lubk piłk" - 'moja ulubiona piłka'; por. "naj"
+
||niny, nin|| || || || || || ||np. "szesz zon siem dośk słowo nin zdanie", "szesz nin jor dziękuj" - 'niniejszym dziękuję' ~= "dziękuję"
 
|-
 
|-
||jakna, kna|| || || || || || ||stosunkowo, np. "kna duż myszk" - 'duża (jak na mysz) mysz', (?) "szesz ta kle kna ɣwoś dob pirat bez dob" - 'typowy dobry pirat jest zły'
+
||tuny, tun|| || || || || || ||np. "w tun rnia oj żre" - 'w tej stołówce (w której jestem)', "dziś"="tun doba"
 
|-
 
|-
||niź|| || || || || || ||stopień wyższy, uzupełnione przez "li", np. "prawdą den ty niź den Karol li der ja lubi" - 'lubię cię bardziej niż Karola'
+
||następujący, nacy, <del>ncy</del>, nac, nast, poniższy, <del>ższy</del>|| || || || || || ||(?)
 
|-
 
|-
||jak||wie||kiel|| ||как||like|| ||porównanie uzupełnione przez "li", np. "jak ta chom li piszcz" - 'piszczenie jak chomik' (="jacz chom piszcz")
+
||powyższy, wyższy, ższy, szy|| || || || || || ||(?)
 
|-
 
|-
||ziak|| || || || || || ||ściślejsze porównanie uzupełnione przez "li", ale jak właściwie działa
+
||zeszły||vorig|| || || || || ||np. zeszły rok, ="przedzeszły 1 .", "wczoraj"="zeszły doba"
 
|-
 
|-
||hnacz|| || || || || || ||np. "hnacz bem" to "kmu ... coś", zob. "heń" i "hacz"
+
||przyszły, pszły|| || || || || || ||np. przyszły rok, ="poprzyszły 1 .", "jutro"="przyszły doba"
 
|-
 
|-
||lnacz|| || || || || || ||~="je ludź hnacz", np. "lnacz bem" to "kmu ... ludź", zob. "leń" i "lacz"
+
||oten, ont|| || || || || || ||wskazany
 
|-
 
|-
||nacz|| || || || || || ||do czegoś służy; por. "acz", "enie"; np. "nacz w na ! siedzi" - 'miejsce do siedzenia', (?) "nacz <del>derm</del> <ins>der</ins> syn"="mama", "nacz <del>derm</del> <ins>der</ins> je A syn"="<del>derm</del> <ins>der</ins> A mama"
+
||ojten, jont|| || || || || || ||jakoś wskazany, obecny, coś między "ont" a "ten"
 
|-
 
|-
||nący, ɣnąc, nąc|| || || || || || ||do czegoś służy (czasownik), "szesz ta herbat ɣnąc bę pij" - 'herbata służu do picia (jej)' ~="szesz je herbat eń pij" - 'herbata jest piciem (napojem)'
+
||każdy, każd||jeder|| || || ||every|| ||kwantyfikator ogólny
 
|-
 
|-
||<del>poza</del> pona|| || || || || || ||np. "szensz w pona 2 godzina mecz ta on do <del>tma</del> <ins>ta</ins> się dom wróć" - 'dwie godziny po meczu wrócił do domu', "pona A B"="nlel A po ! B"
+
||żaden, żad||kein|| || ||никакой||kno|| ||nie istnieje
 
|-
 
|-
||ponaen, ponan|| || || || || || ||np. "szensz w ponan 2 godzina mecz ta on do ten stadion idź" - 'dwie godziny przed meczem przyjechał na stadion', "ponan A B"="nlel A pon ! B"
+
||plusżaden, pżad||plusein, pein|| || ||плюсникакой, пникакой||plusno, pno|| ||pozytywne 'żaden', zaprzeczony kwantyfikator szczególny na końcu kwantyfikatorów szczególnych, np. "szesz tor tę pżad śnieg żre" - 'jesz, ale nie jesz śniegu' (~istnieje takie ż - "żre", że "tor ż" i nie istnieje takie ś - "śnieg", że "tę ś ż"), (?) "szesz tor tę je pżad śnieg coś żre" - 'jesz coś, co nie jest śniegiem' (~istnieje takie ż - "żre" i c - "coś", że "tor ż", "tę c ż" i nie istnieje takie ś - "śnieg", że "je ś c")
 
|-
 
|-
||poprzyszły|| || || || || || ||np. "poprzyszły 2. doba"="pojutrze"
+
||pewien||gewiss|| || || ||certain|| ||kwantyfikator szczególny przed ogólnymi, (?) dodatkowo "szesz ta 2 pewien kotk tę 3 myszk goń" - 'istnieją dwa koty takie, że każdy z nich goni trzy myszy' czyli 'dwa koty gonią po trzy myszy' (a może po prostu "szesz ta każd okz 2 kotk tę 3 myszk goń")
 
|-
 
|-
||przedzeszły|| || || || || || ||np. "przedzeszły 2. doba"="przedwczoraj"
+
||zwykle, kle||typisch, pisch|| || || ||typical, pical|| ||zwykle, przeciętny, użycie w praktyce ważne ale niedodefiniowane
 
|-
 
|-
||takiże, tże|| || || || || || ||uzupełnione przez "li", np. "tże jor oj ta li krocz tornistr" - 'tornister, który noszę', "kia" itp. ~="tże ta li" itp.
+
||cały, cał||ganz|| || || ||whole|| ||'cały', coś jak "każd" dla jednostki, ale kiedy można tego użyć?, por. "dzdrow"
 
|-
 
|-
||jego, jgo||sein|| || ||его||his|| ||to, co ktoś nazywa jakoś, np. "jgo Marysia " taen ny niebo wyś kafelek '" - 'to, co Marysia nazywa "taen ny niebo owyś kafelek" (niebieskie kafelkowe coś)', "jgo on" odpowiada polskiemu "jego" w tym znaczeniu, zob. "twój"
+
||caławy, caław, cław|| || || || || || ||ma się do "cał" jak "kle" do "każd", np. "szesz ta cław tygrys i ny pomarańcz ny węg", "szesz ta cław ɣwon śnieg miś ny śnieg"
 
|-
 
|-
||sinr|| || || || || || ||pierwszy argument to liczba, drugi to rzeczownik, oznacza ściśle ''n''-te od końca użycie rzeczownika, np. "szensz ta er czło tę kia ga piesk er czło widź szensz bo to ta sienr 2 . czło o mno kotk ną myśl" - 'Mężczyzna zobaczył mężczyznę, który szczekał. Dlatego pierwszy mężczyzna pomyślał o kotach.'; por. "si", "sienr", "się"
+
||jaki, <del>jak</del> jki, ki|| || || || || || ||~'jaki', ogólniejsze niż "kia co", odpowiada "tki"
 
|-
 
|-
||ilil|| || || || || || ||definiuje użycie "lili" zamiast "li", np. "tże ilil 1 . ta kę ta Marek niź ta Karol tę tgo się kotk li lubk piesk oj ta lili 1 . krocz piłk" - 'piłka niesiona przez psa, którego Marek lubi bardziej niż Karol swojego kota'
+
||jakiż, jkiż, kiż|| || || || || || ||zastępuje "ki" w mowie zależnej, por. "kżeż"
 
|-
 
|-
||blili|| || || || || || ||np. "blili bę 1 ." ma się do "bli bę" jak "lili 1 ." do "li", np. "jes ilil 1 . ta kia jacz jak w lili 1 . li ryb coś ny wod piesk tę blili bę 1 . goń" - 'pies mokry jak ryba, która jest jak w (argumencie przy "ta"), goni (argument przy "tę")'
+
!colspan=8|przyimki, miejsce (w czasoprzestrzeni) - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||żeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania itp. do mowy zależnej, "żeż 1 . co"="cóż", "żeż 1 . to"="toż", "szesz ta kto że ta któż że ta żeż 2 . kto tę cóż gotuj pyta pyta" - ~'kto się pyta ˛ kto się pyta ˛ kto gotuje , i o gotowanie czego się pyta' [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=349.0], wyspecjalizowana forma "eże"
+
||na||auf||sur|| ||на||on|| ||
 
|-
 
|-
||czyżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania do mowy zależnej, "czyżeż 1 ."="czyż", skrót od "kżeż ... czy !"
+
||naen <del>nan</del>||aufen||suren|| ||наэн|| || ||'pod (~na którym)', np. "w naen kura grzęda" - 'grzęda pod kurą', "szesz w naen farba co" - 'co jest pod farbą'
 
|-
 
|-
||tenr|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "ten" i "tamten", np. "siesz jor tę i ten piłk i tamten piłk tenr 3 . piłk bierz" - 'Biorę tę, tamtą i siamtą piłkę.', "tenr 1 ."="ten", "tenr 2 ."="tamten", "tenr 3 ."="siamten", "tenr 4 ."="wamten", "tenr 5 ."="namten", ="tamr ... ten"
+
||nak|| || || || || || ||'na (końcu)', np. "w nak smycz piesk" - 'pies na smyczy', "w nak patyk lody" - 'lody na patyku' (?)
 
|-
 
|-
||tamr|| || || || || || ||jeszcze inny (tylko sugeruje), "tamr ... on"="tonr", "onr ... ten"="tenr" itp., "tamr 1 ." nic nie znaczy, "tamr 2 ."="tam", "tamr 3 ."="siam", "tamr 4 ."="wam", "tamr 5 ."="wam"
+
||między||zwischen||inter||imbe|| || || ||
 
|-
 
|-
||pamr|| || || || || || ||inny niż "tamr" z odpowiednim numerem, ~="je pżad si tamr A B B"
+
||koło, koł||neben||apud|| || || || ||koło + D, przy + Msc
 
|-
 
|-
||tnor|| || || || || || ||="ta ten"
+
||u||bei|| || || || || ||np. "szesz w u ty ja" - 'jestem u ciebie' (?) (a może "szesz w <del>tma</del> <ins>ta</ins> ty dom ja")
 
|-
 
|-
||tnorn|| || || || || || ||="tę ten"
+
||przy ? nrzy|| || || || || || ||przy + D (dotykając) (?)
 
|-
 
|-
||tnorm|| || || || || || ||="tmu ten"
+
||<del>pod</del> naden||<del>unter</del> überen||<del>sub</del> superen|| || || || ||'pod' (przeciwieństwo 'nad')
 
|-
 
|-
||tnors|| || || || || || ||="tgo ten"
+
||nad||über||super|| ||над||over|| ||
 
|-
 
|-
||tnonz|| || || || || || ||="zon ten"
+
||<del>za</del> przeden|| ||<del>malantaux</del> antauxen|| || ||overen|| ||'za' (przestrzeń)
 
|-
 
|-
||tnorw|| || || || || || ||="ów ten"
+
||przed|| ||antaux|| || || || ||'przed' + N (przestrzeń)
 
|-
 
|-
||tnorj|| || || || || || ||="je ten"
+
||<del>przede</del> poen, pon||nachen||antauxs||epe||посльеэн||afteren|| ||'przed' + N (czas)
 
|-
 
|-
||śnor|| || || || || || ||="ta si"
+
||po <del>przedeen</del>||nach||<del>malantauxs</del> antauxsen|| ||послье||after|| ||'po' + Msc (czas)
 
|-
 
|-
||śnorn|| || || || || || ||="tę si"
+
||wew|| || || || || || ||'w' + Msc, wewnątrz pojemnika (?)
 
|-
 
|-
||śnorm|| || || || || || ||="tmu si"
+
||poza||außer|| || || || || ||'poza' + N
 
|-
 
|-
||śnors|| || || || || || ||="tgo si"
+
||blisko, blisk||nah|| || || || || ||np. "szesz w blisk Kraków chom" - 'Blisko Krakowa jest chomik.'
 
|-
 
|-
||śnonz|| || || || || || ||="zon si"
+
||daleko, dlko, dko||weg|| || || || || ||np. "szesz w dko Kraków chom" - 'Daleko od Krakowa jest chomik.', "czy od dko tu tor jedź" - 'Czy jedziesz z daleka?'
 
|-
 
|-
||śnorw|| || || || || || ||="ów si"
+
||kiedy, gdy||wenn||kiam|| ||когда||when|| ||'wtedy, kiedy jest/był/będzie' (pytanie to "w gdy co")
 
|-
 
|-
||śnorj|| || || || || || ||="je si"
+
||gdzie||wo||kie|| ||где||where|| ||'tam, gdzie jest/był/będzie' (pytanie to "w gdzie co")
 
|-
 
|-
!colspan=8|przyimki, miejsce (w czasoprzestrzeni) - funkcje 1-argumentowe
+
||trag, ubr||trag|| || || || || ||~'na' (ubranie), np. "szesz ta w ubr ja piżama ny nieb"
 
|-
 
|-
||na||auf||sur|| ||на||on|| ||
+
||tragen, ubren||tragen|| || || || || ||~'w' (ubranie), np. "szesz ta w ubren kia ny krew bluza ę czło bez duż"
 
|-
 
|-
||naen <del>nan</del>||aufen||suren|| ||наэн|| || ||'pod (~na którym)', np. "w naen kura grzęda" - 'grzęda pod kurą', "szesz w naen farba co" - 'co jest pod farbą'
+
||za|| || || || || || ||'za' + B (czas, ileś np. minut od teraz)
 
|-
 
|-
||nak|| || || || || || ||'na (końcu)', np. "w nak smycz piesk" - 'pies na smyczy', "w nak patyk lody" - 'lody na patyku' (?)
+
||<del>temu</del> zaen|| || || || || || ||... 'temu' (czas)
 
|-
 
|-
||między||zwischen||inter||imbe|| || || ||
+
!colspan=8|liczebniki itp. - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||koło, koł|| ||apud|| || || || ||koło + D, przy + Msc
+
||okaz, okz|| || || || || || ||np. "je kto okz 2 ka brat" - 'która z dwu sióstr', może też jako trochę inne znaczenie "okz my"="nas", "okz mwy"="nwas", "okz wy"="was"
 
|-
 
|-
||u||bei|| || || || || ||np. "prawdą w u ty ja" - 'jestem u ciebie' (?) (a może "prawdą w <del>derm</del> <ins>der</ins> ty dom ja")
+
||raz|| || || || || || ||="tle 1 ." ? "tle dokładnie 1 .", bez tego może równie dobrze chodzić o liczbę pojedynczą jak i mnogą (?) (ale czy domyślnie nie mówimy, że istnieje jeden, chociaż "ten" może utworzyć grupę), przy okazji może dzielić liczby, np. "1 1 raz 2 5 0 kotk" - 'jedenaście dwieście pięćdziesiątek kotów'
 
|-
 
|-
||przy ? nrzy|| || || || || || ||przy + D (dotykając) (?)
+
||mno|| || || || || || ||liczba mnoga, ="tle kilk"
 
|-
 
|-
||<del>pod</del> naden||<del>unter</del> überen||<del>sub</del> superen|| || || || ||'pod' (przeciwieństwo 'nad')
+
||<del>wiele, wle ?</del> wielu, wlu|| || || || || || ||="tle dżo"
 
|-
 
|-
||nad||über||super|| ||над||over|| ||
+
||<del>bezwiele, bwle, ble ?</del> bezwielu, bwlu, blu|| || || || || || ||="tle bez dżo"
 
|-
 
|-
||<del>za</del> przeden|| ||<del>malantaux</del> antauxen|| || ||overen|| ||'za' (przestrzeń)
+
||<del>dwaj</del>|| || || || || || ||<del>="tle 2 ."</del>
 
|-
 
|-
||przed|| ||antaux|| || || || ||'przed' + N (przestrzeń)
+
||<del>trzej</del>|| || || || || || ||<del>="tle 3 ."</del>
 
|-
 
|-
||<del>przede</del> poen, pon||nachen||antauxs||epe||посльеэн||afteren|| ||'przed' + N (czas)
+
||<del>czterej</del>|| || || || || || ||<del>="tle 4 ."</del>
 
|-
 
|-
||po <del>przedeen</del>||nach||<del>malantauxs</del> antauxsen|| ||послье||after|| ||'po' + Msc (czas)
+
||<del>pięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 5 ."</del>
 
|-
 
|-
||wew|| || || || || || ||'w' + Msc, wewnątrz pojemnika (?)
+
||<del>sześciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 6 ."</del>
 
|-
 
|-
||poza||außer|| || || || || ||'poza' + N
+
||<del>siedmiu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 7 ."</del>
 
|-
 
|-
||blisko, blisk|| || || || || || ||np. "szesz w blisk Kraków chom" - 'Blisko Krakowa jest chomik.'
+
||<del>ośmiu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 8 ."</del>
 
|-
 
|-
||daleko, dlko, dko|| || || || || || ||np. "szesz w dko Kraków chom" - 'Daleko od Krakowa jest chomik.', "czy od dko tu tor jedź" - 'Czy jedziesz z daleka?'
+
||<del>dziewięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 9 ."</del>
 
|-
 
|-
||kiedy, gdy||wenn||kiam|| ||когда||when|| ||
+
||<del>dziesięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 0 ."</del>
 
|-
 
|-
||gdzie||wo||kie|| ||где||where|| ||
+
||<del>jedenastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 1 ."</del>
 
|-
 
|-
||trag, ubr||trag|| || || || || ||~'na' (ubranie), np. "szesz ta w ubr ja piżama ny nieb"
+
||<del>dwunastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 2 ."</del>
 
|-
 
|-
||tragen, ubren||tragen|| || || || || ||~'w' (ubranie), np. "szesz ta w ubren kia ny krew bluza ę czło bez duż"
+
||<del>trzynastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 3 ."</del>
 
|-
 
|-
||za|| || || || || || ||'za' + B (czas, ileś np. minut od teraz)
+
||<del>czternastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 4 ."</del>
 
|-
 
|-
||<del>temu</del> zaen|| || || || || || ||... 'temu' (czas)
+
||<del>piętnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 5 ."</del>
 
|-
 
|-
!colspan=8|kwantyfikatory itp. - funkcje 1-argumentowe
+
||<del>szesnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 6 ."</del>
 
|-
 
|-
||ten||dies||tio|| ||этот||the|| ||zaimek wskazujący, coś w rodzaju rodzajnika określonego, słuchacz powinien się domyślić z kontekstu. Może oznaczać ten albo taki. (Taki to też "taen to" albo może nawet "taen ny to", jeśli jest potrzebna większa precyzja.) Zwykle najbardziej poręczne jest umieszczenie jednego "ten" gdzieś wysoko, nawet przy całym zdaniu (zobacz przykłady na tej stronie). "szesz w koł tujter drzwi szesz ta ten klamka ny traw" - 'Tu są drzwi. Klamka (''nie:'' Ta klamka) jest zielona'. (Kwadracik pisał chyba kiedyś, że to różnica między prawdziwym rodzajnikiem, a zaimkiem wskazującym.), ~="tenr 1 ."
+
||<del>siedemnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 7 ."</del>
 
|-
 
|-
||<del>tuten</del> tentu|| || || || || || ||~="ten w tu", 'ten tu' (?)
+
||<del>osiemnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 8 ."</del>
 
|-
 
|-
||tentam|| || || || || || ||~="ten w tam", 'ten tam' (?)
+
||<del>dziewiętnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 9 ."</del>
 
|-
 
|-
||tamten|| || || ||тот|| || ||inny niż "ten", ="tenr 2 ."="tam ten"
+
||<del>dwudziestu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 2 0 .", itp.</del>
 
|-
 
|-
||siamten|| || || || || || ||="tenr 3 ."="siam ten"
+
||dokładnie|| || || || || || ||'nie więcej' przed "tle", np. "szesz zon ja tle dokładnie 2 . krak krocz" - 'Mam dokładnie dwie nogi.'
 
|-
 
|-
||owamten, wamten|| || || || || || ||="tenr 4 ."="wam ten"
+
||conajmniej|| || || || || || ||(?) przed "tle"
 
|-
 
|-
||onamten, namten|| || || || || || ||="tenr 5 ."="nam ten"
+
||dośk|| || || || || || ||'nie więcej' przed liczbą, np. "szesz zon ja tle 2 . dośk krak krocz"="szesz zon ja 2 dośk krak krocz" - 'Mam dokładnie dwie nogi.'. Wychodzi "szesz 6 dośk 2 okz 4 coś", czyli 'jest sześć par w grupie czterech przedmiotów'
 
|-
 
|-
||si|| || || || || || ||="sinr 1.", ściśle wspomniany ostatnio
+
||nyr|| || || || || || ||sprawia, że liczby tworzą liczebniki porządkowe, np. "2 3 nyr piesk"="num 2 3 . piesk" - '23. pies', ? "2 raz 3 4 nyr piesk"="2 raz num 3 4 . piesk"="2 num 3 4 . piesk" - 'dwa 34. psy'
 
|-
 
|-
||sienr|| || || || || || ||="sinr ... coś", ściśle ''n''-ta od końca pełna konstrukcja (ale w sumie kiedy to się opłaca, a liczenie nie jest zbyt trudne?)
+
||ryn|| || || || || || ||sprawia, że liczby tworzą liczebniki porządkowe od końca, np. "2 3 ryn piesk"="rem 2 3 . piesk" - '23. od końca piesk', ? "2 raz 3 4 ryn piesk"="2 raz rem 3 4 . piesk"="2 rem 3 4 . piesk" - 'dwa 34. od końca psy'
 
|-
 
|-
||cien|| || || || || || ||wspomniany ostatnio, coś między "ten" a "si" czy "jgo ..."
+
!colspan=8|przypadki, przyimki, przyimkopodobne spójniki itp. - funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||taki, tki|| || || || || || ||'taki', trochę ściślejsze niż "ten", raczej ogólniejsze niż "kia to", por. "jki"
+
||der, ta||der||o||ni||та||I||ga||mianownik (podmiot), dopełniacz w odniesieniu do sytuacji, które nie oznaczają posiadania, a przypominają 'dla', np. "ta ja ka mam" - moja matka, dla mnie jest matką ("tma" mogłoby być alternatywą, ale w sumie nie jest potrzebne)
 
|-
 
|-
||otaki, tok|| || || || || || ||'taki sam, jak wskazany' (?)
+
||den, ||den||on||nye||ту||him||o||biernik
 
|-
 
|-
||ojtaki, tojk|| || || || || || ||'taki, jak wskazany, w okolicy, czy coś', por. "jont" (?)
+
||dem, temu, tmu||dem||als||n||тому|| || ||celownik (bardziej aktywne z dwóch dopełnień)
 
|-
 
|-
||siaki, śki|| || || || || || ||'taki, jak ostatni wspomniany' (??)
+
||des, tego, tgo||des||des||va||того||of|| ||dopełniacz (posesyw), ~="kę ta ... posiada ..." (o ile "posiada" będzie)
 
|-
 
|-
||ciaki, ćki|| || || || || || ||'taki, jak wspomniany', por. "cien" (?)
+
||pogo, pgo|| || || || || || ||(z ''pod'' i ''tego'') dopełniacz jako czyiś pracownicy, podwładni, poddani (?), "pgo ty ludź"~="acz dla ty pracuj" (a może nie zawsze), pgo ty acz fałszuj"~="acz dla ty fałszuj"
 
|-
 
|-
||jakiś, kiś|| || || || ||какой-то|| ||'nie wiadomo, jaki' (nie w sensie "tki" itp.)
+
||de|| || || || || || ||aŭtor
 
|-
 
|-
||kolwiek, lwiek, kwiek||irgend||ajn|| ||нибудь|| || ||'jakikolwiek, nie ważne, jaki' (nie w sensie "tki" itp.)
+
||<del>derm, tema, tma</del>||<del>derm</del>||<del>del</del>|| ||<del>тома</del>|| || ||<del>dopełniacz w odniesieniu do sytuacji, które nie oznaczają posiadania, a przypominają dla, np. "tma ja ka mam" - moja matka, dla mnie jest matką</del> patrz "ta"
 
|-
 
|-
||wiem|| || || ||кое|| || ||'mówiący wie, jaki' (?)
+
||mit, tą||mit||per||nen||той, тем||with|| ||narzędnik, oznacza narzędzie itp., np. "szesz tą dło kop kop"; a czy obejmuje "jtą", "pszo" i "pszon"
 
|-
 
|-
||wiesz|| || || || || || ||'słuchający wie, jaki' - ale z drugiej strony chyba przy każdym użyciu "ten" powinien wiedzieć (?)
+
||miti, itą, jtą||miti||peri|| ||итой, итем||withi|| ||narzędnik, oznacza środek, coś co się zużywa, np. "szesz jtą jdło myj myj", "szesz jtą powietrze oddycha" (a może "szesz tę powietrze oddycha")
 
|-
 
|-
||tywiesz, twiesz|| || || || || || ||'słuchający wie, jaki, a mówiący nie wie' (?)
+
||pieszo, pszo|| || || || ||wath|| ||z "idź" itp., oznacza to, (na) czym się jedzie czy płynie (jak samochód albo koń)
 
|-
 
|-
||<del>niniejszy</del>|| || || || || || ||np. "prawdą zon dieviel dokładnie osiem słowo niniejszy zdanie" (''w tym przykładzie "osiem" to niefunkcja - przestarzałe prowizoryczne podejście''), "w niniejszy arnia oi żre" - 'w tej stołówce (w której jestem)', "dziś"="niniejszy doba", <del>"ja"="niniejszy coś"</del>, "prawdą niniejszy der ja dziękuje" - niniejszym dziękuję
+
||pszon|| || || || || || ||z "idź" itp., oznacza to, (na) czym się jedzie czy płynie (jak koła albo nogi), np. "szesz pszon noga krocz"="szesz pszon krak krocz krocz" - 'chodzi na nogach', "szesz pszon ręka krocz"="szesz pszon krak łap krocz" - 'chodzi na rękach' (nie mylić z "pszoen": "szesz ta pszoen tor krocz koń corj kolor" - 'Jakiego koloru jest koń, na którym jedziesz?'; od "pszon" jest oczywiście "pszonen")
 
|-
 
|-
||<del>niniejszym</del>||<del>hiermit</del>|| || || ||<del>herby</del>|| ||?
+
||pszow|| || || || || || ||z "idź" itp., oznacza miejsce w pojeździe zajmowane przez przemieszczającego się (jak fotel w samochodzie czy plecak, w którym są niesione książki), np. "szesz ta Jaś pszo pociąg pszon skr kółk pszow pod fotel od Toruń do Poznań wzdłuż tor jedź"-'Jaś jedzie pociągiem na kołach pod fotelem z Torunia do Poznania po torach.', "ta A pszow B idź"~="ta i A wen się B idź"
 
|-
 
|-
||niny, nin|| || || || || || ||np. "szesz zon siem dośk słowo nin zdanie", "szesz nin jor dziękuj" - 'niniejszym dziękuję' ~= "dziękuję"
+
||z||zusammenmit, zmit|| || ||с||togetherwith, twith|| ||'(razem) z + N', "z żad", "z nie" albo "z pżad" to 'bez'
 
|-
 
|-
||tuny, tun|| || || || || || ||np. "w tun rnia oj żre" - 'w tej stołówce (w której jestem)', "dziś"="tun doba"
+
||poŭ||ausch|| || ||пои||insh|| ||="ŭoŭ w !", 'po (język), w (itp.)', np. "poŭ pollok" - 'w polloku', "poŭ ski Polska" - 'po polsku', też alfabet, np. "poŭ cyrylica" - 'cyrylicą', "szersz jor poŭ Linux pracuj" - 'pracuję pod Linuksem', "siesz fikt ta koń poŭ takt oj ta ogon nieś" - ''Fikcyjnie koń macha ogonem.'
 
|-
 
|-
||następujący, nacy, <del>ncy</del>, nac, nast, poniższy, <del>ższy</del>|| || || || || || ||(?)
+
||poŭd|| || || || || || ||="ŭoŭ od !", 'z (jakiegoś język itp.)', np. tłumaczyć, por. "gidź"
 
|-
 
|-
||powyższy, wyższy, ższy, szy|| || || || || || ||(?)
+
||dŭop|| || || || || || ||="ŭoŭ do !", 'na (jakiś język itp.)', np. tłumaczyć, por. "gidź"
 
|-
 
|-
||zeszły||vorig|| || || || || ||np. zeszły rok, ="przedzeszły 1 .", "wczoraj"="zeszły doba"
+
||<del>przoŭ</del> przeŭ|| || || || || || ||="ŭoŭ przez !" to funkcja dwuargumentowa, jak w "czy przeŭ UTF-32 coś" - 'Czy robi się coś przez UTF-32?' (raczej podobno tak, np. konwertuje), por. "gidź", nie mylić z "pszoł"
 
|-
 
|-
||przyszły, pszły|| || || || || || ||np. przyszły rok, ="poprzyszły 1 .", "jutro"="przyszły doba"
+
||w||in||en||mi||в||in|| ||'w + Msc', też typu 'w środę'
 
|-
 
|-
||oten, ont|| || || || || || ||wskazany
+
||od|| ||de||llo|| || || ||'z + D, skądś' (z czasownikiem), np. "od Kraków jedź" - 'jedzie z Krakowa'
 
|-
 
|-
||ojten, jont|| || || || || || ||jakoś wskazany, obecny, coś między "ont" a "ten"
+
||do|| ||al||nna|| || || ||'w + B, dokądś, do wnętrza' (z czasownikiem), np. "do Kraków jedź" - 'jedzie do Krakowa'
 
|-
 
|-
||każdy, każd||jeder|| || || ||every|| ||kwantyfikator ogólny
+
||cod|| || || || || || ||'z + D, (pochodzący) skądś' (z rzeczownikiem), np. "cod Kraków acz gotuj" - 'kucharz z Krakowa'
 
|-
 
|-
||żaden, żad||kein|| || ||никакой||kno|| ||nie istnieje
+
||cdo|| || || || || || ||'w + B, (przeznaczony) dokądś, do wnętrza' (z rzeczownikiem), np. "cdo Kraków list" - 'list do Krakowa'
 
|-
 
|-
||plusżaden, pżad||plusein, pein|| || ||плюсникакой, пникакой||plusno, pno|| ||pozytywne 'żaden', zaprzeczony kwantyfikator szczególny na końcu kwantyfikatorów szczególnych, np. "szesz tor tę pżad śnieg żre" - 'jesz, ale nie jesz śniegu' (~istnieje takie ż - "żre", że "tor ż" i nie istnieje takie ś - "śnieg", że "tę ś ż"), (?) "szesz tor tę je pżad śnieg coś żre" - 'jesz coś, co nie jest śniegiem' (~istnieje takie ż - "żre" i c - "coś", że "tor ż", "tę c ż" i nie istnieje takie ś - "śnieg", że "je ś c")
+
||uk|| || || || || || ||'od czegoś', np. "szesz jor uk stół odwrócony" - 'jestem odwrócony od stołu', "uk Kraków jedź" - 'jedzie od strony Krakowa'
 
|-
 
|-
||pewien||gewiss|| || || ||certain|| ||kwantyfikator szczególny przed ogólnymi, (?) dodatkowo "szesz ta 2 pewien kotk tę 3 myszk goń" - 'istnieją dwa koty takie, że każdy z nich goni trzy myszy' czyli 'dwa koty gonią po trzy myszy' (a może po prostu "szesz ta każd okz 2 kotk tę 3 myszk goń")
+
||ku|| || || || || || ||'w kierunku czegoś', np. "szesz jor ku stół odwrócony" - 'jestem odwrócony w stronę stołu', "ku Kraków jedź" - 'jedzie na Kraków'
 
|-
 
|-
||zwykle, kle|| || || || || || ||zwykle, przeciętny, użycie w praktyce ważne ale niedodefiniowane
+
||aŭs, iz, ęz <del>z</del>|| ||el|| || || || ||'z + D (materiał)' (z czasownikiem), np. "tę kula iz glina rób" - 'robi kulę z gliny'
 +
|-'
 +
|||| ||je|| || || || ||'w (warkocz zaplatać), na (coś przerabiać)' (z czasownikiem), np. "tę ogórk wę plastr krój" - 'kroi ogórek na plasterki', por. esp. '<nowiki/>''je''<nowiki/>'
 
|-
 
|-
||cały, cał||ganz|| || || ||whole|| ||'cały', coś jak "każd" dla jednostki, ale kiedy można tego użyć?, por. "dzdrow"
+
||caŭs, ciz, cęz|| || || || || || ||'z + D (materiał)' (z rzeczownikiem), np. "ciz glina kula" - 'kula z gliny'
 
|-
 
|-
||caławy, caław, cław|| || || || || || ||ma się do "cał" jak "kle" do "każd", np. "szesz ta cław tygrys i ny pomarańcz ny węg", "szesz ta cław ɣwon śnieg miś ny śnieg"
+
||cwę|| || || || || || ||'(przeznaczone) na coś' (z rzeczownikiem), np. "cwę kiełbasa mięso" - 'mięso na kiełbasę'
 
|-
 
|-
||jaki, <del>jak</del> jki, ki|| || || || || || ||~'jaki', ogólniejsze niż "kia co", odpowiada "tki"
+
||przez||durch||tra||ter||через||through|| ||'przez + B (droga)', "przez na schody idzie" - 'idzie po schodach'
 
|-
 
|-
||jakiż, jkiż, kiż|| || || || || || ||zastępuje "ki" w mowie zależnej, por. "kżeż"
+
||wzdłuż|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
!colspan=8|spójniki (matematyczne), funkcje 2-argumentowe
+
||wpoprzek|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
||i||und||kaj||ar||и||and|| ||
+
||ażdo, żdo|| || || || || || ||np. "szensz ta Michał żdo gdy ta er kur ną ga er kur tańcz" - 'Michał tańczył aż kogut zapiał.', por. "aż"
 
|-
 
|-
||lub||oder||aux|| ||или||or|| ||
+
||ażod, żod|| || || || || || ||np. "szersz ta Wiesiek żod gdy świt siedź" - 'Wiesiek siedzi od świtu.', "szensz ta Karolina żod gdy siorm że sior zbyt bez duż płacz" - 'Karolina płakała odkąd powiedziano jej, że jest za mała.'
 
|-
 
|-
||albo, alb||oders||auxs|| ||либо||exor, xor|| ||
+
||przeciw||gegen||kontraux||pa||против||against|| ||'przeciw + C, z + N', niem. 'gegen', np. "przeciw mucha środek", "przeciw Niemcy walczy" (a może "tę Niemcy walczy")
 
|-
 
|-
||bądź|| || || || || || ||jedno, drugie, albo żadne, nie oba naraz
+
||zamian||imaustausch, imaus|| || ||вобмен||inexchange, inex|| ||np. odpowiadać na, sprzedawać za
 
|-
 
|-
||ani, ni||weder||nek|| ||ни||nor|| ||
+
||dla, gwoli||für||por||ann||для||for|| ||celownik typu 'sobie a muzom', dla + D, też przedmioty, ale por. "naw", "jca" itp.
 
|-
 
|-
||jeżeli, jeśli, śli|| || || || ||if|| ||
+
||o||um||pri|| ||о||about|| ||'o + B, o + Msc'
 
|-
 
|-
!colspan=8|spójniki (łączą tylko wyrażenia, nie wartości logiczne), funkcje 2-argumentowe
+
||zo|| ||kun|| || || || ||'z + N, o + Msc, którego częścią jest', też czasowniki, często używana odwrotność "zon", np. "zon ja ręka" - 'moja ręka', "zon metro pociąg" - 'pociąg metra', niem. 'dazu gehört'
 
|-
 
|-
||ili|| || || || || || ||'czy', np. "szesz tę ili kotk piesk ten tor widź" - 'Widzisz psa czy kota?', ale kiedy to nie pytanie, używamy "kiś lub" (?), np. "szesz tgo on kiś lub piesk kotk" - 'Ma psa czy kota.'
+
||że||dass||ke|| ||чтоо||thatt|| ||~'który znaczy, że'
 
|-
 
|-
||iliż|| || || || || || ||="iliże 1 ."="eż ili !", 'czy' w mowie zależnej, np. "szesz ta Marek że tę iliż kotk piesk ten tor widź" - 'Marek pyta, czy widzisz psa czy kota?'
+
||żen|| || || || || || ||~="że wong"="że wong"
 
|-
 
|-
||gdyby, gdyb||würde||us|| ||еслибы, еслиб, кабы, каб||would|| ||gdyby, tryb przypuszczający
+
||żer|| || || || || || ||~="że wter"="że wter"
 
|-
 
|-
||żeby, żeb||damit|| || ||чтобы, чтоб|| || ||"szesz żeb co to" - 'po co?'
+
||żen|| || || || || || ||~="że wpot"="że wpot"
 
|-
 
|-
||musiżeby, mżeby, mżeb|| || || || || || ||np. "szsz mżeb tor żyj tor oddych" - 'musisz oddychać, żeby żyć' (?)
+
||żek|| || || || || || ||~="że wkoł"="że wkoł"
 
|-
 
|-
||bo||weil||cxar||an|| ||because|| ||"szesz bo co to" - 'dlaczego?', "szesz bo to co" - ~'i co z tego?'
+
||byże, byż|| || || || || || ||'żeby', niem. '<nowiki/>''dass''<nowiki/>' (np. 'chcę, żeby', 'proszę, żeby', 'rozkaz, żeby'), kiedy nie wiadomo, czy ma być "" czy "że"<del>, zlikwidować jak "tma"?</del>
 
|-
 
|-
||dzięki|| || || ||благодаря|| || ||~="naszczęście bo"
+
||zza|| || || ||из-за?|| || ||sztywne 'bo', np. "szesz jor zza boi drży" - 'drżę za strachu', "szesz jor zza ty dumny" - 'jestem z ciebie dumny' (a może "szesz jor torn dumny"), "szesz jor zza i chlebk wod żyj" - 'żyję o chlebie i wodzie' (?), jak potraktować "potyka" (zob.)
 
|-
 
|-
||zwiny|| || || || || || ||~="niestety bo"
+
||izza, jza ?|| || || || || || ||odpowiednik "zza" jako sztywny przypadek, np. "jza potyk"-'potykać się o' (?)
 
|-
 
|-
||mimo||obwohl||malgraux|| ||несмотряна||though|| ||
+
||py|| || || || || || ||rosyjskie 'по' jako '(egzamin) z' i '(mistrzostwa) w' (?)
 
|-
 
|-
||bojaknie, bon|| || || || || || ||tryb rozkazujący z uzasadnieniem, np. "siesz bo jor wter zacz szalon bon jor torn gryź tor od tune idź" - 'Zaczynam szaleć, więc wyjdź, bo jak nie, to cię pogryzę.'
+
||je||is||es||na||е|| ||desu||'[który] jest (kiedykolwiek?)', ?="jer hacz em"
 
|-
 
|-
||zanimby|| || || || || || ||zanim stałoby się coś, np. "szesz zanimby ten ta Karol że je Marek ten acz kradź mów ta si Marek oj ta si Karol dok zacz bez żyj" - 'Marek zabił Karola, zanim Karol powiedział, że Marek jest złodziejem.'
+
||jer|| || || || || || ||'[który] jest (w chwili, o której mowa)', ?~="je hacz w gdy to em", "szesz jor tę kia wter em motyl '''hacz em''' gąsienica w gdy sior em poczwarka widź"="szesz jor tę kia wter jes je motyl li '''hacz em''' gąsienica w gdy sior jes je poczwarka li widź"="szesz jor tę kia wter em motyl je gąsienica poczwarka widź" - 'Widziałem coś, co było gąsienicą, a teraz jest motylem, kiedy było poczwarką' czyli 'Widziałem poczwarkę, która była gąsienicą, a teraz jest motylem.' ?
 
|-
 
|-
|||| || || || || || ||np. "szesz ta Karol tę Marjan aż może nor oj nor zacz bez żyj bez nadr lubk" - 'Karol nienawidzi Marjana tak, że aż może go zabić', por. "żdo"
+
||mi||mir|| || || || || ||dotyczy warunków odczuwanych przez kogoś, "szesz mi ja ciep" - 'jest mi ciepło', "szesz mi ty ciep" - 'jest ci ciepło', por. "jo", "wrażeń"
 
|-
 
|-
!colspan=8|funkcje 3-argumentowe
+
||<del>nan</del> naw|| || || || || || ||'na' w znaczeniu w stylu "wen win", np. "naw żniwa gdy coś"="wen win żniwa gdy coś" - 'czas na żniwa', por. "jca", "rnia"
 
|-
 
|-
||kappa|| ||kapo|| ||каппа|| || ||zamiana rządu: "prawdą der zupa kappa ben ber gotuje" - 'zupa jest gotowana' - niewymijająca odpowiedź na "prawdą der zupa co", normalnie "prawdą den zupa gotuje"; "czy w ja kappa ba w ! przyjaciel"="czy jor przyjaciel" - 'Czy mam przyjaciela?'
+
||jako, ko||als||kiels|| || ||as|| ||
 
|-
 
|-
||nlel|| || || || || || ||np. "nlel 2 metr przeden ! piesk" - 'dwa metry za psem' (miejsce, rzeczownik jak "na domk"), por. "nle", "nlelt", "pona"
+
||kjak|| || || || || || ||'jak' jako 'jeśli' lub 'kiedy' (lub oba naraz)
 
|-
 
|-
||nlet|| || || || || || ||="nle tle"
+
||według, weg|| ||laux|| || || || ||'według (kogoś)', por "zniez"
 
|-
 
|-
||jakżeż, kżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania itp. do mowy zależnej, "kżeż 1 . cor !"="czor", "kżeż 1 . corj !"="czorj", "kżeż 1 . kiż !"="kiż", "kżeż 1 . ten !"="tenż", wyspecjalizowana forma "żeż"
+
||zgodniez, zgniez, zniez|| || || || || || ||'według (np. chęci, jakiegoś kryterium), zgodnie z', por. 'weg'
 
|-
 
|-
||iliże|| || || || || || ||="eże ... ili !", uogólnienie "iliż"
+
||dieviel, tyle, tle||dieviel||da|| ||столько|| || ||liczebnik, odwrotnie niż esp. '<nowiki/>''da''<nowiki/>', też "tle 2 . gotuj"="2 gotuj" - 'gotować dwa razy'
 
|-
 
|-
!colspan=8|funkcje 4-argumentowe
+
||nieviel, nyle, nle|| || || || || || ||np. "nle tle 2 . rok (ość?) <del>stary</del> <ins>bez młody</ins>" - 'ma dwa lata', "nle tle 3 . metr (ość?) długi" - 'długi na trzy metry', "szesz ta Mateusz nle tle 5 . cent metr niż Marek wysoki" - 'Mateusz jest o pięć centymetrów wyższy niż Marek', por. "nlet", "nlel"
 
|-
 
|-
||nlelt|| || || || || || ||="nlel tle"
+
|||| || || ||ать|| || ||"czy ta on ać tę li żre idź" - 'Czy on idzie zostać zjedzonym?' (?), domyślne "ta li", np. "ać żre idź" - 'idzie jeść', też sztywne 'żeby', np. "ać pokój walczy" - 'walczy o pokój'
 
|-
 
|-
!colspan=8|funkcje wieloargumentowe
+
||jać ?|| || || || || || ||odpowiednik "ać" jako przypadek, np. ? (?), a co z 'iść po chleb' i 'iść na jagody'?
 
|-
 
|-
||oraz, or|| || || || || || ||'i' do "uf", ~="i i ...", np. "szersz w Polska or Warszawa Łódź Kraków Poznań Gdańsk Szczecin uf"
+
||ąc|| || || || || || ||imiesłów, kiedy np. "je", "w kiedy" ani "zo" nie pasuje; raczej angielskie '<nowiki/>''by singing''<nowiki/>' niż '<nowiki/>''singing''<nowiki/>'; a może przy podmiocie, z grubsza jako "ko hacz"
 
|-
 
|-
||olub, ol|| || || || || || ||'lub' do "uf", ~="lub lub ..."
+
||niż|| ||ol|| || ||than||yori||porównanie (stopień wyższy), <del>uzupełnione przez "tol"</del> <ins>skrót od "niź ta ... li", np. "niż piesk wesoł" - 'weselszy niż pies'</ins>
 
|-
 
|-
||olbo, olb|| || || || || || ||'albo' do "uf", dokładnie jedno z wielu, por. "albo"
+
||ninż|| || || || || || ||skrót od "niź tę ... li"
 
|-
 
|-
||obądź, obź, <del>ob,</del> ądź|| || || || || || ||'bądź' do "uf", najwyżej jedno z wielu, por. "bądź"
+
||niumż|| || || || || || ||skrót od "niź tmu ... li"
 
|-
 
|-
||ośli, || || || || || || ||'jeśli' w łańcuchu do "uf", czyli łańcuch niemalejącej prawdziwości FFF...PPP..., por. "śli"
+
||<del>taw,</del> jacz|| || || || || || ||porównanie, skrót od "jak ta ... li", np. "jacz piesk wesoł" - 'wesoły jak pies', "jacz słońce światło" - 'światło słoneczne (takie jak słońca)'
 
|-
 
|-
||oli|| || || || || || ||'czy' do "uf", ~="ili ili ..." (?)
+
||jancz|| || || || || || ||skrót od "jak tę ... li"
 
|-
 
|-
||potraktuj, ktuj|| || || || || || ||podstawienie wykomentowanych funkcji do zmiennej (aż do "uf"), kolejność funkcji bez zmian, np. "szesz jor niż ty duż"="szesz ktuj duż jor ! niż ty ! uf"<del>, por. "potr"</del> <ins>(przeoczone, co to miało być?)</ins>
+
||jomcz|| || || || || || ||skrót od "jak tmu ... li"
 
|-
 
|-
||potrajukt, jutk|| || || || || || ||podstawienie wykomentowanych funkcji do zmiennej (aż do "uf"), bliskie zostaje bliskie, np. "szesz jor niż ty duż"="szesz jukt duż niż ty ! jor ! uf"
+
||ziacz|| || || || || || ||ściślejsze porównanie, skrót od "ziak ta ... li"
 
|-
 
|-
||kaba|| || || || || || ||przed "uf" podajemy przypadki/przyimki (w formie typu "ba", "w na !"), pod które podstawiamy argumenty następujące po kolejnym, np. "szesz ta poŭ pollok " kaba ba bę uf goń ' jacz poŭ pollok " ta ... tę ... goń ' znacz" ("kaba ba bę uf goń piesk myszk" ma 6=2 ''n''+2 (''n'' - liczba parametrów przed "uf") parametrów i znaczy to samo, co "ta piesk tę myszk goń")
+
||ziancz|| || || || || || ||skrót od "ziak tę ... li"
 
|-
 
|-
||loż|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, podstawia pierwsze argumenty do ostatniego przed "uf" jako "ta", "tę", "tmu", "wzajem", np. "loż piesk kotk myszk daj"="ta piesk tmu kotk tę myszk daj", można łączyć z pominięciem szesz, żeby upodobnić się do lożbanu, "pragma# szesz loż" pozwala też pomijać samo "loż"
+
||ziomcz|| || || || || || ||skrót od "ziak tmu ... li"
 
|-
 
|-
||lożf, lofsz|| || || || || || ||do drugiego "uf", zainspirowane lożbanem, podstawia pozostałe argumenty do ostatniego przed pierwszym "uf" jako "ta", "tę", "tmu", "wzajem", np. "lofsz piesk daj uf myszk kotk uf"="ta piesk tmu kotk tę myszk daj", można łączyć z pominięciem szesz, żeby upodobnić się do lożbanu, (?) a co, jeśli uf jest pierwszym argumentem - może da się wykorzystać
+
||im||je|| || || || || ||np. "szesz im ta domk duż śnor domk drogi" - 'Im dom jest większy, tym droższy.'
 
|-
 
|-
||lo|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, użycie wygląda jak dla jego '<nowiki/>''lo''<nowiki/>' ("szesz ta ten użyj jak ów poŭ lożban " lo ' wyg widź") ale jest prawołączne, zastępuje wiele "ów" (od początkowych argumentów przyłożonych do ostatniego przed "uf"), np. "lo ny krew ga piesk piesk uf"="ów ny krew ów ga piesk piesk"~'czerwonościowy szczekaniowy pies', czyli może "kia ny krew kia ga pies pies"-'czerwony szczekający pies' (ale co to za czerwone psy)
+
||ów|| || || ||ов|| || ||skrót od "kia owy", mętny dopełniacz
 
|-
 
|-
||loke|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, lewołączność nawet bardziej się z nim zgadza, użycie daje wynik zastępuje wiele "ów" (od początkowych argumentów przyłożonych do kolejno siebie), np. "loke ny krew ga piesk piesk uf"="ów ów ny krew ga piesk piesk"~'czerwonościowo szczekaniowy pies' (cokolwiek to znaczy, może pies, którego szczekanie maluje w wyniku dziwnego zjawiska na czerwono)
+
!colspan=8|przy liczebnikach - funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||meks|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, chyba coś w stylu "maks 2 + 2 uf", ale jak to działa?
+
||numer, num||numer||numer|| ||номер||number|| ||liczebnik porządkowy
 
|-
 
|-
|||| || || || || || ||="eże 1 ."
+
||remun, mun, rem||remun||remun|| ||ремон||rebmun|| ||liczebnik porządkowy od końca, np. "remun 1 ." - 'ostatni', "remun 2 ." - 'drugi od końca' ?
 
|-
 
|-
||eże|| || || || || || ||przyjmuje stopień mowy zależnej, następnie zaimek wskazujący i tyle argumentów, ile ma oryginał, uogólnienie "eż" i "iliże", można (zawsze?) użyć w miejsce "kżeż" i "żeż"
+
!colspan=8|mętne słowotwórstwo - funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
!colspan=8|spójniki, zdania
+
||ywo, ɣwo|| ||s ? es|| || ||es ?|| ||wyrazy złożone niezachowujące znaczenia drugiego członu, np. "ɣwo wod lilia" <del>("ɣwo wod kby lilia"?)</del> - lilia wodna, "ɣwo ręka but" ("ɣwo łap but" skoro "ręka" to "krak łap") <del>("ɣwo ręka kby but"?)</del> - rękawiczka <del>(a może jednak "ica ręk")</del>, <del>"ɣwo żab płyń" - pływanie żabką</del>
 
|-
 
|-
||ale||aber||sed|| ||но||but|| ||'ale, lecz'
+
||ywy, ɣwy|| || ||ess ?|| ||ess ?|| ||wyrazy złożone zachowujące znaczenie drugiego członu, np. "ɣwy żab płyń" - 'pływanie żabką'
 
|-
 
|-
||lecz||sondern||seds|| || || || ||'lecz, ale, tylko'
+
||ywon, ɣwon|| || || || || || ||="ɣwo ny"
 
|-
 
|-
||analogicznie, analog, kanalok|| || || || || || ||też funkcja "też"
+
||ywyn, ɣwyn|| || || || || || ||="ɣwy ny"
 
|-
 
|-
||<del>więc</del>|| ||<del>do</del>|| || || || ||
+
!colspan=8|specjalne funkcje 2-argumentowe - spokrewnione z jednoargumentowymi
 
|-
 
|-
||<del>bo</del>||<del>weil</del>||<del>cxar</del>||<del>an</del>|| ||<del>because</del>|| ||
+
||najz||ste|| || || || || ||stopień najwyższy dla danego zbioru, np. "najz duży małpa" - 'największa małpa', "najz kappa bę ba jor lubk piłk" - 'moja ulubiona piłka'; por. "naj"
 
|-
 
|-
!colspan=8|dodatkowe słówka, zdania
+
||jakna, <del>jkna,</del>, kna|| || || || || || ||stosunkowo, np. "kna duż myszk" - 'duża (jak na mysz) mysz', (?) "szesz ta kle kna ɣwoś dob pirat bez dob" - 'typowy dobry pirat jest zły'
 
|-
 
|-
||proszę||bitte||bonvolu|| ||пожалуйста||please|| ||~="szesz nin jor torn proś"
+
||jejakna, jekna, jkna, ikna, śkna, śka, śna|| || || || || || ||= "je kna ... to", np. "jkna now" - 'nowy (jako który jest nowym wiadomo czym)' ("jkna now " szesz '" - 'nowe "szesz" (w przeciwieństwie do starego " prawdą ')'),  "jkna bez duż Trąbusia" - 'mała (słonica) Trąbusia (ale, bezwzględnie patrząc, pewnie i tak wielka)')
 
|-
 
|-
||dziękuję||danke||dankon|| ||спасибо||thankyou, thanks|| ||~="szesz nin jor torn dziękuj"
+
||niź|| || || || || || ||stopień wyższy, uzupełnione przez "li", np. "szesz torn niź tę Karol li jor lubk" - 'lubię cię bardziej niż Karola'
 
|-
 
|-
||przepraszam||entschuldige||pardonon|| ||извени|| || ||~="szesz nin jor torn przeproś"
+
||jak||wie||kiel|| ||как||like|| ||porównanie uzupełnione przez "li", np. "jak ta chom li piszcz" - 'piszczenie jak chomik' (="jacz chom piszcz")
 
|-
 
|-
||witam|| ||saluton|| || || || ||~="szesz nin jor torn wita"
+
||ziak|| || || || || || ||ściślejsze porównanie uzupełnione przez "li", ale jak właściwie działa
 
|-
 
|-
||żegnam|| ||adiaux|| || || || ||~="szesz nin jor torn żegna"
+
||jakże, jakż|| || || || || || ||'identyczny jak', uzupełnione przez "li", zainspirowane rosyjskim '<i>takoj że</i>' - 'taki sam'
 
|-
 
|-
||ożeż|| || || || || || ||niezadowolenie, ="to", czyli skraca o tyle, o ile oszczędzamy na oddzielaniu słów
+
||hnacz|| || || || || || ||np. "hnacz bem" to "kmu ... coś", zob. "heń" i "hacz"
 
|-
 
|-
||hm|| || || || || || ||zastanawianie się<del>, ~="siesz co"="szesz ten co" (?)</del>
+
||lnacz|| || || || || || ||~="je ludź hnacz", np. "lnacz bem" to "kmu ... ludź", zob. "leń" i "lacz"
 
|-
 
|-
||aha|| || || || || || ||'aha', 'przyjąłem', jakby ściślejsze niż "szesz to"
+
||nacz|| || || || || || ||do czegoś służy; por. "acz", "enie"; np. "nacz w na ! siedzi" - 'miejsce do siedzenia', (?) "nacz <del>tma</del> <ins>ta</ins> syn"="mam", "nacz <del>tma</del> <ins>ta</ins> je A syn"="<del>tma</del> <ins>ta</ins> A mam"
 
|-
 
|-
||eh|| || || || || || ||(rezygnacja) (?)
+
||nący, ɣnąc, nąc|| || || || || || ||do czegoś służy (czasownik), "szesz ta herbat ɣnąc bę pij" - 'herbata służu do picia (jej)' ~="szesz je herbat eń pij" - 'herbata jest piciem (napojem)'
 
|-
 
|-
||ojej|| || || || || || ||(coś jakby zmartwienie) (?)
+
||<del>poza</del> pona|| || || || || || ||np. "szensz w pona 2 godzina mecz ta on do <del>tma</del> <ins>ta</ins> się dom wróć" - 'dwie godziny po meczu wrócił do domu', "pona A B"="nlel A po ! B"
 
|-
 
|-
||ehe|| || || || || || ||~="aha ożeż" (?)
+
||ponaen, ponan|| || || || || || ||np. "szensz w ponan 2 godzina mecz ta on do ten stadion idź" - 'dwie godziny przed meczem przyjechał na stadion', "ponan A B"="nlel A pon ! B"
 
|-
 
|-
||oho|| || || || || || ||(przewidywane zdarzenie się wydarzyło) (?)
+
||poprzyszły|| || || || || || ||np. "poprzyszły 2. doba"="pojutrze"
 
|-
 
|-
||oo|| || || || || || ||(przewidywanie kłopotów) (?)
+
||przedzeszły|| || || || || || ||np. "przedzeszły 2. doba"="przedwczoraj"
 
|-
 
|-
||niekręć|| || || || || || ||~-'nie udawaj, że nie rozumiesz', 'interpretuj normalnie moje słowa' (ale z "szesz", "siesz", "sieś" oraz "ten", "wyś" itp. można określić, kiedy zdanie znaczy tyle, ile każe logika, kiedy mniej, a kiedy coś trochę innego)
+
||takiże, tże|| || || || || || ||uzupełnione przez "li", np. "tże jor oj ta li krocz tornistr" - 'tornister, który noszę', "kia" itp. ~="tże ta li" itp.
 
|-
 
|-
||opowiembajkę|| || || || || || ||żeby nie kłamać, zapowiada, że następne zdania nie będą prawdziwe, zob. "opowiadabajkę", "pragma#"
+
||jego, jgo||sein|| || ||его||his|| ||to, co ktoś nazywa jakoś, np. "jgo Marysia " taen ny niebo wyś kafelek '" - 'to, co Marysia nazywa "taen ny niebo owyś kafelek" (niebieskie kafelkowe coś)', "jgo on" odpowiada polskiemu "jego" w tym znaczeniu, zob. "twój"
 
|-
 
|-
||opowiadambajkę|| || || || || || ||przypomina, że opowiadam bajkę
+
||sinr|| || || || || || ||pierwszy argument to liczba, drugi to rzeczownik, oznacza ściśle ''n''-te od końca użycie rzeczownika, np. "szensz ta er czło tę kia ga piesk er czło widź szensz bo to ta sienr 2 . czło o mno kotk ną myśl" - 'Mężczyzna zobaczył mężczyznę, który szczekał. Dlatego pierwszy mężczyzna pomyślał o kotach.'; por. "si", "sienr", "się"
 
|-
 
|-
||opowiedziałembajkę|| || || || || || ||po opowiedzeniu bajki
+
||ilil|| || || || || || ||definiuje użycie "lili" zamiast "li", np. "tże ilil 1 . ta kę ta Marek niź ta Karol tę siors kotk li lubk piesk oj ta lili 1 . krocz piłk" - 'piłka niesiona przez psa, którego Marek lubi bardziej niż Karol swojego kota'
 
|-
 
|-
!colspan=8|specjalne słowa
+
||blili|| || || || || || ||np. "blili bę 1 ." ma się do "bli bę" jak "lili 1 ." do "li", np. "jes ilil 1 . ta kia jacz jak w lili 1 . li ryb coś ny wod piesk tę blili bę 1 . goń" - 'pies mokry jak ryba, która jest jak w (argumencie przy "ta"), goni (argument przy "tę")'
 
|-
 
|-
||to||das|| || ||это||it|| ||~="ten coś" ~="tonr 1 .", zob. "dor"
+
||żeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania itp. do mowy zależnej, "żeż 1 . co"="cóż", "żeż 1 . to"="toż", "szesz ta kto że ta któż że ta żeż 2 . kto tę cóż gotuj pyta pyta" - ~'kto się pyta ˛ kto się pyta ˛ kto gotuje , i o gotowanie czego się pyta' [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=349.0], wyspecjalizowana forma "eże"
 
|-
 
|-
||on|| ||li|| ||он||he||kare||="ten er ludź", czyli czasem 'oni (tylko mężczyźni)' (?), zob. "nor"
+
||czyżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania do mowy zależnej, "czyżeż 1 ."="czyż", skrót od "kżeż ... czy !"
 
|-
 
|-
||ona, an|| ||sxi|| ||она, ан||she||kanojo||="ten ka ludź", czyli czasem 'one' (?), zob. "hor"
+
||tenr|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "ten" i "tamten", np. "siesz jor tę i ten piłk i tamten piłk tenr 3 . piłk bierz" - 'Biorę tę, tamtą i siamtą piłkę.', "tenr 1 ."="ten", "tenr 2 ."="tamten", "tenr 3 ."="siamten", "tenr 4 ."="wamten", "tenr 5 ."="namten", ="tamr ... ten"
 
|-
 
|-
||<del>tuto</del> totu|| || || || || || ||<del>~="tuten coś"?</del> ~="tentu coś" (?)
+
||tamr|| || || || || || ||jeszcze inny (tylko sugeruje), "tamr ... on"="tonr", "onr ... ten"="tenr" itp., "tamr 1 ." nic nie znaczy, "tamr 2 ."="tam", "tamr 3 ."="siam", "tamr 4 ."="wam", "tamr 5 ."="wam"
 
|-
 
|-
||totam|| || || || || || ||~="tentam coś" (?)
+
||pamr|| || || || || || ||inny niż "tamr" z odpowiednim numerem, ~="je pżad si tamr A B B"
 
|-
 
|-
||ontam|| || || || || || ||~="tentam er ludź" (?)
+
!colspan=8|przypadki z określonością - funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||antam|| || || || || || ||~="tentam ka ludź" (?)
+
||tnor|| || || || || || ||="ta ten"
 
|-
 
|-
||tamto|| || || ||то|| || ||="tam to", ~="tamten coś" ~="tonr 2 ."
+
||tnorn|| || || || || || ||="tę ten"
 
|-
 
|-
||tamon|| || || || || || ||="tam on", ~="tamten er ludź"
+
||tnorm|| || || || || || ||="tmu ten"
 
|-
 
|-
||tamona, taman|| || || || || || ||="tam an", ~="tamten ka ludź"
+
||tnors|| || || || || || ||="tgo ten"
 
|-
 
|-
||siamto|| || || || || || ||="siam to", ~="siamten coś" ~="tonr 3 ."
+
||tnonz|| || || || || || ||="zon ten"
 
|-
 
|-
||siamon|| || || || || || ||="siam on", ~="siamten er ludź"
+
||tnorw|| || || || || || ||="ów ten"
 
|-
 
|-
||siamona, siaman|| || || || || || ||="siam an", ~="siamten ka ludź"
+
||tnorj|| || || || || || ||="je ten"
 
|-
 
|-
||owamto, wamto|| || || || || || ||="wam to", ~="wamten coś" ~="tonr 4 ."
+
||śnor|| || || || || || ||="ta si"
 
|-
 
|-
||owamon, wamon|| || || || || || ||="wam on", ~="wamten er ludź"
+
||śnorn|| || || || || || ||="tę si"
 
|-
 
|-
||owamona, waman|| || || || || || ||="wam an", ~="wamten ka ludź"
+
||śnorm|| || || || || || ||="tmu si"
 
|-
 
|-
||onamto, namto|| || || || || || ||="nam to", ~="namten coś" ~="tonr 5 ."
+
||śnors|| || || || || || ||="tgo si"
 
|-
 
|-
||onamon, namon|| || || || || || ||="nam on", ~="namten er ludź"
+
||śnonz|| || || || || || ||="zon si"
 
|-
 
|-
||onamona, naman|| || || || || || ||="nam an", ~="namten ka ludź"
+
||śnorw|| || || || || || ||="ów si"
 
|-
 
|-
||tak||ja||jes|| ||да||yes||hai||~'tak' (odpowiedź), <del>może "szesz to", może</del> zaimek oznaczający brak przeczenia ("czy tor nie gotuj" - "szesz tak" - 'Nie gotujesz?' - 'Gotuję.')
+
||śnorj|| || || || || || ||="je si"
 
|-
 
|-
||niet||nein||net|| ||нет||no|| ||~'nie' (odpowiedź), <del>może "szesz nie to", może</del> ~="nie tak" (ale jakby są różnice, np. czasem "żad" albo "nie" jest w środku), por. "nie"
+
||otnor, ontor|| || || || || || ||="ta ont"
 
|-
 
|-
||tamtak|| || || || || || ||="tam tak"="nrak 2 ."
+
||otnorn, ontorn|| || || || || || ||="tę ont"
 
|-
 
|-
||tamniet|| || || || || || ||="tam niet"="rniet 2 ."
+
||otnorm, ontorm|| || || || || || ||="tmu ont"
 
|-
 
|-
||siamtak|| || || || || || ||="siam tak"="nrak 3 ."
+
||otnors, ontors|| || || || || || ||="tgo ont"
 
|-
 
|-
||siamniet|| || || || || || ||="siam niet"="rniet 3 ."
+
||otnonz, ontonz|| || || || || || ||="zon ont"
 
|-
 
|-
||owamtak, wamtak|| || || || || || ||="wam tak"="nrak 4 ."
+
||otnorw, ontorw|| || || || || || ||="ów ont"
 
|-
 
|-
||owamniet, wamniet|| || || || || || ||="wam niet"="rniet 4 ."
+
||otnorj, ontorj|| || || || || || ||="je ont"
 +
 
 +
||ojtnor, jontor|| || || || || || ||="ta jont"
 
|-
 
|-
||onamtak, namtak|| || || || || || ||="nam tak"="nrak 5 ."
+
||ojtnorn, jontorn|| || || || || || ||="tę jont"
 
|-
 
|-
||onamniet, namniet|| || || || || || ||="nam niet"="rniet 5 ."
+
||ojtnorm, jontorm|| || || || || || ||="tmu jont"
 
|-
 
|-
||ja||ich||mi||inyë||я||me||watashi||zob. "jor"
+
||ojtnors, jontors|| || || || || || ||="tgo jont"
 
|-
 
|-
||ty||du||ci||lye||ты||thou||anata||zob. "tor"
+
||ojtnonz, jontonz|| || || || || || ||="zon jont"
 
|-
 
|-
||my||wir||ni||lve||мы||we||watashitachi?||ekskluzyw, (?)"każd nas" oznacza naprawdę 'każdego z nas', a "my" oznacza grupę, zob. "mor"
+
||ojtnorw, jontorw|| || || || || || ||="ów jont"
 
|-
 
|-
||mwy||wihir||nvi||lme||мвы||wye||wareware?||inkluzyw, (?)"każd nwas" oznacza naprawdę 'każdego z „nwas”', a "mwy" oznacza grupę, zob. "mwor"
+
||ojtnorj, jontorj|| || || || || || ||="je jont"
 
|-
 
|-
||wy||ihr||ni||le||вы||ye||anatatachi?||(?)"każd was" oznacza naprawdę 'każdego z was', a "wy" oznacza grupę, zob. "wor"
+
||żador, żdor|| || || || || || ||="ta żad"
 
|-
 
|-
||nas||uns||nin|| ||нас||us|| ||~='jeden (niektórzy) z nas' (ekskluzyw)
+
||żadorn, żdorn|| || || || || || ||="tę żad"
 
|-
 
|-
||nwas||unch||nvin|| ||нвас||wyou|| ||~='jeden (niektórzy) z nas' (inkluzyw)
+
||żadorm, żdorm|| || || || || || ||="tmu żad"
 
|-
 
|-
||was||euch||vin|| ||вас||you|| ||~='jeden (niektórzy) z was'
+
||żadors, żdors|| || || || || || ||="tgo żad"
 
|-
 
|-
||co||was||kio|| ||что||what||nan||np. "prawdą den co der ty żre" - 'co jesz?', zob. "cor"
+
||żadonz, żdonz|| || || || || || ||="zon żad"
 
|-
 
|-
||kto||wer|| || ||кто||who|| ||=<del>"je ludź co" ?</del> "je ktodź co"
+
||żadorw, żdorw|| || || || || || ||="ów żad"
 
|-
 
|-
||się||sich||si|| ||ся||self|| ||="sienr 1 ."="si coś"="sinr 1 . coś", ściśle ostatnia pełna konstrukcja, np. "ta coś tmu się tę eń ubiera ubiera" - 'ubieranie na siebie ubrania', zob. "sior"
+
||żadorj, żdorj|| || || || || || ||="je żad"
 
|-
 
|-
||wzajem|| || || || || || ||skrót od "wzaj się"
+
!colspan=8|spójniki (matematyczne), funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||cio|| || || || || || ||="cien coś", wspomniane ostatnio, coś między "to" a "się"
+
||i||und||kaj||ar||и||and|| ||
 
|-
 
|-
||takie, tkie|| || || || || || ||="tki coś", ale czy jest potrzebne?
+
||lub||oder||aux|| ||или||or|| ||
 
|-
 
|-
||otakie, tokie|| || || || || || ||="tok coś" (?)
+
||albo, alb||oders||auxs|| ||либо||exor, xor|| ||
 
|-
 
|-
||ojtakie, tojkie|| || || || || || ||="tojk coś" (?)
+
||bądź|| || || || || || ||jedno, drugie, albo żadne, nie oba naraz
 
|-
 
|-
||siakie, śkie|| || || || || || ||="śki coś" (??)
+
||ani, ni||weder||nek|| ||ни||nor|| ||
 
|-
 
|-
||ciakie, ćkie|| || || || || || ||="ćki coś" (?)
+
||jeżeli, jeśli, śli|| || || || ||if|| ||
 
|-
 
|-
||<del>niniejsze</del>|| || || || || || ||="niniejszy coś"
+
!colspan=8|spójniki (łączą tylko wyrażenia, nie wartości logiczne), funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||nine <del>nin</del>|| || || || || || ||="nin coś"
+
||ili|| || || || || || ||'czy', np. "szesz tę ili kotk piesk ten tor widź" - 'Widzisz psa czy kota?', ale kiedy to nie pytanie, używamy "kiś lub" (?), np. "szesz tgo on kiś lub piesk kotk" - 'Ma psa czy kota.'
 
|-
 
|-
||tune <del>tun</del>|| || || || || || ||="tun coś", (?) 'tym razem' ('teraz') to "w tune" (por. "uj")
+
||iliż|| || || || || || ||="iliże 1 ."="eż ili !", 'czy' w mowie zależnej, np. "szesz ta Marek że tę iliż kotk piesk ten tor widź" - 'Marek pyta, czy widzisz psa czy kota?'
 
|-
 
|-
||następujące, nace, <del>nce</del>, naste, poniższe, <del>ższe</del>|| || || || || || ||="następujący coś"
+
||gdyby, gdyb||würde||us|| ||еслибы, еслиб, кабы, каб||would|| ||gdyby, tryb przypuszczający
 
|-
 
|-
||powyższe, wyższe, ższe, sze|| || || || || || ||="powyższy coś"
+
||żeby, żeb||damit|| || ||чтобы, чтоб|| || ||"szesz żeb co to" - 'po co?'
 
|-
 
|-
||tu||hier|| || ||тут||here|| ||="gdzie tujter"
+
||musiżeby, mżeby, mżeb|| || || || || || ||np. "szsz mżeb tor żyj tor oddych" - 'musisz oddychać, żeby żyć'
 
|-
 
|-
||teraz, ter||jetzt|| || ||сейчас||now|| ||="gdy tujter"
+
||bo||weil||cxar||an|| ||because|| ||"szesz bo co to" - 'dlaczego?', "szesz bo to co" - ~'i co z tego?'
 
|-
 
|-
||ongi, ong|| || || ||раньше|| || ||="pon ter"
+
||dzięki|| || || ||благодаря|| || ||'dzięki (komuś, czemuś)', ~="naszczęście bo"
 
|-
 
|-
||potem, pot|| || || ||потом|| || ||="po ter"
+
||zwiny, zwin <del>przez</del>|| || || || || || ||'przez (kogoś, coś), z (czyjejś) winy', ~="niestety bo"
 
|-
 
|-
||tujteraz, tujter|| || || ||здейчас|| || ||
+
||mimo||obwohl||malgraux|| ||несмотряна||though|| ||
 
|-
 
|-
||<del>tam</del>||<del>dort</del>|| || ||<del>там</del>||<del>there</del>|| ||-> "gdzie to", por. 1-argumentowe "tam"
+
||bojaknie, bon|| || || || || || ||tryb rozkazujący z uzasadnieniem, np. "siesz bo jor wter zacz szalon bon jor torn gryź tor od tune idź" - 'Zaczynam szaleć, więc wyjdź, bo jak nie, to cię pogryzę.'
 
|-
 
|-
||oto, ot|| || || || || || ||="oten coś"
+
||zanimby|| || || || || || ||zanim stałoby się coś, np. "szesz zanimby ten ta Karol że je Marek ten acz kradź mów śnor Marek oj śnor Karol dok zacz bez żyj" - 'Marek zabił Karola, zanim Karol powiedział, że Marek jest złodziejem.'
 
|-
 
|-
||ojto, ojt|| || || || || || ||="jont coś"
+
||nawetjeśli, nśli, nli|| || || || || || ||~="śli nawt"~="śli ... twan" (czyli 'jeśli nawet' ~= 'nawet jeśli') (?); "nli A B" - 'nie wiem, czy A, wiem że B, chociaż wydawałoby się, że gdyby A to nie B'
 
|-
 
|-
||wszystko, wsio||alles|| || ||всё|| || ||~="każd coś" (?)
+
||nawetgdyby, ngdyb, ndyb, nyb|| || || || || || ||~="śli nawt"~="śli ... twan" (czyli 'nawet gdyby' ~= 'gdyby nawet') (?); "nyb A B" - 'nie A; B; wydawałoby się, że gdyby A, to nie B; ale gdyby A, to też B'
 
|-
 
|-
||nic||nichts|| || ||ничто||nothing|| ||="żad coś"
+
|||| || || || || || ||np. "szesz ta Karol tę Marjan aż może nor oj nor zacz bez żyj bez nadr lubk" - 'Karol nienawidzi Marjana tak, że aż może go zabić', por. "żdo"
 
|-
 
|-
||plusnic, pnic||plusnichts, pnichts|| || ||плюсничто, пничто||plusnothing, pnothing|| ||="pżad coś", np. "o pnic mów" - 'mówić o niczym'
+
!colspan=8|funkcje 3-argumentowe
 
|-
 
|-
||cóż|| || || || || || ||zastępuje "co" w mowie zależnej, np. "prawdą der on że den cóż der ty żre pyta" - 'on pyta, co jesz', zob. "czor", "cóżeż", "żeż"
+
||kappa||kappa||kapo|| ||каппа||kappa||kappa||zamiana rządu: "szesz ta zupa kappa bę ba gotuj" - 'zupa jest gotowana' - niewymijająca odpowiedź na "szesz ta zupa co", normalnie "szesz tę zupa gotuj"; "czy w ja kappa ba w ! przyjaciel"="czy jor przyjaciel" - 'Czy mam przyjaciela?'
 
|-
 
|-
||któż|| || || || || || ||zastępuje "kto" w mowie zależnej
+
||wzappa|| || || || || || ||rodzaj strony zwrotnej, oznacza, że dwa argumenty są zamieniane, "wzappa A B C"~="i C kappa A B C", np. "szesz fik ta piesk tę kotk wzappa ba bę tmu myszk daj" - 'Pies i kot dają siebie nawzajem myszy.', "szesz fik ta piesk tmu kotk wzappa ba bmu tę myszk daj" - 'Pies i kot dają sobie nawzajem mysz.', "szesz fik tę piesk tmu kotk wzappa bę bmu ta myszk daj" - 'Mysz daje psu i kotu siebie nawzajem.', por. "wzaj", "wzajem"
 
|-
 
|-
||toż|| || || || || || ||zastępuje "to" w mowie zależnej, oznacza że ten, o kim się mówi, wiedział, o czym mówi, ale mówiący niekoniecznie
+
||nlel|| || || || || || ||np. "nlel 2 metr przeden ! piesk" - 'dwa metry za psem' (miejsce, rzeczownik jak "na domk"), por. "nle", "nlelt", "pona"
 
|-
 
|-
||całość, cłość|| || || || || || ||'100%', o ileś razy, np. "nlet / 3 . 1. cłość dziej wysok" ("nle / 3 . cłość dziej wysok"?)-'wyższy o jedną trzecią'
+
||nlet|| || || || || || ||="nle tle"
 
|-
 
|-
||kroć|| || || || || || ||ileś razy, np. "nle 2 kroć dziej bez wysok" - 'dwa razy niższy'
+
||jakżeż, kżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania itp. do mowy zależnej, "kżeż 1 . cor !"="czor", "kżeż 1 . corj !"="czorj", "kżeż 1 . kiż !"="kiż", "kżeż 1 . ten !"="tenż", wyspecjalizowana forma "żeż", por. "jakż"
 
|-
 
|-
||prawda|| || || || || || ||'prawda', obok <del>"fałsz"</del> <ins>"bez prawda" (czyli matematyczne przeczenie to "bez", ale czy inne spójniki nie głupieją)</ins> wynik "szesz" i tego, co ma "szesz" wbudowane, ale "czy szesz żad pies", czyli "czy bez prawda"
+
||iliże|| || || || || || ||="eże ... ili !", uogólnienie "iliż"
 
|-
 
|-
||jest||ist|| || ||есть||are||aru||np. "jor tę gamoń jest" - 'bycie przeze mnie gamoniem', "ta ten piłka tgo Karol jest" - 'należenie piłki do Karola', "jes ... li" jest bardziej uporządkowane, ale to jest krótsze (rekcja zostaje bez zmian poza tym, że "ta" przechodzi w "", a "tę" nie da się wyrazić - wymaga "jes ... li")
+
||ŭoŭ|| || || || || || ||abstrakcyjne znaczenie przyimków, tworzy "poŭ", "dŭop", "poŭd", "przeŭ", por. "gidź"
 
|-
 
|-
||wycofaj <del>? !!coś#</del>|| || || || || || ||materiał do budowy czegoś jak "!!#", ale jak właściwie działa? jakiś czasownik?
+
!colspan=8|funkcje 4-argumentowe
 
|-
 
|-
||li|| || || || || || ||tworzy argument dla niektórych funkcji
+
||nlelt|| || || || || || ||="nlel tle"
 
|-
 
|-
||uf|| || || || || || ||ostatni argument dla paru funkcji wieloargumentowych
+
!colspan=8|funkcje wieloargumentowe
 
|-
 
|-
||luf|| || || || || || ||(a 'lufa'?) tworzy liczby, np. "h. luf"="1 0 0 .", "1 2 h. luf"="1 2 1 0 0 ."?"1 2 0 0 ."
+
||oraz, or|| || || || || || ||'i' do "uf", ~="i i ...", np. "szersz w Polska or Warszawa Łódź Kraków Poznań Gdańsk Szczecin uf"
 
|-
 
|-
||!||!||!||!||!||!||!||argument, który zmienia funkcję w niefunkcję, prawie jak "ǂ 1 .", ale jest inteligentniejsze i (np. ?) "na !" itp. zatrzymuje "w" itp. ("w na !" to niefunkcja), "ber"="der !", "ben"="den !", "bem"="dem !"... przy czym czasem można podstawić argumenty funkcji jako, kolejno, "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "szesz ta piesk ga piesk"~="szesz ta piesk tę ga piesk ta !", "dżdży śnieg"~="ta śnieg dżdży !", a "pies dom"~="ta dom pies !" (ale co na przykład z "oj !"?)
+
||olub, ol|| || || || || || ||'lub' do "uf", ~="lub lub ..."
 
|-
 
|-
!colspan=8|operatory łamiące zasady składni
+
||olbo, olb|| || || || || || ||'albo' do "uf", dokładnie jedno z wielu, por. "albo"
 
|-
 
|-
||", MIN||", MIN||", MIN||", MIN||", МИН||", MIN||", MIN||początek cudzysłowu
+
||obądź, obź, <del>ob,</del> ądź|| || || || || || ||'bądź' do "uf", najwyżej jedno z wielu, por. "bądź"
 
|-
 
|-
||', NIM||', NIM||', NIM||', NIM||', НИМ||', NIM||', NIM||koniec cudzysłowu ("NI" wykomentowuje, kiedy jest to potrzebne)
+
||ośli, || || || || || || ||'jeśli' w łańcuchu do "uf", czyli łańcuch niemalejącej prawdziwości FFF...PPP..., por. "śli"
 
|-
 
|-
||..., KROP||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||tworzy argument dla niektórych funkcji, np. "szesz ta " hacz ' jacz " kia ... coś ' znaczy", "szesz ta " em ' jacz " jes je ... li ' znaczy" (<del>ale czy to jasne, kiedy działanie się zaczyna i kończy?</del> <ins>- chyba tak</ins>, jakieś "lambda"???), mówimy o tym jako "" NI ... '" ("MIN NIKROP NIM")? (<del>a może jednak to działa jak <code>"%s"</code> w <code>printf</code> w odróżnieniu od <code>"\n"</code>?</del> <ins>- raczej w składni działa zawsze, nawet kiedy nie może się przydać</ins>)
+
||oli|| || || || || || ||'czy' do "uf", ~="ili ili ...", np. "siersz tor tę oli ryż kasz in ziem uf chce" - 'Chcesz ryż, kaszę, czy ziemniaki?' ("oli" jest ustalone, ale czy reszta zdania naprawdę tak: "... chce" (p. "chce"); "ryż", "kasz" i "in ziem" (w sumie ryż to też kasza); "siersz" (chyba tak - chcesz teraz (r, "wter"), a że masz dostać za chwilę to właśnie "ten" (si))?), "siersz tor tę oli ryż ciz proso kasz ciz gryka kasz batat in ziem uf chce" - 'Chcesz ryż, kaszę jaglaną, kaszę gryczaną, bataty czy ziemniaki?'
 
|-
 
|-
||KROPA|| || || || || || ||przyjmuje argument - liczbę, która wskazuje, który argument zastępuje, np. "" je pżad si tamr KROPA 1 . KROPA 2 . KROPA 2 .'" oznacza to, co '"je pżad si tamr A B B"' (ale czy nie za dużo argumentów wymaga "NI"? Czy ""KROP NI a'", czyli '"KROP a"' nie jest zbyt pokrętne?; jak to łączyć ze zwykłym "..."?)
+
||potraktuj, ktuj|| || || || || || ||podstawienie wykomentowanych funkcji do zmiennej (aż do "uf"), kolejność funkcji bez zmian, np. "szesz jor niż ty duż"="szesz ktuj duż jor ! niż ty ! uf"<del>, por. "potr"</del> <ins>(przeoczone, co to miało być?)</ins>
 +
|-
 +
||potrajukt, jutk|| || || || || || ||podstawienie wykomentowanych funkcji do zmiennej (aż do "uf"), bliskie zostaje bliskie, np. "szesz jor niż ty duż"="szesz jukt duż niż ty ! jor ! uf"
 +
|-
 +
||kaba|| || || || || || ||przed "uf" podajemy przypadki/przyimki (w formie typu "ba", "w na !"), pod które podstawiamy argumenty następujące po kolejnym, np. "szesz ta poŭ pollok " kaba ba bę uf goń ' jacz poŭ pollok " ta ... tę ... goń ' znacz" ("kaba ba bę uf goń piesk myszk" ma 6=2 ''n''+2 (''n'' - liczba parametrów przed "uf") parametrów i znaczy to samo, co "ta piesk tę myszk goń")
 +
|-
 +
||loż|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, podstawia pierwsze argumenty do ostatniego przed "uf" jako "ta", "", "tmu", "zamian", np. "loż piesk kotk myszk daj"="ta piesk tmu kotk tę myszk daj", można łączyć z pominięciem szesz, żeby upodobnić się do lożbanu, "pragma# szesz loż" pozwala też pomijać samo "loż"
 
|-
 
|-
||KROPAP|| || || || || || ||? przyjmuje 2 argumenty - liczbę, która wskazuje, który argument zastępuje, i przypadek, do użycia w językach takich jak polski, np. "szesz ta poŭ ski Polska " pies KROPAP 1 . dopełniacz ' jacz poŭ pollok " tgo ... piesk ' znacz"
+
||lożf, lofsz|| || || || || || ||do drugiego "uf", zainspirowane lożbanem, podstawia pozostałe argumenty do ostatniego przed pierwszym "uf" jako "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "lofsz piesk daj uf myszk kotk uf"="ta piesk tmu kotk tę myszk daj", można łączyć z pominięciem szesz, żeby upodobnić się do lożbanu, (?) a co, jeśli uf jest pierwszym argumentem - może da się wykorzystać
 
|-
 
|-
||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||wycofanie, odwołanie wypowiedzi, niedopracowane, mówimy o tym jako "" !!NI# '" ("MIN !!NI# NIM"), ewentualnie "" NI!NI!NI# '" ("MIN NI!NI!NI# NIM"), por. "wycofaj"
+
||lo|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, użycie wygląda jak dla jego '<nowiki/>''lo''<nowiki/>' ("szesz tnor użyj jak ów poŭ lożban " lo ' wyg widź") ale jest prawołączne, zastępuje wiele "ów" (od początkowych argumentów przyłożonych do ostatniego przed "uf"), np. "lo ny krew ga piesk piesk uf"="ów ny krew ów ga piesk piesk"~'czerwonościowy szczekaniowy pies', czyli może "kia ny krew kia ga pies pies"-'czerwony szczekający pies' (ale co to za czerwone psy)
 
|-
 
|-
||meta#|| || || || || || ||otwiera wtrącenie do "atem#", pozwala coś zredefiniować, przestawić słowa, w środku raczej całe zdanie, mówimy o tym jako "" meta NI # atem NI # '", np. "meta# siesz w naste i ta " HM NI # ' że jor że ta w przed si " HM NI # ' lub raz słowo mno słowo ɣwoś dob wątpi oznacza ta " ILI NI # ' że jor że iliż w przed to słowo w po to słowo dziej ɣwoś dob nie wie atem# sieś " pokój ILI# pokójk HM# '" ('W następującym: "HM#" oznacza, że wątpię, że słowo lub słowa przed tym "HM#" są dobrocosiowe, a "ILI#" oznacza, że nie wiem, czy słowo przed tym, czy po tym jest lepsze. "pokój ILI# pokójk HM#" ("pokój ? pokójk ?")')
+
||loke|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, lewołączność nawet bardziej się z nim zgadza, użycie daje wynik zastępuje wiele "ów" (od początkowych argumentów przyłożonych do kolejno siebie), np. "loke ny krew ga piesk piesk uf"="ów ów ny krew ga piesk piesk"~'czerwonościowo szczekaniowy pies' (cokolwiek to znaczy, może pies, którego szczekanie maluje w wyniku dziwnego zjawiska na czerwono)
 
|-
 
|-
||atem#|| || || || || || ||zamyka "meta#"
+
||meks|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, chyba coś w stylu "meks 2 + 2 uf", ale jak to działa?
 
|-
 
|-
||pragma#|| || || || || || ||następne słowa coś określają, nie muszą trzymać się składni, zobacz odpowiednią sekcję, lepiej sprzątać (np. "pragma# lofsz 1 .", "pragma# szesz sieś") albo użyć "pragma# kasuj", zob. "opowiembajkę" z rodziną
+
|||| || || || || || ||="eże 1 ."
|}
 
 
 
Przyimki można odwrócić (pollok "deren", espelok "oen" ~ polski 'który'). "der !" skraca się do "ber". Ogólnie w różnych wariantach polloku:
 
{| border
 
||der, ta||deren, taen, kia||ber, ba
 
 
|-
 
|-
||den, tę||denen, tęen, kę||ben,
+
||eże|| || || || || || ||przyjmuje stopień mowy zależnej, następnie zaimek wskazujący i tyle argumentów, ile ma oryginał, uogólnienie "eż" i "iliże", można (zawsze?) użyć w miejsce "kżeż" i "żeż"
 
|-
 
|-
||dem, temu, tmu||demen, temuen, tmuen, kiemu, kmu||bem, bemu, bmu
+
!colspan=8|spójniki, zdania
 
|-
 
|-
||des, tego, tgo||desen, tegoen, tgoen, kiego, kgo, chgo||bes, bego, bgo
+
||ale||aber||sed|| ||но||but|| ||'ale, lecz'
 
|-
 
|-
||<del>derm, tema, tma</del>||<del>dermen, temaen, tmeen, kiema, kma</del>||<del>berm, bema, bma</del>
+
||lecz||sondern||seds|| || || || ||'lecz, ale, tylko'
|}
 
 
 
Zdania pytające można sprowadzić do rozkazujących, a rozkazujące do oznajmujących.
 
 
 
Czasy opisowo: "w ongi" "w teraz", "w potem" (z rozmaitymi skrótami).
 
 
 
Istnieją też skróty matematyczne, np.
 
* cyfry ("jeden" ("len"), "dwa", "trzy", "cztery" ("czter"), "pięć", "sześć", "siedem" ("siedm", "siem"), "osiem" ("ośm"), "dziewięć" ("dźwięć"), "zero" ("zer") <del>''a może to jednak całe liczby, a nie funkcje''</del>
 
* kropka ("c-ip", liczba zero i podstawa dla innych liczb), przecinek ("koma", przecinek dziesiętny), lewy nawias ("wokresie", "wokres", "wokr", znak okresu)
 
* + ("dodać"?), - ("odjąć"?), * ("pomnożyć"?), / ("podzielić"?)
 
Można też budować liczby na rzeczowniku, zamiast na "c-ip" ("2 3 piesk" - 'dwadzieścia trzy psy', "2 , ( 3 tort" - '2 i jedna trzecia tortu', "0 czło" - 'zero człowieków' (ale czym to się różni od "żad czło"?))
 
 
 
"piko" ("p."), "nano" ("n."), "mikro" ("mm.", "µ"), "mili" ("m."), "centy" ("cent", "c."), "decy" ("d."), "deka" ("da."), "hekto" ("h."), "kilo" ("k."), "mega" ("M."), "giga" ("G."), "tera" (T.") to funkcje, na rzeczowniku tworzą liczby.
 
* "da. ." to dziesięć zer, "da. luf" to dziesięć
 
 
 
===pragma#===
 
 
 
{| border
 
!|pollok||deulok||espelok||quenlok||руслок||englok||niholok||opis
 
 
|-
 
|-
||lożf, lofsz|| || || || || || ||potem następuje liczba, która określa, ile argumentów uważa się za puste, jeśli nie ma ich przed "lofsz" (domyślnie 1, jak w lożbanie), np. "lofsz kup uf piesk uf"="pragma# lofsz 1 . lofsz kup uf piesk uf"="tę piesk kup", "pragma# lofsz . lofsz kup uf piesk uf pragma# lofsz 1 ."="ta piesk kup", "pragma# lofsz 2 . lofsz kup uf piesk uf lofsz piesk kup uf kotk uf"="tmu piesk kup ta piesk tmu kotk kup" (ale nieposprzątane, czyli z dokładnością do tego, że nie jest posprzątane)
+
||itak|| || || || || || ||(?) czym to się różni od "ale"?
 
|-
 
|-
||prawdą, esz, szesz|| || || || || || ||decyduje, jak należy rozumieć rzeczownik w stanie wolnym; potem następuje "szesz", "siesz", "sieś" albo (takie słowo?) "błąd" (oznacza, że rzeczowniki w stanie wolnym są niedopuszczalne); domyślne "sieś"; np. "piesk"="sieś piesk", "pragma# szesz szesz piesk"="szesz piesk" (ale nieposprzątane)
+
||analogicznie, analog, kanalok|| || || || || || ||też funkcja "też"
 
|-
 
|-
||loż|| || || || || || ||"pragma# loż loż" powoduje, że rzeczowniki w stanie wolnym są sklejane "loż" aż do uf (np. "pragma# loż loż ja ty widź uf ty ja słysz uf"="loż ja ty widź uf loż ty ja słysz uf"="siesz loż ja ty widź uf siesz loż ty ja słysz uf"="siesz ta ja tę ty widź siesz ta ty tę ja słysz" (coś w stylu 'Widzę cię. Słyszysz mnie.'; ale nieposprzątane)), "pragma# loż szesz" przywraca domyślne zachowanie
+
||<del>więc</del>|| ||<del>do</del>|| || || || ||
 
|-
 
|-
||kasuj|| || || || || || ||przywraca tryb domyślny wszystkiego, również opowiadania bajki i "meta#", zawsze działa
+
||<del>bo</del>||<del>weil</del>||<del>cxar</del>||<del>an</del>|| ||<del>because</del>|| ||
 
|-
 
|-
||kas|| || || || || || ||jak "kasuj" z wyjątkami (np. określonymi w "meta#": "opowiembajkę ... pragma# loz loż pragma# szesz siesz ... meta# szesz żad ten ta przyszły " pragma NI # kas ' tę ów " opowiembajkę ' stan kasuj atem# pragma# kas opowiadambajkę ... opowiedziałembajkę" - Opowiadam bajkę, ustawiam skomplikowany tryb, kasują go ale nie opowiadanie bajki, przypominam, że wciąż opowiadam bajkę, a po jakimś czasie kończę. - z tym, że łatwiej wszystko skasować i wrócić do opowiadanie bajki: "opowiembajkę ... pragma# loz loż pragma# szesz siesz ... pragma# kasuj opowiembajkę ... opowiedziałembajkę")
+
!colspan=8|dodatkowe słówka, zdania
|}
 
 
 
==Słownictwo==
 
 
 
{| border
 
|colspan=6|coś (dowolny byt (czy coś takiego - "fik coś"))
 
 
|-
 
|-
|| ||<del>roślina</del> in coś||<del>zwierz</del> ak coś||ludź||anioł||Bóg
+
||proszę||bitte||bonvolu|| ||пожалуйста||please|| ||~="szesz nin jor torn proś"
 
|-
 
|-
|colspan=2|
+
||dziękuję||danke||dankon|| ||спасибо||thankyou, thanks|| ||~="szesz nin jor torn dziękuj"
|colspan=4|ktoś
 
 
|-
 
|-
|colspan=3|
+
||przepraszam||entschuldige||pardonon|| ||извени|| || ||~="szesz nin jor torn przeproś"
|colspan=3|ktodź
 
|}
 
 
 
Trzecia osoba nie jest do końca dobrze określona, w sumie można używać "ten ludź" w roli "on", "ona".
 
 
 
Smaki: ny cukier (ny cuk), ny sól, ny kwas, <del>gorzki</del> <ins>ny piołun (ny pioł)</ins>
 
 
 
Ruch: kroczy (krocz) (biegnie (bieg), maszeruje (maszeruj, marsz)), jedzie (jedź), płynie (płyń), leci (leć), pełznie (pełzń, pełź, pełza, pełz), <del>ywo woda płynie</del> ywy woda idzie (ɣwy wod idź; ''płynie jak woda, niem. fließen; rzadko potrzebne doprecyzowanie, zwykle wystarczy kontekst: "ta wod idź"; też np. o prądzie elektrycznym''), niesie (nieś; ''"szesz jor oj ta zon ja ręka pszo się nieś" - przesuwam rękę''), ślizga (ślizg; ''"ny ślizg" - śliski'')...
 
: ogólnie: idzie (idź)
 
: rekcja: ta od do przez pszo pszon (?)
 
 
 
{| border
 
! słowo !! rekcja !! uwagi
 
 
|-
 
|-
||część||ta ? (zon)||a może "hnacz zon (coś)"
+
||witam|| ||saluton|| || || || ||~="szesz nin jor torn wita"
 
|-
 
|-
||czas||||jako abstrakcja, bywa też "kiedy coś" (jako 'pora'); co do 'raz', por. "tle"
+
||żegnam|| ||adiaux|| || || || ||~="szesz nin jor torn żegna"
 
|-
 
|-
||sekunda, sekund||
+
||ożeż <del>ożto</del>|| || || || || || ||niezadowolenie, ="oż to"="szesz oże to"="szesz ożto" - 'ożeż'='niech to gęś kopnie', czyli skraca o tyle, o ile oszczędzamy na oddzielaniu słów
 
|-
 
|-
||minuta, minut||
+
||dzymto, dzmto|| || || || || || ||="dzym to"
 
|-
 
|-
||godzina, godzin||
+
||hm|| || || || || || ||zastanawianie się<del>, ~="siesz co"="szesz ten co" (?)</del>
 
|-
 
|-
||doba||
+
||aha|| || || || || || ||'aha', 'przyjąłem', jakby ściślejsze niż "szesz to"
 
|-
 
|-
||dzień||||"ta doba część" ? "zo doba coś" ? "zo doba gdy coś" (ale czy to wszystko nie jest zbyt ogólne) (to samo dalej)
+
||eh|| || || || || || ||(rezygnacja)
 
|-
 
|-
||noc||||="bez dzień"
+
||ojej|| || || || || || ||(coś jakby zmartwienie)
 
|-
 
|-
||tydzień||
+
||ehe|| || || || || || ||~="aha ożeż"
 
|-
 
|-
||miesiąc, msiąc||
+
||oho|| || || || || || ||(przewidywane zdarzenie się wydarzyło)
 
|-
 
|-
||rok||
+
||o-o|| || || || || || ||(przewidywanie kłopotów)
 
|-
 
|-
||wiosna, wios||
+
||ooo|| || || || || || ||(stwierdzenie kłopotów)
 
|-
 
|-
||lato, lat||
+
||niekręć|| || || || || || ||~ 'nie udawaj, że nie rozumiesz', 'interpretuj normalnie moje słowa' (ale z "szesz", "siesz", "sieś" oraz "ten", "wyś" itp. można określić, kiedy zdanie znaczy tyle, ile każe logika, kiedy mniej, a kiedy coś trochę innego - chociaż "niekręć" i tak wydaje się przydawać)
 
|-
 
|-
||jesień, jeśń, <del>jsień</del>||
+
||opowiembajkę|| || || || || || ||żeby nie kłamać, zapowiada, że następne zdania nie będą prawdziwe, zob. "opowiadabajkę", "pragma#"
 
|-
 
|-
||zima, zim||
+
||opowiadambajkę|| || || || || || ||przypomina, że opowiadam bajkę
 
|-
 
|-
||przestrzeń, peń||||jako abstrakcja, bywa też "gdzie coś" i "przestwór"
+
||opowiedziałembajkę|| || || || || || ||po opowiedzeniu bajki
 
|-
 
|-
||przestwór, przestw||||bardziej konkretne znaczenie polskiego 'przestrzeń', jak w 'potrzebuję przestrzeni'
+
!colspan=8|zaimki
 
|-
 
|-
||droga||od do przez
+
||to||das|| || ||это||it|| ||~="ten coś" ~="tonr 1 .", zob. "dor"
 
|-
 
|-
||tunel||od do przez ?
+
||on|| ||li|| ||он||he||kare||="ten er ludź", czyli czasem 'oni (tylko mężczyźni)' (?), zob. "nor"
 
|-
 
|-
||<del>niebo, nieb</del> niebiosa, niebios||||'niebo jako stan wiecznej szczęśliwości'
+
||ona, an|| ||sxi|| ||она, ан||she||kanojo||="ten ka ludź", czyli czasem 'one' (?), zob. "hor"
 
|-
 
|-
||piekło||
+
||<del>tuto</del> totu|| || || || || || ||<del>~="tuten coś"?</del> ~="tentu coś" (?)
 
|-
 
|-
||czyściec||
+
||totam|| || || || || || ||~="tentam coś" (?)
 
|-
 
|-
||anioł||||"kia święt anioł" lub "diabeł"
+
||ontam|| || || || || || ||~="tentam er ludź" (?)
 
|-
 
|-
||diabeł||
+
||antam|| || || || || || ||~="tentam ka ludź" (?)
 
|-
 
|-
||święty, święt||ta||"lacz święty" to 'święty (człowiek)'
+
||tamto|| || || ||то|| || ||="tam to", ~="tamten coś" ~="tonr 2 ."
 
|-
 
|-
||ciało, ciał||(zon)
+
||tamon|| || || || || || ||="tam on", ~="tamten er ludź"
 
|-
 
|-
||dusza, dusz||(zon)
+
||tamona, taman|| || || || || || ||="tam an", ~="tamten ka ludź"
 
|-
 
|-
||maszyna, maszyn, mszyn, machina, machin, mchin||
+
||siamto|| || || || || || ||="siam to", ~="siamten coś" ~="tonr 3 ."
 
|-
 
|-
||człowiek, czło||
+
||siamon|| || || || || || ||="siam on", ~="siamten er ludź"
 
|-
 
|-
||gamoń, gmoń||||"szesz ja każd gmoń ludź"
+
||siamona, siaman|| || || || || || ||="siam an", ~="siamten ka ludź"
 
|-
 
|-
||król||ta
+
||owamto, wamto|| || || || || || ||="wam to", ~="wamten coś" ~="tonr 4 ."
 
|-
 
|-
||<del>książę</del> pa król||ta
+
||owamon, wamon|| || || || || || ||="wam on", ~="wamten er ludź"
 
|-
 
|-
||<del>cesarz</del> nadr król||ta
+
||owamona, waman|| || || || || || ||="wam an", ~="wamten ka ludź"
 
|-
 
|-
||<del>pies</del> pies dom, piesk||
+
||onamto, namto|| || || || || || ||="nam to", ~="namten coś" ~="tonr 5 ."
 
|-
 
|-
||<del>kot</del> <del>ak drap</del> kot dom, kotk||
+
||onamon, namon|| || || || || || ||="nam on", ~="namten er ludź"
 
|-
 
|-
||<del>gryzoń</del> <del>ak gryź</del> mysz coś||
+
||onamona, naman|| || || || || || ||="nam an", ~="namten ka ludź"
 
|-
 
|-
||<del>mysz</del> myszk||
+
||tak||ja||jes|| ||да||yes||hai||~'tak' (odpowiedź), <del>może "szesz to", może</del> zaimek oznaczający brak przeczenia ("czy tor nie gotuj" - "szesz tak" - 'Nie gotujesz?' - 'Gotuję.')
 
|-
 
|-
||chomik, chomk ? chom||||czy "chomk"="chom coś"
+
||niet||nein||net|| ||нет||no|| ||~'nie' (odpowiedź), <del>może "szesz nie to", może</del> ~="nie tak" (ale jakby są różnice, np. czasem "żad" albo "nie" jest w środku), por. "nie"
 
|-
 
|-
||szczur, <del>wlk mysz</del> wlk myszk||
+
||tamtak|| || || || || || ||="tam tak"="nrak 2 ."
 
|-
 
|-
||kapibara, kapibar ? mysz duż ? mysz bar duż ? mysz naj duż ?||
+
||tamniet|| || || || || || ||="tam niet"="rniet 2 ."
 
|-
 
|-
||owca, <del>owc,</del> ak wełna, ak wełn||
+
||siamtak|| || || || || || ||="siam tak"="nrak 3 ."
 
|-
 
|-
||<del>lis</del> lis coś||||'lis'
+
||siamniet|| || || || || || ||="siam niet"="rniet 3 ."
 
|-
 
|-
||<del>ɣwyn lis lis</del> lisk, lis ny lisk||||'lis rudy'
+
||owamtak, wamtak|| || || || || || ||="wam tak"="nrak 4 ."
 
|-
 
|-
||wiewiórka, wiewiór ? mysz drzew ? mysz drzewk||
+
||owamniet, wamniet|| || || || || || ||="wam niet"="rniet 4 ."
 
|-
 
|-
||niedźwiedź, dźwiedź, <del>miś,</del> ak miód||||<del>podobno je miód, pszczoła bardziej pasuje do miodu</del> <ins>ale pszczoła to owad</ins>; "miś" może się do czegoś przydać
+
||onamtak, namtak|| || || || || || ||="nam tak"="nrak 5 ."
 
|-
 
|-
||pszczoła, pczoł, <del>ak miód,</del> wŭad miód||||robi miód, por. "ak wełn"
+
||onamniet, namniet|| || || || || || ||="nam niet"="rniet 5 ."
 
|-
 
|-
||nietoperz, toperz, toprz||
+
||ja||ich||mi||inyë||я||me||watashi||zob. "jor"
 
|-
 
|-
||ryje, ryj||ta ...||
+
||ty||du||ci||lye||ты||thou||anata||zob. "tor"
 
|-
 
|-
||<del>ryjek, ryj</del> krak ryj||||
+
||my||wir||ni||lve||мы||we||watashitachi?||ekskluzyw, (?)"każd nas" oznacza naprawdę 'każdego z nas', a "my" oznacza grupę, zob. "mor"
 
|-
 
|-
||ryjówka, ak ryj(?)||
+
||mwy||wihir||nvi||lme||мвы||wye||wareware?||inkluzyw, (?)"każd nwas" oznacza naprawdę 'każdego z „nwas”', a "mwy" oznacza grupę, zob. "mwor"
 
|-
 
|-
||<del>lew ? kot grzywa ? kot włos ?</del> lewk, kot król(?), lew król||
+
||wy||ihr||ni||le||вы||ye||anatatachi?||(?)"każd was" oznacza naprawdę 'każdego z was', a "wy" oznacza grupę, zob. "wor"
 
|-
 
|-
||tygrys, tygr, kot pas(??), lew pas||
+
||nas||uns||nin|| ||нас||us|| ||~='jeden (niektórzy) z nas' (ekskluzyw)
 
|-
 
|-
||gepard, kot szybk(?), lew szybk(?)||
+
||nwas||unch||nvin|| ||нвас||wyou|| ||~='jeden (niektórzy) z nas' (inkluzyw)
 
|-
 
|-
||lampart, kot pa król(?), lew pa król, pa lewk||
+
||was||euch||vin|| ||вас||you|| ||~='jeden (niektórzy) z was'
 
|-
 
|-
||jaguar, jagŭar, kot Ameryka(??), lew Ameryka||
+
||co||was||kio|| ||что||what||nan||np. "szesz tę co ta ty żre" - 'co jesz?', zob. "cor"
 
|-
 
|-
||koń||
+
||kto||wer|| || ||кто||who|| ||=<del>"je ludź co" ?</del> "je ktodź co"
 
|-
 
|-
||kucyk, kuc(?), mini koń, mni koń, kuc koń(?)||
+
||się||sich||si|| ||ся||self|| ||="sienr 1 ."="si coś"="sinr 1 . coś", ściśle ostatnia pełna konstrukcja, np. "ta coś oj do się idź" - 'powodowanie, że coś przemieszcza się do siebie (tego, co to powoduje)', zob. "sior" itp. (np. "ta coś siorm tę eń ubiera ubiera" - 'ubieranie na siebie ubrania')
 
|-
 
|-
||kangur, gur||
+
||wzajem|| || || || || || ||skrót od "wzaj się", por. "wzappa"
 
|-
 
|-
||<del>walabia</del> mini kangur, mni gur, kuc gur(?)||
+
||cio|| || || || || || ||="cien coś", wspomniane ostatnio, coś między "to" a "się"
 
|-
 
|-
||<del>żaba, żab</del> żaba coś, żab coś, żabk||||'płaz bezogoniasty'
+
||takie, tkie|| || || || || || ||="tki coś", ale czy jest potrzebne?
 
|-
 
|-
||ropucha, ropuch, ... żab jad||
+
||otakie, tokie|| || || || || || ||="tok coś" (?)
 
|-
 
|-
||ptak, pta coś||
+
||ojtakie, tojkie|| || || || || || ||="tojk coś" (?)
 
|-
 
|-
||<del>ryba, ryb</del> ryba coś, ryb coś, rybk||
+
||siakie, śkie|| || || || || || ||="śki coś" (?)
 
|-
 
|-
||wąż||
+
||ciakie, ćkie|| || || || || || ||="ćki coś" (?)
 
|-
 
|-
||<del>mors</del> morsk||
+
||<del>niniejsze</del>|| || || || || || ||="niniejszy coś"
 
|-
 
|-
||<del>węgorz</del> <del>ɣwy wąż ryb</del> ryb wąż||
+
||nine <del>nin</del>|| || || || || || ||="nin coś"
 
|-
 
|-
||<del>nosorożec</del> ak w na nos róg ? ak i nos róg||
+
||tune <del>tun</del>|| || || || || || ||="tun coś", (?) 'tym razem' ('teraz') to "w tune" (por. "uj")
 
|-
 
|-
||<del>jednorożec</del> ak raz róg||
+
||następujące, nace, <del>nce</del>, naste, poniższe, <del>ższe</del>|| || || || || || ||="następujący coś"
 
|-
 
|-
||drzewo, drzew ? drzewk||czy "drzewk"="drzew coś"
+
||powyższe, wyższe, ższe, sze|| || || || || || ||="powyższy coś"
 
|-
 
|-
||cukinia, cukiń<del>, cuk</del>||
+
||tu||hier|| || ||тут||here|| ||="gdzie tujter"
 
|-
 
|-
||ogórek, <del>ogórk,</del> ogór||
+
||teraz, ter||jetzt|| || ||сейчас||now|| ||="gdy tujter"
 
|-
 
|-
||jabłko, japk||czy "jap coś" - 'owoc'
+
||ongi, ong|| || || ||раньше|| || ||="pon ter"
 
|-
 
|-
||chleb||||'pieczywo'
+
||potem, pot|| || || ||потом|| || ||="po ter"
 
|-
 
|-
||chlebk||||'chleb'
+
||tujteraz, tujter|| || || ||здейчас|| || ||
 
|-
 
|-
||bułka, buł||
+
||<del>tam</del>||<del>dort</del>|| || ||<del>там</del>||<del>there</del>|| ||-> "gdzie to", por. 1-argumentowe "tam"
 
|-
 
|-
||<del>rogal</del> ɣwo księżyc buł||
+
||oto, ot|| || || || || || ||="oten coś"
 
|-
 
|-
||ser||
+
||ojto, ojt|| || || || || || ||="jont coś"
 
|-
 
|-
||ɣwyn żółt ser||
+
||wszystko, wsio||alles|| || ||всё|| || ||~="każd coś" (?)
 
|-
 
|-
||ɣwyn śnieg ser||
+
||nic||nichts|| || ||ничто||nothing|| ||="żad coś"
 
|-
 
|-
||wino, won <del>win, wink, wno</del>||
+
||plusnic, pnic||plusnichts, pnichts|| || ||плюсничто, пничто||plusnothing, pnothing|| ||="pżad coś", np. "o pnic mów" - 'mówić o niczym'
 
|-
 
|-
||in wino, in won <del>winogrono, winogron, in win, ...</del>||
+
||cóż|| || || || || || ||zastępuje "co" w mowie zależnej, np. "szesz nor że tę cóż tor żre pyta" - 'on pyta, co jesz', zob. "czor", "cóżeż", "żeż"
 
|-
 
|-
||<del>len</del> lnu||
+
||któż|| || || || || || ||zastępuje "kto" w mowie zależnej
 
|-
 
|-
||kakao, kakaŭ||||'kakao (napój)'
+
||toż|| || || || || || ||zastępuje "to" w mowie zależnej, oznacza że ten, o kim się mówi, wiedział, o czym mówi, ale mówiący niekoniecznie
 
|-
 
|-
||ɣwy kakaŭ proszk||||'kakao (proszek)'
+
!colspan=8|zdaniopodobne funkcje 0-argumentowe - skróty
 
|-
 
|-
||in kakaŭ||||'kakaowiec'
+
||ożeto, ożto|| || || || || || ||="oże to", np. "czy ożeto" ~ 'czy gęś ma to kopnąć' por. "ożeż"
 
|-
 
|-
||ogień, ogń||
+
||dzmyto, dzmty <del>dzymto</del>|| || || || || || ||="dzmy to"
 
|-
 
|-
||woda, wod||
+
!colspan=8|specjalne słowa
 
|-
 
|-
||ziemia, ziem||
+
||całość, cłość|| || || || || || ||'100%', o ileś razy, np. "nlet / 3 . 1. cłość dziej wysok" ("nle / 3 . cłość dziej wysok"?)-'wyższy o jedną trzecią'
 
|-
 
|-
||in ziemia, in ziem||||'ziemniak'
+
||kroć|| || || || || || ||ileś razy, np. "nle 2 kroć dziej bez wysok" - 'dwa razy niższy'
 
|-
 
|-
||prąd||||'prąd elektryczny'
+
||prawda|| || || || || || ||'prawda', obok <del>"fałsz"</del> <ins>"bez prawda" (czyli matematyczne przeczenie to "bez" (?, por. "ne", "nie", "bez", "żad"), ale czy inne spójniki nie głupieją)</ins> wynik "szesz" i tego, co ma "szesz" wbudowane, ale "czy szesz żad pies", czyli "czy bez prawda"
 
|-
 
|-
||nurt||||'nurt, prąd (wody)'
+
||jest||ist|| || ||есть||are||aru||np. "jor tę gamoń jest" - 'bycie przeze mnie gamoniem', "tnor piłka tgo Karol jest" - 'należenie piłki do Karola', "jes ... li" jest bardziej uporządkowane, ale to jest krótsze (rekcja zostaje bez zmian poza tym, że "ta" przechodzi w "tę", a "tę" nie da się wyrazić - wymaga "jes ... li")
 
|-
 
|-
||<del>rzecz</del> rzeczk||||'rzecz' (raczej w wąskim znaczeniu: materialna, sztuczna, nieduża) ??
+
||wycofaj <del>? !!coś#</del>|| || || || || || ||materiał do budowy czegoś jak "!!#", ale jak właściwie działa? jakiś czasownik?
 
|-
 
|-
||naczynie, naczyń||||'naczynie (kuchenne?)', co z "jca coś"
+
||li|| || || || || || ||tworzy argument dla niektórych funkcji
 
|-
 
|-
||pomieszczenie, pomieszczeń, pomieszcz<del>, pom</del>||||??
+
||uf|| || || || || || ||ostatni argument dla paru funkcji wieloargumentowych
 
|-
 
|-
||pokój ? pokójk ?||ta (a może "ja ta ... dom pokój"?)||'pokój (czyjś)'
+
||luf|| || || || || || ||(a 'lufa'?) tworzy liczby, np. "h. luf"="1 0 0 .", "1 2 h. luf"="1 2 1 0 0 ."?"1 2 0 0 ."
 
|-
 
|-
||pokój ? bez wojna, bez wojn||?
+
||!||!||!||!||!||!||!||argument, który zmienia funkcję w niefunkcję, prawie jak "ǂ 1 .", ale jest inteligentniejsze i (np. ?) "na !" itp. zatrzymuje "w" itp. ("w na !" to niefunkcja), "ber"="der !", "ben"="den !", "bem"="dem !"... przy czym czasem można podstawić argumenty funkcji jako, kolejno, "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "szesz ta piesk ga piesk"~="szesz ta piesk tę ga piesk ta !", "dżdży śnieg"~="ta śnieg dżdży !", a "pies dom"~="ta dom pies !" (ale co na przykład z "oj !"?)
 
|-
 
|-
||walczy, walcz||ta przeciw zza ać ?||ktoś przeciw komuś o coś (żeby np. ustalić, jakie jest) o coś (żeby to było); bywa "ać nie", a jak wyrazić walkę o coś, żeby to mieć; dotyczy też następnych
+
!colspan=8|operatory łamiące zasady składni
 
|-
 
|-
||wojna, wojn||ta przeciw zza ać ?||? 'wojna, toczyć wojnę, walczyć na wojnie', por. "świeć"
+
||", MIN||", MIN||", MIN||", MIN||", МИН||", MIN||", MIN||początek cudzysłowu
 
|-
 
|-
||kłótnia, kłócisię, kłóci, kłóć||ta przeciw zza ać ?
+
||', NIM||', NIM||', NIM||', NIM||', НИМ||', NIM||', NIM||koniec cudzysłowu ("NI" wykomentowuje, kiedy jest to potrzebne)
 
|-
 
|-
||potyka, potyk, potknie, potkń||ta przeciw ? ta zza||ktoś o coś, np. "szesz jor zza próg potkń" ? "szesz jor przeciw próg potkń" - 'potykam się o próg', "szensz ta on zza martw zza próg dok potkń" ? "szensz ta on zza martw przeciw próg potkń" - 'ze zmartwienia potknął się o próg')
+
||..., KROP||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||tworzy argument dla niektórych funkcji, np. "szesz ta " hacz ' jacz " kia ... coś ' znaczy", "szesz ta " em ' jacz " jes je ... li ' znaczy" (<del>ale czy to jasne, kiedy działanie się zaczyna i kończy?</del> <ins>- chyba tak</ins>, jakieś "lambda"???), mówimy o tym jako "" NI ... '" ("MIN NIKROP NIM")? (<del>a może jednak to działa jak <code>"%s"</code> w <code>printf</code> w odróżnieniu od <code>"\n"</code>?</del> <ins>- raczej w składni działa zawsze, nawet kiedy nie może się przydać</ins>)
 
|-
 
|-
||klucz||ta||do czegoś
+
||KROPA|| || || || || || ||przyjmuje argument - liczbę, która wskazuje, który argument zastępuje, np. "" je pżad si tamr KROPA 1 . KROPA 2 . KROPA 2 .'" oznacza to, co '"je pżad si tamr A B B"' (ale czy nie za dużo argumentów wymaga "NI"? Czy ""KROP NI a'", czyli '"KROP a"' nie jest zbyt pokrętne?; jak to łączyć ze zwykłym "..."?)
 
|-
 
|-
||katastrofa, katastrof, ktrof||
+
||KROPAP|| || || || || || ||? przyjmuje 2 argumenty - liczbę, która wskazuje, który argument zastępuje, i przypadek, do użycia w językach takich jak polski, np. "szesz ta poŭ ski Polska " pies KROPAP 1 . dopełniacz ' jacz poŭ pollok " tgo ... piesk ' znacz"
 
|-
 
|-
||ɣwy ktrof ogń||||'pożar'
+
||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||wycofanie, odwołanie wypowiedzi, niedopracowane, mówimy o tym jako "" !!NI# '" ("MIN !!NI# NIM"), ewentualnie "" NI!NI!NI# '" ("MIN NI!NI!NI# NIM"), por. "wycofaj"
 
|-
 
|-
||ɣwy?ɣwo ktrof zalej||ta tę jtą ? ta tę ?||'powódź'
+
||meta#|| || || || || || ||otwiera wtrącenie do "atem#", pozwala coś zredefiniować, przestawić słowa, w środku raczej całe zdanie, mówimy o tym jako "" meta NI # atem NI # '", np. "meta# siesz w naste i ta " HM NI # ' że jor że ta w przed si " HM NI # ' lub raz słowo mno słowo ɣwoś dob wątpi oznacza ta " ILI NI # ' że jor że iliż w przed to słowo w po to słowo dziej ɣwoś dob nie wie atem# sieś " pokój ILI# pokójk HM# '" ('W następującym: "HM#" oznacza, że wątpię, że słowo lub słowa przed tym "HM#" są dobrocosiowe, a "ILI#" oznacza, że nie wiem, czy słowo przed tym, czy po tym jest lepsze. "pokój ILI# pokójk HM#" ("pokój ? pokójk ?")')
 
|-
 
|-
||sieć||
+
||atem#|| || || || || || ||zamyka "meta#"
 
|-
 
|-
||krata, krat||||np. metalowa
+
||pragma#|| || || || || || ||następne słowa coś określają, nie muszą trzymać się składni, zobacz odpowiednią sekcję, lepiej sprzątać (np. "pragma# lofsz 1 .", "pragma# szesz sieś") albo użyć "pragma# kasuj", zob. "opowiembajkę" z rodziną
 
|-
 
|-
||ɣwoś krat, kratka, kratk ? ny krat||ta||wzór (?), przymiotnik 'kraciasty'
+
||na#|| || || || || || ||otwiera wtrącenie do "wias#", w środku raczej całe zdanie, pozwala coś dodać w środku zewnętrznego zdania
 
|-
 
|-
||pas||||np. skórzany
+
||wias#|| || || || || || ||zamyka "na#"
 +
|}
 +
 
 +
Przyimki można odwrócić (pollok "deren", espelok "oen" ~ polski 'który'). "der !" skraca się do "ber". Ogólnie w różnych wariantach polloku:
 +
{| border
 +
||der, ta||deren, taen, kia||ber, ba
 
|-
 
|-
||pasek, pask ? ny pas||ta||wzór, por. "ɣwoś krat"
+
||den, ||denen, tęen, kę||ben,
 
|-
 
|-
||skóra, skór||
+
||dem, temu, tmu||demen, temuen, tmuen, kiemu, kmu||bem, bemu, bmu
 
|-
 
|-
||skórka, skórk ? gby skór||||np. owocu
+
||des, tego, tgo||desen, tegoen, tgoen, kiego, kgo, chgo||bes, bego, bgo
 
|-
 
|-
||<del>tor</del> tork ?||
+
||<del>derm, tema, tma</del>||<del>dermen, temaen, tmeen, kiema, kma</del>||<del>berm, bema, bma</del>
 +
|}
 +
 
 +
Zdania pytające można sprowadzić do rozkazujących, a rozkazujące do oznajmujących.
 +
 
 +
Czasy opisowo: "w ongi" "w teraz", "w potem" (z rozmaitymi skrótami).
 +
 
 +
Istnieją też skróty matematyczne, np.
 +
* cyfry ("jeden" ("len"), "dwa", "trzy", "cztery" ("czter"), "pięć", "sześć", "siedem" ("siedm", "siem"), "osiem" ("ośm"), "dziewięć" ("dźwięć"), "zero" ("zer") <del>''a może to jednak całe liczby, a nie funkcje''</del>
 +
* kropka ("c-ip", liczba zero i podstawa dla innych liczb), przecinek ("koma", przecinek dziesiętny), lewy nawias ("wokresie", "wokres", "wokr", znak okresu)
 +
* + ("dodać"?), - ("odjąć"?), * ("pomnożyć"?), / ("podzielić"?)
 +
Można też budować liczby na rzeczowniku, zamiast na "c-ip" ("2 3 piesk" - 'dwadzieścia trzy psy', "2 , ( 3 tort" - '2 i jedna trzecia tortu', "0 czło" - 'zero człowieków' (ale czym to się różni od "żad czło"?))
 +
 
 +
"piko" ("p."), "nano" ("n."), "mikro" ("mm.", "µ"), "mili" ("m."), "centy" ("cent", "c."), "decy" ("d."), "deka" ("da."), "hekto" ("h."), "kilo" ("k."), "mega" ("M."), "giga" ("G."), "tera" (T.") to funkcje, na rzeczowniku tworzą liczby.
 +
* "da. ." to dziesięć zer, "da. luf" to dziesięć
 +
 
 +
===pragma#===
 +
 
 +
{| border
 +
!|pollok||deulok||espelok||quenlok||руслок||englok||niholok||opis
 
|-
 
|-
||wór, work <del>, wor</del> ?||
+
||lożf, lofsz|| || || || || || ||potem następuje liczba, która określa, ile argumentów uważa się za puste, jeśli nie ma ich przed "lofsz" (domyślnie 1, jak w lożbanie), np. "lofsz kup uf piesk uf"="pragma# lofsz 1 . lofsz kup uf piesk uf"="tę piesk kup", "pragma# lofsz . lofsz kup uf piesk uf pragma# lofsz 1 ."="ta piesk kup", "pragma# lofsz 2 . lofsz kup uf piesk uf lofsz piesk kup uf kotk uf"="tmu piesk kup ta piesk tmu kotk kup" (ale nieposprzątane, czyli z dokładnością do tego, że nie jest posprzątane)
 
|-
 
|-
||gryzie, gryź||ta tę
+
||prawdą, esz, szesz|| || || || || || ||decyduje, jak należy rozumieć rzeczownik w stanie wolnym; potem następuje "szesz", "siesz", "sieś" albo "błąd" (oznacza, że rzeczowniki w stanie wolnym są niedopuszczalne); domyślne "sieś"; np. "piesk"="sieś piesk", "pragma# szesz szesz piesk"="szesz piesk" (ale nieposprzątane)
 
|-
 
|-
||ɣwoś gryź||ta tę ?||'piecze, drażni (jak szampon)', "nce ɣwoś gryź" - 'gryzące, drażniące', co z miejscem
+
||loż|| || || || || || ||"pragma# loż loż" powoduje, że rzeczowniki w stanie wolnym są sklejane "loż" aż do uf (np. "pragma# loż loż ja ty widź uf ty ja słysz uf"="loż ja ty widź uf loż ty ja słysz uf"="siesz loż ja ty widź uf siesz loż ty ja słysz uf"="siesz ta ja tę ty widź siesz ta ty tę ja słysz" (coś w stylu 'Widzę cię. Słyszysz mnie.'; ale nieposprzątane)), "pragma# loż szesz" przywraca domyślne zachowanie
 
|-
 
|-
||?nadr ɣwoś gryź||ta tę||'pali, żre (jak kwas)', "nce nadr ɣwoś gryź" - 'żrące'
+
||kasuj|| || || || || || ||przywraca tryb domyślny wszystkiego, również opowiadania bajki i "meta#", zawsze działa
 
|-
 
|-
||boli, ból||ta tę||kogo co (?)
+
||kas|| || || || || || ||jak "kasuj" z wyjątkami (np. określonymi w "meta#": "opowiembajkę ... pragma# loz loż pragma# szesz siesz ... meta# szesz żad ten ta przyszły " pragma NI # kas ' tę ów " opowiembajkę ' stan kasuj atem# pragma# kas opowiadambajkę ... opowiedziałembajkę" - Opowiadam bajkę, ustawiam skomplikowany tryb, kasują go ale nie opowiadanie bajki, przypominam, że wciąż opowiadam bajkę, a po jakimś czasie kończę. - z tym, że łatwiej wszystko skasować i wrócić do opowiadanie bajki: "opowiembajkę ... pragma# loz loż pragma# szesz siesz ... pragma# kasuj opowiembajkę ... opowiedziałembajkę")
|-
+
|}
||samochód, aŭto(?), aŭt(?), aŭtko, aŭtk||||konkretnie 'samochód', ogólnie (z np. poniższymi) "ark jedź"
+
 
 +
==Słownictwo==
 +
 
 +
{| border
 +
|colspan=6|coś (dowolny byt (czy coś takiego - "fik coś"))
 
|-
 
|-
||aŭtobus, bus||
+
|| ||<del>roślina</del> in coś||<del>zwierz</del> ak coś||ludź||anioł||Bóg
 
|-
 
|-
||<del>bus</del> busik, busk||
+
|colspan=2|
 +
|colspan=4|ktoś
 
|-
 
|-
||tramwaj, tram||
+
|colspan=3|
 +
|colspan=3|ktodź
 +
|}
 +
 
 +
Trzecia osoba nie jest do końca dobrze określona, w sumie można używać "ten ludź" w roli "on", "ona".
 +
 
 +
Smaki: ny cukier (ny cuk), ny sól, ny kwas, <del>gorzki</del> <ins>ny piołun (ny pioł)</ins>
 +
 
 +
Ruch: kroczy (krocz) (biegnie (bieg), maszeruje (maszeruj, marsz)), jedzie (jedź), płynie (płyń), leci (leć), pełznie (pełzń, pełź, pełza, pełz), <del>ywo woda płynie</del> ywy woda idzie (ɣwy wod idź; ''płynie jak woda, niem. fließen; rzadko potrzebne doprecyzowanie, zwykle wystarczy kontekst: "ta wod idź"; też np. o prądzie elektrycznym''), niesie (nieś; ''"szesz jor oj ta zon ja ręka pszo się nieś" - przesuwam rękę''), ślizga (ślizg; ''"ny ślizg" - śliski'')...
 +
: ogólnie: idzie (idź)
 +
: rekcja: ta od do przez ''(itp.)'' pszo pszon pszow
 +
 
 +
{| border
 +
! słowo !! rekcja !! uwagi
 
|-
 
|-
||pociąg, pciąg||
+
||część||ta ? (zon)||a może "hnacz zon (coś)"
 
|-
 
|-
||rower||||przykład "rka jedź"
+
||czas||||jako abstrakcja, bywa też "kiedy coś" (jako 'pora'); co do 'raz', por. "tle"
 
|-
 
|-
||aŭtomat||||?
+
||sekunda, sekund||
 
|-
 
|-
||ny aŭtomat||ta||'aŭtomatyczny'
+
||minuta, minut||
 
|-
 
|-
||piłka, piłk||
+
||godzina, godzin||
 
|-
 
|-
||szyba, <del>szyb,</del> szybk||
+
||doba||
 +
|-
 +
||dzień||||"szesz je ta doba część je zo doba coś je zo doba gdy coś to" a może jednak nie
 +
|-
 +
||noc||||="bez dzień"
 +
|-
 +
||tydzień||
 +
|-
 +
||miesiąc, msiąc||
 +
|-
 +
||rok||
 +
|-
 +
||wiosna, wios||
 +
|-
 +
||lato, lat||
 +
|-
 +
||jesień, jeśń, <del>jsień</del>||
 +
|-
 +
||zima, zim||
 +
|-
 +
||przestrzeń, peń||||jako abstrakcja, bywa też "gdzie coś" i "przestwór"
 +
|-
 +
||przestwór, przestw||||bardziej konkretne znaczenie polskiego 'przestrzeń', jak w 'potrzebuję przestrzeni'
 +
|-
 +
||droga||od do przez
 +
|-
 +
||tunel||od do przez
 +
|-
 +
||<del>niebo, nieb</del> niebiosa, niebios||||'niebo jako stan wiecznej szczęśliwości'
 +
|-
 +
||piekło||
 +
|-
 +
||czyściec||
 +
|-
 +
||anioł||||"kia święt anioł" lub "diabeł"
 +
|-
 +
||diabeł||
 +
|-
 +
||święty, święt||ta||"lacz święty" to 'święty (człowiek)'
 +
|-
 +
||ciało, ciał||(zon)
 +
|-
 +
||dusza, dusz||(zon)
 +
|-
 +
||maszyna, maszyn, mszyn, machina, machin, mchin||
 +
|-
 +
||człowiek, czło||
 +
|-
 +
||gamoń, gmoń||||"szesz ja każd gmoń ludź"
 +
|-
 +
||król||ta
 +
|-
 +
||<del>książę</del> pa król||ta
 +
|-
 +
||<del>cesarz</del> nadr król||ta
 +
|-
 +
||<del>pies</del> pies dom, piesk||
 +
|-
 +
||<del>kot</del> <del>ak drap</del> kot dom, kotk||
 +
|-
 +
||<del>gryzoń</del> <del>ak gryź</del> mysz coś||
 +
|-
 +
||<del>mysz</del> myszk||
 +
|-
 +
||chomik, chomk ? chom||||czy "chomk"="chom coś"
 +
|-
 +
||szczur, <del>wlk mysz</del> wlk myszk||
 +
|-
 +
||kapibara, kapibar ? mysz duż ? mysz bar duż ? mysz naj duż ?||
 +
|-
 +
||owca, <del>owc,</del> ak wełna, ak wełn||
 +
|-
 +
||<del>lis</del> lis coś||||'lis'
 +
|-
 +
||<del>ɣwyn lis lis</del> lisk, lis ny lisk||||'lis rudy'
 +
|-
 +
||wiewiórka, wiewiór ? mysz drzew ? mysz drzewk||
 +
|-
 +
||niedźwiedź, dźwiedź, <del>miś,</del> ak miód||||<del>podobno je miód, pszczoła bardziej pasuje do miodu</del> <ins>ale pszczoła to owad</ins>; "miś" może się do czegoś przydać
 +
|-
 +
||pszczoła, pczoł, pszoł, <del>ak miód,</del> wŭad miód||||robi miód, por. "ak wełn"
 +
|-
 +
||nietoperz, toperz, toprz||
 +
|-
 +
||ryje, ryj||ta ...||
 +
|-
 +
||ryjek<del>, ryj</del>, krak ryj||||
 +
|-
 +
||ryjówka, ak ryj(?)||
 +
|-
 +
||łapie, łap, zacz trzyma, zacz trzym||ta tę||
 +
|-
 +
||ręka, ręk, ... krak łap, krak trzym, krak zacz trzym||||
 +
|-
 +
||noga, nog, krak kroczy, krak krocz||||
 +
|-
 +
||krowa, krow, ak mleko, ak mlek||
 +
|-
 +
||<del>lew ? kot grzywa ? kot włos ?</del> lewk, kot król(?), lew król||
 +
|-
 +
||tygrys, tygr, kot pas(?), lew pas||
 +
|-
 +
||gepard, kot szybk(?), lew szybk||
 +
|-
 +
||lampart, kot pa król(?), lew pa król, pa lewk||
 +
|-
 +
||jaguar, jagŭar, kot Ameryka(?), lew Ameryka||
 +
|-
 +
||koń||
 +
|-
 +
||kucyk, kuc(?), mini koń, mni koń, kuc koń(?)||
 +
|-
 +
||kangur, gur||
 +
|-
 +
||<del>walabia</del> mini kangur, mni gur, kuc gur(?)||
 +
|-
 +
||<del>żaba, żab</del> żaba coś, żab coś, żabk||||'płaz bezogoniasty'
 +
|-
 +
||ropucha, ropuch, ... żab jad||
 +
|-
 +
||ptak, pta coś||
 +
|-
 +
||<del>ryba, ryb</del> ryba coś, ryb coś, rybk||
 +
|-
 +
||wąż||
 +
|-
 +
||<del>mors</del> morsk||
 +
|-
 +
||<del>węgorz</del> <del>ɣwy wąż ryb</del> ryb wąż||
 +
|-
 +
||<del>nosorożec</del> ak w na nos róg ? ak i nos róg||
 +
|-
 +
||<del>jednorożec</del> ak raz róg||
 +
|-
 +
||drzewo, drzew ? drzewk||||czy "drzewk"="drzew coś"
 +
|-
 +
||cukinia, cukiń<del>, cuk</del>||
 +
|-
 +
||ogórek, <del>ogórk,</del> ogór||
 +
|-
 +
||jabłko, japk||||czy "jap coś" - 'owoc'
 +
|-
 +
||chleb||||'pieczywo'
 +
|-
 +
||chlebk||||'chleb'
 +
|-
 +
||bułka, buł||
 +
|-
 +
||<del>rogal</del> ɣwo księżyc buł||
 +
|-
 +
||mleko, mlek||ta ? (ów) ? (cod)
 +
|-
 +
||śmietana, śmietan, śtan||?||"ciz cod krow mlek" ? "ciz ta krow mlek" ? "ta krow śtan" ? "ów krow śtan" ? ...; a gatunki?
 +
|-
 +
||masło, masł(?), masu(?)||?||jak "śtan"
 +
|-
 +
||ser||?||jak "śtan"
 +
|-
 +
||ɣwyn żółt ser||?||jak "śtan"
 +
|-
 +
||ɣwyn śnieg ser||?||jak "śtan"
 +
|-
 +
||margaryna, margaryn, mrgrn||?||(?)
 +
|-
 +
||wino, won <del>win, wink, wno</del>||(ciz)||np. "ciz in won won", "ciz  śliw won", "ɣwyn krew won", "ɣwyn śnieg won"
 +
|-
 +
||in wino, in won <del>winogrono, winogron, in win, ...</del>||
 +
|-
 +
||<del>len</del> lnu||
 +
|-
 +
||kakao, kakaŭ||||'kakao (napój)'
 +
|-
 +
||ɣwy kakaŭ proszk||||'kakao (proszek)'
 +
|-
 +
||in kakaŭ||||'kakaowiec'
 +
|-
 +
||ogień, ogń||
 +
|-
 +
||woda, wod||
 +
|-
 +
||ziemia, ziem||
 +
|-
 +
||in ziemia, in ziem||||'ziemniak'
 +
|-
 +
||prąd||||'prąd elektryczny'
 +
|-
 +
||nurt||||'nurt, prąd (wody)'
 +
|-
 +
||<del>rzecz</del> rzeczk||||'rzecz' (raczej w wąskim znaczeniu: materialna, sztuczna, nieduża)
 +
|-
 +
||naczynie, naczyń||||'naczynie (kuchenne?)', co z "jca coś"
 +
|-
 +
||pomieszczenie, pomieszczeń, pomieszcz<del>, pom</del>||||co z "rnia coś"
 +
|-
 +
||pokój ? pokójk ?||ta (a może "je ta ... dom pokój"?)||'pokój (czyjś)'
 +
|-
 +
||pokój ? bez wojna, bez wojn||?
 +
|-
 +
||walczy, walcz||ta <del>tę</del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?||ktoś przeciw komuś o coś (żeby np. ustalić, jakie jest) o coś (żeby to było); bywa "ać nie", a jak wyrazić walkę o coś, żeby to mieć; dotyczy też następnych
 +
|-
 +
||wojna, wojn||ta <del>tę</del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?||? 'wojna, toczyć wojnę, walczyć na wojnie', por. "świeć"
 +
|-
 +
||kłótnia, kłócisię, kłóci, kłóć||ta <del>tę</del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?
 +
|-
 +
||bawi, baw||ta (tą)||'bawi się', bez wygranych i przegranych
 +
|-
 +
||muzyka, muzyk||ta (tą)||'gra, muzykuje', np. "tą pianino muzyk"-'gra na pianinie', "acz muzyk"-'muzyk'
 +
|-
 +
||gra||ta (przeciw) (tą)||"siesz wlu je gra coś" "siesz or je gra pasjans je gra ɣwy piłk gra je gra berek uf"
 +
|-
 +
||pasjans||ta||'gra w pasjansa', "szesz je pasjans tą kart gra"
 +
|-
 +
||brydż||ta (przeciw)||'gra w brydża'
 +
|-
 +
||karta, kart||||'karta do gry'
 +
|-
 +
||szachy, szach||ta (przeciw)||'szachy (gra)'; co z 'szach', 'mat' i 'pat'
 +
|-
 +
||ɣwo Japonia szach ? ɣwy Japonia szach||ta (przeciw)||'shogi, szogi, siogi, szachy japońskie'
 +
|-
 +
||ɣwo Chiny szach ? ɣwy Chiny szach||ta (przeciw)||'xiangqi, sjanki, szachy chińskie'
 +
|-
 +
||dło szach||||'bierka szachowa'
 +
|-
 +
||berek||ta (przeciw)
 +
|-
 +
||ɣwy piłk gra||ta (przeciw)||'gra w piłkę', czy to to samo co "tą piłk gra"
 +
|-
 +
||ɣwy noga ɣwy piłk gra, ɣwy krak krocz ɣwy piłk gra ?||ta (przeciw)||'piłka nożna (gra)', a może np. "ɣwy i nog piłk gra"
 +
|-
 +
||ɣwy ręka ɣwy piłk gra, ɣwy krak trzym ɣwy piłk gra ?||ta (przeciw)||'piłka ręczna (gra)', a może np. "ɣwy i rek piłk gra"
 +
|-
 +
||piłka, piłk||
 +
|-
 +
||ɣwy noga piłka, ɣwy krak krocz piłk||||'piłka nożna (przedmiot; do nogi, do gry w nogę, do gry w piłkę nożną)'
 +
|-
 +
||ɣwy ręka piłka, ɣwy krak trzym piłk||||'piłka ręczna (przedmiot; do gry w piłkę ręczną)'
 +
|-
 +
||pokona, wygra, wygr||ta tę (ąc)||"<del>przegra</del>" zbędne, np. "siensz ta Marek tę Damian ąc szachy wygr"-'Marek wygrał z Damianem w szachy', "siensz tę Niemcy ąc wojna wygr"-'Niemcy (państwo) przegrały wojnę.', "szesz ta kle ąc pasjans wygr jes tę pnic li"~="szesz tę pnic kle ąc pasjans wygr"-'Przeciętna wygrana w pasjansa jest z nikim.'
 +
|-
 +
||przemoc||ta (tę ? (przeciw)) ((je) ? ((ąc)))
 +
|-
 +
||potyka, potyk, potknie, potkń||ta (zza) ? <del>ta przeciw</del>||ktoś o coś, np. "szesz jor zza próg potkń"<del> ? "szesz jor przeciw próg potkń"</del> - 'potykam się o próg', "szensz ta on zza martw zza próg dok potkń"<del> ? "szensz ta on zza martw przeciw próg potkń"</del> - 'ze zmartwienia potknął się o próg')
 +
|-
 +
||klucz||ta||do czegoś
 +
|-
 +
||katastrofa, katastrof, ktrof||
 +
|-
 +
||ɣwy ktrof ogń||||'pożar'
 +
|-
 +
||ɣwy?ɣwo ktrof zalej||ta tę jtą ? ta tę ?||'powódź'
 +
|-
 +
||sieć||
 +
|-
 +
||krata, krat||||np. metalowa
 +
|-
 +
||ɣwoś krat, kratka, kratk ? ny krat||ta||wzór (?), przymiotnik 'kraciasty'
 +
|-
 +
||pas||||np. skórzany
 +
|-
 +
||pasek, pask ? ny pas||ta||wzór, por. "ɣwoś krat"
 +
|-
 +
||skóra, skór||
 +
|-
 +
||skórka, skórk ? kby skór||||np. owocu
 +
|-
 +
||<del>tor</del> tork||
 +
|-
 +
||wór, work <del>, wor</del> ?||
 +
|-
 +
||gryzie, gryź||ta tę
 +
|-
 +
||ɣwoś gryź||ta tę ?||'piecze, drażni (jak szampon)', "nce ɣwoś gryź" - 'gryzące, drażniące', co z miejscem
 +
|-
 +
||?nadr ɣwoś gryź||ta tę||'pali, żre (jak kwas)', "nce nadr ɣwoś gryź" - 'żrące'
 +
|-
 +
||boli, ból||ta tę||kogo co (?)
 +
|-
 +
||samochód, aŭto(?), aŭt(?), aŭtko, aŭtk||||konkretnie 'samochód', ogólnie (z np. poniższymi) "ark jedź"
 +
|-
 +
||aŭtobus, bus||
 +
|-
 +
||<del>bus</del> busik, busk||
 +
|-
 +
||tramwaj, tram||
 +
|-
 +
||pociąg, pciąg||
 +
|-
 +
||rower||||przykład "rka jedź"
 +
|-
 +
||aŭtomat||||?
 +
|-
 +
||ny aŭtomat||ta||'aŭtomatyczny'
 +
|-
 +
||szyba, <del>szyb,</del> szybk||
 +
|-
 +
||matematyka, mat||||por. "amt"
 +
|-
 +
||fizyka, fiz||
 +
|-
 +
||chemia, chem||
 +
|-
 +
||biologia, bio||
 +
|-
 +
||informatyka, inf (?)||
 +
|-
 +
||<del>koło, koł</del> kółko, kółk||||jako figura geometryczna
 +
|-
 +
||kula||
 +
|-
 +
||ny kółko, ny kółk||ta||'okrągły'
 +
|-
 +
||ɣwo jedź kółk||||'koło (np. samochodu)'
 +
|-
 +
||<del>oś</del> ośka, ośk||
 +
|-
 +
||numerek, nrek||||'numer'
 +
|-
 +
||góra, gór||||'góra (wysoko)'
 +
|-
 +
||dół||||'dół (nisko)'; ="bez góra"
 +
|-
 +
||górka, górk||||'góra (w górach)'
 +
|-
 +
||dołek, dołk||||'dół (wykopany)'
 +
|-
 +
||prosi, proś||ta tę byż||por. "każ"
 +
|-
 +
||dziękuje, dziękuj||ta tę zza
 +
|-
 +
||przeprasza, przeproś||ta tę zza
 +
|-
 +
||wita||ta tę
 +
|-
 +
||żegna||ta tę
 +
|-
 +
||lubi, lubk||ta tę
 +
|-
 +
||<del>kocha, koch</del> nadr lubk||ta tę
 +
|-
 +
||zakochany, zakch||ta tę||ktoś w kimś
 +
|-
 +
||podoba, podob||ta tę||komuś coś
 +
|-
 +
||podobny, <del>podob,</del> dobny||ta tę||coś do czegoś
 +
|-
 +
||zły||ta tę||'ktoś jest na kogoś zły, zdenerwowany'; (?) ściśle 'zły'="bez dob"/"nie dob"
 
|-
 
|-
||matematyka, mat||||por. "amt"
+
||zmysł||ta tę||ogólnie 'odczuwa jakimś zmysłem', por. "czuje", "wrażenie"
 
|-
 
|-
||fizyka, fiz||
+
||widzi, <del>wzrok,</del> widź||ta tę
 
|-
 
|-
||chemia, chem||
+
||słyszy, <del>słuch,</del> słysz||ta tę
 
|-
 
|-
||biologia, bio||
+
||dotyk, dot||ta tę||'czuje dotykiem'
 
|-
 
|-
||informatyka, inf (?)||
+
||smak||ta tę||'czuje smakiem'
 
|-
 
|-
||<del>koło, koł</del> kółko, kółk||||jako figura geometryczna
+
||<del>zapach,</del> węch||ta tę||'czuje węchem'
 
|-
 
|-
||kula||
+
||żre||ta tę||"je" to coś koło "jest"
 
|-
 
|-
||ny kółko, ny kółk||ta||'okrągły'
+
||konsumuje, konsumuj, konsum, jeść||ta ||'je (stały pokarm)'
 
|-
 
|-
||ɣwo jedź kółk||||'koło (np. samochodu)'
+
||pije, pij, ɣwy wod żre||ta tę||skrót albo ze słowotwórstwa
 
|-
 
|-
||<del>oś</del> ośka, ośk||
+
||posiłek, psiłek, psił||ta tę||"eń psił" to 'posiłek (pokarm przeznaczony na posiłek)', w odróżnieniu od ogólnego "eń żre"
 
|-
 
|-
||numerek, nrek||||'numer'
+
||śniadanie, śniada, śnia||ta tę||
 
|-
 
|-
||góra, gór||||'góra (wysoko)'
+
||obiad||ta tę||'obiad jako spożywanie na śniadanie, obiadanie', "szesz je żre obiad", "szesz tę co ten obiad"~="szesz je co ten eń obiad" (ale to drugie nawet nie mówi, że "eń obiad" ('obiad jako pokarm') będzie zjedzone) ~ 'Co jest na obiad?' (analogicznie inne posiłki i samo "psił")
 
|-
 
|-
||dół||||'dół (nisko)'; ="bez góra"
+
||kolacja, klacja, klac||ta tę||
 
|-
 
|-
||górka, górk||||'góra (w górach)'
+
||obraz, obr||ta||'obraz, wyobrażenie (czegoś)'
 
|-
 
|-
||dołek, dołk||||'dół (wykopany)'
+
||maluje, maluj||ta tę ?||ktoś coś ? ale co to znaczy? można malować ścianę, obraz albo słońce na obrazie, można też zamalować płótno
 
|-
 
|-
||prosi, proś||ta tę byż
+
||rysuje, rysuj, rys||ta tę ?||z uwagami z grubsza jak wyżej dodać stosunek do rys i rysowania samochodu przez wandala
 
|-
 
|-
||dziękuje, dziękuj||ta tę zza
+
||fotografia, fotka, foto||ta (de)||? "oj foto" to 'fotografować'
 
|-
 
|-
||przeprasza, przeproś||ta tę zza
+
||kryje, kryj||ta tę||?
 
|-
 
|-
||wita||ta tę
+
||ące kryje, nce kryj||ta||'skryty, skłonny do sekretów', por. "nce ... kryj", ?
 
|-
 
|-
||żegna||ta
+
||ny kryje, ny kryj||ta||'skryty, skrycie, po kryjomu'
 
|-
 
|-
||lubi, lubk||ta tę
+
||pomoc, pomaga, pomóż, pom||ta tę <del>byż</del> ać ?||ktoś komuś w czymś
 
|-
 
|-
||<del>kocha, koch</del> nadr lubk||ta tę
+
||każe, każ||ta tę byż||ktoś komuś coś, por. "proś"
 
|-
 
|-
||zakochany, zakch||ta tę||ktoś w kimś
+
||<del>karze, karz</del> kara, kar||ta tę zza (?) (je)||czy "tę ja kar" to i 'kara dla mnie', i 'karanie mnie'? czy "zza" pasuje?
 
|-
 
|-
||podoba, podob||ta tę||komuś coś
+
||radzi, radź||ta tę tmu o byż ?
 
|-
 
|-
||podobny, <del>podob,</del> dobny||ta tę||coś do czegoś
+
||rodzisię (?), rodzi, rodź||ta ? ta tę
 
|-
 
|-
||zły||ta tę||'ktoś jest na kogoś zły, zdenerwowany'; (?) ściśle 'zły'="bez dob"/"nie dob"
+
||posiada ? bgo||ta tę||? "jest tgo ... li", "bgo" samo z siebie tak działa
 
|-
 
|-
||zmysł||ta tę||ogólnie 'odczuwa jakimś zmysłem', por. "czuje", "wrażenie"
+
||ubiera||ta tmu tę||"ta ... tę ... tmu ... ubiera" to skrót od "ta ... oj zacz ta ... jes w ubr ... li"
 
|-
 
|-
||widzi, <del>wzrok,</del> widź||ta tę
+
||<del>ucieka, uciek</del> bez goni, bez goń||ta tę od do przez pszo pszon pszow||ktoś komuś ...
 
|-
 
|-
||słyszy, <del>słuch,</del> słysz||ta tę
+
||goni, goń <del>bez ucieka, bez uciek</del>||ta tę od do przez pszo pszon pszow||ktoś kogoś ...
 
|-
 
|-
||dotyk, dot||ta ||'czuje dotykiem'
+
||ładny, ład||ta||"bez ład" to 'brzydki', "bar ład" - 'piękny'
 
|-
 
|-
||smak||ta ||'czuje smakiem'
+
||śliczny, ślicz||ta||'śliczny, uroczy, słodki'
 
|-
 
|-
||<del>zapach,</del> węch||ta tę||'czuje węchem'
+
||<del>czarny</del> ny węgiel, ny węg||ta
 
|-
 
|-
||żre||ta tę||"je" to coś koło "jest"
+
||<del>biały</del> ny śnieg||ta
 
|-
 
|-
||konsumuje, konsumuj, konsum, jeść||ta tę||'je (stały pokarm)'
+
||<del>czerwony</del> ny krew||ta
 
|-
 
|-
||pije, pij, ɣwy wod żre||ta tę||skrót albo ze słowotwórstwa
+
||<del>zielony</del> ny trawa, ny traw||ta
 
|-
 
|-
||posiłek, psiłek, psił||ta tę||"eń psił" to 'pokarm przeznaczony na posiłek', w odróżnieniu od ogólnego "eń żre"
+
||<del>niebieski</del> ny niebo, ny nieb||ta
 
|-
 
|-
||śniadanie, śniada, śnia||ta tę||
+
||<del>żółty</del> ny żółtko, ny żółt||ta
 
|-
 
|-
||obiad||ta tę||'obiad jako spożywanie na śniadanie, obiadanie', "szesz je żre obiad", "szesz tę co ten obiad"~="szesz je co ten eń obiad" (to drugie nawet nie mówi, że "eń obiad" ('obiad jako pokarm') będzie zjedzone) - 'Co jest na śniadanie?' (analogicznie inne posiłki i samo "posiłek")
+
||brązowy ? ny brąz||ta
 
|-
 
|-
||kolacja, klacja, klac||ta tę||
+
||<del>szary, szar</del> ny mysz||ta
 
|-
 
|-
||obraz, obr||ta||'obraz, wyobrażenie (czegoś)'
+
||<del>fioletowy</del> ny fiołek, ny fioł||ta
 
|-
 
|-
||maluje, maluj||ta tę ?||ktoś coś ? ale co to znaczy? można malować ścianę, obraz albo słońce na obrazie, można też zamalować płótno
+
||różowy||ta
 
|-
 
|-
||rysuje, rysuj, rys||ta tę ?||z uwagami z grubsza jak wyżej dodać stosunek do rys i rysowania samochodu przez wandala
+
||<del>pomarańczowy</del> ny pomarańcza, ny pomarańcz<del>, ny pom</del>||ta
 
|-
 
|-
||fotografia, fotka, foto||ta (de)||? "oj foto" to 'fotografować'
+
||<del>rudy</del> ny lisk, ny lis coś||ta
 
|-
 
|-
||kryje, kryj||ta ||?
+
||kolor||ta||'kolor, coś ma kolor', np. "je kolor ny śnieg"
 
|-
 
|-
||ące kryje, nce kryj||ta||'skryty, skłonny do sekretów', por. "nce tę ... kryj", ?
+
||ny kolor||ta||'kolorowy'
 
|-
 
|-
||ny kryje, ny kryj||ta||'skryty, skrycie, po kryjomu'
+
||<del>ny biały</del> ny ny śnieg <del>? pa ny śnieg</del>||ta||'jasny (kolor)'
 
|-
 
|-
||pomoc, pomaga, pomóż, pom||ta tę byż ?||ktoś komuś w czymś
+
||<del>bez ny biały</del> bez ny ny śnieg <del>? bez pa ny śnieg ?</del> <del>ny czarny</del> ... '''ny ny węg''' <del>? pa ny węg</del>||ta||'ciemny (kolor)'
 
|-
 
|-
||każe, każ||ta tę byż ?||ktoś komuś coś
+
||<del>pa biały</del> pa ny śnieg||ta||'białawy'
 
|-
 
|-
||<del>karze, karz</del> kara, kar||ta tę zza (?)||czy "tę ja kar" to i 'kara dla mnie', i 'karanie mnie'? czy "zza" pasuje?
+
||<del>pa czarny</del> pa ny węg||ta||'czerniawy'
 
|-
 
|-
||radzi, radź||ta tę tmu o byż
+
||świat||||?
 
|-
 
|-
||rodzisię (?), rodzi, rodź||ta ? ta tę
+
||światło, światł, świeć||ta||'świecić, światło czegoś' (a może trzeba odróżnić 'światło' od 'świecenia'?), por. "wojn"
 
|-
 
|-
||posiada ? bgo||ta ||? "jest tgo ... li", "bgo" samo z siebie tak działa
+
||ny światło, ny światł, ny świeć||ta||'jasny, oświetlony' ('mocno świecący' to "bar świeć")
 
|-
 
|-
||ubiera||ta tmu tę||"ta ... tę ... tmu ... ubiera" to skrót od "ta ... oj zacz ta ... jes w ubr ... li"
+
||... bez ny świeć||ta||'ciemny, nieoświetlony' ('słabo świecący' to chyba "bez ber świeć")
 
|-
 
|-
||ucieka, uciek||ta tę od do przez pszo pszon (?)||ktoś komuś ...
+
||... ɣwon krew świeć||||'światło czerwone (uliczne)'
 
|-
 
|-
||<del>goni, goń</del> bez ucieka, bez uciek||ta tę od do przez pszo pszon (?)||ktoś kogoś ...
+
||... ɣwon traw świeć||||'światło zielone (uliczne)'
 
|-
 
|-
||ładny, ład||ta||"bez ład" to 'brzydki', "bar ład" - 'piękny'
+
||... ɣwon żółt świeć||||'światło żółte (uliczne)'
 
|-
 
|-
||śliczny, ślicz||ta||'śliczny, uroczy, słodki'
+
||dobry, dob||ta||'zły' - "bez dobry"
 
|-
 
|-
||<del>czarny</del> ny węgiel, ny węg||ta
+
||duży, duż||ta||'mały' - "bez duży", zob. "mały"
 
|-
 
|-
||<del>biały</del> ny śnieg||ta
+
||długi, dług||ta||(dosłownie, por. "dutrwał"); 'krótki' - "bez długi"
 
|-
 
|-
||<del>czerwony</del> ny krew||ta
+
||długotrwały, długotrwał, dutrwał||ta||'długo trwający'; 'krótkotrwały' - "bez dutrwał"
 
|-
 
|-
||<del>zielony</del> ny trawa, ny traw||ta
+
||wysoki, wysok||ta||'niski' - "bez wysoki"
 
|-
 
|-
||<del>niebieski</del> ny niebo, ny nieb||ta
+
||ciężki, cięż||ta||'lekki' - "bez ciężki"
 
|-
 
|-
||<del>żółty</del> ny żółtko, ny żółt||ta
+
||daleki, dalek, dlek||ta||'bliski' - "bez daleki", zob. "dko", "blisk"
 
|-
 
|-
||brązowy ? ny brąz||ta
+
||ciepły, ciep||ta||'zimny' - "bez ciepły"
 
|-
 
|-
||<del>szary, szar</del> ny mysz||ta
+
||szybki, <del>szybk,</del> szyb||ta||np. iść, raczej jako przysłówek; 'wolny, powolny' - "bez szybki"
 
|-
 
|-
||<del>fioletowy</del> ny fiołek, ny fioł||ta
+
||ny szybki, <del>ny szybk,</del> ny szyb||ta||np. człowiek; 'wolny, powolny' - "bez ny szybki"
 
|-
 
|-
||różowy||ta
+
||wolny||ta ...||'wolny, swobodny'
 
|-
 
|-
||<del>pomarańczowy</del> ny pomarańcza, ny pomarańcz<del>, ny pom</del>||ta
+
||zdrowy, zdrow||ta||sam zdrowy, człowiek czy zwierzę; 'chory' - "bez zdrowy"
 
|-
 
|-
||<del>rudy</del> ny lisk, ny lis coś||ta
+
||ny zdrowy, ny zdrow||ta||np. jedzenie
 
|-
 
|-
||kolor||ta||'kolor, coś ma kolor', np. "je kolor ny śnieg"
+
||dzdrow <del>? całość</del>||ta||'cały, nie w kawałkach'
 
|-
 
|-
||ny kolor||ta||'kolorowy'
+
||szalony, szalon||ta||'szalony, szaleć'
 
|-
 
|-
||<del>ny biały</del> ny ny śnieg <del>? pa ny śnieg</del>||ta||'jasny (kolor)'
+
||młody, młod||ta||'młody', 'nowy (niedawno wyprodukowany)'; 'stary' to "bez młody" albo "bez nowy", zależnie od dokładnego znaczenia
 
|-
 
|-
||<del>bez ny biały</del> bez ny ny śnieg <del>? bez pa ny śnieg ?</del> <del>ny czarny</del> ... '''ny ny węg''' <del>? pa ny węg</del>||ta||'ciemny (kolor)'
+
||nowy, now||ta?||raczej z "kna"; 'nowy' jak 'Nowy eksponat w muzeum to najstarsza na świecie książka' - "szesz je ten kna now w muzeum eksponat najz bez młod książk", 'Nasza nowa sprzątaczka jest starsza niż stara' - "szesz tnor kna now ka acz dla my sprząta niż kna bez now an bez młod"; 'stary' to "bez młody" albo "bez nowy", zależnie od dokładnego znaczenia; por. "jkna"
 
|-
 
|-
||<del>pa biały</del> pa ny śnieg||ta||'białawy'
+
||nowina, nowin||?||zaskakuje kogo? a może "je że to wie kna now jor wie"
 
|-
 
|-
||<del>pa czarny</del> pa ny węg||ta||'czerniawy'
+
||wiadomość||?||'przekazywanie wiadomości' ?
 
|-
 
|-
||świat||||?
+
||nowość||?||dla kogo, czy nie wystarczy "hacz now" (ale miało być z "kna")
 
|-
 
|-
||światło, światł, świeć||ta||'świecić, światło czegoś' (a może trzeba odróżnić 'światło' od 'świecenia'?), por. "wojn"
+
||specjalny||ta?||?
 
|-
 
|-
||ny światło, ny światł, ny świeć||ta||'jasny, oświetlony' ('mocno świecący' to "bar świeć")
+
||stoi, stój||ta||kiedy nie "bez idź"
 
|-
 
|-
||... bez ny świeć||ta||'ciemny, nieoświetlony' ('słabo świecący' to chyba "bez ber świeć")
+
||siedzi, siedź||ta
 
|-
 
|-
||... ɣwon krew świeć||||'światło czerwone (uliczne)'
+
||leży, leż||ta
 
|-
 
|-
||... ɣwon traw świeć||||'światło zielone (uliczne)'
+
||<del>trwa</del>||ta||zbędne, jest np. "szersz mecz" - 'Trwa mecz.', "szensz w gdy to mecz" - 'Wtedy trwał mecz.', "w gdy mecz" - 'w czasie (trwania) meczu'; zob. "skutektrwa"="trwa"
 
|-
 
|-
||... ɣwon żółt świeć||||'światło żółte (uliczne)'
+
||<del>szczeka, szczek</del> <del>ga pies</del> ga pies dom, ga piesk||ta
 
|-
 
|-
||dobry, dob||ta||'zły' - "bez dobry"
+
||<del>miaŭczy, miaŭcz</del> <del>ga kot</del> <del>ga ak drap</del> ga kot dom, ga kotk||ta
 
|-
 
|-
||duży, duż||ta||'mały' - "bez duży", zob. "mały"
+
||wina, winny, winka, wink<del>, win</del>||ta ||'ktoś jest czemuś winny', "szesz tor dorn wink"~="szesz dorj heń tor wink"~="szesz zwin ty to" ~ 'jesteś temu winny'~='to twoja wina'~='to jest twoją winą'~='to przez ciebie', por. "dłuż", "win", "won"
 
|-
 
|-
||długi, dług||ta||'krótki' - "bez długi"
+
||wolne||ta||'ktoś ma wolne, czyjś wolny czas' ?
 
|-
 
|-
||wysoki, wysok||ta||'niski' - "bez wysoki"
+
||zależy||ta ||coś od czegoś
 
|-
 
|-
||ciężki, cięż||ta||'lekki' - "bez ciężki"
+
||chce||ta byż <del>ta że</del> ? ta tę||<del>"że ... chce" = (?) "tę fakt ... chce", ale co z "mów"</del> Czasami 'chcę czegoś' znaczy, że 'chcę, żeby tak było', ale czasami że 'chcę, żeby to było moje' - "jor byż jorw/jors to chce" - nie należy tego jakoś skrócić?
 
|-
 
|-
||daleki, dalek, dlek||ta||'bliski' - "bez daleki", zob. "dko", "blisk"
+
||zależym||<del>ta tę ? ta że</del> ta byż||'komuś na czymś zależy'
 
|-
 
|-
||ciepły, ciep||ta||'zimny' - "bez ciepły"
+
||próbuje, próbuj, prób||ta ||np. "szensz nor tę gotuj prób" - 'Próbował gotować.'
 
|-
 
|-
||szybki, <del>szybk,</del> szyb||ta||np. iść, raczej jako przysłówek; 'wolny, powolny' - "bez szybki"
+
||bróbuje, bróbuj, brób||ta ||'bezskutecznie próbować', ="bnie próbuj"
 
|-
 
|-
||ny szybki, <del>ny szybk,</del> ny szyb||ta||np. człowiek; 'wolny, powolny' - "bez ny szybki"
+
||nadzieja, nadź||ta że||~="jes i ta li byż bli że ! chce ta li że bli że ! przypuść" (?)
 
|-
 
|-
||wolny||ta ...||'wolny, swobodny'
+
||zakład<del>, zakłada, stawia</del>||ta tę tmu zamian że ? ta tę (?) że||'ktoś coś przeciw czyjemuś czemuś że coś ''('na kogoś' z grubsza "że ta ... wygra", chyba że chodzi o 'stawianie, że coś będzie', czyli po prostu "że")'' stawia' ? jak "je zakład umowa"
 
|-
 
|-
||zdrowy, zdrow||ta||sam zdrowy, człowiek czy zwierzę; 'chory' - "bez zdrowy"
+
||umowa||ta tę (?) że||kogoś (z kimś'', czy dawać dwie osoby pod "ta"?'') że
 
|-
 
|-
||ny zdrowy, ny zdrow||ta||np. jedzenie
+
||macha, mach||ta ||np. "tor tę tonz ręka macha"
 
|-
 
|-
||dzdrow <del>? całość</del>||ta||'cały, nie w kawałkach'
+
||trzyma, trzym||ta
 
|-
 
|-
||szalony, szalon||ta||'szalony, szaleć'
+
||łapie, łap||ta ||chyba raczej "zacz trzym", chociaż przynajmniej łapanie rzuconej piłki albo myszy to coś ciekawego; jak się ma do "bierz"
 
|-
 
|-
||młody, młod||ta||'młody', 'nowy (niedawno wyprodukowany)'; 'stary' to "bez młody" albo "bez nowy", zależnie od dokładnego znaczenia
+
||daje, daj||ta tę tmu||"<del>dostaje</del>" zbędne
 
|-
 
|-
||nowy, now||ta?||raczej z "kna"; 'nowy' jak 'Nowy eksponat w muzeum to najstarsza na świecie książka' - "szesz je ten kna now w muzeum eksponat najz bez młod książk", 'Nasza nowa sprzątaczka jest starsza niż stara' - "szesz ta ten kna now ka acz dla my sprząta niż kna bez now an bez młod"; 'stary' to "bez młody" albo "bez nowy", zależnie od dokładnego znaczenia
+
||prezentuje, prezentuj, prezent||ta tę tmu||"eń prezent" to 'prezent'
 
|-
 
|-
||nowina, nowin||?||zaskakuje kogo? a może "je że to wie kna now jor wie"
+
||bierze, bierz||ta tę tmu||ktoś coś od kogoś (a skądś?); jak się ma do "przyjm" i "łap"?
 
|-
 
|-
||wiadomość||?||'przekazywanie wiadomości' ?
+
||przyjmuje, przyjmuj, przyjm||ta tę tmu||ktoś coś od kogoś; a może "bierz"?
 
|-
 
|-
||nowość||?||dla kogo, czy nie wystarczy "hacz now" (ale miało być z "kna")
+
||kradnie, kradź||ta tę tmu
 
|-
 
|-
||specjalny||ta?||?
+
||<del>dług</del> dłużny, dłuż||ta tę tmu||'(ktoś coś komuś) jest winny/dłużny', por. "wink"
 
|-
 
|-
||stoi, stój||ta||kiedy nie "bez idź"
+
||kupuje, kup||ta tę tmu zamian||ktoś coś od kogoś za coś; "<del>sprzedaje</del>" zbędne; to symetryczne (można kupować pieniądze za towar), czy nie?; można rozbić na przekazanie towaru, przekazanie opłaty i umowę, ale co z tego wynika?; co z usługami?; por. "płać"
 
|-
 
|-
||siedzi, siedź||ta
+
||płaci, płać||ta tę tmu zamian||ktoś coś komuś za coś; a co z czasem (z góry, z dołu) i zamianą/barterem? czy to będą jedyne różnice w stosunku do "kup"? jak opisać sprzedaż na kredyt i po przedpłacie; a spłacanie długów?
 
|-
 
|-
||leży, leż||ta
+
||uczy, ucz||ta tę tmu||ktoś o czymś kogoś, ? "ta ... oj o ... ta ... ej wie" czy jakoś tak
 
|-
 
|-
||<del>trwa</del>||ta||zbędne, jest np. "szersz mecz" - 'Trwa mecz.', "szensz w gdy to mecz" - 'Wtedy trwał mecz.', "w gdy mecz" - 'w czasie (trwania) meczu'; zob. "skutektrwa"="trwa"
+
||oddziela, oddziel||ta tę tmu ? ta tę od ? ta tę||"tę śtan tmu mlek oddziel"?"tę śtan od mlek oddziel"?"tę i śtan mlek oddziel"
 
|-
 
|-
||<del>szczeka, szczek</del> <del>ga pies</del> ga pies dom, ga piesk||ta
+
||kroi, krój||ta tę (wę) (?)
 
|-
 
|-
||<del>miaŭczy, miaŭcz</del> <del>ga kot</del> <del>ga ak drap</del> ga kot dom, ga kotk||ta
+
||odkrawa, odkrój||ta tę tmu ? ta tę od ? ta tę||'oddziela krojąc' (por.)
 
|-
 
|-
||wina, winny, winka, wink||ta||"szesz tor zza to wink"~="szesz przez ty to" (?)
+
||skrawa, skrój||ta tę tmu||'odkrawa po plasterku', tego chyba nie da się wyrazić innym sposobem
 
|-
 
|-
||wolne||ta||'ktoś ma wolne, czyjś wolny czas' ?
+
||smaruje, smaruj||<del>ta tmu tę ?</del> ta tę jtą
 
|-
 
|-
||zależy||ta tę||coś od czegoś
+
||zalewa, zalej||ta tę jtą ? ta tę||"ta Ania tę japk jtą wod zalej" czy "ta Ania oj ta wod tę japk zalej"
 
|-
 
|-
||chce||<del>ta ? ta że</del> ta byż||<del>"że ... chce" = (?) "tę fakt ... chce", ale co z "mów"</del>
+
||huśtasię, huśta, huśt||ta (?)||"ta X oj ta Y huśt"-'X huśta Y'
 
|-
 
|-
||zależym||<del>ta tę ? ta że</del> ta byż||'komuś na czymś zależy'
+
||... dło huśt||||'huśtawka'
 
|-
 
|-
||próbuje, próbuj, prób||ta tę||np. "szensz nor tę gotuj prób" - 'Próbował gotować.'
+
||nazywa, nazwie ?||ta tę tmu||ktoś jakoś kogoś, np. "ta on tmu ja tę " Łukasz ' nazywa"="nor jorm tę " Łukasz ' nazwie" ? a może "nor oj je jor imię " Łukasz '" ? jak rozróżnić 'nazywać/wołać' i 'nadawać imię/nazwę'
 
|-
 
|-
||bróbuje, bróbuj, brób||ta tę||'bezskutecznie próbować'
+
||kojarzy, kojarz||ta tę tmu||ktoś z czymś coś
 
|-
 
|-
||nadzieja, nadź||ta że
+
||mówi, mów||ta tę tmu o że byż(?)||ogólnie
 
|-
 
|-
||bawi, baw||ta||bawi się
+
||rzecze, rzecz||ta tę tmu o że byż(?)
 
|-
 
|-
||muzyka, muzyk||ta||'gra, muzykuje', często z "tą"
+
||krzyczy, krzycz||ta tę tmu o że byż(?)
 
|-
 
|-
||gra||ta||często z "tą" i chyba "przeciw", "siesz wlu je gra coś" ("pasjans", "ɣwy piłk gra")
+
||szepce, szepcz, szepc||ta tę tmu o że byż(?)
 
|-
 
|-
||pokona, wygra||ta tę ?||"<del>przegra</del>" zbędne; jak określić, w co?
+
||śpiewa, śpiew||ta tę tmu o że byż(?)||"eń śpiew" to 'piosenka'
 
|-
 
|-
||zakład<del>, zakłada, stawia</del>||ta tę tmu zamian że ? ta tę (?) że||'ktoś coś przeciw czyjemuś czemuś że coś ''('na kogoś' z grubsza "że ta ... wygra", chyba że chodzi o 'stawianie, że coś będzie', czyli po prostu "że")'' stawia' ? jak "je zakład umowa"
+
||pisze, pisz||ta tę tmu o że byż(?)
 
|-
 
|-
||umowa||ta tę (?) że||kogoś (z kimś, ''czy dawać dwie osoby pod "ta"?'') że
+
||pyta, pytanie||ta tę tmu o że||"że" zawsze (?) łączy się z jakimś "czyż", "cóż" czy podobnym; por. "problem"
 
|-
 
|-
||macha, mach||ta tę||np. "tor tę tonz ręka macha"
+
||myśli, myśl||ta tę o że byż(?)||konkretna sformułowana myśl
 
|-
 
|-
||trzyma, trzym||ta
+
||rozsądny, rozsądek, rozsąd ? ny rozmyśl||ta
 
|-
 
|-
||łapie, łap||ta ||chyba raczej "zacz trzym"
+
||uważa, uważ||ta o że||'myśli, uważa, sądzi' (pewności nie ma, ale "nadr uważ" to 'pewny, przekonany', a "bar uważ" oznacza, że uważa coś za bardzo prawdopodobne, nawet jeśli nie w 100% procentach)
 
|-
 
|-
||daje, daj||ta tę tmu||"<del>dostaje</del>" zbędne
+
||ny uważa, ny uważ||ta||<del>'pewny, przekonany, zdecydowany (mniej lub bardziej)'</del> 'zdecydowany (człowiek)' (?), por. "zdecydowanie"
 
|-
 
|-
||prezentuje, prezentuj, prezent||ta tę tmu||"eń prezent" to 'prezent'
+
||wie||ta o że||'wie' (tak uważa i tak jest); jak się ma do "snie uważ"?; "o" to 'na temat kogoś/czegoś' (ale "że hors piesk wie" - 'wiedzieć o jej psie, wiedzieć, że ma psa')
 
|-
 
|-
||bierze, bierz||ta tę tmu
+
||zna||ta tę||'wiedzieć dużo(?) o kimś/czymś' (nie ma kilku znaczyń? Znam wiersz, fizykę, ludzi (ledwo, dobrze)? Jak rozwiązać klasyczny paradoks „Ojciec Jana jest zamaskowany, więc Jan mówi, że nie zna tego człowieka”?)
 
|-
 
|-
||kradnie, kradź||ta tę tmu
+
||przypuszcza, przypuść||ta tę o że||jakby skrót: "że chba ... uważa" blisko "że ... przypuść"
 
|-
 
|-
||<del>dług</del> dłużny, dłuż||ta tę tmu||ktoś coś komuś
+
||czuje, czuj||ta tę o że||'czuje (że coś jest prawdziwe)'
 
|-
 
|-
||kupuje, kup||ta tę tmu zamian||ktoś coś od kogoś za coś; "<del>sprzedaje</del>" zbędne; to symetryczne (można kupować pieniądze za towar), czy nie?; można rozbić na przekazanie towaru, przekazanie opłaty i umowę, ale co z tego wynika?; co z usługami?; por. "płać"
+
||wrażenie, wrażeń||ta tę o że||'ma wrażenie, że jakoś jest', np. "szesz jor że jo <del>zimny</del> bez ciep wrażeń" - 'mam wrażenie, że jest zimno, zimno mi' (por. "szesz mi ja bez ciep") (?)
|-
 
||płaci, płać||ta tę tmu zamian||ktoś coś komuś za coś; a co z czasem (z góry, z dołu) i zamianą/barterem? czy to będą jedyne różnice w stosunku do "kup"? jak opisać sprzedaż na kredyt i po przedpłacie; a spłacanie długów?
 
|-
 
||uczy, ucz||ta tę tmu||ktoś o czymś kogoś, ? "ta ... oj o ... ta ... ej wie" czy jakoś tak
 
|-
 
||smaruje, smaruj||<del>ta tmu tę ?</del> ta tę jtą
 
|-
 
||zalewa, zalej||ta tę jtą ? ta tę||"ta Ania tę japk jtą wod zalej" czy "ta Ania oj ta wod tę japk zalej"
 
|-
 
||nazywa, nazwie ?||ta tę tmu||ktoś jakoś kogoś, np. "ta on tmu ja tę " Łukasz ' nazywa"="nor jorm tę " Łukasz ' nazwie" ? a może "nor oj je jor imię " Łukasz '" ? jak rozróżnić 'nazywać/wołać' i 'nadawać imię/nazwę'
 
|-
 
||kojarzy, kojarz||ta tę tmu||ktoś z czymś coś
 
|-
 
||mówi, mów||ta tę tmu o że||ogólnie
 
|-
 
||rzecze, rzecz||ta tę tmu o że
 
|-
 
||krzyczy, krzycz||ta tę tmu o że
 
|-
 
||szepce, szepcz, szepc||ta tę tmu o że
 
|-
 
||śpiewa, śpiew||ta tę tmu o że||"eń śpiew" to 'piosenka'
 
|-
 
||pisze, pisz||ta tę tmu o że
 
|-
 
||myśli, myśl||ta tę o że||konkretna sformułowana myśl
 
|-
 
||rozsądny, rozsądek, rozsąd ? ny rozmyśl||ta
 
|-
 
||uważa||ta (tę o ?) że||'myśli, uważa, sądzi'
 
|-
 
||przypuszcza, przypuść||ta (tę o ?) że||a może "że chba ... uważa" zamiast "że ... przypuść"
 
|-
 
||czuje, czuj||ta (tę o ?) że||'czuje (że coś jest prawdziwe)'
 
|-
 
||wrażenie, wrażeń||ta (tę o ?) że||'ma wrażenie, że jakoś jest', np. "szesz jor że jo <del>zimny</del> bez ciep wrażeń" - 'mam wrażenie, że jest zimno, zimno mi' (?)
 
 
|-
 
|-
 
||rozmyśla, rozmyśl||ta o
 
||rozmyśla, rozmyśl||ta o
Linia 2079: Linia 2427:
 
||odpowiada, odp||ta tę o że tmu zamian||ktoś coś o czymś że coś komuś na coś
 
||odpowiada, odp||ta tę o że tmu zamian||ktoś coś o czymś że coś komuś na coś
 
|-
 
|-
||słowo, słow||o że
+
||słowo, słow||o że(?) (je)
 +
|-
 +
||zdanie, zdań||o że (je)||'zdanie gramatyczne', por. "uważa"
 
|-
 
|-
||zdanie, zdań||o że
+
||tłumaczy, tłumacz, tłumcz||ta tę tmu o że poŭd dŭop||"acz tłumacz" - 'tłumacz'
 
|-
 
|-
||tłumaczy, tłumacz, tłumcz||ta (tę tmu o że ?) poŭd dŭop||"acz tłumacz" - 'tłumacz'
+
||<del>język</del> <ins>ski coś</ins>||ta (?)||czyjś, 'język (mowa)'
 
|-
 
|-
||<del>język</del> <ins>ski coś</ins>||ta||czyjś, 'język (mowa)'
+
||<del>ɣwo mam język</del> <ins>ɣwo mam ski coś</ins>||ta||czyjś, 'język ojczysty'
 
|-
 
|-
 
||ozór||(zon)||'język (część ciała)'
 
||ozór||(zon)||'język (część ciała)'
Linia 2091: Linia 2441:
 
||znaczy, znacz||ta||'znaczenie'
 
||znaczy, znacz||ta||'znaczenie'
 
|-
 
|-
||pamięta, pamięć||ta o że tę(??)
+
||pamięta, pamięć||ta o że
 
|-
 
|-
||zapamięta||ta o że tę(??)
+
||zapamięta||ta o że
 
|-
 
|-
||przypomni||ta o że tę(??)
+
||przypomni||ta o że
 
|-
 
|-
||zapomni||ta o że tę(??)
+
||zapomni||ta o że
 
|-
 
|-
||problem(?)||ta(??) ? (ów)
+
||problem, kłopot||ta o (je)||'czyj z czym' (ale czasem 'problem' tłumaczy się raczej na "pyta")
 
|-
 
|-
||błąd(?)||ta(??)||'czyj', ale jak wyjaśnić, na czym polega, por. "pragma# szesz błąd"
+
||błąd||ta o (je)||'czyj związany z czym', np. "je fakt nie gotuj jor błąd" - 'mój błąd polegający na niegotowaniu' (<del>pomijając inne problemy, czy "nie" można tak używać</del> bez "fakt" chyba nie można), por. "pragma# szesz błąd"
 
|-
 
|-
||pracuje, pracuj, praca, prac||ta (ów)||(?) ktoś nad czymś/czyjaś nad czymś
+
||pracuje, pracuj, praca, prac||ta (ów)||(?) ktoś nad czymś/czyjaś nad czymś (a może "o" zamiast "ów"?)
 
|-
 
|-
 
||... ny prac||ta||'pracowity'
 
||... ny prac||ta||'pracowity'
Linia 2118: Linia 2468:
 
|-
 
|-
 
||brat||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'brat lub siostra'
 
||brat||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'brat lub siostra'
 +
|-
 +
||mąż||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'mąż lub żona'
 
|-
 
|-
 
||przyjaciel||<del>tma</del> <ins>ta</ins>
 
||przyjaciel||<del>tma</del> <ins>ta</ins>
 
|-
 
|-
||dumny||ta||takie uczucia często z "zza", a może jednak "ta ... tę ... dumny" zamiast "ta ... zza ... dumny"
+
||dumny||ta (zza)||takie uczucia często z "zza", a może jednak "ta ... tę ... dumny" albo ewentualnie "ta ... o ... dumny" zamiast "ta ... zza ... dumny"
 +
|-
 +
||szczęśliwy, szczęśliw, szczęście, szczęść||ta
 +
|-
 +
||fart, bez pech||ta||'szczęście (przeciwieństwo pecha)'
 +
|-
 +
||pech, bez fart||ta
 
|-
 
|-
 
||uśmiechasię, uśmiech||ta
 
||uśmiechasię, uśmiech||ta
Linia 2127: Linia 2485:
 
||płacze, płacz||ta
 
||płacze, płacz||ta
 
|-
 
|-
||wesoły, wesoł||ta
+
||wesoły, wesoł, wesół||ta
 
|-
 
|-
||smutny, smutek||ta
+
||smutny, smutek, bez wesoły, bez wesoł, bez wesół||ta
 
|-
 
|-
 
||nuda||ta
 
||nuda||ta
 
|-
 
|-
 
||martwisię, martwi, martw||ta||'martwy' to "bez żyj"
 
||martwisię, martwi, martw||ta||'martwy' to "bez żyj"
 +
|-
 +
||przestroga||ta dla ? de dla ? ta tę
 +
|-
 +
||nagły, nagł||ta||'nagły, nagle'
 
|-
 
|-
 
||opowiadabajkę||ta||zwykły czasownik, używany, kiedy ktoś mówi "opowiembajkę" itp.
 
||opowiadabajkę||ta||zwykły czasownik, używany, kiedy ktoś mówi "opowiembajkę" itp.
Linia 2141: Linia 2503:
 
||wystarczy, starczy, wyst<del>, dosyć, dość</del>||ta tę (?)||coś komuś
 
||wystarczy, starczy, wyst<del>, dosyć, dość</del>||ta tę (?)||coś komuś
 
|-
 
|-
||bardzy, <del>bary,</del> bry||ta||'bardzo', zob. "bar"
+
||bardzy, <del>bary,</del> bry||ta||'bardzo, wielki', np. "szesz ta ten nadr lubk bry" - 'Ta miłość jest wielka.', zob. "bar"
 +
|-
 +
||zdecydowany||ta||'zdecydowany, wyraźny', zob. 'zdecydowanie'
 
|-
 
|-
 
||bardzawy, brwy, bwy, braw||ta||~'mocno', jakby mniej niż 'bardzo', zob. "baw"
 
||bardzawy, brwy, bwy, braw||ta||~'mocno', jakby mniej niż 'bardzo', zob. "baw"
Linia 2154: Linia 2518:
 
|-
 
|-
 
||robi, rób||ta iz tę||?, może raczej "ta ... iz ... oj ..."
 
||robi, rób||ta iz tę||?, może raczej "ta ... iz ... oj ..."
 +
|-
 +
||gidź||ta poŭd przeŭ dŭop||~"gby idź": 'iść, przechodzić w znaczeniu abstrakcyjnym', np. "siensz ta koń poŭd stęp przeŭ kłus dŭop galop gidź" - 'Koń przeszedł od stępu przez galop do kłusu.'
 
|-
 
|-
 
||<del>zostaje</del>||ta tę||?, raczej "zacz jes je ... li"
 
||<del>zostaje</del>||ta tę||?, raczej "zacz jes je ... li"
Linia 2160: Linia 2526:
 
|}
 
|}
  
==Kalki==
+
===Kalki===
 
Nie wiem, czy to logiczne, ale są kalki typu
 
Nie wiem, czy to logiczne, ale są kalki typu
* "je pan" - 'pan' jako grzecznościowy tytuł albo forma drugiej osoby, np. "szesz w gdzie co wter ten je pan profesor" - 'Gdzie jest pan profesor?', "szesz ta je pan ty co" - 'Co pan robi?'
+
* "je pan" - 'pan' jako grzecznościowy tytuł albo forma drugiej osoby, np. "szesz w gdzie co wter ten je pan profesor" - 'Gdzie jest pan profesor?', "szesz ta je pan ty co"(~="szesz ta torj pan co") - 'Co pan robi?'
* "kto", "on", "ona" - nie mówi się 'co', 'coś' o ludziach
+
* "kto", "on", "ona" - nie mówi się 'co', 'coś', 'to' o ludziach
 
Chociaż niby można z nich zrezygnować.
 
Chociaż niby można z nich zrezygnować.
  
 
==Przykłady==
 
==Przykłady==
'''pollok'''
+
===pollok - pierwszy zestaw===
 
:prawdą der ja den ty lubi
 
:prawdą der ja den ty lubi
 
:: -> szesz jor tę ty lubk
 
:: -> szesz jor tę ty lubk
Linia 2177: Linia 2543:
 
:: -> szesz do Poznań przez na tor ta pociąg jedź
 
:: -> szesz do Poznań przez na tor ta pociąg jedź
 
:niech der ten piesk od tu idzie
 
:niech der ten piesk od tu idzie
:: -> niech ta ten piesk od tu''(ale tu jestem ja, więc psa tu chyba nie ma)'' idź
+
:: -> niech tnor piesk od tu''(ale tu jestem ja, więc psa tu chyba nie ma)'' idź
 
:czy der piesk kwiczy
 
:czy der piesk kwiczy
 
:: -> czy ta piesk kwicz
 
:: -> czy ta piesk kwicz
Linia 2187: Linia 2553:
 
:: Nauczyciel lubi twojego syna bardziej niż mojego.
 
:: Nauczyciel lubi twojego syna bardziej niż mojego.
 
: prawdą der rod niż platyna niź der platyna niż złoto li drogi
 
: prawdą der rod niż platyna niź der platyna niż złoto li drogi
 +
: szesz ta rod niż platyna niź ta platyna niż złoto li drogi
 
:: Rod jest bardziej droższy od platyny niż platyna od złota.(?)
 
:: Rod jest bardziej droższy od platyny niż platyna od złota.(?)
 
: szesz ta coś oj ta zo się ręka rusza
 
: szesz ta coś oj ta zo się ręka rusza
Linia 2200: Linia 2567:
 
: dla owiec gimnazjum je adło eje den mat zna książka
 
: dla owiec gimnazjum je adło eje den mat zna książka
 
:: podręcznik do matematyki dla gimnazjalistów
 
:: podręcznik do matematyki dla gimnazjalistów
: szesz ta kia w gdy ta Mark_Spitz jes je nastolatek li tę tle 6 . tę płynie ɣwy złoto medal w w num 1 9 6 5 . w n.e. rok ɣwo Machabeusz olimpiada zdobywa si Mark_Spitz w po si zdobywa jeszcze tę i ta si Mark_Spitz w w Meksyk w num 1 9 6 8 . w n.e. rok olimpiada tę i tle 2 . ɣwy złoto medal i tle 1 . ɣwy srebro medal tle 1 . ɣwy brąz medal zdobywa ta si Mark_Spitz kę dopiero w w Pekin olimpiada ta Michael_Phelps pobija w Monachium w num 1 9 7 2 . w n.e. rok ów tle 7 . ɣwy złoto medal rekord udajesię
+
: szesz ta kia w gdy ta Mark_Spitz jes je nastolatek li tę tle 6 . tę płynie ɣwy złoto medal w w num 1 9 6 5 . w n.e. rok ɣwo Machabeusz olimpiada zdobywa si Mark_Spitz w po si zdobywa jeszcze tę i śnor Mark_Spitz w w Meksyk w num 1 9 6 8 . w n.e. rok olimpiada tę i tle 2 . ɣwy złoto medal i tle 1 . ɣwy srebro medal tle 1 . ɣwy brąz medal zdobywa śnor Mark_Spitz kę dopiero w w Pekin olimpiada ta Michael_Phelps pobija w Monachium w num 1 9 7 2 . w n.e. rok ów tle 7 . ɣwy złoto medal rekord udajesię
 
  szesz
 
  szesz
 
   ta
 
   ta
Linia 2245: Linia 2612:
 
     tę
 
     tę
 
       i
 
       i
       ta
+
       śnor
         si
+
         Mark_Spitz
        Mark_Spitz
 
 
         w
 
         w
 
         w
 
         w
Linia 2284: Linia 2650:
 
               medal
 
               medal
 
           zdobywa
 
           zdobywa
       ta
+
       śnor
         si
+
         Mark_Spitz
        Mark_Spitz
 
 
         kę
 
         kę
 
         dopiero
 
         dopiero
Linia 2326: Linia 2691:
 
:: (?) nie może być tak, że (istnieje ż takie, że (nie istnieje c takie że ((c - co) i (ż - takie życie z c))))
 
:: (?) nie może być tak, że (istnieje ż takie, że (nie istnieje c takie że ((c - co) i (ż - takie życie z c))))
 
:: (?) Bez czego nie mogą żyć. (''Poza gramatyką, co znaczy to "z"?'')
 
:: (?) Bez czego nie mogą żyć. (''Poza gramatyką, co znaczy to "z"?'')
: szesz i ów ższe bałagan ów nine bałagan
+
: szesz i ów sze bałagan ów nine bałagan
 
:: ~ Jest bałagan w powyższym i niniejszym.
 
:: ~ Jest bałagan w powyższym i niniejszym.
 
: szesz bo co ta tan skr igła jes tki li
 
: szesz bo co ta tan skr igła jes tki li
 
:: Dlaczego ta igła (''zależnie od kontekstu, np. igła z drzewa'') jest taka?
 
:: Dlaczego ta igła (''zależnie od kontekstu, np. igła z drzewa'') jest taka?
: szesz dzmy fik w nak ciz szkło górk mno kę trwa tresuj szczur
+
: dzym fik w nak ciz szkło górk mno kę trwa tresuj szczur
 
:: Powiedzmy, że fikcyjnie na szczycie („końcu”) szklanej góry są tresowane szczury.
 
:: Powiedzmy, że fikcyjnie na szczycie („końcu”) szklanej góry są tresowane szczury.
 
: siensz chba zacz nie hacz grub
 
: siensz chba zacz nie hacz grub
:: Chyba pojawił sie brak grubych.
+
:: Chyba pojawił się brak grubych.
 
:: Grube (np. łodygi) chyba się skończyły.
 
:: Grube (np. łodygi) chyba się skończyły.
 +
: szersz chba obec ta pnic tę garnek myj
 +
: szensz w gdy tę sze pisz si obec myj
 +
: szersz si obec myj
 +
: kanalok
 +
: szersz 2 2 . w 2 1 . w 1 3 . w 1 2 . w 2 0 1 7 . w n.e. rok miesiąc doba godzina minuta
 +
: szersz 2 3 . w 2 1 . w 1 3 . w 1 2 . w 2 0 1 7 . w n.e. rok miesiąc doba godzina minuta
 +
:: Nic chyba teraz myje garnek. Kiedy powyższe było pisane miało miejsce to mycie. Teraz też to mycie ma miejsce. Jest 2017-12-13, 20:21. Jest 2017-12-13, 20:22.
 +
: siesz tgo ty wlu kulk
 +
: szesz kia or ny nieb ny krew ny traw ny żółt uf to
 +
: siepsz tą ki to tor bawi
 +
: siepsz tą hacz ny nieb to
 +
:: „Masz dużo kulek. Niebieskie, czerwone, zielone i żółte. Jakimi będziesz się bawić?” „Niebieskimi.”
 +
: cip wno mor do ten er pan idź
 +
: szesz tak niepch nie ta wor kia zbyt późny wróć ale
 +
: siepsz nie ten wróć
 +
:: „Czy możemy iść do tego pana?” „Tak, ale nie wracajcie zbyt późno.” „Nie wrócimy [zbyt późno].”
 +
: siesz fik ta zo smok głow kier ptą nieś
 +
:: Głowy smoka „niosą się piechotą” ("kier": same kierują, "ptą": samodzielnie, "nieś": przemieszczają się jako część całości względem tej całości (ewentualnie, dla "non nieś", są przenoszone na takich częściach)). [Jeśli chodzi o smoki z niezależnymi głowami.]
 +
: wak ład
 +
: siesz gdyb jor ty zacz jorw kę jor chce er czło (?)
 +
:: Urodo, gdybym cię miała, dostałabym mężczyznę, którego bym chciała.
 +
: dzym ta kle wŭad cyk wlu cyk
 +
:: Powiedzmy, że typowe cykady dużo cykają.
 +
: szeksz ta tle bar dżo czło pszo rower jedź
 +
:: Bardzo wielu ludzi jeździ ~tutaj (koło tu i teraz) na rowerach.
 +
: opowiedziałembajkę
 +
: szesz nib transformers
 +
: opowiembajkę
 +
:: ''[Na początku wypowiedzi musiałem być w trybie opowiadania bajki.]'' (Przestaję opowiadać bajki.) Istnieją nibytransformersy. (Zaczynam opowiadać bajkę.)
 +
::: Istnieją zabawkowe transformersy, poważnie.
 +
: siesz tunorj len nyr ów wlk rybk dzień
 +
:: To (ten dzień) jest ostatni dzień wieloryba. ''("wlk rybk" to wieloryb?)''
 +
: siesz śli torj szczęść ɣapt klaszcz
 +
:: Klaszcz, jeśli jesteś szczęśliwy.
 +
: szesz chba jorj kia nce kappa ba bę bez goń gmoń
 +
:: Chyba istnieje gamoń, który wykazuje skłonność do znajdowania się w sytuacji, w której coś mu ucieka, który jest mną.
 +
::: Chyba jestem uciekajumym (ściślej, skłonnym do bycia uciekajumym) gamoniem.
 +
: szesz ta wen ów okular ściereczka jca okular pszow kieszeń pszo gmoń pszon 2 dośk krak krocz nkier non krocz
 +
:: Pojemnik na okulary, w którym jest chusteczka, jedzie/jest niesiony (nie kierując) w kieszeni przez gamonia idącego na dokładnie dwu nogach.
 +
::: Etui na okulary ze ściereczką do okularów jest niesione w kieszeni przez gamonia idącego na dwóch nogach.
 +
: szesz jor że je totu kę ta Picasso w gdy ta się em zo kia dług włos er ę czło maluj obraz uważa
 +
:: Uważam, że to tu to obraz namalowany przez Picassa, kiedy był chłopcem z długimi włosami.
  
 +
====idea.../kle...====
 
: szesz w gdzie ta ryż leż kie leż ryż
 
: szesz w gdzie ta ryż leż kie leż ryż
 
:: Tam, gdzie jest leżenie ryżu, jest leżący ryż.
 
:: Tam, gdzie jest leżenie ryżu, jest leżący ryż.
: czy idej kia ryż leż"
+
: czy idej kia ryż leż
: szesz dzmy żad idej ta coś ryż
+
: dzym żad idej ta coś ryż
 
: szesz bo niet tamniet
 
: szesz bo niet tamniet
 
:: Czy istnieje (unikalna) idea leżenia, które ma (w odpowiednim sensie, ~posiadanie nieseparowalne (jak 'moja mama'); kogo?, co?) ryż? Powiedzmy, że nic nie ma (w tym sensie) ryżu. Ponieważ nie istnieje to, nie istnieje tamto. (''Czy to na pewno logiczne rozwiązania? Dalej mam już pytania bez odpowiedzi.'')
 
:: Czy istnieje (unikalna) idea leżenia, które ma (w odpowiednim sensie, ~posiadanie nieseparowalne (jak 'moja mama'); kogo?, co?) ryż? Powiedzmy, że nic nie ma (w tym sensie) ryżu. Ponieważ nie istnieje to, nie istnieje tamto. (''Czy to na pewno logiczne rozwiązania? Dalej mam już pytania bez odpowiedzi.'')
: szesz dzmy żad idej tam si coś
+
: dzym żad idej tam si coś
 
: szesz bo żad ten ta " tam si coś ' sens niet
 
: szesz bo żad ten ta " tam si coś ' sens niet
 
: czy ten idej si coś
 
: czy ten idej si coś
Linia 2348: Linia 2756:
 
: śli szesz idej si coś szesz idej si tam coś
 
: śli szesz idej si coś szesz idej si tam coś
 
: szesz ów i " ten idea jor gotuj ' " idej ten jor gotuj ' co
 
: szesz ów i " ten idea jor gotuj ' " idej ten jor gotuj ' co
: szesz dzmy je mój " idej si coś ' idej mój " bo żad ten ta " tam si coś NI' sens niet '
+
: dzym je mój " idej si coś ' idej mój " bo żad ten ta " tam si coś NI' sens niet '
: szesz dzmy je się idej bo żad ten ta " tam si coś ' sens fakt żad idej tam si coś
+
: dzym je się idej bo żad ten ta " tam si coś ' sens fakt żad idej tam si coś
 
:: Powiedzmy, że nie istnieje (unikalna, dla obecnego kontekstu) idea „tamsiego czegoś”. Nie, bo "tam si coś" nie ma sensu. Ale czy istnieje idea „siego czegoś”? Jeśli istnieje idea „siego czegoś”, to istnieje idea „siego tamczegoś”. Co z tą (nieunikalną) ideą mojego gotowania i (unikalną) ideą tego mojego gotowania? Powiedzmy, że pisząc "idej si coś" miałem na myśli (unikalną) ideę prawdziwości określonego przeczenia spowodowanej przez brak sensu "tam si coś". (''Ale czy "tam si coś" naprawdę nie ma sensu? Może oznaczać inną rzecz dokładnie taką, jak rozmówca powiedział.'') Powiedzmy, że to oznacza ideę spowodowanego przez brak sensu "tam si coś" braku idei „tamsiego czegoś”.
 
:: Powiedzmy, że nie istnieje (unikalna, dla obecnego kontekstu) idea „tamsiego czegoś”. Nie, bo "tam si coś" nie ma sensu. Ale czy istnieje idea „siego czegoś”? Jeśli istnieje idea „siego czegoś”, to istnieje idea „siego tamczegoś”. Co z tą (nieunikalną) ideą mojego gotowania i (unikalną) ideą tego mojego gotowania? Powiedzmy, że pisząc "idej si coś" miałem na myśli (unikalną) ideę prawdziwości określonego przeczenia spowodowanej przez brak sensu "tam si coś". (''Ale czy "tam si coś" naprawdę nie ma sensu? Może oznaczać inną rzecz dokładnie taką, jak rozmówca powiedział.'') Powiedzmy, że to oznacza ideę spowodowanego przez brak sensu "tam si coś" braku idei „tamsiego czegoś”.
: szesz dzmy żad idejm " tam si coś '
+
: dzym żad idejm " tam si coś '
 
: szesz bo żad ten ta " tam si coś ' sens niet
 
: szesz bo żad ten ta " tam si coś ' sens niet
 
: czy ten idejm  " si coś '
 
: czy ten idejm  " si coś '
 
: ale
 
: ale
 
: śli szesz idejm " si coś ' szesz idejm " si tam coś '
 
: śli szesz idejm " si coś ' szesz idejm " si tam coś '
: szesz ta idejm " si coś ' tę idejm pou ski Polska " to ' podobny.
+
: szesz ta idejm " si coś ' tę idejk poŭ ski Polska " to ' dobny
 
: siesz ta idejm " si coś ' tę idejm " się ' co
 
: siesz ta idejm " si coś ' tę idejm " się ' co
 
: czy je to tamto
 
: czy je to tamto
:: Powiedzmy, że nie istnieje (unikalna, dla wszystkich kontekstów) idea „tamsiego czegoś”. Nie, bo "tam si coś" nie ma sensu. Ale czy istnieje idea „siego czegoś”? Jeśli istnieje idea „siego czegoś”, to istnieje idea „siego tamczegoś”. Idea „siego czegoś” [w polloku ''- ale dlaczego''] jest podobna do idei „tego” po polsku. Co robi idea „siego czegoś” z ideą „się”? Czy to jest tamtym?
+
:: Powiedzmy, że nie istnieje (unikalna, dla wszystkich kontekstów) idea „tamsiego czegoś”. Nie, bo "tam si coś" nie ma sensu. Ale czy istnieje idea „siego czegoś”? Jeśli istnieje idea „siego czegoś”, to istnieje idea „siego tamczegoś”. Idea „siego czegoś” (w polloku) jest podobna do idei „tego” po polsku. Co robi idea „siego czegoś” z ideą „się”? (Jak się do siebie mają?) Czy to jest tamtym?
: szesz dzmy je idej zwan dgrvgxxw idej dgrvgxxw
+
: dzym je idej zwan dgrvgxxw idej dgrvgxxw
: szesz dzmy żad je idej zwan piesk idej piesk
+
: dzym żad je idej zwan piesk idej piesk
 
: ale
 
: ale
 
: szesz i idej zwan piesk idej piesk
 
: szesz i idej zwan piesk idej piesk
Linia 2369: Linia 2777:
 
: siesz może jor dla się em kia marsz gmoń
 
: siesz może jor dla się em kia marsz gmoń
 
:: Dość bycia stojącym gamoniem. Mogę sobie pobyć maszerującym gamoniem.
 
:: Dość bycia stojącym gamoniem. Mogę sobie pobyć maszerującym gamoniem.
: siesz bo ta je gmoń ja zza stój nuda w pot jor marsz
+
: siesz bo ta jorj gmoń zza stój nuda wpot jor marsz
 
:: Ponieważ nudzi mnie, gamonia, stanie, będę maszerował.
 
:: Ponieważ nudzi mnie, gamonia, stanie, będę maszerował.
: cip ta mwy pchtą krocz
+
: cip ta mwy ptą krocz
 
:: Idziemy pieszo?
 
:: Idziemy pieszo?
 
: szesz ta nin gmoń tę krak pacz widź tmu ny żółt jes i ta li tę bli bę pacz widź w gdy ta li tę bli bmu widź ta li martwiś
 
: szesz ta nin gmoń tę krak pacz widź tmu ny żółt jes i ta li tę bli bę pacz widź w gdy ta li tę bli bmu widź ta li martwiś
Linia 2381: Linia 2789:
 
: szesz ta kle kna bez duż kna duż myszk co
 
: szesz ta kle kna bez duż kna duż myszk co
 
:: Co robi przeciętna mała duża mysz? (mysz mała jak na dużą jak na mysz mysz)
 
:: Co robi przeciętna mała duża mysz? (mysz mała jak na dużą jak na mysz mysz)
 +
: szesz ta okz kia bez duż każd chom do na pa górk idź
 +
:: ~Mały (jak każdy) chomik wszedł na wzgórze.
 +
:: Jeden (lub więcej) z bezdużych (wszystkie są bezduże) chomików przemieścił się/przemieszcza się/będzie się przemieszczał na pagórę.
 +
::: ''"każd", czy jakieś "wszystek", "wszystkie"?''
 +
: szensz dok ta len ka okz kia szar kle myszk tę ser jeść
 +
:: Jedna szara mysz (samica; jedna z typowych, szarych, myszy) zjadła ser.
  
nle tle ...
+
====nle tle ...====
 
: nlel 2 metr przeden ! piesk
 
: nlel 2 metr przeden ! piesk
 
:: nlelt 2 . metr przeden ! piesk
 
:: nlelt 2 . metr przeden ! piesk
Linia 2451: Linia 2865:
 
::: podlecieć dwadzieścia metrów nad dom
 
::: podlecieć dwadzieścia metrów nad dom
  
Ojcze nasz (pierwszy szkic, czasem logiczniej, czasem dosłowniej)
+
====meta#====
 +
: $ or " przeŭ ' jkna now " szesz ' " problem ' " jkna uf !!# meta# siesz tę " uf ' kasuj atem# ' uf
 +
:: ~Mamy coś związanego z: MIN przeŭ NIM, nowym MIN szesz NIM, MIN jkna KONIEC... Wróć! Czyli kasuję „KONIEC”. Dalej: NIM KONIEC.
 +
 
 +
====Problemy z ruchem====
 +
: szesz chba bywa ta derka przow naen siodło non nkier krocz
 +
:: ~Chyba bywa że derka jedzie (na czymś ("non") idącym ("krocz"), jako towar/pasażer ("nkier")) pod siodłem (to jej miejsce w „pojeździe” ("przow"), siodło jest na niej ("naen")).
 +
: siesz chba w gdy ta czło skacz ta si czło i ku gór leć spada
 +
: siesz ta si czło odbij
 +
:: Chyba, kiedy człowiek skacze, leci w górę i spada. ''(Teraz widać asymetrię. Trzeba znaleźć słowo dla rozróżnienia lecenia aktywnego i siłą rozpędu)'' Odbija się. ''(Tak? Kiedy coś odbija się, a kiedy coś odbija coś innego? Czy ma znaczenie, czy odbija się z miejsca, czy w trakcie spadania? Nogami czy jak kaŭczukowa piłeczka? (plus odbicie w lustrze))''
 +
: czy ta derka pchtą leć
 +
: siesz wiatr
 +
: ~Czy derka leci sama (na wietrze). ''(To jest "pchtą"? Podobne pytanie dla płynięcia czynnego i z prądem.)''
 +
 
 +
====Ojcze nasz====
 +
(pierwszy szkic, czasem logiczniej, czasem dosłowniej)
 
<poem>uwaga des my w niebo tata
 
<poem>uwaga des my w niebo tata
 
niech den des ty imię czci
 
niech den des ty imię czci
Linia 2464: Linia 2893:
 
lecz</poem>
 
lecz</poem>
  
Ojcze nasz (nowsza wersja, wciąż niedopracowana)
+
(nowsza wersja, wciąż niedopracowana)
<poem>uwaga <del>derm</del> <ins>der</ins> my w niebiosa mama
+
<poem>uwaga <del>derm</del> <ins>der</ins> my w niebiosa er mama
 
niech den <del>derm</del> <ins>der</ins> ty imię święci
 
niech den <del>derm</del> <ins>der</ins> ty imię święci
 
niech der <del>derm</del> <ins>der</ins> ty królestwo dokończy przychodzi
 
niech der <del>derm</del> <ins>der</ins> ty królestwo dokończy przychodzi
 
niech w i na ziemia niebiosa denen der ty chce coś
 
niech w i na ziemia niebiosa denen der ty chce coś
 
niech der ty dem my den ów my deren powszedni chleb w dziś daje
 
niech der ty dem my den ów my deren powszedni chleb w dziś daje
niech der ty dem my den der my winny odpuszcza
+
niech der ty dem my den enie der my winny odpuszcza
prawdą der my dem acz dem my winny odpuszcza
+
prawdą der my dem acz przeciw my winny odpuszcza
 
analog
 
analog
 
niech nie der ty den my do na pokuszenie wodzi
 
niech nie der ty den my do na pokuszenie wodzi
Linia 2477: Linia 2906:
 
lecz</poem>
 
lecz</poem>
  
Ojcze nasz (nowsze słownictwo)
+
(nowsze słownictwo)
<poem>wak <del>tma my</del> <ins>mor</ins> w niebios mam
+
<poem>wak <del>tma my</del> <ins>mor</ins> w niebios er mam
 
niech tę <del>tma ty</del> <ins>tor</ins> imię święć
 
niech tę <del>tma ty</del> <ins>tor</ins> imię święć
 
niech ta <del>tma ty</del> <ins>tor</ins> stwo król dok przyjdź
 
niech ta <del>tma ty</del> <ins>tor</ins> stwo król dok przyjdź
 
niech w i na ziem niebios kę tor chce coś
 
niech w i na ziem niebios kę tor chce coś
 
niecht morm tę morw kia powszedni chleb w dziś daj
 
niecht morm tę morw kia powszedni chleb w dziś daj
niecht morm tę mor wink odpuść
+
niecht morm tę mor wink odpuść
szesz mor tmu acz morm wink odpuść
+
szesz mor tmu acz przeciw my wink odpuść
 
analog
 
analog
 
niech nie tor morn do na pokuszeń wódź
 
niech nie tor morn do na pokuszeń wódź
Linia 2490: Linia 2919:
 
lecz</poem>
 
lecz</poem>
  
matematyka (ale co ze spacjami?)
+
===matematyka===
 +
(ale co ze spacjami?)
 
:=+1.1.2.
 
:=+1.1.2.
 
::1 + 1 = 2
 
::1 + 1 = 2
Linia 2503: Linia 2933:
 
:: 0,1(9) = 0,2
 
:: 0,1(9) = 0,2
  
 +
===Inne warianty===
 
'''POLILOK'''
 
'''POLILOK'''
 
:PARWDOM DER LAL DEN TIT LUBIT
 
:PARWDOM DER LAL DEN TIT LUBIT
Linia 2518: Linia 2949:
 
'''KOL POL'''
 
'''KOL POL'''
 
:CEH WE GXE TCOQ PEJ SEQ
 
:CEH WE GXE TCOQ PEJ SEQ
::/szeh we gże czoł pej seł/
+
::/szeh we gże czoŭ pej seŭ/
 
::CEH ''od'' szesz
 
::CEH ''od'' szesz
 
::WE ''od'' w
 
::WE ''od'' w
Linia 2532: Linia 2963:
 
:: szesz w ong w w ziem nora ta hobbit mieszka
 
:: szesz w ong w w ziem nora ta hobbit mieszka
 
:: W norze w ziemi mieszkał hobbit.
 
:: W norze w ziemi mieszkał hobbit.
 
 
'''pollok'''
 
'''pollok'''
 
: prawdą der je pan " Kowalski ' den jajko żre
 
: prawdą der je pan " Kowalski ' den jajko żre
Linia 2548: Linia 2978:
 
'''magyalok'''
 
'''magyalok'''
 
: em ek va úr " Jakab ' et tojás eszik
 
: em ek va úr " Jakab ' et tojás eszik
 +
 +
===poŭ pollok o się mów===
 +
: szersz może jor poŭ pollok o się mów
 +
: szesz ta poŭ pollok " piesk ' jacz poŭ ski Polska " pies ' znacz
 +
 +
: siesz ta poŭ ski Polska "
 +
:: Jak się masz, chomiczku.
 +
: ' jacz poŭ pollok "
 +
:: szersz ki tor czujeś
 +
:: wak ek kby chom
 +
: ' znacz
 +
: szesz je i sze naste poŭ pollok o ski Polska mów
 +
: siesz ta " jak ' jacz " ki ' znacz
 +
: siesz ta " masz się ' jacz " tor czujeś ' ów to znacz
 +
: siesz ta " sz ' ów " tor ' sugeruj
 +
: siesz i
 +
:: ta poŭ ski Polska " mieć się ' jacz poŭ ski Polska " czuć się ' znacz
 +
:: dor jacz " czujeś ' znacz
 +
: siesz ta " chomik ' jacz " chom ' znacz
 +
: siesz ta " chomiczek ' jacz " ek chom ' znacz
 +
: siesz ta " chomiczku ' jacz " wak ek chom ' znacz
 +
: siesz bo
 +
:: ta tmu chom mów rzadki
 +
:: że dorj kby chom wie
 +
: szesz bo
 +
:: fakt jorj nan Polska
 +
:: jor szorn rozum
 +
: czy gdyb to
 +
:: ta je pżad nan Polska ludź tę mój " szorn ' rozum
 +
: siesz chba bo
 +
:: wor tę pollok nie rozum
 +
:: ten dorn nie rozum
 +
: ożeż
  
 
==Problemy==
 
==Problemy==
* Cechy ''definiujące'', ''niedefiniujące'' i ''z natury'':
+
* '''Cechy ''definiujące'', ''niedefiniujące'' i ''z natury'':'''
 
** czy "ɣwo", "ɣwy", "ów" itp. wystarczą w swojej okolicy?
 
** czy "ɣwo", "ɣwy", "ów" itp. wystarczą w swojej okolicy?
 
** jak do tego ma się "oj"? (jest zwykłe czy z natury? i przy okazji czy nie powinno być przypadkiem?)
 
** jak do tego ma się "oj"? (jest zwykłe czy z natury? i przy okazji czy nie powinno być przypadkiem?)
 
** czy "jer" się przyda?
 
** czy "jer" się przyda?
 +
* " każd ' to 'każdy', czy 'wszyscy'? Jak to rozróżnić? Czy trzeba?
 
* '''"jak" jako porównanie (kojarzące się, podobne czy identyczne?) i jako podkreślenie analogii?''', por. "też", "kanalok"
 
* '''"jak" jako porównanie (kojarzące się, podobne czy identyczne?) i jako podkreślenie analogii?''', por. "też", "kanalok"
 
** Jest "ziak", ale które znaczenia obejmuje?
 
** Jest "ziak", ale które znaczenia obejmuje?
** A jak działa "tojk", "tojkie" itp.? 'pies taki jak wskazany/wspomniany kot' to standard, czy osobne grupa?
+
** "jakż" załatwia identyczny.
 +
** A jak działa "tojk", "tojkie" itp.? 'pies taki jak wskazany/wspomniany kot' to standard, czy osobna grupa?
 
* Może należy skrócić "dok zacz", "acz oj dok ej bez" i inne kombinacje. Jak to się ma do "odź"? Czy to to samo, co "oj zacz nie"?
 
* Może należy skrócić "dok zacz", "acz oj dok ej bez" i inne kombinacje. Jak to się ma do "odź"? Czy to to samo, co "oj zacz nie"?
* Co z 'tańczyć do' i 'w rytmie'? <ins>"poŭ rytm"? "szesz jor poŭ rytm tor walc tańcz" - 'Tańczę w rytmie walca, którego grasz', "poŭ rytm rokendrol odź brud" - 'Sprzątać w rytmie rokendrola'? A może "poŭ ta ... rytm" ze zwykłym rzeczownikiem "rytm"?</ins>
+
* Wspólne mianowniki:
** Jak się ma "poŭ" do "w"? "do na", "cdo", "cwę", "dŭop", "ku"... i odpowiedniki w stylu "w" i "od"? '''Czy nie należy znaleźć wspólnego mianownika?''' <ins>to warianty "poŭ"? A może po prostu "w"?</ins>
+
** Jak dokładnie ma się "poŭ" do "w"? "w na", "cdo", "cwę", <ins>"poŭd", "dŭop"</ins> ('tłumaczyć z jakiegoś języka na jakiś'), "uk", "ku"... i odpowiedniki w stylu "w" i "od"? '''Czy nie należy znaleźć wspólnego mianownika?''' <ins>to warianty "poŭ"? A może po prostu "w"?</ins>
*** "zanimby" nie wymaga wspólnego mianownika? jakby nie, ale dlaczego uwzględniamy tylko bycie przed czymś, co być mogło? (i to w dwu wariantach - co z "bojaknie"?)
+
** "zanimby" nie wymaga wspólnego mianownika? jakby nie, ale dlaczego uwzględniamy tylko bycie przed czymś, co być mogło? <ins>Chyba dlatego, że przyczyna zwykle poprzedza skutek. A jeżeli chcemy powiedzieć o takiej, która nie poprzedza?</ins> (i to w dwu wariantach - co z "bojaknie"?)
**** "i żeb nie A B gdyb nie B A"? czy to w ogóle nie jest to samo, co "żeb nie" albo "gdyb nie B A"?
+
*** "i żeb nie A B gdyb nie B A"? czy to w ogóle nie jest to samo, co "żeb nie" albo "gdyb nie B A"?
*** A może rozbić "tmu" na od, do i dla?
+
**** "zanimby" oznacza, że było wykonane w celu uniknięcia, przedtem i odniosło skutek (naprawdę musiało odnieść? Zob. "skutecznie"). "bojaknie" zaleca wykonanie czegoś, żeby uniknąć czegoś innego. Inne okoliczności można opisywać osobno (przygotować skróty? Jednorazowe? Uniwersalne dla połączenia dwu relacji? "ta A tę B jes i żeb nie li bli bę gdyb nie bli bę li"?). Tak?
*** Jakieś 'przejść na rytm' i 'wyjść z rytmu'? <ins>"poŭd rytm" i "dŭop rytm"?</ins>
+
**** Czy "mżeb" tu pomaga?
 +
*** A "trza", <del>"musi"</del> i "win" oraz "nech"? Plus "nechaj"="zaj", "oby", "obyż", "chce" i "nadzieja"?
 +
**** "musi" i "może" to modalność aletyczna. Reszta wspomnianych to z grubsza modalność deontyczna. (A "bmo", "chba" i "raź" to raczej modalność epistemiczna.)
 +
**** Zdaje się, że "trza A" i "win A" są blisko "szesz ta A dob" (ale które bliżej?), zaś "zaj A" i "obyż A" mogą być skrótami odpowiednio "wter jor byż A chce" i "wter jor że A nadź".
 +
** "tą", "jtą", "pszo" i "pszon"?
 +
** A może rozbić "tmu" na od, do i dla?
 +
** Czy przyimki od rekcji w ogóle mają ustalone znaczenie? Dobór sugeruje, że mają, ale np. "kappa" i "jes" (zwłaszcza "jes ... bli bę") je rozmywa.
 
* Jak się ma "lód", "ny lód" ('lodowaty' ? 'zamrożony' ?), "uj lód" ('zamarzać' ?) do "bez ciep", "nadr bez ciep", "mróz" - czy należy jakoś sprowadzić do jednego rdzenia? "bez ciep" i "jo bez ciep" odpowiada "mróz" i "jo mróz", czy "mróz" i "ny mróz"?
 
* Jak się ma "lód", "ny lód" ('lodowaty' ? 'zamrożony' ?), "uj lód" ('zamarzać' ?) do "bez ciep", "nadr bez ciep", "mróz" - czy należy jakoś sprowadzić do jednego rdzenia? "bez ciep" i "jo bez ciep" odpowiada "mróz" i "jo mróz", czy "mróz" i "ny mróz"?
 +
** A z drugiej strony, jak się ma 'lód' do pojęć 'woda, śnieg, deszcz, para wodna (gaz i mgiełka), chmura, mgła, strumień, potok, rzeka, kałuża, staw, jezioro, morze, ocean'?
 
* Wychodzi, że 'procent' to czasem "cent kroć", a czasem "cent cłość", ale co z 'punktami procentowymi'?
 
* Wychodzi, że 'procent' to czasem "cent kroć", a czasem "cent cłość", ale co z 'punktami procentowymi'?
 
* Zdecydowanie trzeba zagęścić słownictwo, bo nawet wyspecjalizowane konstrukcje polloku wychodzą krótsze po przetłumaczeniu na polski.
 
* Zdecydowanie trzeba zagęścić słownictwo, bo nawet wyspecjalizowane konstrukcje polloku wychodzą krótsze po przetłumaczeniu na polski.
Linia 2570: Linia 3042:
 
* ustalić fonetykę (raczej nie POLILOK, KOL POL czy BA BAM, tylko zoptymalizowany pollok)
 
* ustalić fonetykę (raczej nie POLILOK, KOL POL czy BA BAM, tylko zoptymalizowany pollok)
 
** Prawdopodobnie pollok jest dobry (niczego bardziej rewolucyjnego pewnie i tak nie zapamiętam, chociaż może proste sylaby można by wymawiać szybciej), trzeba tylko opanować zasady skracania.
 
** Prawdopodobnie pollok jest dobry (niczego bardziej rewolucyjnego pewnie i tak nie zapamiętam, chociaż może proste sylaby można by wymawiać szybciej), trzeba tylko opanować zasady skracania.
 +
** I może jakieś krótkie (pół- i zerosylabowe - a jak wymawiać "w" itp.) słowa zamiast słowotwórstwa. Robi się straszny bałagan:
 +
*** rodzina "szesz" aż do "siekś", "żer" "niecht" i dalej
 +
*** "ta"="der"-"ba"="ber"-"kia"="deren" plus "jor"-"tor"-"dor" plus "jomcz" z "ninż" i "eń" z "acz"-"ark"-"rka"-"dło"
 +
*** "pies"-"piesk"="pies domk" z "żabk"-"żabk"="żab coś" i jeszcze "dom"-"domk" i "idej"-"idejm"-"idejk"
 +
*** "ɣwon"="ɣwo ny"
 +
*** "od"-"do"-"cod"-"cdo" i reszta rodziny (wspomniana w jednym z problemów powyżej)
 +
*** "alb"-"olb" itp.
 +
*** To chyba jeszcze nie koniec. Mniej i bardziej mętne skróty się mnożą.
 
* '''ogarnąć kwantyfikatory w skomplikowanych przypadkach i standardową interpretację'''
 
* '''ogarnąć kwantyfikatory w skomplikowanych przypadkach i standardową interpretację'''
 
** 'Ten sam' i 'taki sam'... Problemy z zakresem kwantyfikatorów: "czy ta każd (ten) czło tę chleb żre" a "czy kę ta każd (ten) czło żre chleb" ("pewien" nie wystarczy)...
 
** 'Ten sam' i 'taki sam'... Problemy z zakresem kwantyfikatorów: "czy ta każd (ten) czło tę chleb żre" a "czy kę ta każd (ten) czło żre chleb" ("pewien" nie wystarczy)...
 
** dodatkowy problem ze znaczeniem "ta" itp.: "szesz je ta Kamil przyjaciel ta Karol bez przyjaciel" - 'Istnieje wróg Karola, który jest przyjacielem Kamila.' (istnieje takie p, że "je p ta Kamil przyjaciel" i "je p ta Karol bez przyjaciel" - samo "ta" nie wyjaśnia sytuacji - jakby są potrzebne pełne relacje z lojbanu)
 
** dodatkowy problem ze znaczeniem "ta" itp.: "szesz je ta Kamil przyjaciel ta Karol bez przyjaciel" - 'Istnieje wróg Karola, który jest przyjacielem Kamila.' (istnieje takie p, że "je p ta Kamil przyjaciel" i "je p ta Karol bez przyjaciel" - samo "ta" nie wyjaśnia sytuacji - jakby są potrzebne pełne relacje z lojbanu)
 +
*** Pełnych relacji chyba nie trzeba, ale takie "ta", "tę" itp. łączą się z wieloma dużymi słowami asymetrycznie. A może "je" odrywające rzeczownik od relacji. Ale czy nie wychodzi lojban?
 +
* W którą stronę działa słowotwórstwo? Zwłaszcza dla "lis ny lis ny lisk".
 +
* Opanować okolicę 'pomagać', 'pozwalać, umożliwiać', 'odradzać', 'przeszkadzać', 'doradzać', 'uniemożliwiać', 'zmuszać' i 'zabraniać' (słowem, czynem i jako narzędzie).
 +
* 'oskarżać', 'podejrzewać' i stosunek między "o" i "że".
  
=== Archiwum ===
+
===Archiwum===
* Trzeba jeszcze rozróżnić cechy ''definiujące'', ''niedefiniujące'' i ''z natury'':
+
* Trzeba jeszcze '''rozróżnić cechy ''definiujące'', ''niedefiniujące'' i ''z natury'':'''
 
** <del>też dla słów typu "acz" (to jest z natury, "kia ... coś", a "ący" zmienia zwykły czasownik na ów MIN z natury NIM czasownik?)</del>,
 
** <del>też dla słów typu "acz" (to jest z natury, "kia ... coś", a "ący" zmienia zwykły czasownik na ów MIN z natury NIM czasownik?)</del>,
 
*** Tak.
 
*** Tak.
Linia 2583: Linia 3067:
 
** A co z ''definiujące''/''niedefiniujące''? Czy naprawdę trzeba to rozróżnić?
 
** A co z ''definiujące''/''niedefiniujące''? Czy naprawdę trzeba to rozróżnić?
 
*** Mamy "ten kia ga piesk czło" i "kia ga piesk ten czło". Może wystarczy. Jeśli jakikolwiek człowiek szczeka, to nie ważne, czy to jest jakiś szczekający człowiek, który coś robi, czy jakiś człowiek, który szczeka i coś robi.
 
*** Mamy "ten kia ga piesk czło" i "kia ga piesk ten czło". Może wystarczy. Jeśli jakikolwiek człowiek szczeka, to nie ważne, czy to jest jakiś szczekający człowiek, który coś robi, czy jakiś człowiek, który szczeka i coś robi.
** <del>Chyba "szesz jor tę kia w ter em motyl gąsienica w gdy sior em poczwarka widź"="szesz jor tę kia w ter jes je motyl li gąsienica w gdy sior jes je poczwarka li widź" - 'Widziałem gąsienicę, która teraz jest motylem, kiedy była poczwarką', ale co z "szersz jor tę ę ludź widź" - 'widzę dziecko', kiedy widzę dorosłego? Jak się ma "piesk" do "hacz em piesk"?</del>
+
**** <del>A "tże jorj okz li gmoń" to 'grupa gamoni, do której należę', czy 'gamonie (sam jestem gamoniem)'? Jak to rozróżnić?</del>
*** Może używać "jer" kiedy teraz (w chwili, o której mowa - ale czy to nie zbyt mętne) i "je", kiedy w ogóle i przyjąć, że rzeczownik jest, a z "hacz em" już kiedykolwiek? "je"="jer hacz em", "jer"~="je hacz w gdy to em"? "szesz jor tę kia w ter em motyl '''hacz em''' gąsienica w gdy sior em poczwarka widź"="szesz jor tę kia w ter jes je motyl li '''hacz em''' gąsienica w gdy sior jes je poczwarka li widź"="szesz jor tę kia w ter em motyl je gąsienica poczwarka widź"? Czy to nie zbytni bałagan?
+
***** "tże jorj okz li gmoń" to 'grupa gamoni, do której należę' (może wszystkie gamonie). "tże jorj okz li każd gmoń" to 'wszyscy gamonie (sam jestem gamoniem)'. "okz tże jorj okz li każd gmoń" to 'gamoń/gamonie (sam jestem gamoniem)' (jako 'jeden (lub więcej) z grupy wszystkich gamoni, której ja [też] jestem przedstawicielem').
 +
****** Ale " każd ' to 'każdy', czy 'wszyscy'? Jak z kolei to rozróżnić? Czy trzeba?
 +
** <del>Chyba "szesz jor tę kia wter em motyl gąsienica w gdy sior em poczwarka widź"="szesz jor tę kia wter jes je motyl li gąsienica w gdy sior jes je poczwarka li widź" - 'Widziałem gąsienicę, która teraz jest motylem, kiedy była poczwarką', ale co z "szersz jor tę ę ludź widź" - 'widzę dziecko', kiedy widzę dorosłego? Jak się ma "piesk" do "hacz em piesk"?</del>
 +
*** Może używać "jer" kiedy teraz (w chwili, o której mowa - ale czy to nie zbyt mętne) i "je", kiedy w ogóle i przyjąć, że rzeczownik jest, a z "hacz em" już kiedykolwiek? "je"="jer hacz em", "jer"~="je hacz w gdy to em"? "szesz jor tę kia wter em motyl '''hacz em''' gąsienica w gdy sior em poczwarka widź"="szesz jor tę kia wter jes je motyl li '''hacz em''' gąsienica w gdy sior jes je poczwarka li widź"="szesz jor tę kia wter em motyl je gąsienica poczwarka widź"? Czy to nie zbytni bałagan?
 
* <del>A może lepsze są osobne słowa na kolory i smaki? Np. "żółt"/"ɣwo śnieg jaj" i "ny żółt"/"ny śnieg" czy "ɣwo żółt jaj"/"ɣwo biał jaj" i "żółt"/"biał" ("ɣwo ny śnieg jaj" zdecydowanie zbyt długie)?</del>
 
* <del>A może lepsze są osobne słowa na kolory i smaki? Np. "żółt"/"ɣwo śnieg jaj" i "ny żółt"/"ny śnieg" czy "ɣwo żółt jaj"/"ɣwo biał jaj" i "żółt"/"biał" ("ɣwo ny śnieg jaj" zdecydowanie zbyt długie)?</del>
 
** "żółt"/"ɣwon śnieg jaj" i "ny żółt"/"ny śnieg"
 
** "żółt"/"ɣwon śnieg jaj" i "ny żółt"/"ny śnieg"
Linia 2591: Linia 3078:
 
* <del>Zło nie istnieje. Czy warto odróżniać "bez dob" i "nie dob"?</del>
 
* <del>Zło nie istnieje. Czy warto odróżniać "bez dob" i "nie dob"?</del>
 
** Można tego uniknąć.
 
** Można tego uniknąć.
* Jeśli zrobimy z "oj" przypadek, podobnie z "pszo" (wychodzi "kier"->"oj" (czy nie zawsze?: czy i jak bez tego należy używać "kier pszo"/"pszo kier"?), a "non" wynika z okoliczności)? Powinno poprawić precyzję: "ta Anna oj jorcuś tę kasza żre"->"oj Anna ta Jacuś tę kasza żre" (do tego: "Jacuś" czy "ek Jacek"<ins>?; z trochę innym znaczeniem piszemy "ęk Jacek", ewentualnie "je ę ludź Jacek" (<s>"ę Jacek"</s> odpada)</ins>), "ta Jan tą samochód kier jedź"->"oj Jan ta się pszo samochód jedź", "ta Jan pszo idź"->"ta Jan pszo się idź", "ta Jan non idź"->"ta Jan pszo je żad się oj żad się idź", "szesz jor oj ta jonz ręka pszo nieś"->"szesz oj ja ta jonz ręka pszo się nieś" i nawet pasuje, ale jest dłuższe
+
* Jeśli zrobimy z "oj" przypadek, podobnie z "pszo" (wychodzi "kier"->"oj" (czy nie zawsze?: czy i jak bez tego należy używać "kier pszo"/"pszo kier"?), a "non" wynika z okoliczności)? Powinno poprawić precyzję: "ta Anna oj jorcuś tę kasza żre"->"oj Anna ta Jacuś tę kasza żre" (do tego: "Jacuś" czy "ek Jacek"<ins>?; z trochę innym znaczeniem piszemy "ęk Jacek", ewentualnie "je ę ludź Jacek" (<s>"ę Jacek"</s> odpada)</ins>), "ta Jan tą samochód kier jedź"->"oj Jan sior pszo samochód jedź", "ta Jan pszo idź"->"ta Jan pszo się idź", "ta Jan non idź"->"ta Jan pszo je żad się oj żad się idź", "szesz jor oj ta jonz ręka pszo nieś"->"szesz oj ja ta jonz ręka pszo się nieś" i nawet pasuje, ale jest dłuższe
 
** Na razie zrobimy przypadek z "pszo". Reszta zostanie, raczej jako skróty.
 
** Na razie zrobimy przypadek z "pszo". Reszta zostanie, raczej jako skróty.
 
* '''"jak" jako porównanie (kojarzące się, podobne czy identyczne?) i jako podkreślenie analogii?''', por. "też", "kanalok"
 
* '''"jak" jako porównanie (kojarzące się, podobne czy identyczne?) i jako podkreślenie analogii?''', por. "też", "kanalok"
 
** Jest "ziak", ale które znaczenia obejmuje?
 
** Jest "ziak", ale które znaczenia obejmuje?
** A jak działa "tojk", "tojkie" itp.? 'pies taki jak wskazany/wspomniany kot' to standard, czy osobne grupa?
+
** "jakż" załatwia identyczny.
 +
** A jak działa "tojk", "tojkie" itp.? 'pies taki jak wskazany/wspomniany kot' to standard, czy osobna grupa?
 
* <del>"kę może gotuj" to "tże może tę li gotuj", czy "tże tę li może gotuj"? Co z "kia lny gotuj"? To raczej mała różnica, ale chyba widziałem gorszy przypadek.</del>
 
* <del>"kę może gotuj" to "tże może tę li gotuj", czy "tże tę li może gotuj"? Co z "kia lny gotuj"? To raczej mała różnica, ale chyba widziałem gorszy przypadek.</del>
 
** Powiedzmy, że jednak nie widziałem.
 
** Powiedzmy, że jednak nie widziałem.
 
* Może należy skrócić "dok zacz", "acz oj dok ej bez" i inne kombinacje. Jak to się ma do "odź"? Czy to to samo, co "oj zacz nie"?
 
* Może należy skrócić "dok zacz", "acz oj dok ej bez" i inne kombinacje. Jak to się ma do "odź"? Czy to to samo, co "oj zacz nie"?
* Co z 'tańczyć do' i 'w rytmie'? <ins>"poŭ rytm"? "szesz jor poŭ rytm tor walc tańcz" - 'Tańczę w rytmie walca, którego grasz', "poŭ rytm rokendrol odź brud" - 'Sprzątać w rytmie rokendrola'? A może "poŭ ta ... rytm" ze zwykłym rzeczownikiem "rytm"?</ins>
+
* Wspólne mianowniki:
** Jak się ma "poŭ" do "w"? "w na", "cdo", "cwę", <ins>"poŭd", "dŭop"</ins> ('tłumaczyć z jakiegoś języka na jakiś'), "uk", "ku"...? '''Czy nie należy znaleźć wspólnego mianownika?''' <ins>to warianty "poŭ"? A może po prostu "w"?</ins>
+
** Jak dokładnie ma się "poŭ" do "w"? "w na", "cdo", "cwę", <ins>"poŭd", "dŭop"</ins> ('tłumaczyć z jakiegoś języka na jakiś'), "uk", "ku"... i odpowiedniki w stylu "w" i "od"? '''Czy nie należy znaleźć wspólnego mianownika?''' <ins>to warianty "poŭ"? A może po prostu "w"?</ins>
*** "zanimby" nie wymaga wspólnego mianownika? jakby nie, ale dlaczego uwzględniamy tylko bycie przed czymś, co być mogło? (i to w dwu wariantach - co z "bojaknie"?)
+
*** <del>Co z 'tańczyć do' i 'w rytmie'?</del> <ins>"poŭ rytm": <del>"szesz jor poŭ rytm tor walc tańcz" - 'Tańczę w rytmie walca, którego grasz', "poŭ rytm rokendrol odź brud" - 'Sprzątać w rytmie rokendrola'</del> "szesz jor poŭ ta tor walc rytm tańcz" - 'Tańczę w rytmie walca, którego grasz', "poŭ ta rokendrol rytm odź brud" - 'Sprzątać w rytmie rokendrola'</ins>
**** "i żeb nie A B gdyb nie B A"? czy to w ogóle nie jest to samo, co "żeb nie" albo "gdyb nie B A"?
+
*** <del>Jakieś 'przejść na rytm' i 'wyjść z rytmu'?</del> <ins>"poŭd rytm" i "dŭop rytm"</ins>
*** A może rozbić "tmu" na od, do i dla?
+
** "zanimby" nie wymaga wspólnego mianownika? jakby nie, ale dlaczego uwzględniamy tylko bycie przed czymś, co być mogło? <ins>Chyba dlatego, że przyczyna zwykle poprzedza skutek. A jeżeli chcemy powiedzieć o takiej, która nie poprzedza?</ins> (i to w dwu wariantach - co z "bojaknie"?)
*** Jakieś 'przejść na rytm' i 'wyjść z rytmu'? <ins>"poŭd rytm" i "dŭop rytm"?</ins>
+
*** "i żeb nie A B gdyb nie B A"? czy to w ogóle nie jest to samo, co "żeb nie" albo "gdyb nie B A"?
 +
**** "zanimby" oznacza, że było wykonane w celu uniknięcia, przedtem i odniosło skutek (naprawdę musiało odnieść? Zob. "skutecznie"). "bojaknie" zaleca wykonanie czegoś, żeby uniknąć czegoś innego. Inne okoliczności można opisywać osobno (przygotować skróty? Jednorazowe? Uniwersalne dla połączenia dwu relacji? "ta A tę B jes i żeb nie li bli bę gdyb nie bli bę li"?). Tak?
 +
**** Czy "mżeb" tu pomaga?
 +
*** A "trza", <del>"musi"</del> i "win" oraz "nech"? Plus "nechaj"="zaj", "oby", "obyż", "chce" i "nadzieja"?
 +
**** "musi" i "może" to modalność aletyczna. Reszta wspomnianych to z grubsza modalność deontyczna. (A "bmo", "chba" i "raź" to raczej modalność epistemiczna.)
 +
**** Zdaje się, że "trza A" i "win A" są blisko "szesz ta A dob" (ale które bliżej?), zaś "zaj A" i "obyż A" mogą być skrótami odpowiednio "wter jor byż A chce" i "wter jor że A nadź".
 +
** "tą", "jtą", "pszo" i "pszon"?
 +
** A może rozbić "tmu" na od, do i dla?
 +
** Czy przyimki od rekcji w ogóle mają ustalone znaczenie? Dobór sugeruje, że mają, ale np. "kappa" i "jes" (zwłaszcza "jes ... bli bę") je rozmywa.
 
* Jak się ma "lód", "ny lód" ('lodowaty' ? 'zamrożony' ?), "uj lód" ('zamarzać' ?) do "bez ciep", "nadr bez ciep", "mróz" - czy należy jakoś sprowadzić do jednego rdzenia? "bez ciep" i "jo bez ciep" odpowiada "mróz" i "jo mróz", czy "mróz" i "ny mróz"?
 
* Jak się ma "lód", "ny lód" ('lodowaty' ? 'zamrożony' ?), "uj lód" ('zamarzać' ?) do "bez ciep", "nadr bez ciep", "mróz" - czy należy jakoś sprowadzić do jednego rdzenia? "bez ciep" i "jo bez ciep" odpowiada "mróz" i "jo mróz", czy "mróz" i "ny mróz"?
 +
* A z drugiej strony, jak się ma 'lód' do pojęć 'woda, śnieg, deszcz, para wodna (gaz i mgiełka), chmura, mgła, strumień, potok, rzeka, kałuża, staw, jezioro, morze, ocean'?
 
* <del>Jak zastosować "nle" do wyrażeń jak 'dwa metry za psem', 'o dwa decybele głośniejszy', 'o dwa metry wyżej', 'dwa razy niższy', 'o dwa procent dłuższy', 'o dwa kilogramy za lekki'?</del>
 
* <del>Jak zastosować "nle" do wyrażeń jak 'dwa metry za psem', 'o dwa decybele głośniejszy', 'o dwa metry wyżej', 'dwa razy niższy', 'o dwa procent dłuższy', 'o dwa kilogramy za lekki'?</del>
 
** <del>"nle tle 2 . metr jes w przeden piesk li", "nle tle 2 . decy bel dziej ny ga coś", "nle tle 2 . metr jes w nad to li", "nle tle 2 . kroć dziej bez wysok" (wtedy "nle tle 2 . całość dziej bez wysok" to 'o dwa razy', czyli 'minus jeden raz' (dla większego byłoby 'trzy razy' i miałoby sens, zmniejszanie raczej najwyżej o część całości (np. "nle tle / 3 . 2 . całość dziej bez wysok" - 'o dwie trzecie niższy'); tylko "dzdrow" to "dzdrow")), "nle tle 2 . procent dziej dług", "nle tle 2 . kilo gram zbyt bez cięż"?</del>
 
** <del>"nle tle 2 . metr jes w przeden piesk li", "nle tle 2 . decy bel dziej ny ga coś", "nle tle 2 . metr jes w nad to li", "nle tle 2 . kroć dziej bez wysok" (wtedy "nle tle 2 . całość dziej bez wysok" to 'o dwa razy', czyli 'minus jeden raz' (dla większego byłoby 'trzy razy' i miałoby sens, zmniejszanie raczej najwyżej o część całości (np. "nle tle / 3 . 2 . całość dziej bez wysok" - 'o dwie trzecie niższy'); tylko "dzdrow" to "dzdrow")), "nle tle 2 . procent dziej dług", "nle tle 2 . kilo gram zbyt bez cięż"?</del>
Linia 2612: Linia 3109:
 
**** <del>przy okazji: skąd wiadomo, ile funkcji jest neutralizowanych przez "!"? Np. "nacz w na ! siedzi" - skąd wiadomo, że "w na !" to nie funkcja (bycie w "na !")?</del>
 
**** <del>przy okazji: skąd wiadomo, ile funkcji jest neutralizowanych przez "!"? Np. "nacz w na ! siedzi" - skąd wiadomo, że "w na !" to nie funkcja (bycie w "na !")?</del>
 
***** Załatwione.
 
***** Załatwione.
**** <del>"tle tle 2 0 . metr ku gór w nad domk leć" - 'podlecieć dwadzieścia metrów nad dom' (a właściwie 'polecieć dwadzieścia metrów w górę nad domem'; "ku nad domk" może oznaczać np. poziomy lot, ale czy kalka się nie przyda?</del>) ***** Jest w przykładach, kalka raczej się nie przyda.
+
**** <del>"tle tle 2 0 . metr ku gór w nad domk leć" - 'podlecieć dwadzieścia metrów nad dom' (a właściwie 'polecieć dwadzieścia metrów w górę nad domem'; "ku nad domk" może oznaczać np. poziomy lot, ale czy kalka się nie przyda?</del>)
 +
***** Jest w przykładach, kalka raczej się nie przyda.
 
**** Wychodzi, że 'procent' to czasem "cent kroć", a czasem "cent cłość", ale co z 'punktami procentowymi'?
 
**** Wychodzi, że 'procent' to czasem "cent kroć", a czasem "cent cłość", ale co z 'punktami procentowymi'?
 
**** <del>Wychodzi też, że "nlet / 2 . 1. kroć duż" to 'pół raza większy', czyli 'dwa razy mniejszy'.</del>
 
**** <del>Wychodzi też, że "nlet / 2 . 1. kroć duż" to 'pół raza większy', czyli 'dwa razy mniejszy'.</del>
Linia 2624: Linia 3122:
 
** ustalić fonetykę (raczej nie POLILOK, KOL POL czy BA BAM, tylko zoptymalizowany pollok)
 
** ustalić fonetykę (raczej nie POLILOK, KOL POL czy BA BAM, tylko zoptymalizowany pollok)
 
*** Prawdopodobnie pollok jest dobry (niczego bardziej rewolucyjnego pewnie i tak nie zapamiętam, chociaż może proste sylaby można by wymawiać szybciej), trzeba tylko opanować zasady skracania.
 
*** Prawdopodobnie pollok jest dobry (niczego bardziej rewolucyjnego pewnie i tak nie zapamiętam, chociaż może proste sylaby można by wymawiać szybciej), trzeba tylko opanować zasady skracania.
 +
*** I może jakieś krótkie (pół- i zerosylabowe - a jak wymawiać "w" itp.) słowa zamiast słowotwórstwa. Robi się straszny bałagan:
 +
**** rodzina "szesz" aż do "siekś", "żer", "niecht" i dalej
 +
**** "ta"="der"-"ba"="ber"-"kia"="deren" plus "jor"-"tor"-"dor" plus "jomcz" z "ninż" i "eń" z "acz"-"ark"-"rka"-"dło"
 +
**** "pies"-"piesk"="pies domk" z "żabk"-"żabk"="żab coś" i jeszcze "dom"-"domk" i "idej"-"idejm"-"idejk"
 +
**** "ɣwon"="ɣwo ny"
 +
**** "od"-"do"-"cod"-"cdo" i reszta rodziny (wspomniana w jednym z problemów powyżej)
 +
**** "alb"-"olb" itp.
 +
*** To chyba jeszcze nie koniec. Mniej i bardziej mętne skróty się mnożą.
 
** zlikwidować obowiązkowe "szesz": "ta piesk tę kotk goń" zamiast "szesz ta piesk tę kotk goń" (a co z "szensz" itp. - skrót do "w ongi" przyda się i bez likwidacji obowiązkowego "szesz") - po co dodawać funkcje i pluć samą prawdą - unikanie możliwości błędnych form (oraz swobodnego szyku) pozwala pomieścić więcej informacji
 
** zlikwidować obowiązkowe "szesz": "ta piesk tę kotk goń" zamiast "szesz ta piesk tę kotk goń" (a co z "szensz" itp. - skrót do "w ongi" przyda się i bez likwidacji obowiązkowego "szesz") - po co dodawać funkcje i pluć samą prawdą - unikanie możliwości błędnych form (oraz swobodnego szyku) pozwala pomieścić więcej informacji
 
*** tak na szybko jest, trzeba opanować  
 
*** tak na szybko jest, trzeba opanować  
Linia 2629: Linia 3135:
 
*** 'Ten sam' i 'taki sam'... Problemy z zakresem kwantyfikatorów: "czy ta każd (ten) czło tę chleb żre" a "czy kę ta każd (ten) czło żre chleb" ("pewien" nie wystarczy)...
 
*** 'Ten sam' i 'taki sam'... Problemy z zakresem kwantyfikatorów: "czy ta każd (ten) czło tę chleb żre" a "czy kę ta każd (ten) czło żre chleb" ("pewien" nie wystarczy)...
 
*** dodatkowy problem ze znaczeniem "ta" itp.: "szesz je ta Kamil przyjaciel ta Karol bez przyjaciel" - 'Istnieje wróg Karola, który jest przyjacielem Kamila.' (istnieje takie p, że "je p ta Kamil przyjaciel" i "je p ta Karol bez przyjaciel" - samo "ta" nie wyjaśnia sytuacji - jakby są potrzebne pełne relacje z lojbanu)
 
*** dodatkowy problem ze znaczeniem "ta" itp.: "szesz je ta Kamil przyjaciel ta Karol bez przyjaciel" - 'Istnieje wróg Karola, który jest przyjacielem Kamila.' (istnieje takie p, że "je p ta Kamil przyjaciel" i "je p ta Karol bez przyjaciel" - samo "ta" nie wyjaśnia sytuacji - jakby są potrzebne pełne relacje z lojbanu)
 +
**** Pełnych relacji chyba nie trzeba, ale takie "ta", "tę" itp. łączą się z wieloma dużymi słowami asymetrycznie. A może "je" odrywające rzeczownik od relacji. Ale czy nie wychodzi lojban?
 
** <del>wprowadzić uwagi do wnętrza zdań - między "meta" i "atem"? "ME#" i "EM#"? czy jeden wariant wystarczy? widać, że w niniejszym artykule mamy cały gąszcz kursywy i innych zmian czcionki, nawiasów, rozmaitych cudzysłowów, podpunktów, strzałek...</del>
 
** <del>wprowadzić uwagi do wnętrza zdań - między "meta" i "atem"? "ME#" i "EM#"? czy jeden wariant wystarczy? widać, że w niniejszym artykule mamy cały gąszcz kursywy i innych zmian czcionki, nawiasów, rozmaitych cudzysłowów, podpunktów, strzałek...</del>
 
*** "meta#" i "atem#" dodać prowizorki powinny wystarczyć. Może coś jeszcze ustalę.
 
*** "meta#" i "atem#" dodać prowizorki powinny wystarczyć. Może coś jeszcze ustalę.
Linia 2644: Linia 3151:
 
** <del>oraz "niech ta ty"?</del> <ins>"niecht"</ins>
 
** <del>oraz "niech ta ty"?</del> <ins>"niecht"</ins>
 
** <del>W ogóle coś zrobić, żeby nie tracić czasu na "ta", "tę" itp.? <ins>"pragma# loż loż" wystarczy?</ins></del> <ins>"jor"..."dorj"</ins>
 
** <del>W ogóle coś zrobić, żeby nie tracić czasu na "ta", "tę" itp.? <ins>"pragma# loż loż" wystarczy?</ins></del> <ins>"jor"..."dorj"</ins>
 +
* "też" jak w 'dalmatyńczyki szczekają - pudle też szczekają' i jak w 'do posmarowania chleba potrzeba noża - potrzeba też masła'?
 +
** Ten problem to chyba pomyłka - to to samo znaczenie: Do smarowania trzeba chleba i do smarowania trzeba masła. Po porstu dwie myśli, których podobieństwo warto podkreślić.
 +
*** Chociaż szczekania są niezależne, a do jednego smarowania potrzeba i chleba i masła, w dodatku w nieco inny sposób ("szesz tą nóż jtą masło tę chleb smaruj").
 +
* W którą stronę działa słowotwórstwo? Zwłaszcza dla "lis ny lis ny lisk".
 +
* Opanować okolicę 'pomagać', 'pozwalać, umożliwiać', 'odradzać', 'przeszkadzać', 'doradzać', 'uniemożliwiać', 'zmuszać' i 'zabraniać' (słowem, czynem i jako narzędzie).
 +
* 'oskarżać', 'podejrzewać' i stosunek między "o" i "że".
  
== Inne użycia ==
+
==Inne użycia==
 
Podejście z funkcjami nadaje się też do matematyki i chemii, ale te warianty niezbyt się zgadzają z głównym.
 
Podejście z funkcjami nadaje się też do matematyki i chemii, ale te warianty niezbyt się zgadzają z głównym.
  
Linia 2688: Linia 3201:
 
: tauryna
 
: tauryna
  
: an (liczba węgli) - alkan (może się zmienić w alken czy coś)
+
: an (liczba węgli) - alkan (może się zmienić w alken czy coś) (np. "an 3 ." - 'propan')
: yl (od czego (węglowodór, atom lub "dow"), pozycja, do czego podstawiamy) - wynik podstawienia
+
: yl (od czego (węglowodór, atom lub "dow"), pozycja, do czego podstawiamy) - wynik podstawienia (np. "yl an 1 . 2 . an 3 ." - '2-metylopropan')
: ol (pozycja, do czego podstawiamy) - alkohol
+
: ol (pozycja, do czego podstawiamy) - alkohol (np. "ol 1. an 2 ." - 'etanol')
: oksy (podstawnik, pozycja, do czego podstawiamy) - ester
+
: oksy (podstawnik, pozycja, do czego podstawiamy) - ester (np. "oksy yl. 1 . an 2 . 2 . an 3 ." - 'ester dwuizopropylowy')
: on (pozycja, do czego podstawiamy) - przyłącza tlen, czyli aldehyd albo keton
+
: on (pozycja, do czego podstawiamy) - przyłącza tlen, czyli aldehyd albo keton (np. "on 1 . an 1 ." - 'aldehyd mrówkowy')
: amina (pozycja, do czego podstawiamy) - grupa aminowa (-NH2)
+
: amina (pozycja, do czego podstawiamy) - grupa aminowa (-NH2) (np. "amina 1 . an 2 ." - 'etyloamina')
: damina (podstawnik, pozycja, do czego podstawiamy) - amina drugorzędowa
+
: damina (podstawnik, pozycja, do czego podstawiamy) - amina drugorzędowa (np. "damina an 1 . 1 . an 1 ." - 'dwumetyloamina'
: tamina (podstawnik, podstawnik, pozycja, do czego podstawiamy) - amina trzeciorzędowa
+
: tamina (podstawnik, podstawnik, pozycja, do czego podstawiamy) - amina trzeciorzędowa (np. "tamina an 1 . an 2 . 1 . an 3 ." - 'metyloetylopropyloamina')
: imina (pozycja, do czego podstawiamy) - grupa iminowa (=NH)
+
: imina (pozycja, do czego podstawiamy) - grupa iminowa (=NH) (np. "imina 1. an 1 ." - CH2=NH)
: timina (podstawnik, pozycja, do czego podstawiamy) - imina trzeciorzędowa (baza=N-podstawnik)
+
: timina (podstawnik, pozycja, do czego podstawiamy) - imina trzeciorzędowa (baza=N-podstawnik) (np. "timina yl 1 . an 2 . 2 . an 3 ." - (CH3)2CH-N=C(CH3)2)
: itmina (podstawnik, pozycja, do czego podstawiamy) - imina trzeciorzędowa (baza-N=podstawnik)
+
: itmina (podstawnik, pozycja, do czego podstawiamy) - imina trzeciorzędowa (baza-N=podstawnik) (np. "itmina en 1 . an 2 . 2 . an 5 ." - CH2=C=N-CH(-CH3)-CH2-CH2-CH3)
: en (pozycja, od czego) - alken (tworzy wiązanie podwójne między n i n+1)
+
: en (pozycja, od czego) - alken (tworzy wiązanie podwójne między n i n+1) (np. "en 2 . an. 5 ." - "pent-2-en")
: yn (pozycja, od czego) - alkin (tworzy wiązanie potrójne między n i n+1)
+
: yn (pozycja, od czego) - alkin (tworzy wiązanie potrójne między n i n+1) (np. "yn 1 . yn 3 . an 4 ." - 'butadiyn')
: cyklo (od czego) - węglowodór pierścieniowy
+
: cyklo (od czego) - węglowodór pierścieniowy (np. "yl an 1 . 1 . en 1 . en 3 . en 5 . an 6 ." - 'toluen (1-metylo-cykloheksa-1,3,5-trien)')
  
 
: wiąż (atom/"dow"/węglowodór, atom...) - wiązanie
 
: wiąż (atom/"dow"/węglowodór, atom...) - wiązanie
Linia 2711: Linia 3224:
 
: chnic - ''chemiczne nic'', wiązania do tego dają wolny rodnik
 
: chnic - ''chemiczne nic'', wiązania do tego dają wolny rodnik
  
We wzorach czysto nieorganicznych zaczynamy od najcięższego atomu, po drugie z największą liczbą wiązań, potem największa liczba atomowa najcięższego podstawnika, potem liczba podstawników podstawników, potem liczba podstawników najcięższego pierwiastka i tak dalej. (To, od czego zaczynamy, ląduje na końcu.) "dow" używamy, jeśli wrócimy do atomu, który już był (czyli w trakcie opisywania wiązań którego jesteśmy), przy tym atom za "dow" liczymy normalnie do wagi, ale nie liczymy wiązań, którymi doszliśmy. (Patrz przykład cyklopropanu.) Czy to wystarczy do jednoznaczności?
+
We wzorach czysto nieorganicznych zaczynamy od najcięższego atomu, po drugie z największą liczbą wiązań, potem największa liczba atomowa najcięższego podstawnika (i kolejno drugiego, trzeciego itd. najcięższego), potem liczba podstawników bezpośrednich podstawników, potem liczba podstawników najcięższego podstawnika i tak dalej. (To, od czego zaczynamy, ląduje na końcu.) "dow" używamy, jeśli wrócimy do atomu, który już był (czyli w trakcie opisywania wiązań którego jesteśmy), przy tym atom za "dow" liczymy normalnie do wagi, ale nie liczymy wiązań, którymi doszliśmy. (Patrz przykład cyklopropanu.)