Logiczny język: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
($ wyś 2 eń śpiew)
m ($ " a ')
 
(Nie pokazano 30 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 118: Linia 118:
 
* <h> oznacza /ɦ/ lub /x/, ewentualnie /ɣ/ (w rodzinach "hacz", "aha" i "hor" - /h/)
 
* <h> oznacza /ɦ/ lub /x/, ewentualnie /ɣ/ (w rodzinach "hacz", "aha" i "hor" - /h/)
 
* <ŭ> oznacza /w/
 
* <ŭ> oznacza /w/
* <#> oznacza /ʘ/ (mlask wargowy)
+
* <#> oznacza /ʘ/ (mlask wargowy, czyli cmoknięcie)
* <!> oznacza /ǀ ~ ǁ ~ ǃ/ (mlask przedniojęzykowy)
+
* <!> oznacza /ǀ ~ ǁ ~ ǃ/ (mlask przedniojęzykowy, czyli kląśnięcie)
* <ǂ> oznacza /ǂ/ (mlask podniebienny)
+
* <ǂ> oznacza /ǂ/ (mlask podniebienny, czyli mlaśnięcie)
 
* <ɣ> oznacza /ɣ/
 
* <ɣ> oznacza /ɣ/
  
 
Jest dopuszczalny zapis z tyldami typu "Za~z~o~l~c g~e~sl~a ja~x~n.", <ɣ> to <~h>, <ŭ> to <~u>, <ǂ> to <~!>.
 
Jest dopuszczalny zapis z tyldami typu "Za~z~o~l~c g~e~sl~a ja~x~n.", <ɣ> to <~h>, <ŭ> to <~u>, <ǂ> to <~!>.
 +
 +
Takie słowa jak "wlk" i "dzmto" mają spółgłoski sgłoskotwórcze.
  
 
==Gramatyka==
 
==Gramatyka==
Linia 133: Linia 135:
 
!|pollok||deulok||espelok||quenlok||руслок||englok||niholok||opis
 
!|pollok||deulok||espelok||quenlok||руслок||englok||niholok||opis
 
|-
 
|-
!colspan=8|tryby - funkcje 1-argumentowe, wynikiem ma być prawda
+
!colspan=8|tryby - funkcje 1-argumentowe, wynikiem ma być prawda - proste ("szesz" i pochodne)
 
|-
 
|-
 
||prawdą, esz, szesz||est||as||ya||эш, шеш||am||masu||tryb oznajmujący; w zasadzie można pominąć (chyba że np. przed spójnikami użytymi matematycznie), ale to nieco zmniejsza kontrolę błędów (zob. "pragma# szesz", domyślnie brak oznacza "siesz")
 
||prawdą, esz, szesz||est||as||ya||эш, шеш||am||masu||tryb oznajmujący; w zasadzie można pominąć (chyba że np. przed spójnikami użytymi matematycznie), ale to nieco zmniejsza kontrolę błędów (zob. "pragma# szesz", domyślnie brak oznacza "siesz")
Linia 144: Linia 146:
 
|-
 
|-
 
||uwaga, wak||o||ho||a|| ||oh|| ||wołacz, ="szesz wakż"
 
||uwaga, wak||o||ho||a|| ||oh|| ||wołacz, ="szesz wakż"
 +
|-
 +
||dzym|| || || || || || ||="szesz dzmy"
 
|-
 
|-
 
||oż|| || || || || || ||niezadowolenie z czegoś, ="szesz oże" - 'niech gęś kopnie', por. "ożeż"
 
||oż|| || || || || || ||niezadowolenie z czegoś, ="szesz oże" - 'niech gęś kopnie', por. "ożeż"
 +
|-
 +
!colspan=8|tryby - funkcje 1-argumentowe, wynikiem ma być prawda - złożone
 
|-
 
|-
 
||szensz|| || || || || || ||~="szesz wong"
 
||szensz|| || || || || || ||~="szesz wong"
Linia 157: Linia 163:
 
||siesz|| || || || || || ||~="szesz ten"
 
||siesz|| || || || || || ||~="szesz ten"
 
|-
 
|-
||siensz|| || || || || || ||~="szesz ten wong"
+
||siensz|| || || || || || ||~="siesz wong"
 
|-
 
|-
||siersz|| || || || || || ||~="szesz ten wter"
+
||siersz|| || || || || || ||~="siesz wter"
 
|-
 
|-
||siepsz|| || || || || || ||~="szesz ten wpot"
+
||siepsz|| || || || || || ||~="siesz wpot"
 
|-
 
|-
||sieksz|| || || || || || ||~="szesz ten wkoł"
+
||sieksz|| || || || || || ||~="siesz wkoł"
 
|-
 
|-
||sieś, $|| || || || || || ||~="szesz ten wyś", np. "$ i " sieś ' " $ '"
+
||sieś, $|| || || || || || ||~="szesz ten wyś", np. "$ i " sieś ' " $ '" (tak? ale jak to czytać)
 
|-
 
|-
||sienś|| || || || || || ||~="szesz ten wyś wong"
+
||sienś|| || || || || || ||~="sieś wong"
 
|-
 
|-
||sierś|| || || || || || ||~="szesz ten wyś wter"
+
||sierś|| || || || || || ||~="sieś wter"
 
|-
 
|-
||siepś|| || || || || || ||~="szesz ten wyś wpot"
+
||siepś|| || || || || || ||~="sieś wpot"
 
|-
 
|-
||siekś|| || || || || || ||~="szesz ten wyś wkoł"
+
||siekś|| || || || || || ||~="sieś wkoł"
 
|-
 
|-
 
||czyn|| || || || || || ||~="czy wong"
 
||czyn|| || || || || || ||~="czy wong"
Linia 185: Linia 191:
 
||ci|| || || || || || ||~="czy ten"
 
||ci|| || || || || || ||~="czy ten"
 
|-
 
|-
||cin|| || || || || || ||~="czy ten wong"
+
||cin|| || || || || || ||~="czi wong"
 
|-
 
|-
||cir|| || || || || || ||~="czy ten wter"
+
||cir|| || || || || || ||~="czi wter"
 
|-
 
|-
||cip|| || || || || || ||~="czy ten wpot"
+
||cip|| || || || || || ||~="czi wpot"
 
|-
 
|-
||cik|| || || || || || ||~="czy ten wkoł"
+
||cik|| || || || || || ||~="czi wkoł"
 
|-
 
|-
 
||nench, nen|| || || || || || ||~="nech wong"
 
||nench, nen|| || || || || || ||~="nech wong"
Linia 203: Linia 209:
 
||niech||sei||u||á||пусть||let ?|| ||~="nech ten", tryb rozkazujący, często się przydaje choćby żeby zaznaczyć, że chodzi o najbliższą przyszłość, a nie dowolny czas
 
||niech||sei||u||á||пусть||let ?|| ||~="nech ten", tryb rozkazujący, często się przydaje choćby żeby zaznaczyć, że chodzi o najbliższą przyszłość, a nie dowolny czas
 
|-
 
|-
||niench, nien|| || || || || || ||~="nech ten wong"
+
||niench, nien|| || || || || || ||~="niech wong"
 
|-
 
|-
||nierch, nier|| || || || || || ||~="nech ten wter"
+
||nierch, nier|| || || || || || ||~="niech wter"
 
|-
 
|-
||niepch, niep|| || || || || || ||~="nech ten wpot"
+
||niepch, niep|| || || || || || ||~="niech wpot"
 
|-
 
|-
||niekch, niek|| || || || || || ||~="nech ten wkoł"
+
||niekch, niek|| || || || || || ||~="niech wkoł"
 
|-
 
|-
||nent|| || || || || || ||~="nech wong tor" ("... wor")
+
||nent|| || || || || || ||~="nen tor" ("nen wor")
 
|-
 
|-
||nert|| || || || || || ||~="nech wter tor" ("... wor")
+
||nert|| || || || || || ||~="ner tor" ("ner wor")
 
|-
 
|-
||nept|| || || || || || ||~="nech wpot tor" ("... wor")
+
||nept|| || || || || || ||~="nep tor" ("nep wor")
 
|-
 
|-
||nekt|| || || || || || ||~="nech wkoł tor" ("... wor")
+
||nekt|| || || || || || ||~="nek tor" ("nek wor")
 
|-
 
|-
||niecht|| || || || || || ||~="niech tor"~="nech ten ta ty", ale może też dotyczyć "wor"/"wy", przyda się w praktyce
+
||niecht|| || || || || || ||~="niech tor" ("niech wor") czyli ~="nech ten ta ty", ale może też dotyczyć "wor"/"wy", przyda się w praktyce
 
|-
 
|-
||nient|| || || || || || ||~="nech ten wong tor" ("... wor")
+
||nient|| || || || || || ||~="nien tor" ("nien wor")
 
|-
 
|-
||niert|| || || || || || ||~="nech ten wter tor" ("... wor")
+
||niert|| || || || || || ||~="nier tor" ("nier wor")
 
|-
 
|-
||niept|| || || || || || ||~="nech ten wpot tor" ("... wor")
+
||niept|| || || || || || ||~="niep tor" ("niep wor")
 
|-
 
|-
||niekt|| || || || || || ||~="nech ten wkoł tor" ("... wor")
+
||niekt|| || || || || || ||~="niek tor" ("niek wor")
 +
|-
 +
||dzyn|| || || || || || ||~="dzym wong"
 +
|-
 +
||dzyrm|| || || || || || ||~="dzym wter"
 +
|-
 +
||dzymp|| || || || || || ||~="dzym wpot"
 +
|-
 +
||dzymk|| || || || || || ||~="dzym wkoł"
 
|-
 
|-
 
!colspan=8|słowotwórstwo - funkcje 1-argumentowe
 
!colspan=8|słowotwórstwo - funkcje 1-argumentowe
Linia 233: Linia 247:
 
||ek||chen||et|| ||ок||lil|| ||-ek (zdrobnienie)
 
||ek||chen||et|| ||ок||lil|| ||-ek (zdrobnienie)
 
|-
 
|-
||isko|| ||aĉ|| || || || ||zgrubienie
+
||isko, jsko, sko|| ||aĉ|| || || || ||zgrubienie
 
|-
 
|-
 
||ka||inn||in||e||ка|| || ||-ka (rodzaj żeński)
 
||ka||inn||in||e||ка|| || ||-ka (rodzaj żeński)
Linia 267: Linia 281:
 
||<del>arka</del> ark||<del>sanlage</del> sanlag|| || || || || ||maszyna robiąca coś samodzielnie, np. "ark kop" - koparka, "ark oj zacz bez ny wod" - 'suszarka (np. do włosów)'; razem z "rka" blisko "je mszyn nacz bą"
 
||<del>arka</del> ark||<del>sanlage</del> sanlag|| || || || || ||maszyna robiąca coś samodzielnie, np. "ark kop" - koparka, "ark oj zacz bez ny wod" - 'suszarka (np. do włosów)'; razem z "rka" blisko "je mszyn nacz bą"
 
|-
 
|-
||<del>trak</del>|| || || || || || ||<del>część ciała coś robiąca, np. "trak widź" - 'oko', "trak słysz" - 'ucho', "trak krocz" - 'noga', "trak trzym"?"krak łap" - 'ręka'; blisko "zo ciał nacz bą"</del>
+
||<del>trak</del>|| || || || || || ||<del>część ciała coś robiąca, np. "trak widź" - 'oko', "trak słysz" - 'ucho', "trak krocz" - 'noga', "trak trzym"?"krak łap" - 'ręka'; blisko "zon ciał nacz bą"</del>
 
|-
 
|-
||<del>krak</del>|| || || || || || ||<del>część maszyny, przedmiotu coś robiąca, np. "krak jedź" - 'koło/(?)płoza/...', "krak stój" - 'noga (mebla)'; blisko "zo mszyn/rzeczk nacz bą"</del>
+
||<del>krak</del>|| || || || || || ||<del>część maszyny, przedmiotu coś robiąca, np. "krak jedź" - 'koło/(?)płoza/...', "krak stój" - 'noga (mebla)'; blisko "zon mszyn/rzeczk nacz bą"</del>
 
|-
 
|-
 
||krak|| || || || || || ||część coś robiąca, np. "krak widź" - 'oko', "krak słysz" - 'ucho', "krak krocz" - 'noga', "krak trzym"?"krak łap" - 'ręka', "krak leć" - 'skrzydło', "krak jedź" - 'koło/(?)płoza/...', "krak stój" - 'noga (mebla)'; blisko "je ten część nacz bą"
 
||krak|| || || || || || ||część coś robiąca, np. "krak widź" - 'oko', "krak słysz" - 'ucho', "krak krocz" - 'noga', "krak trzym"?"krak łap" - 'ręka', "krak leć" - 'skrzydło', "krak jedź" - 'koło/(?)płoza/...', "krak stój" - 'noga (mebla)'; blisko "je ten część nacz bą"
Linia 314: Linia 328:
 
|-
 
|-
 
||zaczyna, zacz|| || || || || || ||zaczyna, staje się jakiś
 
||zaczyna, zacz|| || || || || || ||zaczyna, staje się jakiś
 +
|-
 +
||kontynuuje, kontynuuj, kontynu|| || || || || || ||'wciąż, nadal, dalej' - coś znów się zaczyna/narasta mimo przerwy/przygaśnięcia...
 
|-
 
|-
 
||bywa|| || || || || || ||czynność wielokrotna, nie konkretna
 
||bywa|| || || || || || ||czynność wielokrotna, nie konkretna
Linia 321: Linia 337:
 
||ną|| || || || || || ||czynności jednorazowe
 
||ną|| || || || || || ||czynności jednorazowe
 
|-
 
|-
||skutektrwa, strwa, trwa|| || || || || || ||jakby perfekt, np. "szesz wter tę ten mięso trwa gotuj" - 'To mięso jest ugotowane.'
+
||skutektrwa, strwa, trwa|| || || || || || ||jakby perfekt, np. "szesz wter tnorn mięso trwa gotuj" - 'To mięso jest ugotowane.'
 
|-
 
|-
||jo|| || || || || || ||dotyczy warunków, "prawdą jo ciepły" - 'jest ciepło', por. "mi"
+
||jo|| || || || || || ||dotyczy warunków, "szesz jo ciep" - 'jest ciepło', por. "mi"
 
|-
 
|-
 
||dżdży|| || || || || || ||opady, np. "dżdży śnieg" - 'opady śniegu', ale "deszcz" - 'opady deszczu'
 
||dżdży|| || || || || || ||opady, np. "dżdży śnieg" - 'opady śniegu', ale "deszcz" - 'opady deszczu'
Linia 385: Linia 401:
 
||ryba, ryb|| || || || || || ||tworzy nazwy ryb, "ryb coś"="rybk" - 'ryba', ściślejsze... (j.w.)
 
||ryba, ryb|| || || || || || ||tworzy nazwy ryb, "ryb coś"="rybk" - 'ryba', ściślejsze... (j.w.)
 
|-
 
|-
||owad, ŭwad, wŭad|| || || || || || ||<del>(<ins>ŭwad</ins> nieporęczne, ale "ład" to 'ładny', a "wad" to chyba 'wada')</del>, tworzy nazwy stawonogów (a może tylko owadopodobnych), (?) np."wŭad miód" - 'pszczoła', "wŭad sieć" - 'pająk', "wŭad prac" - 'mrówka', "wŭad szczyp" - 'rak, krab', "wŭad i szczyp żądl" - 'skorpion', <del>"wŭad hekto krak krocz"</del> <ins>"wŭad h. luf"</ins>  - 'wij, krocionóg', <del>"wŭad sześć krak krocz"</del> <ins>"wŭad 6 ."</ins> - 'owad, sześcionóg', <del>"wŭad ośm krak krocz"</del> <ins>"wŭad 8 ."</ins> - 'pajęczak, ośmionóg', "wŭad d. luf" - 'dziesięcionóg' (raki, kraby i krewetki)
+
||owad, ŭwad, wŭad|| || || || || || ||("ŭwad" jest nieporęczne, ale "ład" to 'ładny', a "wad" to chyba 'wada', więc "wŭad"), tworzy nazwy stawonogów (a może tylko owadopodobnych), (?) np."wŭad miód" - 'pszczoła', "wŭad sieć" - 'pająk', "wŭad prac" - 'mrówka', "wŭad szczyp" - 'rak, krab', "wŭad i szczyp żądl" - 'skorpion', <del>"wŭad hekto krak krocz"</del> <ins>"wŭad h. luf"</ins>  - 'wij, krocionóg', <del>"wŭad sześć krak krocz"</del> <ins>"wŭad 6 ."</ins> - 'owad, sześcionóg', <del>"wŭad ośm krak krocz"</del> <ins>"wŭad 8 ."</ins> - 'pajęczak, ośmionóg', "wŭad d. luf" - 'dziesięcionóg' (raki, kraby i krewetki)
 
|-
 
|-
||niak|| || || || || || ||chyba tworzy nazwy robaków, np. "niak deszcz" - 'dżdżownica', "niak mąk" - 'mączniak', "niak śluz" - 'ślimak'
+
||niak|| || || || || || ||tworzy nazwy robaków, np. "niak deszcz" - 'dżdżownica', "niak mąk" - 'mączniak', "niak śluz" - 'ślimak'
 
|-
 
|-
 
||ina, in|| || || || || || ||<del>skrót od "ɣwy ... roślin",</del> np. "in kakaŭ" - 'kakaowiec', "in coś" - 'roślina'
 
||ina, in|| || || || || || ||<del>skrót od "ɣwy ... roślin",</del> np. "in kakaŭ" - 'kakaowiec', "in coś" - 'roślina'
Linia 397: Linia 413:
 
||ski||itsch|| || ||ский||ansh|| ||język, np. "ski Polska" - 'język polski', "ski coś" - 'język'
 
||ski||itsch|| || ||ский||ansh|| ||język, np. "ski Polska" - 'język polski', "ski coś" - 'język'
 
|-
 
|-
||jakby, kby|| || || || || || ||wskazuje na użycie przenośne, raczej nie tłumaczy się na polski (chociaż może lepiej zostawiać), (?) ~="jak ... coś"
+
||ość||keit|| || || || || ||cecha, np. "ość duż" - 'wielkość, rozmiar', "ość ciep" - 'temperatura' (a jak będzie fizyczne 'ciepło'?); wciąż ma kierunek: "ość bez duż" ~ 'małość', "ość bez ciep" ~ 'zimność'; (?) "ość wysok" - 'wysokość (jak wysokie coś jest)', "ość jo wysok" - 'wysokość (jak wysoko coś jest)'; (?) "czy tor duż"~="czy tor kia duż/bry ość duż" ("czy tor bar ość duż"), "mło ość duż"="bez duż", "siesz kjak ta ość ponur bez bry żad ten ponur" - 'Jak ponurość jest mała, nie ma ponurości.' (polskie ''ponurość'' użyte w dwu znaczeniach, ''mały'' to ''bezbardzy'' (w sumie mogłoby być "mły"))
 
|-
 
|-
||ość||keit|| || || || || ||cecha, np. "ość duż" - 'wielkość, rozmiar', "ość ciep" - 'temperatura' (a jak będzie fizyczne 'ciepło'?); wciąż ma kierunek: "ość bez duż" ~ 'małość', "ość bez ciep" ~ 'zimność'; (?) "ość wysok" - 'wysokość (jak wysokie coś jest)', "ość jo wysok" - 'wysokość (jak wysoko coś jest)'; (?) "czy tor duż"~="czy tor kia duż/bry ość duż" ("czy tor bar ość duż"), "mło ość duż"="bez duż", "siesz kjak ta ość ponur bez bry żad ten ponur" - 'Jak ponurość jest mała, nie ma ponurości.' (polskie ''ponurość'' użyte w dwu znaczeniach, ''mały'' to ''bezbardzy'' (w sumie mogłoby być "mły"))
+
||jakby, kby, gby|| || || || || || ||wskazuje na użycie przenośne, raczej nie tłumaczy się na polski (chociaż może lepiej zostawiać), (?) ~="jak ... coś"
 
|-
 
|-
 
||niby, nby, nib|| || || || || || ||coś, co coś udaje, np. "nib lewk" - 'lew-zabawka'
 
||niby, nby, nib|| || || || || || ||coś, co coś udaje, np. "nib lewk" - 'lew-zabawka'
 
|-
 
|-
||idej|| || || || || || ||'idea', jedyna, (?) albo nie ma wcale, jeśli nie ma pojęcia<del>, np. "szesz żad idej dgrvgxxw"</del>; "idej ten piesk" oznacza 'ideę tego/takiego psa', czyli to, o czym mówiący myśli; zobacz możliwe rozwiązanie w przykładach
+
!colspan=8|skróty (odmiana zaimków) - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||idea|| || || || || || ||'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', np. "szesz dzmy je idej kia ny śnieg piesk idea piesk żad szesz je idej kia ny śnieg piesk idej piesk ale", "idej ten piesk" oznacza 'jedną z idei rodzajów tego''(ale ten pies to ten pies, ma chyba jedną ideę, te psy to też jedna konkretna grupa, a 'część z tych psów' to w zasadzie przykład 'taki pies'/'takie psy')''/takiego psa'
+
||jor|| || || || || || ||="ta ja"
 
|-
 
|-
||idejm|| || || || || || ||? ="idejk poŭ pollok", '(jedyna) idea', przyjmuje zacytowane w polloku (ogólniej używanym wariancie logicznego języka), np. "szesz je idejm " piesk ' idej piesk"; "idejm " ten piesk '" oznacza to, co wyraża się przez "ten piesk", analogicznie z "dziś" i ogólnie ''deixis'', a co z "idejm " w '", "idejm " pies '"
+
||jorn|| || || || || || ||="tę ja"
 
|-
 
|-
||idejk|| || || || || || ||? '(jedyna) idea', przyjmuje zacytowane z językiem, np. "idejm poŭ ski Polska " gotuj '"~'idea polskiego polecenia „gotuj”' (bez języka np. "idejk " wir '" obejmuje jakoś (czy naprawdę? w sumie jak?) polski „wir” i niemieckie „my”)
+
||jorm|| || || || || || ||="tmu ja"
 
|-
 
|-
||ideam|| || || || || || ||? ="ideak poŭ pollok", 'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', przyjmuje zacytowane w polloku, uwagi analogiczne jak do powyższych, czyli "ideam " ten piesk '" to chyba w sumie to samo, co "idea piesk" (bo każdy pies może być wskazany; "szesz ta " ideam " ten piesk NI' ' ta " idea piesk ' znacz"?; oczywiście "ideam " piesk '" to też z grubsza to samo)
+
||jors|| || || || || || ||="tgo ja"
 
|-
 
|-
||ideak|| || || || || || ||? 'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', przyjmuje zacytowane z języka, uwagi analogiczne jak do powyższych, ale "ideak " wir '" może po prostu oznaczać wszystkich możliwych „nas” i wszystkie „wiry” (mieszanki w sumie też, jeśli pomyślimy, że "wir kręci" w polskim z niemiecką grą słów sugeruje też, że my kręcimy - i oczywiście "szesz je "idejk " wir ' idea " wir '"-'Jedyna idea „wir” to jedna z idei „wir”.')
+
||jonz|| || || || || || ||="zon ja"
 
|-
 
|-
||jes|| || || ||ес|| || ||'jest', uzupełnione przez "li" ("bli", "lili", "blili"), np. "jor jes je gamoń li" - 'bycie przeze mnie gamoniem', "ta ten piłka jes tgo Karol li" - 'należenie tej piłki do Karola', "ta Michał jes zon li krak łap" - 'posiadanie ręki przez Michała', "ta Wojtek jes ta li tę li myj" - 'mycie się przez Wojtka'
+
||jorw, jorf|| || || || || || ||="ów ja"
 
|-
 
|-
||wsensie|| || || || || || ||tworzy coś pośredniego między mogą zależną i niezależną, np. "szensz tor tę wsensie " szesz bo to jor boi ' mów"~="szensz tor że bo toż tor boi mów"
+
||jorj|| || || || || || ||="je ja"
 
|-
 
|-
||tam|| || || || || || ||inny (tylko przypomina, że może być inny, lekko sugerując, że ten sam, co inne tam), ="tamr 2 ."; tworzy słowa jak "tam ten"="tamten" i "tam on"="tamon"; odróżnia przy "si", czyli "szesz ta czło tmu tam czło że ta si czło tę ten Karol zna" oznacza 'Człowiek A mówi człowiekowi B, że człowiek '''A''' zna Karola.', a żeby powiedzieć, że to człowiek B zna Karola powinno być "si tam czło" zamiast "si czło"; 'tam'~"gdzie to"
+
||tor|| || || || || || ||="ta ty", por. "tork"
 
|-
 
|-
||siam|| || || || || || ||="tamr 3 ."
+
||torn|| || || || || || ||="tę ty"
 
|-
 
|-
||owam, wam|| || || || || || ||="tamr 4 ."
+
||torm|| || || || || || ||="tmu ty"
 
|-
 
|-
||onam, nam|| || || || || || ||="tamr 4 ."
+
||tors|| || || || || || ||="tgo ty"
 
|-
 
|-
||tamsz|| || || || || || ||inny niż wszyscy dotąd wspomniani (tylko sugeruje)
+
||tonz|| || || || || || ||="zon ty"
 
|-
 
|-
||pam|| || || || || || ||="pamr 1 ."~="je pżad si A A", czyli na pewno 'inny', np. "szesz ta czło tmu pam czło tę piłka daj" - 'Człowiek daje innemu człowiekowi piłkę.'
+
||torw, torf|| || || || || || ||="ów ty"
 
|-
 
|-
||pamsz|| || || || || || ||inny niż wszyscy inni dotąd wspomniani
+
||torj|| || || || || || ||="je ty"
 
|-
 
|-
||<del>mat</del> amt|| || || || || || ||tworzy słowa jak "amt ten"="tentam" i "amt on"="ontam" (?)
+
||mor|| || || || || || ||="ta my"
 
|-
 
|-
||<del>wzajem</del> wzaj|| || || || || || ||"wzaj się" i np. "wzaj si piesk" oznacza 'siebie nawzajem', por. "wzajem", "wzappa"
+
||morn|| || || || || || ||="tę my"
 
|-
 
|-
!colspan=8|czasowniki modalne itp. - funkcje 1-argumentowe
+
||morm|| || || || || || ||="tmu my"
 
|-
 
|-
||może||kann||pov|| ||может||can|| ||
+
||mors|| || || || || || ||="tgo my", por. "morsk"
 
|-
 
|-
||musi, muś||muss||dev|| || ||must|| ||="nie może nie"
+
||monz|| || || || || || ||="zon my"
 
|-
 
|-
||powinien, win||soll|| || || ||should|| ||
+
||morw, morf|| || || || || || ||="ów my"
 
|-
 
|-
||trzeba, trza|| || || ||нужно|| || ||="bardzo powinien"
+
||morj|| || || || || || ||="je my"
 
|-
 
|-
||wolno, wno||darf|| || || ||may|| ||="nie trzeba nie"="nie bardzo powinien nie"
+
||wor|| || || || || || ||="ta wy", por. "wór"
 
|-
 
|-
||byćmoże, byćmo, bmo||vielleicht||eble|| ||можетбыть||maybe|| ||
+
||worn|| || || || || || ||="tę wy"
 
|-
 
|-
||chyba, chba||wohl|| || ||пожалуй|| || ||pośrednie między "byćmo" a "najwyraźniej"
+
||worm|| || || || || || ||="tmu wy"
 
|-
 
|-
||najwyraźniej, raź|| || || || || || ||chyba trochę częstsze niż po polsku - obejmuje więcej z 'musi', np. "szesz raź je ot tgo ten sąsiad piesk" - 'to musi być pies sąsiada'
+
||wors|| || || || || || ||="tgo wy"
 
|-
 
|-
||podobno, ponoć, pono, pno|| || || || || || ||
+
||wonz|| || || || || || ||="zon wy"
 
|-
 
|-
||powiedzmy, dzmy|| || || || || || ||~'można tak powiedzieć'
+
||worw, worf|| || || || || || ||="ów wy"
 
|-
 
|-
||fikcyjnie, fnie, fik|| || || || || || ||używane, żeby nie mówić nieprawdy, np. "szesz fik ta chom tmu piesk tę kotk daj"
+
||worj|| || || || || || ||="je wy"
 
|-
 
|-
!colspan=8|skróty - funkcje 1-argumentowe
+
||mwor|| || || || || || ||="ta my"
 
|-
 
|-
||jor|| || || || || || ||="ta ja"
+
||mworn|| || || || || || ||="tę mwy"
 
|-
 
|-
||jorn|| || || || || || ||="tę ja"
+
||mworm|| || || || || || ||="tmu mwy"
 
|-
 
|-
||jorm|| || || || || || ||="tmu ja"
+
||mwors|| || || || || || ||="tgo mwy"
 
|-
 
|-
||jors|| || || || || || ||="tgo ja"
+
||mwonz|| || || || || || ||="zon mwy"
 
|-
 
|-
||jonz|| || || || || || ||="zon ja"
+
||mworw, mworf|| || || || || || ||="ów mwy"
 
|-
 
|-
||jorw|| || || || || || ||="ów ja"
+
||mworj|| || || || || || ||="je mwy"
 
|-
 
|-
||jorj|| || || || || || ||="je ja"
+
||nor|| || || || || || ||="ta on"
 
|-
 
|-
||tor|| || || || || || ||="ta ty", por. "tork"
+
||norn|| || || || || || ||="tę on"
 
|-
 
|-
||torn|| || || || || || ||="tę ty"
+
||norm|| || || || || || ||="tmu on"
 
|-
 
|-
||torm|| || || || || || ||="tmu ty"
+
||nors|| || || || || || ||="tgo on"
 
|-
 
|-
||tors|| || || || || || ||="tgo ty"
+
||nonz|| || || || || || ||="zon on"
 
|-
 
|-
||tonz|| || || || || || ||="zon ty"
+
||norw, norf|| || || || || || ||="ów on"
 
|-
 
|-
||torw|| || || || || || ||="ów ty"
+
||norj|| || || || || || ||="je on"
 
|-
 
|-
||torj|| || || || || || ||="je ty"
+
||hor|| || || || || || ||="ta an"
 
|-
 
|-
||mor|| || || || || || ||="ta my"
+
||horn|| || || || || || ||="tę an"
 
|-
 
|-
||morn|| || || || || || ||="tę my"
+
||horm|| || || || || || ||="tmu an"
 
|-
 
|-
||morm|| || || || || || ||="tmu my"
+
||hors|| || || || || || ||="tgo an"
 
|-
 
|-
||mors|| || || || || || ||="tgo my", por. "morsk"
+
||honz|| || || || || || ||="zon an"
 
|-
 
|-
||monz|| || || || || || ||="zon my"
+
||horw, horf|| || || || || || ||="ów an"
 
|-
 
|-
||morw|| || || || || || ||="ów my"
+
||horj|| || || || || || ||="je an"
 
|-
 
|-
||morj|| || || || || || ||="je my"
+
||dor|| || || || || || ||="ta to"
 
|-
 
|-
||wor|| || || || || || ||="ta wy", por. "wór"
+
||dorn|| || || || || || ||="tę to"
 
|-
 
|-
||worn|| || || || || || ||="tę wy"
+
||dorm|| || || || || || ||="tmu to"
 
|-
 
|-
||worm|| || || || || || ||="tmu wy"
+
||dors|| || || || || || ||="tgo to"
 
|-
 
|-
||wors|| || || || || || ||="tgo wy"
+
||donz|| || || || || || ||="zon to"
 
|-
 
|-
||wonz|| || || || || || ||="zon wy"
+
||dorw, dorf|| || || || || || ||="ów to"
 
|-
 
|-
||worw|| || || || || || ||="ów wy"
+
||dorj|| || || || || || ||="je to"
 
|-
 
|-
||worj|| || || || || || ||="je wy"
+
||sior|| || || || || || ||="ta się"
 
|-
 
|-
||mwor|| || || || || || ||="ta my"
+
||siorn|| || || || || || ||="tę się"
 
|-
 
|-
||mworn|| || || || || || ||="tę mwy"
+
||siorm|| || || || || || ||="tmu się"
 
|-
 
|-
||mworm|| || || || || || ||="tmu mwy"
+
||siors|| || || || || || ||="tgo się"
 
|-
 
|-
||mwors|| || || || || || ||="tgo mwy"
+
||sionz|| || || || || || ||="zon się"
 
|-
 
|-
||mwonz|| || || || || || ||="zon mwy"
+
||siorw, siorf|| || || || || || ||="ów się"
 
|-
 
|-
||mworw|| || || || || || ||="ów mwy"
+
||siorj|| || || || || || ||="je się"
 
|-
 
|-
||mworj|| || || || || || ||="je mwy"
+
||cor|| || || || || || ||="ta co"
 
|-
 
|-
||nor|| || || || || || ||="ta on"
+
||corn|| || || || || || ||="tę co"
 
|-
 
|-
||norn|| || || || || || ||="tę on"
+
||corm|| || || || || || ||="tmu co"
 
|-
 
|-
||norm|| || || || || || ||="tmu on"
+
||cors|| || || || || || ||="tgo co"
 
|-
 
|-
||nors|| || || || || || ||="tgo on"
+
||conz|| || || || || || ||="zon co"
 
|-
 
|-
||nonz|| || || || || || ||="zon on"
+
||corw, corf|| || || || || || ||="ów co"
 
|-
 
|-
||norw|| || || || || || ||="ów on"
+
||<del>który, jaki, ki</del> corj|| || || || || || ||="je co", ~'jaki, który (konkretnie)'; 'który (z kolei)' - "numer co"
 
|-
 
|-
||norj|| || || || || || ||="je on"
+
||ktor|| || || || || || ||="ta kto"="ta je ktodź co"
 
|-
 
|-
||hor|| || || || || || ||="ta an"
+
||ktorn|| || || || || || ||="tę kto"="tę je ktodź co"
 
|-
 
|-
||horn|| || || || || || ||="tę an"
+
||ktorm|| || || || || || ||="tmu kto"="tmu je ktodź co"
 
|-
 
|-
||horm|| || || || || || ||="tmu an"
+
||ktors|| || || || || || ||="tgo kto"="tgo je ktodź co"
 
|-
 
|-
||hors|| || || || || || ||="tgo an"
+
||ktonz|| || || || || || ||="zon kto"="zon je ktodź co"
 
|-
 
|-
||honz|| || || || || || ||="zon an"
+
||ktorw, ktorf|| || || || || || ||="ów kto"="ów je ktodź co"
 
|-
 
|-
||horw|| || || || || || ||="ów an"
+
||ktorj|| || || || || || ||="je kto"="je je ktodź co"
 
|-
 
|-
||horj|| || || || || || ||="je an"
+
||czor|| || || || || || ||="ta cóż", por. "kżeż"
 
|-
 
|-
||dor|| || || || || || ||="ta to"
+
||czorn|| || || || || || ||="tę cóż"
 
|-
 
|-
||dorn|| || || || || || ||="tę to"
+
||czorm|| || || || || || ||="tmu cóż"
 
|-
 
|-
||dorm|| || || || || || ||="tmu to"
+
||czors|| || || || || || ||="tgo cóż"
 
|-
 
|-
||dors|| || || || || || ||="tgo to"
+
||czonz|| || || || || || ||="zon cóż"
 
|-
 
|-
||donz|| || || || || || ||="zon to"
+
||czorw, czorf|| || || || || || ||="ów cóż"
 
|-
 
|-
||dorw|| || || || || || ||="ów to"
+
||czorj|| || || || || || ||="je cóż"
 
|-
 
|-
||dorj|| || || || || || ||="je to"
+
||kczor|| || || || || || ||="ta któż"
 
|-
 
|-
||sior|| || || || || || ||="ta się"
+
||kczorn|| || || || || || ||="tę któż"
 
|-
 
|-
||siorn|| || || || || || ||="tę się"
+
||kczorm|| || || || || || ||="tmu któż"
 
|-
 
|-
||siorm|| || || || || || ||="tmu się"
+
||kczors|| || || || || || ||="tgo któż"
 
|-
 
|-
||siors|| || || || || || ||="tgo się"
+
||kczonz|| || || || || || ||="zon któż"
 
|-
 
|-
||sionz|| || || || || || ||="zon się"
+
||kczorw, kczorf|| || || || || || ||="ów któż"
 
|-
 
|-
||siorw|| || || || || || ||="ów się"
+
||kczorj|| || || || || || ||="je któż"
 
|-
 
|-
||siorj|| || || || || || ||="je się"
+
||nastor|| || || || || || ||="ta naste"
 
|-
 
|-
||cor|| || || || || || ||="ta co"
+
||nastorn|| || || || || || ||="tę naste"
 
|-
 
|-
||corn|| || || || || || ||="tę co"
+
||nastorm|| || || || || || ||="tmu naste"
 
|-
 
|-
||corm|| || || || || || ||="tmu co"
+
||nastors|| || || || || || ||="tgo naste"
 
|-
 
|-
||cors|| || || || || || ||="tgo co"
+
||nastonz|| || || || || || ||="zon naste"
 
|-
 
|-
||conz|| || || || || || ||="zon co"
+
||nastorw, nastorf|| || || || || || ||="ów naste"
 
|-
 
|-
||corw|| || || || || || ||="ów co"
+
||nastorj|| || || || || || ||="je naste"
 
|-
 
|-
||<del>który, jaki, ki</del> corj|| || || || || || ||="je co", ~'jaki, który (konkretnie)'; 'który (z kolei)' - "numer co"
+
||ninor|| || || || || || ||="ta nine"
 
|-
 
|-
||ktor|| || || || || || ||="ta kto"="ta je ktodź co"
+
||ninorn|| || || || || || ||="tę nine"
 
|-
 
|-
||ktorn|| || || || || || ||="tę kto"="tę je ktodź co"
+
||ninorm|| || || || || || ||="tmu nine"
 
|-
 
|-
||ktorm|| || || || || || ||="tmu kto"="tmu je ktodź co"
+
||ninors|| || || || || || ||="tgo nine"
 
|-
 
|-
||ktors|| || || || || || ||="tgo kto"="tgo je ktodź co"
+
||ninonz|| || || || || || ||="zon nine"
 
|-
 
|-
||ktonz|| || || || || || ||="zon kto"="zon je ktodź co"
+
||ninorw, ninorf|| || || || || || ||="ów nine"
 
|-
 
|-
||ktorw|| || || || || || ||="ów kto"="ów je ktodź co"
+
||ninorj|| || || || || || ||="je nine"
 
|-
 
|-
||ktorj|| || || || || || ||="je kto"="je je ktodź co"
+
||tunor|| || || || || || ||="ta tune"
 
|-
 
|-
||czor|| || || || || || ||="ta cóż", por. "kżeż"
+
||tunorn|| || || || || || ||="tę tune"
 
|-
 
|-
||czorn|| || || || || || ||="tę cóż"
+
||tunorm|| || || || || || ||="tmu tune"
 
|-
 
|-
||czorm|| || || || || || ||="tmu cóż"
+
||tunors|| || || || || || ||="tgo tune"
 
|-
 
|-
||czors|| || || || || || ||="tgo cóż"
+
||tunonz|| || || || || || ||="zon tune"
 
|-
 
|-
||czonz|| || || || || || ||="zon cóż"
+
||tunorw, tunorf|| || || || || || ||="ów tune"
 
|-
 
|-
||czorw|| || || || || || ||="ów cóż"
+
||tunorj|| || || || || || ||="je tune"
 
|-
 
|-
||czorj|| || || || || || ||="je cóż"
+
||szor|| || || || || || ||="ta sze"
 
|-
 
|-
||kczor|| || || || || || ||="ta któż"
+
||szorn|| || || || || || ||="tę sze"
 
|-
 
|-
||kczorn|| || || || || || ||="tę któż"
+
||szorm|| || || || || || ||="tmu sze"
 
|-
 
|-
||kczorm|| || || || || || ||="tmu któż"
+
||szors|| || || || || || ||="tgo sze"
 
|-
 
|-
||kczors|| || || || || || ||="tgo któż"
+
||szonz|| || || || || || ||="zon sze"
 
|-
 
|-
||kczonz|| || || || || || ||="zon któż"
+
||szorw, szorf|| || || || || || ||="ów sze"
 
|-
 
|-
||kczorw|| || || || || || ||="ów któż"
+
||szorj|| || || || || || ||="je sze"
 
|-
 
|-
||kczorj|| || || || || || ||="je któż"
+
||otor|| || || || || || ||="ta oto"
 
|-
 
|-
||nastor|| || || || || || ||="ta naste"
+
||otorn|| || || || || || ||="tę ot"
 
|-
 
|-
||nastorn|| || || || || || ||="tę naste"
+
||otorm|| || || || || || ||="tmu ot"
 
|-
 
|-
||nastorm|| || || || || || ||="tmu naste"
+
||otors|| || || || || || ||="tgo ot"
 
|-
 
|-
||nastors|| || || || || || ||="tgo naste"
+
||otonz|| || || || || || ||="zon ot"
 
|-
 
|-
||nastonz|| || || || || || ||="zon naste"
+
||otorw, otorf|| || || || || || ||="ów ot"
 
|-
 
|-
||nastorw|| || || || || || ||="ów naste"
+
||otorj|| || || || || || ||="je ot"
 
|-
 
|-
||nastorj|| || || || || || ||="je naste"
+
||ojtor|| || || || || || ||="ta ojt"
 
|-
 
|-
||ninor|| || || || || || ||="ta nine"
+
||ojtorn|| || || || || || ||="tę ojt"
 
|-
 
|-
||ninorn|| || || || || || ||="tę nine"
+
||ojtorm|| || || || || || ||="tmu ojt"
 
|-
 
|-
||ninorm|| || || || || || ||="tmu nine"
+
||ojtors|| || || || || || ||="tgo ojt"
 
|-
 
|-
||ninors|| || || || || || ||="tgo nine"
+
||ojtonz|| || || || || || ||="zon ojt"
 
|-
 
|-
||ninonz|| || || || || || ||="zon nine"
+
||ojtorw, ojtorf|| || || || || || ||="ów ojt"
 
|-
 
|-
||ninorw|| || || || || || ||="ów nine"
+
||ojtorj|| || || || || || ||="je ojt"
 
|-
 
|-
||ninorj|| || || || || || ||="je nine"
+
!colspan=8|stopniowanie - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||tunor|| || || || || || ||="ta tune"
+
||ne|| || || || || || ||niby można stawiać przed zdaniami jako matematyczne 'nie' (?, por. "ne", "bez", "żad") lub przed prawie wszystkim zaprzeczenia, które działa trochę jak 'brak' - oznacza jakikolwiek brak, więc trudno powiedzieć nawet "szesz żad ne ta je panpan Bóg dob" ("czy je zacz nie je panpan Bóg ta je panpan Bóg dob" - 'Czy istnieje dobroć Pana Boga, która jest zniknięciem Pana Boga.')
 
|-
 
|-
||tunorn|| || || || || || ||="tę tune"
+
||nie||nicht||ne|| ||не||not||nai||~="ten ne"~="żad ten", można stawiać przed zdaniami jako matematyczne 'nie' (?, por. "nie", "bez", "żad") lub przed prawie wszystkim jako bardziej mętne zaprzeczenia, które działa trochę jak 'brak' (a jak się ma do "fakt żad ten"); por. "niet"
 
|-
 
|-
||tunorm|| || || || || || ||="tmu tune"
+
||bardzo, bar||sehr||tre||íta||очень||very|| ||skrót od "kia bry"
 
|-
 
|-
||tunors|| || || || || || ||="tgo tune"
+
||zdecydowanie, znie|| || || || || || ||skrót od "kia zdecydowany", np. "szesz dor zdecydowanie ny śnieg" - 'To jest zdecydowanie białe.'
 
|-
 
|-
||tunonz|| || || || || || ||="zon tune"
+
||bardzawo, brwo|| || || || || || ||skrót od "kia braw"
 
|-
 
|-
||tunorw|| || || || || || ||="ów tune"
+
||mało, mło, mał|| || || || || || ||skrót od "kia mły", por. "bżo"
 
|-
 
|-
||tunorj|| || || || || || ||="je tune"
+
||coraz|| || || || || || ||'coraz', czyli 'staje się coraz bardziej jakiś', "szesz ta ten ny traw coraz !" ~ 'Zieloność rośnie.' ~= '(Coś) jest coraz zieleńsze.'
 
|-
 
|-
||szor|| || || || || || ||="ta sze"
+
||eje, ej|| || || || || || ||mętne 'staje się (coraz bardziej) jakiś'
 
|-
 
|-
||szorn|| || || || || || ||="tę sze"
+
||bardziej, bdziej, rdziej, dziej||mehr||pli|| ||более||more||motto||mętny stopień wyższy, coś jak "niż to" albo "niź to li" itp.
 
|-
 
|-
||szorm|| || || || || || ||="tmu sze"
+
||naj||<del>sten</del> ams||plej|| ||наи||most||mottomo||mętny stopień najwyższy, coś jak "jes je najz ... to li"
 
|-
 
|-
||szors|| || || || || || ||="tgo sze"
+
||stosunkowo, dosyć, dość||<del>ganz</del>|| || || ||quite|| ||stosunkowo, coś jak "jes je kna ... to li", np. "siesz ta jdło myj dość cięż" - 'To mydło jest ciężkie (mimo że lżejsze od człowieka).', por. "wyst"
 
|-
 
|-
||szonz|| || || || || || ||="zon sze"
+
||zbyt||zuu||tro|| ||слишкам||too||amarini||z zapętleniem: ~="kia zbyt bry" ? "kna zbyt bry" ("zbyt bry" - 'zbytni')
 
|-
 
|-
||szorw|| || || || || || ||="ów sze"
+
||dostatecznie, dost <del>wystarczająco, wyst</del>|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
||szorj|| || || || || || ||="je sze"
+
||około, ok|| ||cxirkaux|| || || || ||
 
|-
 
|-
!colspan=8|inne funkcje 1-argumentowe
+
!colspan=8|idee - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||nie||nicht||ne|| ||не||not||nai||można stawiać przed zdaniami jako matematyczne 'nie' (?) lub przed prawie wszystkim jako bardziej mętne zaprzeczenia, które działa trochę jak 'brak' (czy trzeba odróżnić od "żad ten" i "fakt żad ten" - jakby mniej określone); jeżeli rozumieć jako jakikolwiek brak, to trudno powiedzieć nawet "szesz żad nie ta je panpan Bóg dob" ("czy je zacz nie je panpan Bóg ta je panpan Bóg dob" - 'Czy istnieje dobroć Pana Boga, która jest zniknięciem Pana Boga.'), więc chyba jest bliskie "żad ten"; por. "niet"
+
||idej|| || || || || || ||'idea', jedyna, (?) albo nie ma wcale, jeśli nie ma pojęcia<del>, np. "szesz żad idej dgrvgxxw"</del>; "idej ten piesk" oznacza 'ideę tego/takiego psa', czyli to, o czym mówiący myśli; zobacz możliwe rozwiązanie w przykładach
 
|-
 
|-
||bardzo, bar||sehr||tre||íta||очень||very|| ||skrót od "kia bry"
+
||idea|| || || || || || ||'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', np. "dzym je idej kia ny śnieg piesk idea piesk żad szesz je idej kia ny śnieg piesk idej piesk ale", "idej ten piesk" oznacza 'jedną z idei rodzajów tego''(ale ten pies to ten pies, ma chyba jedną ideę, te psy to też jedna konkretna grupa, a 'część z tych psów' to w zasadzie przykład 'taki pies'/'takie psy')''/takiego psa'
 
|-
 
|-
||bardzawo, brwo|| || || || || || ||skrót od "kia braw"
+
||idejm|| || || || || || ||? ="idejk poŭ pollok", '(jedyna) idea', przyjmuje zacytowane w polloku (ogólniej używanym wariancie logicznego języka), np. "szesz je idejm " piesk ' idej piesk"; "idejm " ten piesk '" oznacza to, co wyraża się przez "ten piesk", analogicznie z "dziś" i ogólnie ''deixis'', a co z "idejm " w '", "idejm " pies '"
 
|-
 
|-
||mało, mło, mał|| || || || || || ||skrót od "kia mły", por. "bżo"
+
||idejk|| || || || || || ||? '(jedyna) idea', przyjmuje zacytowane z językiem, np. "idejm poŭ ski Polska " gotuj '"~'idea polskiego polecenia „gotuj”' (bez języka np. "idejk " wir '" obejmuje jakoś (czy naprawdę? w sumie jak?) polski „wir” i niemieckie „my”)
 
|-
 
|-
||coraz|| || || || || || ||'coraz', czyli 'staje się coraz bardziej jakiś'
+
||ideam|| || || || || || ||? ="ideak poŭ pollok", 'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', przyjmuje zacytowane w polloku, uwagi analogiczne jak do powyższych, czyli "ideam " ten piesk '" to chyba w sumie to samo, co "idea piesk" (bo każdy pies może być wskazany; "szesz ta " ideam " ten piesk NI' ' ta " idea piesk ' znacz"?; oczywiście "ideam " piesk '" to też z grubsza to samo)
 
|-
 
|-
||eje, ej|| || || || || || ||mętne 'staje się (coraz bardziej) jakiś'
+
||ideak|| || || || || || ||? 'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', przyjmuje zacytowane z języka, uwagi analogiczne jak do powyższych, ale "ideak " wir '" może po prostu oznaczać wszystkich możliwych „nas” i wszystkie „wiry” (mieszanki w sumie też, jeśli pomyślimy, że "wir kręci" w polskim z niemiecką grą słów sugeruje też, że my kręcimy - i oczywiście "szesz je "idejk " wir ' idea " wir '"-'Jedyna idea „wir” to jedna z idei „wir”.')
 
|-
 
|-
||bardziej, bdziej, rdziej, dziej||mehr||pli|| ||более||more||motto||mętny stopień wyższy, coś jak "niż to" albo "niź to li" itp.
+
||jes|| || || ||ес|| || ||'jest', uzupełnione przez "li" ("bli", "lili", "blili"), np. "jor jes je gamoń li" - 'bycie przeze mnie gamoniem', "tnor piłka jes tgo Karol li" - 'należenie tej piłki do Karola', "ta Michał jes zon li krak łap" - 'posiadanie ręki przez Michała', "ta Wojtek jes ta li tę li myj" - 'mycie się przez Wojtka'
 
|-
 
|-
||naj||<del>sten</del> ams||plej|| ||наи||most||mottomo||mętny stopień najwyższy, coś jak "jes je najz ... to li"
+
||wsensie|| || || || || || ||tworzy coś pośredniego między mogą zależną i niezależną, np. "szensz tor tę wsensie " szesz bo to jor boi ' mów"~="szensz tor że bo toż tor boi mów"
 
|-
 
|-
||stosunkowo, dosyć, dość||<del>ganz</del>|| || || ||quite|| ||stosunkowo, coś jak "jes je kna ... to li", np. "szesz ten ta idł myj dość cięż" - 'To mydło jest ciężkie (mimo że lżejsze od człowieka).', por. "wyst"
+
!colspan=8|do nazw - funkcje 1-argumentowe
|-
 
||zbyt||zuu||tro|| ||слишкам||too||amarini||z zapętleniem: ~="kia zbyt bry" ? "kna zbyt bry" ("zbyt bry" - 'zbytni')
 
|-
 
||dostatecznie, dost <del>wystarczająco, wyst</del>|| || || || || || ||
 
|-
 
||około, ok|| ||cxirkaux|| || || || ||
 
 
|-
 
|-
 
||zwan|| || || || || || ||nazwa, np. "zwan je pan Tadeusz" albo nawet "zwan je pan zwan " Tadeusz '"
 
||zwan|| || || || || || ||nazwa, np. "zwan je pan Tadeusz" albo nawet "zwan je pan zwan " Tadeusz '"
Linia 734: Linia 744:
 
|-
 
|-
 
||mój||mein||tia|| ||мой||my|| ||="jgo ja"
 
||mój||mein||tia|| ||мой||my|| ||="jgo ja"
 +
|-
 +
!colspan=8|tryby w mowie zależnej - funkcje 1-argumentowe - proste
 
|-
 
|-
 
||czyż||obs|| || || ||whethers|| ||pytanie, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz hor że czyż tor poŭ ski Niemcy mów pyt" - 'ona pyta, czy mówisz po niemiecku'
 
||czyż||obs|| || || ||whethers|| ||pytanie, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz hor że czyż tor poŭ ski Niemcy mów pyt" - 'ona pyta, czy mówisz po niemiecku'
 
|-
 
|-
||nechaj, nchaj, zaj|| || || || || || ||tryb rozkazujący, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz dzmy zaj to" ~ 'powiedzmy, że tego chcę'
+
||nechaj, nchaj, zaj|| || || || || || ||tryb rozkazujący, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "dzym zaj to" ~ 'powiedzmy, że tego chcę'
 
|-
 
|-
 
||obyż|| || || || || || ||do użycia przed "prawdą"/"szesz", por. "oby"
 
||obyż|| || || || || || ||do użycia przed "prawdą"/"szesz", por. "oby"
Linia 743: Linia 755:
 
||uwagaż, wakż||o||ho||a|| ||oh|| ||wołacz, do użycia przed "prawdą"/"szesz", por. "wak"
 
||uwagaż, wakż||o||ho||a|| ||oh|| ||wołacz, do użycia przed "prawdą"/"szesz", por. "wak"
 
|-
 
|-
||oże|| || || || || || ||niezadowolenie z czegoś, 'gęś ma kopnąć', do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz dzmy oże to", por. "oż", "ożeż"
+
||oże|| || || || || || ||niezadowolenie z czegoś, 'gęś ma kopnąć', do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "dzym ożto", por. "oż", "ożeż"
 +
|-
 +
||fakt|| || || || || || ||np. "szesz bo fakt wkoł ty jor torn widź" ~=? "szesz bo tor jes wkoł li jor torn widź"
 +
|-
 +
!colspan=8|czasy - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
 
||wongi, wong|| || || || || || ||="w ong"
 
||wongi, wong|| || || || || || ||="w ong"
Linia 751: Linia 767:
 
||wpotem, wpot|| || || || || || ||="w pot"
 
||wpotem, wpot|| || || || || || ||="w pot"
 
|-
 
|-
||wkoł|| || || || || || ||="wkoł"
+
||wkoł|| || || || || || ||="w koł tujter"
 +
|-
 +
!colspan=8|czasotryby w mowie zależnej - funkcje 1-argumentowe - skróty
 
|-
 
|-
 
||czynż|| || || || || || ||~="czyż wong"
 
||czynż|| || || || || || ||~="czyż wong"
Linia 763: Linia 781:
 
||ciż|| || || || || || ||~="czyż ten"
 
||ciż|| || || || || || ||~="czyż ten"
 
|-
 
|-
||cinż|| || || || || || ||~="czyż ten wong"
+
||cinż|| || || || || || ||~="ciż wong"
 
|-
 
|-
||cirż|| || || || || || ||~="czyż ten wter"
+
||cirż|| || || || || || ||~="ciż wter"
 
|-
 
|-
||cipż|| || || || || || ||~="czyż ten wpot"
+
||cipż|| || || || || || ||~="ciż wpot"
 
|-
 
|-
||cikż|| || || || || || ||~="czyż ten wkoł"
+
||cikż|| || || || || || ||~="ciż wkoł"
 
|-
 
|-
 
||nechajn, nechan, nchajn, nchan, zajn, zan|| || || || || || ||~="zaj wong"
 
||nechajn, nechan, nchajn, nchan, zajn, zan|| || || || || || ||~="zaj wong"
Linia 779: Linia 797:
 
||nechajk, nechak, nchajk, nchak, zajk, zak|| || || || || || ||~="zaj wkoł"
 
||nechajk, nechak, nchajk, nchak, zajk, zak|| || || || || || ||~="zaj wkoł"
 
|-
 
|-
||niechaj, <del>nchaj</del>, ɣaj|| || || || || || ||="zaj ten", tryb rozkazujący, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz dzmy ɣaj ga piesk" ~ 'powiedzmy, że chcę tego szczekania'
+
||niechaj, <del>nchaj</del>, ɣaj|| || || || || || ||="zaj ten", tryb rozkazujący, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "dzym ɣaj ga piesk" ~ 'powiedzmy, że chcę tego szczekania'
 
|-
 
|-
||niechajn, niechan, <del>nchajn, nchan</del>, ɣajn, ɣan|| || || || || || ||~="zaj ten wong"
+
||niechajn, niechan, <del>nchajn, nchan</del>, ɣajn, ɣan|| || || || || || ||~="ɣaj wong"
 
|-
 
|-
||niechajr, niechar, <del>nchajr, nchar</del>, ɣajr, ɣar|| || || || || || ||~="zaj ten wter"
+
||niechajr, niechar, <del>nchajr, nchar</del>, ɣajr, ɣar|| || || || || || ||~="ɣaj wter"
 
|-
 
|-
||niechajp, niechap, <del>nchajp, nchap</del>, ɣajp, ɣap|| || || || || || ||~="zaj ten wpot"
+
||niechajp, niechap, <del>nchajp, nchap</del>, ɣajp, ɣap|| || || || || || ||~="ɣaj wpot"
 
|-
 
|-
||niechajk, niechak, <del>nchajk, nchak</del>, ɣajk, <del>ɣak</del>|| || || || || || ||~="zaj ten wkoł", uwaga na rzeczownik "hak" z [ɣ] zamiast [x] czy [ɦ]
+
||niechajk, niechak, <del>nchajk, nchak</del>, ɣajk, <del>ɣak</del>|| || || || || || ||~="ɣaj wkoł", uwaga na rzeczownik "hak" z [ɣ] zamiast [x] czy [ɦ]
 
|-
 
|-
||nechajnt, nechant, nchajnt, nchant, zajn, zant|| || || || || || ||~="zaj tor" ("... wor")
+
||nechajnt, nechant, nchajnt, nchant, zajn, zant|| || || || || || ||~="zaj tor" ("zaj wor")
 
|-
 
|-
||nechajnt, nechant, nchajnt, nchant, zajnt, zant|| || || || || || ||~="zaj wong tor" ("... wor")
+
||nechajnt, nechant, nchajnt, nchant, zajnt, zant|| || || || || || ||~="zan tor" ("zan wor")
 
|-
 
|-
||nechajrt, nechart, nchajrt, nchart, zajrt, zart|| || || || || || ||~="zaj wter tor" ("... wor")
+
||nechajrt, nechart, nchajrt, nchart, zajrt, zart|| || || || || || ||~="zar tor" ("zar wor")
 
|-
 
|-
||nechajpt, nechapt, nchajpt, nchapt, zajpt, zapt|| || || || || || ||~="zaj wpot tor" ("... wor")
+
||nechajpt, nechapt, nchajpt, nchapt, zajpt, zapt|| || || || || || ||~="zap tor" ("zap wor")
 
|-
 
|-
||nechajkt, nechakt, nchajkt, nchakt, zajkt, zakt|| || || || || || ||~="zaj wkoł tor" ("... wor")
+
||nechajkt, nechakt, nchajkt, nchakt, zajkt, zakt|| || || || || || ||~="zak tor" ("zak wor")
 
|-
 
|-
||niechajt, niechat, <del>nchajt, nchat</del>, ɣajt, ɣat|| || || || || || ||="zaj ten tor" ("... wor")
+
||niechajt, niechat, <del>nchajt, nchat</del>, ɣajt, ɣat|| || || || || || ||="ɣaj tor" ("ɣaj wor")
 
|-
 
|-
||niechajnt, niechant, <del>nchajnt, nchant</del>, ɣajnt, ɣant|| || || || || || ||~="zaj ten wong tor" ("... wor")
+
||niechajnt, niechant, <del>nchajnt, nchant</del>, ɣajnt, ɣant|| || || || || || ||~="ɣan tor" ("ɣan wor")
 
|-
 
|-
||niechajrt, niechart, <del>nchajrt, nchart</del>, ɣajrt, ɣart|| || || || || || ||~="zaj ten wter tor" ("... wor")
+
||niechajrt, niechart, <del>nchajrt, nchart</del>, ɣajrt, ɣart|| || || || || || ||~="ɣar tor" ("ɣar wor")
 
|-
 
|-
||niechajpt, niechapt, <del>nchajpt, nchapt</del>, ɣajpt, ɣapt|| || || || || || ||~="zaj ten wpot tor" ("... wor")
+
||niechajpt, niechapt, <del>nchajpt, nchapt</del>, ɣajpt, ɣapt|| || || || || || ||~="ɣap tor" ("ɣap wor")
 
|-
 
|-
||niechajkt, niechakt, <del>nchajkt, nchakt</del>, ɣajkt, ɣakt|| || || || || || ||~="zaj ten wkoł tor" ("... wor")
+
||niechajkt, niechakt, <del>nchajkt, nchakt</del>, ɣajkt, ɣakt|| || || || || || ||~="ɣajk tor" ("ɣajk wor")
 
|-
 
|-
||tuż|| || || || || || ||łączy się z wyrażeniami pochodzącymi od 1-argumentowych przyimków, np. "szesz w tuż przeden ɣwo piesk dom kwiat" - 'tuż za budą jest kwiat'
+
!colspan=8|czasowniki modalne itp. - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||już||schon||jam|| ||уже, уж|| || ||?
+
||może||kann||pov|| ||может||can|| ||
 
|-
 
|-
||jeszcze||noch||ankoraux|| ||ещё|| || ||?, a 'jeszcze raz'?
+
||musi, muś||muss||dev|| || ||must|| ||="nie może nie"
 +
|-
 +
||powinien, win||soll|| || || ||should|| ||
 +
|-
 +
||trzeba, trza|| || || ||нужно|| || ||="bardzo powinien"
 +
|-
 +
||wolno, wno||darf|| || || ||may|| ||="nie trzeba nie"="nie bardzo powinien nie"
 +
|-
 +
||byćmoże, byćmo, bmo||vielleicht||eble|| ||можетбыть||maybe|| ||
 +
|-
 +
||chyba, chba||wohl|| || ||пожалуй|| || ||pośrednie między "bmo" a "raź"
 +
|-
 +
||najwyraźniej, raź|| || || || || || ||chyba trochę częstsze niż po polsku - obejmuje więcej z 'musi', np. "szesz raź otorj tnors sąsiad piesk" - 'to musi być pies sąsiada'
 +
|-
 +
||podobno, ponoć, pono, pno|| || || || || || ||
 +
|-
 +
||powiedzmy, dzmy|| || || || || || ||~'można tak powiedzieć', por. "dzym"
 +
|-
 +
||fikcyjnie, fnie, fik|| || || || || || ||używane, żeby nie mówić nieprawdy, np. "szesz fik ta chom tmu piesk tę kotk daj"
 +
|-
 +
||skutecznie, snie|| || || || || || ||oznacza, że stało się to, co powinno, było polecone itp.; np. "siensz hor snie win gotuj" - 'Powinna była gotować i gotowała.', "siensz norm snie byż nor skacz rzecz" ? "siensz norm snie że win nor skacz rzecz" (Problem: "byż" (pasuje do "mów" z rodziną?), "że win" (czy to to samo?), "że ɣaj" (to chyba znaczy, że 'ja chcę'; naprawdę określone?), "że zaj" (j.w.; nieokreślone? chyba jeszcze gorzej), a moze coś nowego spacjalnie do tego celu?) - 'Mówiono mu, żeby skakał, i skakał.', podobnie np. dla "trza", "mżeb", "chce", "próbuj". To chyba wymaga wyczucia. Naprawdę jest jednoznaczne?
 +
|-
 +
||bezskutecznie, bnie|| || || || || || ||przeciwieństwo "snie": oznacza, że nie stało się to, co powinno, było polecone itp.; np. "siensz hor bnie win gotuj" - 'Powinna była gotować, ale nie gotowała.', "siensz norm bnie byż nor skacz rzecz"(?) - 'Mówiono mu, żeby skakał, ale nie skakał.'; analogicznie jak "snie"
 
|-
 
|-
||dopiero|| || || || || || ||?
+
!colspan=8|mętne przysłówki - funkcje 1-argumentowe
 +
|-
 +
||tuż|| || || || || || ||łączy się z wyrażeniami pochodzącymi od 1-argumentowych przyimków, np. "szesz w tuż przeden ɣwo piesk dom kwiat" - 'tuż za budą jest kwiat'
 +
|-
 +
||już||schon||jam|| ||уже, уж|| || ||
 +
|-
 +
||jeszcze||noch||ankoraux|| ||ещё|| || ||a 'jeszcze raz'?
 +
|-
 +
||dopiero|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
 
||naszczęście|| || || || || || ||
 
||naszczęście|| || || || || || ||
Linia 823: Linia 871:
 
||też||auch||ankaux|| ||тоже||also <del>too</del>|| ||też słówko "kanalok"
 
||też||auch||ankaux|| ||тоже||also <del>too</del>|| ||też słówko "kanalok"
 
|-
 
|-
||tylko, tylk||nur||nur|| ||только||only|| ||?
+
||żet|| || || || || || ||ma się do "też" jak "twan" do "nawt"
 +
|-
 +
||nawet, nawt|| || || || || || ||'nawet'; odnosi się do wyrażenia, w którym jest wstawione; np. "szesz ta nawt kotk ga piesk" - 'Nawet kot szczeka.'
 +
|-
 +
||tewan, twan|| || || || || || ||'nawet'; odnosi się do funkcji, po której stoi; w sumie bardziej uniwersalne; np. "szesz ta kotk twan ga piesk" - 'Nawet kot szczeka.', np. "szesz ta ę twan słoń duż" - 'Nawet słoniątko jest duże.'; por. "zet", "klyt" (a co z innymi funkcjami od "tuż" do "tylk"?, może ten bardziej uniwersalny odwrotny szyk powinien być domyślny)
 +
|-
 +
||tylko, tylk||nur||nur|| ||только||only|| ||
 +
|-
 +
||oklyt, klyt|| || || || || || ||ma się do "tylk" jak "twan" do "nawt"
 
|-
 
|-
 
||własny||eigen||propra|| || ||own|| ||~="ów tylko to" ?
 
||własny||eigen||propra|| || ||own|| ||~="ów tylko to" ?
 
|-
 
|-
||fakt|| || || || || || ||np. "szesz bo fakt wkoł ty jor torn widź" ~=? "szesz bo tor jes wkoł li jor torn widź"
+
!colspan=8|specjalne funkcje 1-argumentowe - spokrewnione z niefunkcjami
|-
 
||okaz, okz|| || || || || || ||np. "je kto okz 2 ka brat" - 'która z dwu sióstr', może też jako trochę inne znaczenie "okz my"="nas", "okz mwy"="nwas", "okz wy"="was"
 
 
|-
 
|-
 
||lili|| || || || || || ||z argumentem może zastępować "li", kiedy byłby konflikt oznaczeń, zob. "ilil"
 
||lili|| || || || || || ||z argumentem może zastępować "li", kiedy byłby konflikt oznaczeń, zob. "ilil"
Linia 851: Linia 905:
 
||tożeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy określenie do mowy zależnej, oznacza, że pierwotny mówiący wiedział, o czym mówi, ale kolejni mówiący - nie, "tożeż 1 ."="toż", skrót od "żeż ... to"
 
||tożeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy określenie do mowy zależnej, oznacza, że pierwotny mówiący wiedział, o czym mówi, ale kolejni mówiący - nie, "tożeż 1 ."="toż", skrót od "żeż ... to"
 
|-
 
|-
||raz|| || || || || || ||="tle 1 ." ? "tle dokładnie 1 .", bez tego może równie dobrze chodzić o liczbę pojedynczą jak i mnogą (?) (ale czy domyślnie nie mówimy, że istnieje jeden, chociaż "ten" może utworzyć grupę), przy okazji może dzielić liczby, np. "1 1 raz 2 5 0 kotk" - 'jedenaście dwieście pięćdziesiątek kotów'
+
||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||z liczbą zatrzymuje tyle funkcji, czyli "w ǂ 1 ." to z paroma wyjątkami to samo, co "w !", a "ta ta ǂ 2 ." to niefunkcja, bo "ta ǂ 2 ." wciąż zatrzymuje funkcje; "ǂ szesz !" tworzy niefunkcję z całego zdania (ale to tworzy nieprawidłowe zdanie), a inne argumenty mogą dać inne rezultaty (ale jakie?)
 
|-
 
|-
||mno|| || || || || || ||liczba mnoga, ="tle kilk"
+
!colspan=8|zaimkotwórstwo - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||<del>wiele, wle ?</del> wielu, wlu|| || || || || || ||="tle dżo"
+
||tam|| || || || || || ||inny (tylko przypomina, że może być inny, lekko sugerując, że ten sam, co inne tam), ="tamr 2 ."; tworzy słowa jak "tam ten"="tamten" i "tam on"="tamon"; odróżnia przy "si", czyli "szesz ta czło tmu tam czło że śnor czło tnorn Karol zna" oznacza 'Człowiek A mówi człowiekowi B, że człowiek '''A''' zna Karola.', a żeby powiedzieć, że to człowiek B zna Karola powinno być "si tam czło" zamiast "si czło"; 'tam'~"gdzie to"
 
|-
 
|-
||<del>bezwiele, bwle, ble ?</del> bezwielu, bwlu, blu|| || || || || || ||="tle bez dżo"
+
||siam|| || || || || || ||="tamr 3 ."
 
|-
 
|-
||<del>dwaj</del>|| || || || || || ||<del>="tle 2 ."</del>
+
||owam, wam|| || || || || || ||="tamr 4 ."
 
|-
 
|-
||<del>trzej</del>|| || || || || || ||<del>="tle 3 ."</del>
+
||onam, nam|| || || || || || ||="tamr 4 ."
 
|-
 
|-
||<del>czterej</del>|| || || || || || ||<del>="tle 4 ."</del>
+
||tamsz|| || || || || || ||inny niż wszyscy dotąd wspomniani (tylko sugeruje)
 
|-
 
|-
||<del>pięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 5 ."</del>
+
||pam|| || || || || || ||="pamr 1 ."~="je pżad si A A", czyli na pewno 'inny', np. "szesz ta czło tmu pam czło tę piłka daj" - 'Człowiek daje innemu człowiekowi piłkę.'
 
|-
 
|-
||<del>sześciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 6 ."</del>
+
||pamsz|| || || || || || ||inny niż wszyscy inni dotąd wspomniani
 
|-
 
|-
||<del>siedmiu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 7 ."</del>
+
||<del>mat</del> amt|| || || || || || ||tworzy słowa jak "amt ten"="tentam" i "amt on"="ontam" (?)
 
|-
 
|-
||<del>ośmiu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 8 ."</del>
+
||<del>wzajem</del> wzaj|| || || || || || ||"wzaj się" i np. "wzaj si piesk" oznacza 'siebie nawzajem', por. "wzajem", "wzappa"
 
|-
 
|-
||<del>dziewięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 9 ."</del>
+
!colspan=8|kwantyfikatory itp. - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||<del>dziesięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 0 ."</del>
+
||ten||dies||tio|| ||этот||the|| ||zaimek wskazujący, coś w rodzaju rodzajnika określonego, słuchacz powinien się domyślić z kontekstu. Może oznaczać ten albo taki. (Taki to też "taen to" albo może nawet "taen ny to", jeśli jest potrzebna większa precyzja.) Zwykle najbardziej poręczne jest umieszczenie jednego "ten" gdzieś wysoko, nawet przy całym zdaniu (zobacz przykłady na tej stronie). "szesz wkoł drzwi szesz tnor klamka ny traw" - 'Tu są drzwi. Klamka (''nie:'' Ta klamka) jest zielona'. (Kwadracik pisał chyba kiedyś, że to różnica między prawdziwym rodzajnikiem, a zaimkiem wskazującym.), ~="tenr 1 ."
 
|-
 
|-
||<del>jedenastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 1 ."</del>
+
||<del>tuten</del> tentu|| || || || || || ||~="ten w tu", 'ten tu' (?)
 
|-
 
|-
||<del>dwunastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 2 ."</del>
+
||tentam|| || || || || || ||~="ten w tam", 'ten tam' (?)
 
|-
 
|-
||<del>trzynastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 3 ."</del>
+
||tamten|| || || ||тот|| || ||inny niż "ten", ="tenr 2 ."="tam ten"
 
|-
 
|-
||<del>czternastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 4 ."</del>
+
||siamten|| || || || || || ||="tenr 3 ."="siam ten"
 
|-
 
|-
||<del>piętnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 5 ."</del>
+
||owamten, wamten|| || || || || || ||="tenr 4 ."="wam ten"
 
|-
 
|-
||<del>szesnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 6 ."</del>
+
||onamten, namten|| || || || || || ||="tenr 5 ."="nam ten"
 
|-
 
|-
||<del>siedemnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 7 ."</del>
+
||si|| || || || || || ||="sinr 1.", ściśle wspomniany ostatnio
 
|-
 
|-
||<del>osiemnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 8 ."</del>
+
||sienr|| || || || || || ||="sinr ... coś", ściśle ''n''-ta od końca pełna konstrukcja (ale w sumie kiedy to się opłaca, a liczenie nie jest zbyt trudne?)
 
|-
 
|-
||<del>dziewiętnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 9 ."</del>
+
||cien|| || || || || || ||wspomniany ostatnio, coś między "ten" a "si" czy "jgo ..."
 
|-
 
|-
||<del>dwudziestu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 2 0 .", itp.</del>
+
||taki, tki|| || || || || || ||'taki', trochę ściślejsze niż "ten", raczej ogólniejsze niż "kia to", por. "jki"
 
|-
 
|-
||dokładnie|| || || || || || ||'nie więcej' przed "tle", np. "szesz zon ja tle dokładnie 2 . krak krocz" - 'Mam dokładnie dwie nogi.'
+
||otaki, tok|| || || || || || ||'taki sam, jak wskazany' (?)
 
|-
 
|-
||dośk|| || || || || || ||'nie więcej' przed liczbą, np. "szesz zon ja tle 2 . dośk krak krocz"="szesz zon ja 2 dośk krak krocz" - 'Mam dokładnie dwie nogi.'. Wychodzi "szesz 6 dośk 2 okz 4 coś", czyli 'jest sześć par w grupie czterech przedmiotów'
+
||ojtaki, tojk|| || || || || || ||'taki, jak wskazany, w okolicy, czy coś', por. "jont" (?)
 
|-
 
|-
||nyr|| || || || || || ||sprawia, że liczby tworzą liczebniki porządkowe, np. "2 3 nyr piesk"="num 2 3 . piesk" - '23. pies', ? "2 raz 3 4 nyr piesk"="2 raz num 3 4 . piesk"="2 num 3 4 . piesk" - 'dwa 34. psy'
+
||siaki, śki|| || || || || || ||'taki, jak ostatni wspomniany' (?)
 
|-
 
|-
||ryn|| || || || || || ||sprawia, że liczby tworzą liczebniki porządkowe od końca, np. "2 3 ryn piesk"="rem 2 3 . piesk" - '23. od końca piesk', ? "2 raz 3 4 ryn piesk"="2 raz rem 3 4 . piesk"="2 rem 3 4 . piesk" - 'dwa 34. od końca psy'
+
||ciaki, ćki|| || || || || || ||'taki, jak wspomniany', por. "cien" (?)
 
|-
 
|-
||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||z liczbą zatrzymuje tyle funkcji, czyli "w ǂ 1 ." to z paroma wyjątkami to samo, co "w !", a "ta ta ǂ 2 ." to niefunkcja, bo "ta ǂ 2 ." wciąż zatrzymuje funkcje; "ǂ szesz !" tworzy niefunkcję z całego zdania (ale to tworzy nieprawidłowe zdanie), a inne argumenty mogą dać inne rezultaty (ale jakie?)
+
||jakiś, kiś|| || || || ||какой-то|| ||'nie wiadomo, jaki' (nie w sensie "tki" itp.)
 
|-
 
|-
!colspan=8|przypadki, przyimki, mętne słowotwórstwo - funkcje 2-argumentowe
+
||kolwiek, lwiek, kwiek||irgend||ajn|| ||нибудь|| || ||'jakikolwiek, nie ważne, jaki' (nie w sensie "tki" itp.)
 
|-
 
|-
||der, ta||der||o||ni||та||I||ga||mianownik (podmiot), dopełniacz w odniesieniu do sytuacji, które nie oznaczają posiadania, a przypominają 'dla', np. "der ja ka mama" - moja matka, dla mnie jest matką ("tma" mogłoby być alternatywą, ale w sumie nie jest potrzebne)
+
||wiem|| || || ||кое|| || ||'mówiący wie, jaki' (?)
 
|-
 
|-
||den, tę||den||on||nye||ту||him||o||biernik
+
||wiesz|| || || || || || ||'słuchający wie, jaki' - ale z drugiej strony chyba przy każdym użyciu "ten" powinien wiedzieć (?)
 
|-
 
|-
||dem, temu, tmu||dem||als||n||тому|| || ||celownik (bardziej aktywne z dwóch dopełnień)
+
||tywiesz, twiesz|| || || || || || ||'słuchający wie, jaki, a mówiący nie wie' (?)
 
|-
 
|-
||des, tego, tgo||des||des||va||того||of|| ||dopełniacz (posesyw), ~="kę ta ... posiada ..." (o ile "posiada" będzie)
+
||<del>niniejszy</del>|| || || || || || ||np. "prawdą zon dieviel dokładnie osiem słowo niniejszy zdanie" (''w tym przykładzie "osiem" to niefunkcja - przestarzałe prowizoryczne podejście''), "w niniejszy arnia oi żre" - 'w tej stołówce (w której jestem)', "dziś"="niniejszy doba", <del>"ja"="niniejszy coś"</del>, "prawdą niniejszy der ja dziękuje" - niniejszym dziękuję
 
|-
 
|-
||pogo, pgo|| || || || || || ||(z ''pod'' i ''tego'') dopełniacz jako czyiś pracownicy, podwładni, poddani (?), "pgo ty ludź"~="acz dla ty pracuj" (a może nie zawsze), pgo ty acz fałszuj"~="acz dla ty fałszuj"
+
||<del>niniejszym</del>||<del>hiermit</del>|| || || ||<del>herby</del>|| ||?
 
|-
 
|-
||de|| || || || || || ||aŭtor
+
||niny, nin|| || || || || || ||np. "szesz zon siem dośk słowo nin zdanie", "szesz nin jor dziękuj" - 'niniejszym dziękuję' ~= "dziękuję"
 
|-
 
|-
||<del>derm, tema, tma</del>||<del>derm</del>||<del>del</del>|| ||<del>тома</del>|| || ||<del>dopełniacz w odniesieniu do sytuacji, które nie oznaczają posiadania, a przypominają dla, np. "derm ja ka mama" - moja matka, dla mnie jest matką</del> patrz "ta"
+
||tuny, tun|| || || || || || ||np. "w tun rnia oj żre" - 'w tej stołówce (w której jestem)', "dziś"="tun doba"
 
|-
 
|-
||mit, ||mit||per||nen||той, тем||with|| ||narzędnik, oznacza narzędzie itp., np. "szesz tą dło kop kop"; a czy obejmuje "jtą", "pszo" i "pszon"
+
||następujący, nacy, <del>ncy</del>, nac, nast, poniższy, <del>ższy</del>|| || || || || || ||(?)
 
|-
 
|-
||miti, itą, jtą||miti||peri|| ||итой, итем||withi|| ||narzędnik, oznacza środek, coś co się zużywa, np. "szesz jtą jdło myj myj", "szesz jtą powietrze oddycha" (a może "szesz tę powietrze oddycha")
+
||powyższy, wyższy, ższy, szy|| || || || || || ||(?)
 
|-
 
|-
||pieszo, pszo|| || || || ||wath|| ||z "idź" itp., oznacza to, (na) czym się jedzie czy płynie (jak samochód albo koń)
+
||zeszły||vorig|| || || || || ||np. zeszły rok, ="przedzeszły 1 .", "wczoraj"="zeszły doba"
 
|-
 
|-
||pszon|| || || || || || ||z "idź" itp., oznacza to, (na) czym się jedzie czy płynie (jak koła albo nogi), np. "szesz pszon noga krocz"="szesz pszon krak krocz krocz" - 'chodzi na nogach', "szesz pszon ręka krocz"="szesz pszon krak łap krocz" - 'chodzi na rękach' (nie mylić z "pszoen": "szesz ta pszoen tor krocz koń corj kolor" - 'Jakiego koloru jest koń, na którym jedziesz?'; od "pszon" jest oczywiście "pszonen")
+
||przyszły, pszły|| || || || || || ||np. przyszły rok, ="poprzyszły 1 .", "jutro"="przyszły doba"
 
|-
 
|-
||z||zusammenmit, zmit|| || ||с||togetherwith, twith|| ||'(razem) z + N', "z żad", "z nie" albo "z pżad" to 'bez'
+
||oten, ont|| || || || || || ||wskazany
 
|-
 
|-
||poŭ||ausch|| || ||пои||insh|| ||'po (język), w', np. "poŭ pollok" - 'w polloku', "poŭ ski Polska" - 'po polsku', też alfabet, np. "poŭ cyrylica" - 'cyrylicą', (?) "szersz jor poŭ Linux pracuj" - 'pracuję pod Linuksem'
+
||ojten, jont|| || || || || || ||jakoś wskazany, obecny, coś między "ont" a "ten"
 
|-
 
|-
||poŭd|| || || || || || ||'z (jakiegoś język)', np. tłumaczyć
+
||każdy, każd||jeder|| || || ||every|| ||kwantyfikator ogólny
 
|-
 
|-
||dŭop|| || || || || || ||'na (jakiś język)', np. tłumaczyć
+
||żaden, żad||kein|| || ||никакой||kno|| ||nie istnieje
 
|-
 
|-
||w||in||en||mi||в||in|| ||'w + Msc', też typu 'w środę'
+
||plusżaden, pżad||plusein, pein|| || ||плюсникакой, пникакой||plusno, pno|| ||pozytywne 'żaden', zaprzeczony kwantyfikator szczególny na końcu kwantyfikatorów szczególnych, np. "szesz tor tę pżad śnieg żre" - 'jesz, ale nie jesz śniegu' (~istnieje takie ż - "żre", że "tor ż" i nie istnieje takie ś - "śnieg", że "tę ś ż"), (?) "szesz tor tę je pżad śnieg coś żre" - 'jesz coś, co nie jest śniegiem' (~istnieje takie ż - "żre" i c - "coś", że "tor ż", "tę c ż" i nie istnieje takie ś - "śnieg", że "je ś c")
 
|-
 
|-
||od|| ||de||llo|| || || ||'z + D, skądś' (z czasownikiem), np. "od Kraków jedź" - 'jedzie z Krakowa'
+
||pewien||gewiss|| || || ||certain|| ||kwantyfikator szczególny przed ogólnymi, (?) dodatkowo "szesz ta 2 pewien kotk tę 3 myszk goń" - 'istnieją dwa koty takie, że każdy z nich goni trzy myszy' czyli 'dwa koty gonią po trzy myszy' (a może po prostu "szesz ta każd okz 2 kotk tę 3 myszk goń")
 
|-
 
|-
||do|| ||al||nna|| || || ||'w + B, dokądś, do wnętrza' (z czasownikiem), np. "do Kraków jedź" - 'jedzie do Krakowa'
+
||zwykle, kle||typisch, pisch|| || || ||typical, pical|| ||zwykle, przeciętny, użycie w praktyce ważne ale niedodefiniowane
 
|-
 
|-
||cod|| || || || || || ||'z + D, (pochodzący) skądś' (z rzeczownikiem), np. "cod Kraków acz gotuj" - 'kucharz z Krakowa'
+
||cały, cał||ganz|| || || ||whole|| ||'cały', coś jak "każd" dla jednostki, ale kiedy można tego użyć?, por. "dzdrow"
 
|-
 
|-
||cdo|| || || || || || ||'w + B, (przeznaczony) dokądś, do wnętrza' (z rzeczownikiem), np. "cdo Kraków list" - 'list do Krakowa'
+
||caławy, caław, cław|| || || || || || ||ma się do "cał" jak "kle" do "każd", np. "szesz ta cław tygrys i ny pomarańcz ny węg", "szesz ta cław ɣwon śnieg miś ny śnieg"
 
|-
 
|-
||uk|| || || || || || ||'od czegoś', np. "prawdą der ja uk stół odwrócony" - 'jestem odwrócony od stołu', "uk Kraków jedź" - 'jedzie od strony Krakowa'
+
||jaki, <del>jak</del> jki, ki|| || || || || || ||~'jaki', ogólniejsze niż "kia co", odpowiada "tki"
 
|-
 
|-
||ku|| || || || || || ||'w kierunku czegoś', np. "prawdą der ja ku stół odwrócony" - 'jestem odwrócony w stronę stołu', "ku Kraków jedź" - 'jedzie na Kraków'
+
||jakiż, jkiż, kiż|| || || || || || ||zastępuje "ki" w mowie zależnej, por. "kżeż"
 
|-
 
|-
||aŭs, iz, ęz <del>z</del>|| ||el|| || || || ||'z + D (materiał)' (z czasownikiem), np. "tę kula iz glina rób" - 'robi kulę z gliny'
+
!colspan=8|przyimki, miejsce (w czasoprzestrzeni) - funkcje 1-argumentowe
|-'
 
||wę|| ||je|| || || || ||'w (warkocz zaplatać), na (coś przerabiać)' (z czasownikiem), np. "tę ogórk wę plastr krój" - 'kroi ogórek na plasterki', por. esp. '<nowiki/>''je''<nowiki/>'
 
 
|-
 
|-
||caŭs, ciz, cęz|| || || || || || ||'z + D (materiał)' (z rzeczownikiem), np. "ciz glina kula" - 'kula z gliny'
+
||na||auf||sur|| ||на||on|| ||
 
|-
 
|-
||cwę|| || || || || || ||'(przeznaczone) na coś' (z rzeczownikiem), np. "cwę kiełbasa mięso" - 'mięso na kiełbasę'
+
||naen <del>nan</del>||aufen||suren|| ||наэн|| || ||'pod (~na którym)', np. "w naen kura grzęda" - 'grzęda pod kurą', "szesz w naen farba co" - 'co jest pod farbą'
 
|-
 
|-
||przez||durch||tra||ter||через||through|| ||'przez + B (droga)', "przez na schody idzie" - 'idzie po schodach'
+
||nak|| || || || || || ||'na (końcu)', np. "w nak smycz piesk" - 'pies na smyczy', "w nak patyk lody" - 'lody na patyku' (?)
 
|-
 
|-
||wzdłuż|| || || || || || ||
+
||między||zwischen||inter||imbe|| || || ||
 
|-
 
|-
||wpoprzek|| || || || || || ||
+
||koło, koł||neben||apud|| || || || ||koło + D, przy + Msc
 
|-
 
|-
||ażdo, żdo|| || || || || || ||np. "szensz ta Michał żdo gdy ta er kur ną ga er kur tańcz" - 'Michał tańczył aż kogut zapiał.', por. ""
+
||u||bei|| || || || || ||np. "szesz w u ty ja" - 'jestem u ciebie' (?) (a może "szesz w <del>tma</del> <ins>ta</ins> ty dom ja")
 
|-
 
|-
||ażod, żod|| || || || || || ||np. "szersz ta Wiesiek żod gdy świt siedź" - 'Wiesiek siedzi od świtu.', "szensz ta Karolina żod gdy siorm że sior zbyt bez duż płacz" - 'Karolina płakała odkąd powiedziano jej, że jest za mała.'
+
||przy ? nrzy|| || || || || || ||przy + D (dotykając) (?)
 
|-
 
|-
||przeciw||gegen||kontraux||pa||против||against|| ||'przeciw + C, z + N', niem. 'gegen', np. "przeciw mucha środek", "przeciw Niemcy walczy" (a może "tę Niemcy walczy")
+
||<del>pod</del> naden||<del>unter</del> überen||<del>sub</del> superen|| || || || ||'pod' (przeciwieństwo 'nad')
 
|-
 
|-
||zamian||imaustausch, imaus|| || ||вобмен||inexchange, inex|| ||np. odpowiadać na, sprzedawać za
+
||nad||über||super|| ||над||over|| ||
 
|-
 
|-
||dla, gwoli||für||por||ann||для||for|| ||celownik typu 'sobie a muzom', dla + D, też przedmioty, ale por. "naw", "jca" itp.
+
||<del>za</del> przeden|| ||<del>malantaux</del> antauxen|| || ||overen|| ||'za' (przestrzeń)
 
|-
 
|-
||o||um||pri|| ||о||about|| ||'o + B, o + Msc'
+
||przed|| ||antaux|| || || || ||'przed' + N (przestrzeń)
 
|-
 
|-
||że||dass||ke|| ||чтоо||thatt|| ||~'który znaczy, że'
+
||<del>przede</del> poen, pon||nachen||antauxs||epe||посльеэн||afteren|| ||'przed' + N (czas)
 
|-
 
|-
||żen|| || || || || || ||~="że wong"="że wong"
+
||po <del>przedeen</del>||nach||<del>malantauxs</del> antauxsen|| ||послье||after|| ||'po' + Msc (czas)
 
|-
 
|-
||żer|| || || || || || ||~="że wter"="że wter"
+
||wew|| || || || || || ||'w' + Msc, wewnątrz pojemnika (?)
 
|-
 
|-
||żen|| || || || || || ||~="że wpot"="że wpot"
+
||poza||außer|| || || || || ||'poza' + N
 
|-
 
|-
||żek|| || || || || || ||~="że wkoł"="że wkoł"
+
||blisko, blisk||nah|| || || || || ||np. "szesz w blisk Kraków chom" - 'Blisko Krakowa jest chomik.'
 
|-
 
|-
||byże, byż|| || || || || || ||'żeby', niem. '<nowiki/>''dass''<nowiki/>' (np. 'chcę, żeby', 'proszę, żeby', 'rozkaz, żeby'), kiedy nie wiadomo, czy ma być "tę" czy "że"<del>, zlikwidować jak "tma"?</del>
+
||daleko, dlko, dko||weg|| || || || || ||np. "szesz w dko Kraków chom" - 'Daleko od Krakowa jest chomik.', "czy od dko tu tor jedź" - 'Czy jedziesz z daleka?'
 
|-
 
|-
||zo|| ||kun|| || || || ||'z + N, o + Msc, którego częścią jest', też czasowniki, często używana odwrotność "zon", np. "zon ja ręka" - 'moja ręka', "zon metro pociąg" - 'pociąg metra', niem. 'dazu gehört'
+
||kiedy, gdy||wenn||kiam|| ||когда||when|| ||'wtedy, kiedy jest/był/będzie' (pytanie to "w gdy co")
 
|-
 
|-
||zza|| || || ||из-за?|| || ||sztywne 'bo', np. "szesz jor zza boi drży" - 'drżę za strachu', "szesz jor zza ty dumny" - 'jestem z ciebie dumny' (a może "szesz jor torn dumny"), "szesz jor zza i chlebk wod żyj" - 'żyję o chlebie i wodzie' (?), jak potraktować "potyka" (zob.)
+
||gdzie||wo||kie|| ||где||where|| ||'tam, gdzie jest/był/będzie' (pytanie to "w gdzie co")
 
|-
 
|-
||izza, jza ?|| || || || || || ||odpowiednik "zza" jako sztywny przypadek, np. "jza potyk"-'potykać się o' (?)
+
||trag, ubr||trag|| || || || || ||~'na' (ubranie), np. "szesz ta w ubr ja piżama ny nieb"
 
|-
 
|-
||py|| || || || || || ||rosyjskie 'по' jako '(egzamin) z' i '(mistrzostwa) w' (?)
+
||tragen, ubren||tragen|| || || || || ||~'w' (ubranie), np. "szesz ta w ubren kia ny krew bluza ę czło bez duż"
 
|-
 
|-
||je||is||es||na||е|| ||desu||'[który] jest (kiedykolwiek?)', ?="jer hacz em"
+
||za|| || || || || || ||'za' + B (czas, ileś np. minut od teraz)
 
|-
 
|-
||jer|| || || || || || ||'[który] jest (w chwili, o której mowa)', ?~="je hacz w gdy to em", "szesz jor tę kia wter em motyl '''hacz em''' gąsienica w gdy sior em poczwarka widź"="szesz jor tę kia wter jes je motyl li '''hacz em''' gąsienica w gdy sior jes je poczwarka li widź"="szesz jor tę kia wter em motyl je gąsienica poczwarka widź" - 'Widziałem coś, co było gąsienicą, a teraz jest motylem, kiedy było poczwarką' czyli 'Widziałem poczwarkę, która była gąsienicą, a teraz jest motylem.' ?
+
||<del>temu</del> zaen|| || || || || || ||... 'temu' (czas)
 
|-
 
|-
||mi||mir|| || || || || ||dotyczy warunków odczuwanych przez kogoś, "szesz mi ja ciep" - 'jest mi ciepło', "szesz mi ty ciep" - 'jest ci ciepło', por. "jo", "wrażeń"
+
!colspan=8|liczebniki itp. - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||<del>nan</del> naw|| || || || || || ||'na' w znaczeniu w stylu "wen win", np. "naw żniwa gdy coś"="wen win żniwa gdy coś" - 'czas na żniwa', por. "jca", "rnia"
+
||okaz, okz|| || || || || || ||np. "je kto okz 2 ka brat" - 'która z dwu sióstr', może też jako trochę inne znaczenie "okz my"="nas", "okz mwy"="nwas", "okz wy"="was"
 
|-
 
|-
||jako, ko||als||kiels|| || ||as|| ||
+
||raz|| || || || || || ||="tle 1 ." ? "tle dokładnie 1 .", bez tego może równie dobrze chodzić o liczbę pojedynczą jak i mnogą (?) (ale czy domyślnie nie mówimy, że istnieje jeden, chociaż "ten" może utworzyć grupę), przy okazji może dzielić liczby, np. "1 1 raz 2 5 0 kotk" - 'jedenaście dwieście pięćdziesiątek kotów'
 
|-
 
|-
||kjak|| || || || || || ||'jak' jako 'jeśli' lub 'kiedy' (lub oba naraz)
+
||mno|| || || || || || ||liczba mnoga, ="tle kilk"
 
|-
 
|-
||według, weg|| ||laux|| || || || ||
+
||<del>wiele, wle ?</del> wielu, wlu|| || || || || || ||="tle dżo"
 
|-
 
|-
||dieviel, tyle, tle||dieviel||da|| ||столько|| || ||liczebnik, odwrotnie niż esp. '<nowiki/>''da''<nowiki/>', też "tle 2 . gotuj"="2 gotuj" - 'gotować dwa razy'
+
||<del>bezwiele, bwle, ble ?</del> bezwielu, bwlu, blu|| || || || || || ||="tle bez dżo"
 
|-
 
|-
||nieviel, nyle, nle|| || || || || || ||np. "nle tle 2 . rok (ość?) <del>stary</del> <ins>bez młody</ins>" - 'ma dwa lata', "nle tle 3 . metr (ość?) długi" - 'długi na trzy metry', "szesz ta Mateusz nle tle 5 . cent metr niż Marek wysoki" - 'Mateusz jest o pięć centymetrów wyższy niż Marek', por. "nlet", "nlel"
+
||<del>dwaj</del>|| || || || || || ||<del>="tle 2 ."</del>
 
|-
 
|-
|||| || || ||ать|| || ||"czy ta on ać tę li żre idź" - 'Czy on idzie zostać zjedzonym?' (?), domyślne "ta li", np. "ać żre idź" - 'idzie jeść', też sztywne 'żeby', np. "ać pokój walczy" - 'walczy o pokój'
+
||<del>trzej</del>|| || || || || || ||<del>="tle 3 ."</del>
 
|-
 
|-
||jać ?|| || || || || || ||odpowiednik "" jako przypadek, np. ? (?), a co z 'iść po chleb' i iść na jagody'?
+
||<del>czterej</del>|| || || || || || ||<del>="tle 4 ."</del>
 
|-
 
|-
||ąc|| || || || || || ||imiesłów, kiedy np. "je", "w kiedy" ani "zo" nie pasuje; raczej angielskie '<nowiki/>''by singing''<nowiki/>' niż '<nowiki/>''singing''<nowiki/>'; a może przy podmiocie, z grubsza jako "ko hacz"
+
||<del>pięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 5 ."</del>
 
|-
 
|-
||niż|| ||ol|| || ||than|| ||porównanie (stopień wyższy), <del>uzupełnione przez "tol"</del> <ins>skrót od "niź ta ... li", np. "niż piesk wesoł" - 'weselszy niż pies'</ins>
+
||<del>sześciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 6 ."</del>
 
|-
 
|-
||ninż|| || || || || || ||skrót od "niź tę ... li"
+
||<del>siedmiu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 7 ."</del>
 
|-
 
|-
||niumż|| || || || || || ||skrót od "niź tmu ... li"
+
||<del>ośmiu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 8 ."</del>
 
|-
 
|-
||<del>taw,</del> jacz|| || || || || || ||porównanie, skrót od "jak ta ... li", np. "jacz piesk wesoł" - 'wesoły jak pies', "jacz słońce światło" - 'światło słoneczne (takie jak słońca)'
+
||<del>dziewięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 9 ."</del>
 
|-
 
|-
||jancz|| || || || || || ||skrót od "jak tę ... li"
+
||<del>dziesięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 0 ."</del>
 
|-
 
|-
||jomcz|| || || || || || ||skrót od "jak tmu ... li"
+
||<del>jedenastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 1 ."</del>
 
|-
 
|-
||ziacz|| || || || || || ||ściślejsze porównanie, skrót od "ziak ta ... li"
+
||<del>dwunastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 2 ."</del>
 
|-
 
|-
||ziancz|| || || || || || ||skrót od "ziak tę ... li"
+
||<del>trzynastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 3 ."</del>
 
|-
 
|-
||ziomcz|| || || || || || ||skrót od "ziak tmu ... li"
+
||<del>czternastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 4 ."</del>
 
|-
 
|-
||im||je|| || || || || ||np. "szesz im ta domk duż ta si domk drogi" - 'Im dom jest większy, tym droższy.'
+
||<del>piętnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 5 ."</del>
 
|-
 
|-
||ów|| || || ||ов|| || ||skrót od "kia owy", mętny dopełniacz
+
||<del>szesnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 6 ."</del>
 
|-
 
|-
||numer, num||numer||numer|| ||номер||number|| ||liczebnik porządkowy
+
||<del>siedemnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 7 ."</del>
 
|-
 
|-
||remun, mun, rem||remun||remun|| ||ремон||rebmun|| ||liczebnik porządkowy od końca, np. "remun 1 ." - 'ostatni', "remun 2 ." - 'drugi od końca' ?
+
||<del>osiemnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 8 ."</del>
 
|-
 
|-
||ywo, ɣwo|| ||s ? es|| || ||es ?|| ||wyrazy złożone niezachowujące znaczenia drugiego członu, np. "ɣwo wod lilia" <del>("ɣwo wod kby lilia"?)</del> - lilia wodna, "ɣwo ręka but" ("ɣwo łap but" skoro "ręka" to "krak łap") <del>("ɣwo ręka kby but"?)</del> - rękawiczka <del>(a może jednak "ica ręk")</del>, <del>"ɣwo żab płyń" - pływanie żabką</del>
+
||<del>dziewiętnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 9 ."</del>
 
|-
 
|-
||ywy, ɣwy|| || ||ess ?|| ||ess ?|| ||wyrazy złożone zachowujące znaczenie drugiego członu, np. "ɣwy żab płyń" - 'pływanie żabką'
+
||<del>dwudziestu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 2 0 .", itp.</del>
 
|-
 
|-
||ywon, ɣwon|| || || || || || ||="ɣwo ny"
+
||dokładnie|| || || || || || ||'nie więcej' przed "tle", np. "szesz zon ja tle dokładnie 2 . krak krocz" - 'Mam dokładnie dwie nogi.'
 
|-
 
|-
||ywyn, ɣwyn|| || || || || || ||="ɣwy ny"
+
||conajmniej|| || || || || || ||(?) przed "tle"
 
|-
 
|-
||najz||ste|| || || || || ||stopień najwyższy dla danego zbioru, np. "najz duży małpa" - 'największa małpa', "najz kappa bę ba jor lubk piłk" - 'moja ulubiona piłka'; por. "naj"
+
||dośk|| || || || || || ||'nie więcej' przed liczbą, np. "szesz zon ja tle 2 . dośk krak krocz"="szesz zon ja 2 dośk krak krocz" - 'Mam dokładnie dwie nogi.'. Wychodzi "szesz 6 dośk 2 okz 4 coś", czyli 'jest sześć par w grupie czterech przedmiotów'
 
|-
 
|-
||jakna, kna|| || || || || || ||stosunkowo, np. "kna duż myszk" - 'duża (jak na mysz) mysz', (?) "szesz ta kle kna ɣwoś dob pirat bez dob" - 'typowy dobry pirat jest zły'
+
||nyr|| || || || || || ||sprawia, że liczby tworzą liczebniki porządkowe, np. "2 3 nyr piesk"="num 2 3 . piesk" - '23. pies', ? "2 raz 3 4 nyr piesk"="2 raz num 3 4 . piesk"="2 num 3 4 . piesk" - 'dwa 34. psy'
 
|-
 
|-
||niź|| || || || || || ||stopień wyższy, uzupełnione przez "li", np. "prawdą den ty niź den Karol li der ja lubi" - 'lubię cię bardziej niż Karola'
+
||ryn|| || || || || || ||sprawia, że liczby tworzą liczebniki porządkowe od końca, np. "2 3 ryn piesk"="rem 2 3 . piesk" - '23. od końca piesk', ? "2 raz 3 4 ryn piesk"="2 raz rem 3 4 . piesk"="2 rem 3 4 . piesk" - 'dwa 34. od końca psy'
 
|-
 
|-
||jak||wie||kiel|| ||как||like|| ||porównanie uzupełnione przez "li", np. "jak ta chom li piszcz" - 'piszczenie jak chomik' (="jacz chom piszcz")
+
!colspan=8|przypadki, przyimki, przyimkopodobne spójniki itp. - funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||ziak|| || || || || || ||ściślejsze porównanie uzupełnione przez "li", ale jak właściwie działa
+
||der, ta||der||o||ni||та||I||ga||mianownik (podmiot), dopełniacz w odniesieniu do sytuacji, które nie oznaczają posiadania, a przypominają 'dla', np. "ta ja ka mam" - moja matka, dla mnie jest matką ("tma" mogłoby być alternatywą, ale w sumie nie jest potrzebne)
 
|-
 
|-
||hnacz|| || || || || || ||np. "hnacz bem" to "kmu ... coś", zob. "heń" i "hacz"
+
||den, tę||den||on||nye||ту||him||o||biernik
 
|-
 
|-
||lnacz|| || || || || || ||~="je ludź hnacz", np. "lnacz bem" to "kmu ... ludź", zob. "leń" i "lacz"
+
||dem, temu, tmu||dem||als||n||тому|| || ||celownik (bardziej aktywne z dwóch dopełnień)
 
|-
 
|-
||nacz|| || || || || || ||do czegoś służy; por. "acz", "enie"; np. "nacz w na ! siedzi" - 'miejsce do siedzenia', (?) "nacz <del>derm</del> <ins>der</ins> syn"="mama", "nacz <del>derm</del> <ins>der</ins> je A syn"="<del>derm</del> <ins>der</ins> A mama"
+
||des, tego, tgo||des||des||va||того||of|| ||dopełniacz (posesyw), ~="kę ta ... posiada ..." (o ile "posiada" będzie)
 
|-
 
|-
||nący, ɣnąc, nąc|| || || || || || ||do czegoś służy (czasownik), "szesz ta herbat ɣnąc bę pij" - 'herbata służu do picia (jej)' ~="szesz je herbat eń pij" - 'herbata jest piciem (napojem)'
+
||pogo, pgo|| || || || || || ||(z ''pod'' i ''tego'') dopełniacz jako czyiś pracownicy, podwładni, poddani (?), "pgo ty ludź"~="acz dla ty pracuj" (a może nie zawsze), pgo ty acz fałszuj"~="acz dla ty fałszuj"
 
|-
 
|-
||<del>poza</del> pona|| || || || || || ||np. "szensz w pona 2 godzina mecz ta on do <del>tma</del> <ins>ta</ins> się dom wróć" - 'dwie godziny po meczu wrócił do domu', "pona A B"="nlel A po ! B"
+
||de|| || || || || || ||aŭtor
 
|-
 
|-
||ponaen, ponan|| || || || || || ||np. "szensz w ponan 2 godzina mecz ta on do ten stadion idź" - 'dwie godziny przed meczem przyjechał na stadion', "ponan A B"="nlel A pon ! B"
+
||<del>derm, tema, tma</del>||<del>derm</del>||<del>del</del>|| ||<del>тома</del>|| || ||<del>dopełniacz w odniesieniu do sytuacji, które nie oznaczają posiadania, a przypominają dla, np. "tma ja ka mam" - moja matka, dla mnie jest matką</del> patrz "ta"
 
|-
 
|-
||poprzyszły|| || || || || || ||np. "poprzyszły 2. doba"="pojutrze"
+
||mit, tą||mit||per||nen||той, тем||with|| ||narzędnik, oznacza narzędzie itp., np. "szesz tą dło kop kop"; a czy obejmuje "jtą", "pszo" i "pszon"
 
|-
 
|-
||przedzeszły|| || || || || || ||np. "przedzeszły 2. doba"="przedwczoraj"
+
||miti, itą, jtą||miti||peri|| ||итой, итем||withi|| ||narzędnik, oznacza środek, coś co się zużywa, np. "szesz jtą jdło myj myj", "szesz jtą powietrze oddycha" (a może "szesz tę powietrze oddycha")
 
|-
 
|-
||takiże, tże|| || || || || || ||uzupełnione przez "li", np. "tże jor oj ta li krocz tornistr" - 'tornister, który noszę', "kia" itp. ~="tże ta li" itp.
+
||pieszo, pszo|| || || || ||wath|| ||z "idź" itp., oznacza to, (na) czym się jedzie czy płynie (jak samochód albo koń)
 
|-
 
|-
||jego, jgo||sein|| || ||его||his|| ||to, co ktoś nazywa jakoś, np. "jgo Marysia " taen ny niebo wyś kafelek '" - 'to, co Marysia nazywa "taen ny niebo owyś kafelek" (niebieskie kafelkowe coś)', "jgo on" odpowiada polskiemu "jego" w tym znaczeniu, zob. "twój"
+
||pszon|| || || || || || ||z "idź" itp., oznacza to, (na) czym się jedzie czy płynie (jak koła albo nogi), np. "szesz pszon noga krocz"="szesz pszon krak krocz krocz" - 'chodzi na nogach', "szesz pszon ręka krocz"="szesz pszon krak łap krocz" - 'chodzi na rękach' (nie mylić z "pszoen": "szesz ta pszoen tor krocz koń corj kolor" - 'Jakiego koloru jest koń, na którym jedziesz?'; od "pszon" jest oczywiście "pszonen")
 
|-
 
|-
||sinr|| || || || || || ||pierwszy argument to liczba, drugi to rzeczownik, oznacza ściśle ''n''-te od końca użycie rzeczownika, np. "szensz ta er czło tę kia ga piesk er czło widź szensz bo to ta sienr 2 . czło o mno kotk ną myśl" - 'Mężczyzna zobaczył mężczyznę, który szczekał. Dlatego pierwszy mężczyzna pomyślał o kotach.'; por. "si", "sienr", "się"
+
||pszow|| || || || || || ||z "idź" itp., oznacza miejsce w pojeździe zajmowane przez przemieszczającego się (jak fotel w samochodzie czy plecak, w którym są niesione książki), np. "szesz ta Jaś pszo pociąg pszon skr kółk pszow pod fotel od Toruń do Poznań wzdłuż tor jedź"-'Jaś jedzie pociągiem na kołach pod fotelem z Torunia do Poznania po torach.', "ta A pszow B idź"~="ta i A wen się B idź"
 
|-
 
|-
||ilil|| || || || || || ||definiuje użycie "lili" zamiast "li", np. "tże ilil 1 . ta kę ta Marek niź ta Karol tę tgo się kotk li lubk piesk oj ta lili 1 . krocz piłk" - 'piłka niesiona przez psa, którego Marek lubi bardziej niż Karol swojego kota'
+
||z||zusammenmit, zmit|| || ||с||togetherwith, twith|| ||'(razem) z + N', "z żad", "z nie" albo "z pżad" to 'bez'
 
|-
 
|-
||blili|| || || || || || ||np. "blili bę 1 ." ma się do "bli bę" jak "lili 1 ." do "li", np. "jes ilil 1 . ta kia jacz jak w lili 1 . li ryb coś ny wod piesk tę blili bę 1 . goń" - 'pies mokry jak ryba, która jest jak w (argumencie przy "ta"), goni (argument przy "")'
+
||poŭ||ausch|| || ||пои||insh|| ||="ŭoŭ w !", 'po (język), w (itp.)', np. "poŭ pollok" - 'w polloku', "poŭ ski Polska" - 'po polsku', też alfabet, np. "poŭ cyrylica" - 'cyrylicą', "szersz jor poŭ Linux pracuj" - 'pracuję pod Linuksem', "siesz fikt ta koń poŭ takt oj ta ogon nieś" - ''Fikcyjnie koń macha ogonem.'
 
|-
 
|-
||żeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania itp. do mowy zależnej, "żeż 1 . co"="cóż", "żeż 1 . to"="toż", "szesz ta kto że ta któż że ta żeż 2 . kto tę cóż gotuj pyta pyta" - ~'kto się pyta ˛ kto się pyta ˛ kto gotuje , i o gotowanie czego się pyta' [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=349.0], wyspecjalizowana forma "eże"
+
||poŭd|| || || || || || ||="ŭoŭ od !", 'z (jakiegoś język itp.)', np. tłumaczyć, por. "gidź"
 
|-
 
|-
||czyżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania do mowy zależnej, "czyżeż 1 ."="czyż", skrót od "kżeż ... czy !"
+
||dŭop|| || || || || || ||="ŭoŭ do !", 'na (jakiś język itp.)', np. tłumaczyć, por. "gidź"
 
|-
 
|-
||tenr|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "ten" i "tamten", np. "siesz jor tę i ten piłk i tamten piłk tenr 3 . piłk bierz" - 'Biorę tę, tamtą i siamtą piłkę.', "tenr 1 ."="ten", "tenr 2 ."="tamten", "tenr 3 ."="siamten", "tenr 4 ."="wamten", "tenr 5 ."="namten", ="tamr ... ten"
+
||<del>przoŭ</del> przeŭ|| || || || || || ||="ŭoŭ przez !" to funkcja dwuargumentowa, jak w "czy przeŭ UTF-32 coś" - 'Czy robi się coś przez UTF-32?' (raczej podobno tak, np. konwertuje), por. "gidź", nie mylić z "pszoł"
 
|-
 
|-
||tamr|| || || || || || ||jeszcze inny (tylko sugeruje), "tamr ... on"="tonr", "onr ... ten"="tenr" itp., "tamr 1 ." nic nie znaczy, "tamr 2 ."="tam", "tamr 3 ."="siam", "tamr 4 ."="wam", "tamr 5 ."="wam"
+
||w||in||en||mi||в||in|| ||'w + Msc', też typu 'w środę'
 
|-
 
|-
||pamr|| || || || || || ||inny niż "tamr" z odpowiednim numerem, ~="je pżad si tamr A B B"
+
||od|| ||de||llo|| || || ||'z + D, skądś' (z czasownikiem), np. "od Kraków jedź" - 'jedzie z Krakowa'
 
|-
 
|-
||tnor|| || || || || || ||="ta ten"
+
||do|| ||al||nna|| || || ||'w + B, dokądś, do wnętrza' (z czasownikiem), np. "do Kraków jedź" - 'jedzie do Krakowa'
 
|-
 
|-
||tnorn|| || || || || || ||="tę ten"
+
||cod|| || || || || || ||'z + D, (pochodzący) skądś' (z rzeczownikiem), np. "cod Kraków acz gotuj" - 'kucharz z Krakowa'
 
|-
 
|-
||tnorm|| || || || || || ||="tmu ten"
+
||cdo|| || || || || || ||'w + B, (przeznaczony) dokądś, do wnętrza' (z rzeczownikiem), np. "cdo Kraków list" - 'list do Krakowa'
 
|-
 
|-
||tnors|| || || || || || ||="tgo ten"
+
||uk|| || || || || || ||'od czegoś', np. "szesz jor uk stół odwrócony" - 'jestem odwrócony od stołu', "uk Kraków jedź" - 'jedzie od strony Krakowa'
 
|-
 
|-
||tnonz|| || || || || || ||="zon ten"
+
||ku|| || || || || || ||'w kierunku czegoś', np. "szesz jor ku stół odwrócony" - 'jestem odwrócony w stronę stołu', "ku Kraków jedź" - 'jedzie na Kraków'
 
|-
 
|-
||tnorw|| || || || || || ||="ów ten"
+
||aŭs, iz, ęz <del>z</del>|| ||el|| || || || ||'z + D (materiał)' (z czasownikiem), np. "tę kula iz glina rób" - 'robi kulę z gliny'
 +
|-'
 +
||wę|| ||je|| || || || ||'w (warkocz zaplatać), na (coś przerabiać)' (z czasownikiem), np. "tę ogórk wę plastr krój" - 'kroi ogórek na plasterki', por. esp. '<nowiki/>''je''<nowiki/>'
 
|-
 
|-
||tnorj|| || || || || || ||="je ten"
+
||caŭs, ciz, cęz|| || || || || || ||'z + D (materiał)' (z rzeczownikiem), np. "ciz glina kula" - 'kula z gliny'
 
|-
 
|-
||śnor|| || || || || || ||="ta si"
+
||cwę|| || || || || || ||'(przeznaczone) na coś' (z rzeczownikiem), np. "cwę kiełbasa mięso" - 'mięso na kiełbasę'
 
|-
 
|-
||śnorn|| || || || || || ||="tę si"
+
||przez||durch||tra||ter||через||through|| ||'przez + B (droga)', "przez na schody idzie" - 'idzie po schodach'
 
|-
 
|-
||śnorm|| || || || || || ||="tmu si"
+
||wzdłuż|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
||śnors|| || || || || || ||="tgo si"
+
||wpoprzek|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
||śnonz|| || || || || || ||="zon si"
+
||ażdo, żdo|| || || || || || ||np. "szensz ta Michał żdo gdy ta er kur ną ga er kur tańcz" - 'Michał tańczył aż kogut zapiał.', por. "aż"
 
|-
 
|-
||śnorw|| || || || || || ||="ów si"
+
||ażod, żod|| || || || || || ||np. "szersz ta Wiesiek żod gdy świt siedź" - 'Wiesiek siedzi od świtu.', "szensz ta Karolina żod gdy siorm że sior zbyt bez duż płacz" - 'Karolina płakała odkąd powiedziano jej, że jest za mała.'
 
|-
 
|-
||śnorj|| || || || || || ||="je si"
+
||przeciw||gegen||kontraux||pa||против||against|| ||'przeciw + C, z + N', niem. 'gegen', np. "przeciw mucha środek", "przeciw Niemcy walczy" (a może "tę Niemcy walczy")
 
|-
 
|-
!colspan=8|przyimki, miejsce (w czasoprzestrzeni) - funkcje 1-argumentowe
+
||zamian||imaustausch, imaus|| || ||вобмен||inexchange, inex|| ||np. odpowiadać na, sprzedawać za
 
|-
 
|-
||na||auf||sur|| ||на||on|| ||
+
||dla, gwoli||für||por||ann||для||for|| ||celownik typu 'sobie a muzom', dla + D, też przedmioty, ale por. "naw", "jca" itp.
 
|-
 
|-
||naen <del>nan</del>||aufen||suren|| ||наэн|| || ||'pod (~na którym)', np. "w naen kura grzęda" - 'grzęda pod kurą', "szesz w naen farba co" - 'co jest pod farbą'
+
||o||um||pri|| ||о||about|| ||'o + B, o + Msc'
 
|-
 
|-
||nak|| || || || || || ||'na (końcu)', np. "w nak smycz piesk" - 'pies na smyczy', "w nak patyk lody" - 'lody na patyku' (?)
+
||zo|| ||kun|| || || || ||'z + N, o + Msc, którego częścią jest', też czasowniki, często używana odwrotność "zon", np. "zon ja ręka" - 'moja ręka', "zon metro pociąg" - 'pociąg metra', niem. 'dazu gehört'
 
|-
 
|-
||między||zwischen||inter||imbe|| || || ||
+
||że||dass||ke|| ||чтоо||thatt|| ||~'który znaczy, że'
 
|-
 
|-
||koło, koł|| ||apud|| || || || ||koło + D, przy + Msc
+
||żen|| || || || || || ||~="że wong"="że wong"
 
|-
 
|-
||u||bei|| || || || || ||np. "prawdą w u ty ja" - 'jestem u ciebie' (?) (a może "prawdą w <del>derm</del> <ins>der</ins> ty dom ja")
+
||żer|| || || || || || ||~="że wter"="że wter"
 
|-
 
|-
||przy ? nrzy|| || || || || || ||przy + D (dotykając) (?)
+
||żen|| || || || || || ||~="że wpot"="że wpot"
 
|-
 
|-
||<del>pod</del> naden||<del>unter</del> überen||<del>sub</del> superen|| || || || ||'pod' (przeciwieństwo 'nad')
+
||żek|| || || || || || ||~="że wkoł"="że wkoł"
 
|-
 
|-
||nad||über||super|| ||над||over|| ||
+
||byże, byż|| || || || || || ||'żeby', niem. '<nowiki/>''dass''<nowiki/>' (np. 'chcę, żeby', 'proszę, żeby', 'rozkaz, żeby'), kiedy nie wiadomo, czy ma być "tę" czy "że"<del>, zlikwidować jak "tma"?</del>
 
|-
 
|-
||<del>za</del> przeden|| ||<del>malantaux</del> antauxen|| || ||overen|| ||'za' (przestrzeń)
+
||zza|| || || ||из-за?|| || ||sztywne 'bo', np. "szesz jor zza boi drży" - 'drżę za strachu', "szesz jor zza ty dumny" - 'jestem z ciebie dumny' (a może "szesz jor torn dumny"), "szesz jor zza i chlebk wod żyj" - 'żyję o chlebie i wodzie' (?), jak potraktować "potyka" (zob.)
 
|-
 
|-
||przed|| ||antaux|| || || || ||'przed' + N (przestrzeń)
+
||izza, jza ?|| || || || || || ||odpowiednik "zza" jako sztywny przypadek, np. "jza potyk"-'potykać się o' (?)
 
|-
 
|-
||<del>przede</del> poen, pon||nachen||antauxs||epe||посльеэн||afteren|| ||'przed' + N (czas)
+
||py|| || || || || || ||rosyjskie 'по' jako '(egzamin) z' i '(mistrzostwa) w' (?)
 
|-
 
|-
||po <del>przedeen</del>||nach||<del>malantauxs</del> antauxsen|| ||послье||after|| ||'po' + Msc (czas)
+
||je||is||es||na||е|| ||desu||'[który] jest (kiedykolwiek?)', ?="jer hacz em"
 
|-
 
|-
||wew|| || || || || || ||'w' + Msc, wewnątrz pojemnika (?)
+
||jer|| || || || || || ||'[który] jest (w chwili, o której mowa)', ?~="je hacz w gdy to em", "szesz jor tę kia wter em motyl '''hacz em''' gąsienica w gdy sior em poczwarka widź"="szesz jor tę kia wter jes je motyl li '''hacz em''' gąsienica w gdy sior jes je poczwarka li widź"="szesz jor tę kia wter em motyl je gąsienica poczwarka widź" - 'Widziałem coś, co było gąsienicą, a teraz jest motylem, kiedy było poczwarką' czyli 'Widziałem poczwarkę, która była gąsienicą, a teraz jest motylem.' ?
 
|-
 
|-
||poza||außer|| || || || || ||'poza' + N
+
||mi||mir|| || || || || ||dotyczy warunków odczuwanych przez kogoś, "szesz mi ja ciep" - 'jest mi ciepło', "szesz mi ty ciep" - 'jest ci ciepło', por. "jo", "wrażeń"
 
|-
 
|-
||blisko, blisk|| || || || || || ||np. "szesz w blisk Kraków chom" - 'Blisko Krakowa jest chomik.'
+
||<del>nan</del> naw|| || || || || || ||'na' w znaczeniu w stylu "wen win", np. "naw żniwa gdy coś"="wen win żniwa gdy coś" - 'czas na żniwa', por. "jca", "rnia"
 
|-
 
|-
||daleko, dlko, dko|| || || || || || ||np. "szesz w dko Kraków chom" - 'Daleko od Krakowa jest chomik.', "czy od dko tu tor jedź" - 'Czy jedziesz z daleka?'
+
||jako, ko||als||kiels|| || ||as|| ||
 
|-
 
|-
||kiedy, gdy||wenn||kiam|| ||когда||when|| ||
+
||kjak|| || || || || || ||'jak' jako 'jeśli' lub 'kiedy' (lub oba naraz)
 
|-
 
|-
||gdzie||wo||kie|| ||где||where|| ||
+
||według, weg|| ||laux|| || || || ||'według (kogoś)', por "zniez"
 
|-
 
|-
||trag, ubr||trag|| || || || || ||~'na' (ubranie), np. "szesz ta w ubr ja piżama ny nieb"
+
||zgodniez, zgniez, zniez|| || || || || || ||'według (np. chęci, jakiegoś kryterium), zgodnie z', por. 'weg'
 
|-
 
|-
||tragen, ubren||tragen|| || || || || ||~'w' (ubranie), np. "szesz ta w ubren kia ny krew bluza ę czło bez duż"
+
||dieviel, tyle, tle||dieviel||da|| ||столько|| || ||liczebnik, odwrotnie niż esp. '<nowiki/>''da''<nowiki/>', też "tle 2 . gotuj"="2 gotuj" - 'gotować dwa razy'
 
|-
 
|-
||za|| || || || || || ||'za' + B (czas, ileś np. minut od teraz)
+
||nieviel, nyle, nle|| || || || || || ||np. "nle tle 2 . rok (ość?) <del>stary</del> <ins>bez młody</ins>" - 'ma dwa lata', "nle tle 3 . metr (ość?) długi" - 'długi na trzy metry', "szesz ta Mateusz nle tle 5 . cent metr niż Marek wysoki" - 'Mateusz jest o pięć centymetrów wyższy niż Marek', por. "nlet", "nlel"
 
|-
 
|-
||<del>temu</del> zaen|| || || || || || ||... 'temu' (czas)
+
|||| || || ||ать|| || ||"czy ta on ać tę li żre idź" - 'Czy on idzie zostać zjedzonym?' (?), domyślne "ta li", np. "ać żre idź" - 'idzie jeść', też sztywne 'żeby', np. "ać pokój walczy" - 'walczy o pokój'
 
|-
 
|-
!colspan=8|kwantyfikatory itp. - funkcje 1-argumentowe
+
||jać ?|| || || || || || ||odpowiednik "ać" jako przypadek, np. ? (?), a co z 'iść po chleb' i 'iść na jagody'?
 
|-
 
|-
||ten||dies||tio|| ||этот||the|| ||zaimek wskazujący, coś w rodzaju rodzajnika określonego, słuchacz powinien się domyślić z kontekstu. Może oznaczać ten albo taki. (Taki to też "taen to" albo może nawet "taen ny to", jeśli jest potrzebna większa precyzja.) Zwykle najbardziej poręczne jest umieszczenie jednego "ten" gdzieś wysoko, nawet przy całym zdaniu (zobacz przykłady na tej stronie). "szesz wkoł drzwi szesz ta ten klamka ny traw" - 'Tu są drzwi. Klamka (''nie:'' Ta klamka) jest zielona'. (Kwadracik pisał chyba kiedyś, że to różnica między prawdziwym rodzajnikiem, a zaimkiem wskazującym.), ~="tenr 1 ."
+
||ąc|| || || || || || ||imiesłów, kiedy np. "je", "w kiedy" ani "zo" nie pasuje; raczej angielskie '<nowiki/>''by singing''<nowiki/>' niż '<nowiki/>''singing''<nowiki/>'; a może przy podmiocie, z grubsza jako "ko hacz"
 
|-
 
|-
||<del>tuten</del> tentu|| || || || || || ||~="ten w tu", 'ten tu' (?)
+
||niż|| ||ol|| || ||than||yori||porównanie (stopień wyższy), <del>uzupełnione przez "tol"</del> <ins>skrót od "niź ta ... li", np. "niż piesk wesoł" - 'weselszy niż pies'</ins>
 
|-
 
|-
||tentam|| || || || || || ||~="ten w tam", 'ten tam' (?)
+
||ninż|| || || || || || ||skrót od "niź tę ... li"
 
|-
 
|-
||tamten|| || || ||тот|| || ||inny niż "ten", ="tenr 2 ."="tam ten"
+
||niumż|| || || || || || ||skrót od "niź tmu ... li"
 
|-
 
|-
||siamten|| || || || || || ||="tenr 3 ."="siam ten"
+
||<del>taw,</del> jacz|| || || || || || ||porównanie, skrót od "jak ta ... li", np. "jacz piesk wesoł" - 'wesoły jak pies', "jacz słońce światło" - 'światło słoneczne (takie jak słońca)'
 
|-
 
|-
||owamten, wamten|| || || || || || ||="tenr 4 ."="wam ten"
+
||jancz|| || || || || || ||skrót od "jak tę ... li"
 
|-
 
|-
||onamten, namten|| || || || || || ||="tenr 5 ."="nam ten"
+
||jomcz|| || || || || || ||skrót od "jak tmu ... li"
 
|-
 
|-
||si|| || || || || || ||="sinr 1.", ściśle wspomniany ostatnio
+
||ziacz|| || || || || || ||ściślejsze porównanie, skrót od "ziak ta ... li"
 
|-
 
|-
||sienr|| || || || || || ||="sinr ... coś", ściśle ''n''-ta od końca pełna konstrukcja (ale w sumie kiedy to się opłaca, a liczenie nie jest zbyt trudne?)
+
||ziancz|| || || || || || ||skrót od "ziak tę ... li"
 
|-
 
|-
||cien|| || || || || || ||wspomniany ostatnio, coś między "ten" a "si" czy "jgo ..."
+
||ziomcz|| || || || || || ||skrót od "ziak tmu ... li"
 
|-
 
|-
||taki, tki|| || || || || || ||'taki', trochę ściślejsze niż "ten", raczej ogólniejsze niż "kia to", por. "jki"
+
||im||je|| || || || || ||np. "szesz im ta domk duż śnor domk drogi" - 'Im dom jest większy, tym droższy.'
 
|-
 
|-
||otaki, tok|| || || || || || ||'taki sam, jak wskazany' (?)
+
||ów|| || || ||ов|| || ||skrót od "kia owy", mętny dopełniacz
 
|-
 
|-
||ojtaki, tojk|| || || || || || ||'taki, jak wskazany, w okolicy, czy coś', por. "jont" (?)
+
!colspan=8|przy liczebnikach - funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||siaki, śki|| || || || || || ||'taki, jak ostatni wspomniany' (?)
+
||numer, num||numer||numer|| ||номер||number|| ||liczebnik porządkowy
 
|-
 
|-
||ciaki, ćki|| || || || || || ||'taki, jak wspomniany', por. "cien" (?)
+
||remun, mun, rem||remun||remun|| ||ремон||rebmun|| ||liczebnik porządkowy od końca, np. "remun 1 ." - 'ostatni', "remun 2 ." - 'drugi od końca' ?
 
|-
 
|-
||jakiś, kiś|| || || || ||какой-то|| ||'nie wiadomo, jaki' (nie w sensie "tki" itp.)
+
!colspan=8|mętne słowotwórstwo - funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||kolwiek, lwiek, kwiek||irgend||ajn|| ||нибудь|| || ||'jakikolwiek, nie ważne, jaki' (nie w sensie "tki" itp.)
+
||ywo, ɣwo|| ||s ? es|| || ||es ?|| ||wyrazy złożone niezachowujące znaczenia drugiego członu, np. "ɣwo wod lilia" <del>("ɣwo wod kby lilia"?)</del> - lilia wodna, "ɣwo ręka but" ("ɣwo łap but" skoro "ręka" to "krak łap") <del>("ɣwo ręka kby but"?)</del> - rękawiczka <del>(a może jednak "ica ręk")</del>, <del>"ɣwo żab płyń" - pływanie żabką</del>
 
|-
 
|-
||wiem|| || || ||кое|| || ||'mówiący wie, jaki' (?)
+
||ywy, ɣwy|| || ||ess ?|| ||ess ?|| ||wyrazy złożone zachowujące znaczenie drugiego członu, np. "ɣwy żab płyń" - 'pływanie żabką'
 
|-
 
|-
||wiesz|| || || || || || ||'słuchający wie, jaki' - ale z drugiej strony chyba przy każdym użyciu "ten" powinien wiedzieć (?)
+
||ywon, ɣwon|| || || || || || ||="ɣwo ny"
 
|-
 
|-
||tywiesz, twiesz|| || || || || || ||'słuchający wie, jaki, a mówiący nie wie' (?)
+
||ywyn, ɣwyn|| || || || || || ||="ɣwy ny"
 
|-
 
|-
||<del>niniejszy</del>|| || || || || || ||np. "prawdą zon dieviel dokładnie osiem słowo niniejszy zdanie" (''w tym przykładzie "osiem" to niefunkcja - przestarzałe prowizoryczne podejście''), "w niniejszy arnia oi żre" - 'w tej stołówce (w której jestem)', "dziś"="niniejszy doba", <del>"ja"="niniejszy coś"</del>, "prawdą niniejszy der ja dziękuje" - niniejszym dziękuję
+
!colspan=8|specjalne funkcje 2-argumentowe - spokrewnione z jednoargumentowymi
 
|-
 
|-
||<del>niniejszym</del>||<del>hiermit</del>|| || || ||<del>herby</del>|| ||?
+
||najz||ste|| || || || || ||stopień najwyższy dla danego zbioru, np. "najz duży małpa" - 'największa małpa', "najz kappa bę ba jor lubk piłk" - 'moja ulubiona piłka'; por. "naj"
 
|-
 
|-
||niny, nin|| || || || || || ||np. "szesz zon siem dośk słowo nin zdanie", "szesz nin jor dziękuj" - 'niniejszym dziękuję' ~= "dziękuję"
+
||jakna, <del>jkna,</del>, kna|| || || || || || ||stosunkowo, np. "kna duż myszk" - 'duża (jak na mysz) mysz', (?) "szesz ta kle kna ɣwoś dob pirat bez dob" - 'typowy dobry pirat jest zły'
 
|-
 
|-
||tuny, tun|| || || || || || ||np. "w tun rnia oj żre" - 'w tej stołówce (w której jestem)', "dziś"="tun doba"
+
||jejakna, jekna, jkna, ikna, śkna, śka, śna|| || || || || || ||= "je kna ... to", np. "jkna now" - 'nowy (jako który jest nowym wiadomo czym)' ("jkna now " szesz '" - 'nowe "szesz" (w przeciwieństwie do starego " prawdą ')'), "jkna bez duż Trąbusia" - 'mała (słonica) Trąbusia (ale, bezwzględnie patrząc, pewnie i tak wielka)')
 
|-
 
|-
||następujący, nacy, <del>ncy</del>, nac, nast, poniższy, <del>ższy</del>|| || || || || || ||(?)
+
||niź|| || || || || || ||stopień wyższy, uzupełnione przez "li", np. "szesz torn niź tę Karol li jor lubk" - 'lubię cię bardziej niż Karola'
 
|-
 
|-
||powyższy, wyższy, ższy, szy|| || || || || || ||(?)
+
||jak||wie||kiel|| ||как||like|| ||porównanie uzupełnione przez "li", np. "jak ta chom li piszcz" - 'piszczenie jak chomik' (="jacz chom piszcz")
 
|-
 
|-
||zeszły||vorig|| || || || || ||np. zeszły rok, ="przedzeszły 1 .", "wczoraj"="zeszły doba"
+
||ziak|| || || || || || ||ściślejsze porównanie uzupełnione przez "li", ale jak właściwie działa
 
|-
 
|-
||przyszły, pszły|| || || || || || ||np. przyszły rok, ="poprzyszły 1 .", "jutro"="przyszły doba"
+
||jakże, jakż|| || || || || || ||'identyczny jak', uzupełnione przez "li", zainspirowane rosyjskim '<i>takoj że</i>' - 'taki sam'
 
|-
 
|-
||oten, ont|| || || || || || ||wskazany
+
||hnacz|| || || || || || ||np. "hnacz bem" to "kmu ... coś", zob. "heń" i "hacz"
 
|-
 
|-
||ojten, jont|| || || || || || ||jakoś wskazany, obecny, coś między "ont" a "ten"
+
||lnacz|| || || || || || ||~="je ludź hnacz", np. "lnacz bem" to "kmu ... ludź", zob. "leń" i "lacz"
 
|-
 
|-
||każdy, każd||jeder|| || || ||every|| ||kwantyfikator ogólny
+
||nacz|| || || || || || ||do czegoś służy; por. "acz", "enie"; np. "nacz w na ! siedzi" - 'miejsce do siedzenia', (?) "nacz <del>tma</del> <ins>ta</ins> syn"="mam", "nacz <del>tma</del> <ins>ta</ins> je A syn"="<del>tma</del> <ins>ta</ins> A mam"
 
|-
 
|-
||żaden, żad||kein|| || ||никакой||kno|| ||nie istnieje
+
||nący, ɣnąc, nąc|| || || || || || ||do czegoś służy (czasownik), "szesz ta herbat ɣnąc bę pij" - 'herbata służu do picia (jej)' ~="szesz je herbat eń pij" - 'herbata jest piciem (napojem)'
 
|-
 
|-
||plusżaden, pżad||plusein, pein|| || ||плюсникакой, пникакой||plusno, pno|| ||pozytywne 'żaden', zaprzeczony kwantyfikator szczególny na końcu kwantyfikatorów szczególnych, np. "szesz tor tę pżad śnieg żre" - 'jesz, ale nie jesz śniegu' (~istnieje takie ż - "żre", że "tor ż" i nie istnieje takie ś - "śnieg", że "tę ś ż"), (?) "szesz tor tę je pżad śnieg coś żre" - 'jesz coś, co nie jest śniegiem' (~istnieje takie ż - "żre" i c - "coś", że "tor ż", "tę c ż" i nie istnieje takie ś - "śnieg", że "je ś c")
+
||<del>poza</del> pona|| || || || || || ||np. "szensz w pona 2 godzina mecz ta on do <del>tma</del> <ins>ta</ins> się dom wróć" - 'dwie godziny po meczu wrócił do domu', "pona A B"="nlel A po ! B"
 
|-
 
|-
||pewien||gewiss|| || || ||certain|| ||kwantyfikator szczególny przed ogólnymi, (?) dodatkowo "szesz ta 2 pewien kotk tę 3 myszk goń" - 'istnieją dwa koty takie, że każdy z nich goni trzy myszy' czyli 'dwa koty gonią po trzy myszy' (a może po prostu "szesz ta każd okz 2 kotk tę 3 myszk goń")
+
||ponaen, ponan|| || || || || || ||np. "szensz w ponan 2 godzina mecz ta on do ten stadion idź" - 'dwie godziny przed meczem przyjechał na stadion', "ponan A B"="nlel A pon ! B"
 
|-
 
|-
||zwykle, kle|| || || || || || ||zwykle, przeciętny, użycie w praktyce ważne ale niedodefiniowane
+
||poprzyszły|| || || || || || ||np. "poprzyszły 2. doba"="pojutrze"
 
|-
 
|-
||cały, cał||ganz|| || || ||whole|| ||'cały', coś jak "każd" dla jednostki, ale kiedy można tego użyć?, por. "dzdrow"
+
||przedzeszły|| || || || || || ||np. "przedzeszły 2. doba"="przedwczoraj"
 
|-
 
|-
||caławy, caław, cław|| || || || || || ||ma się do "cał" jak "kle" do "każd", np. "szesz ta cław tygrys i ny pomarańcz ny węg", "szesz ta cław ɣwon śnieg miś ny śnieg"
+
||takiże, tże|| || || || || || ||uzupełnione przez "li", np. "tże jor oj ta li krocz tornistr" - 'tornister, który noszę', "kia" itp. ~="tże ta li" itp.
 
|-
 
|-
||jaki, <del>jak</del> jki, ki|| || || || || || ||~'jaki', ogólniejsze niż "kia co", odpowiada "tki"
+
||jego, jgo||sein|| || ||его||his|| ||to, co ktoś nazywa jakoś, np. "jgo Marysia " taen ny niebo wyś kafelek '" - 'to, co Marysia nazywa "taen ny niebo owyś kafelek" (niebieskie kafelkowe coś)', "jgo on" odpowiada polskiemu "jego" w tym znaczeniu, zob. "twój"
 
|-
 
|-
||jakiż, jkiż, kiż|| || || || || || ||zastępuje "ki" w mowie zależnej, por. "kżeż"
+
||sinr|| || || || || || ||pierwszy argument to liczba, drugi to rzeczownik, oznacza ściśle ''n''-te od końca użycie rzeczownika, np. "szensz ta er czło tę kia ga piesk er czło widź szensz bo to ta sienr 2 . czło o mno kotk ną myśl" - 'Mężczyzna zobaczył mężczyznę, który szczekał. Dlatego pierwszy mężczyzna pomyślał o kotach.'; por. "si", "sienr", "się"
 
|-
 
|-
!colspan=8|spójniki (matematyczne), funkcje 2-argumentowe
+
||ilil|| || || || || || ||definiuje użycie "lili" zamiast "li", np. "tże ilil 1 . ta kę ta Marek niź ta Karol tę siors kotk li lubk piesk oj ta lili 1 . krocz piłk" - 'piłka niesiona przez psa, którego Marek lubi bardziej niż Karol swojego kota'
 
|-
 
|-
||i||und||kaj||ar||и||and|| ||
+
||blili|| || || || || || ||np. "blili bę 1 ." ma się do "bli bę" jak "lili 1 ." do "li", np. "jes ilil 1 . ta kia jacz jak w lili 1 . li ryb coś ny wod piesk tę blili bę 1 . goń" - 'pies mokry jak ryba, która jest jak w (argumencie przy "ta"), goni (argument przy "tę")'
 
|-
 
|-
||lub||oder||aux|| ||или||or|| ||
+
||żeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania itp. do mowy zależnej, "żeż 1 . co"="cóż", "żeż 1 . to"="toż", "szesz ta kto że ta któż że ta żeż 2 . kto tę cóż gotuj pyta pyta" - ~'kto się pyta ˛ kto się pyta ˛ kto gotuje , i o gotowanie czego się pyta' [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=349.0], wyspecjalizowana forma "eże"
 
|-
 
|-
||albo, alb||oders||auxs|| ||либо||exor, xor|| ||
+
||czyżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania do mowy zależnej, "czyżeż 1 ."="czyż", skrót od "kżeż ... czy !"
 
|-
 
|-
||bądź|| || || || || || ||jedno, drugie, albo żadne, nie oba naraz
+
||tenr|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "ten" i "tamten", np. "siesz jor tę i ten piłk i tamten piłk tenr 3 . piłk bierz" - 'Biorę tę, tamtą i siamtą piłkę.', "tenr 1 ."="ten", "tenr 2 ."="tamten", "tenr 3 ."="siamten", "tenr 4 ."="wamten", "tenr 5 ."="namten", ="tamr ... ten"
 
|-
 
|-
||ani, ni||weder||nek|| ||ни||nor|| ||
+
||tamr|| || || || || || ||jeszcze inny (tylko sugeruje), "tamr ... on"="tonr", "onr ... ten"="tenr" itp., "tamr 1 ." nic nie znaczy, "tamr 2 ."="tam", "tamr 3 ."="siam", "tamr 4 ."="wam", "tamr 5 ."="wam"
 
|-
 
|-
||jeżeli, jeśli, śli|| || || || ||if|| ||
+
||pamr|| || || || || || ||inny niż "tamr" z odpowiednim numerem, ~="je pżad si tamr A B B"
 
|-
 
|-
!colspan=8|spójniki (łączą tylko wyrażenia, nie wartości logiczne), funkcje 2-argumentowe
+
!colspan=8|przypadki z określonością - funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||ili|| || || || || || ||'czy', np. "szesz tę ili kotk piesk ten tor widź" - 'Widzisz psa czy kota?', ale kiedy to nie pytanie, używamy "kiś lub" (?), np. "szesz tgo on kiś lub piesk kotk" - 'Ma psa czy kota.'
+
||tnor|| || || || || || ||="ta ten"
 
|-
 
|-
||iliż|| || || || || || ||="iliże 1 ."="eż ili !", 'czy' w mowie zależnej, np. "szesz ta Marek że iliż kotk piesk ten tor widź" - 'Marek pyta, czy widzisz psa czy kota?'
+
||tnorn|| || || || || || ||="tę ten"
 
|-
 
|-
||gdyby, gdyb||würde||us|| ||еслибы, еслиб, кабы, каб||would|| ||gdyby, tryb przypuszczający
+
||tnorm|| || || || || || ||="tmu ten"
 
|-
 
|-
||żeby, żeb||damit|| || ||чтобы, чтоб|| || ||"szesz żeb co to" - 'po co?'
+
||tnors|| || || || || || ||="tgo ten"
 
|-
 
|-
||musiżeby, mżeby, mżeb|| || || || || || ||np. "szsz mżeb tor żyj tor oddych" - 'musisz oddychać, żeby żyć' (?)
+
||tnonz|| || || || || || ||="zon ten"
 
|-
 
|-
||bo||weil||cxar||an|| ||because|| ||"szesz bo co to" - 'dlaczego?', "szesz bo to co" - ~'i co z tego?'
+
||tnorw|| || || || || || ||="ów ten"
 
|-
 
|-
||dzięki|| || || ||благодаря|| || ||'dzięki (komuś, czemuś)', ~="naszczęście bo"
+
||tnorj|| || || || || || ||="je ten"
 
|-
 
|-
||zwiny, zwin <del>przez</del>|| || || || || || ||'przez (kogoś, coś), z (czyjejś) winy', ~="niestety bo"
+
||śnor|| || || || || || ||="ta si"
 
|-
 
|-
||mimo||obwohl||malgraux|| ||несмотряна||though|| ||
+
||śnorn|| || || || || || ||="tę si"
 
|-
 
|-
||bojaknie, bon|| || || || || || ||tryb rozkazujący z uzasadnieniem, np. "siesz bo jor wter zacz szalon bon jor torn gryź tor od tune idź" - 'Zaczynam szaleć, więc wyjdź, bo jak nie, to cię pogryzę.'
+
||śnorm|| || || || || || ||="tmu si"
 
|-
 
|-
||zanimby|| || || || || || ||zanim stałoby się coś, np. "szesz zanimby ten ta Karol że je Marek ten acz kradź mów ta si Marek oj ta si Karol dok zacz bez żyj" - 'Marek zabił Karola, zanim Karol powiedział, że Marek jest złodziejem.'
+
||śnors|| || || || || || ||="tgo si"
 
|-
 
|-
|||| || || || || || ||np. "szesz ta Karol tę Marjan aż może nor oj nor zacz bez żyj bez nadr lubk" - 'Karol nienawidzi Marjana tak, że aż może go zabić', por. "żdo"
+
||śnonz|| || || || || || ||="zon si"
 
|-
 
|-
!colspan=8|funkcje 3-argumentowe
+
||śnorw|| || || || || || ||="ów si"
 
|-
 
|-
||kappa||kappa||kapo|| ||каппа||kappa||kappa||zamiana rządu: "prawdą der zupa kappa ben ber gotuje" - 'zupa jest gotowana' - niewymijająca odpowiedź na "prawdą der zupa co", normalnie "prawdą den zupa gotuje"; "czy w ja kappa ba w ! przyjaciel"="czy jor przyjaciel" - 'Czy mam przyjaciela?'
+
||śnorj|| || || || || || ||="je si"
 
|-
 
|-
||wzappa|| || || || || || ||rodzaj strony zwrotnej, oznacza, że dwa argumenty są zamieniane, "wzappa A B C"~="i C kappa A B C", np. "szesz fik ta piesk tę kotk wzappa ba bę tmu myszk daj" - 'Pies i kot dają siebie nawzajem myszy.', "szesz fik ta piesk tmu kotk wzappa ba bmu tę myszk daj" - 'Pies i kot dają sobie nawzajem mysz.', "szesz fik tę piesk tmu kotk wzappa bę bmu ta myszk daj" - 'Mysz daje psu i kotu siebie nawzajem.', por. "wzaj", "wzajem"
+
||otnor, ontor|| || || || || || ||="ta ont"
 
|-
 
|-
||nlel|| || || || || || ||np. "nlel 2 metr przeden ! piesk" - 'dwa metry za psem' (miejsce, rzeczownik jak "na domk"), por. "nle", "nlelt", "pona"
+
||otnorn, ontorn|| || || || || || ||="tę ont"
 
|-
 
|-
||nlet|| || || || || || ||="nle tle"
+
||otnorm, ontorm|| || || || || || ||="tmu ont"
 
|-
 
|-
||jakżeż, kżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania itp. do mowy zależnej, "kżeż 1 . cor !"="czor", "kżeż 1 . corj !"="czorj", "kżeż 1 . kiż !"="kiż", "kżeż 1 . ten !"="tenż", wyspecjalizowana forma "żeż"
+
||otnors, ontors|| || || || || || ||="tgo ont"
 
|-
 
|-
||iliże|| || || || || || ||="eże ... ili !", uogólnienie "iliż"
+
||otnonz, ontonz|| || || || || || ||="zon ont"
 
|-
 
|-
!colspan=8|funkcje 4-argumentowe
+
||otnorw, ontorw|| || || || || || ||="ów ont"
 
|-
 
|-
||nlelt|| || || || || || ||="nlel tle"
+
||otnorj, ontorj|| || || || || || ||="je ont"
 +
 
 +
||ojtnor, jontor|| || || || || || ||="ta jont"
 
|-
 
|-
!colspan=8|funkcje wieloargumentowe
+
||ojtnorn, jontorn|| || || || || || ||="tę jont"
 
|-
 
|-
||oraz, or|| || || || || || ||'i' do "uf", ~="i i ...", np. "szersz w Polska or Warszawa Łódź Kraków Poznań Gdańsk Szczecin uf"
+
||ojtnorm, jontorm|| || || || || || ||="tmu jont"
 
|-
 
|-
||olub, ol|| || || || || || ||'lub' do "uf", ~="lub lub ..."
+
||ojtnors, jontors|| || || || || || ||="tgo jont"
 
|-
 
|-
||olbo, olb|| || || || || || ||'albo' do "uf", dokładnie jedno z wielu, por. "albo"
+
||ojtnonz, jontonz|| || || || || || ||="zon jont"
 
|-
 
|-
||obądź, obź, <del>ob,</del> ądź|| || || || || || ||'bądź' do "uf", najwyżej jedno z wielu, por. "bądź"
+
||ojtnorw, jontorw|| || || || || || ||="ów jont"
 
|-
 
|-
||ośli, || || || || || || ||'jeśli' w łańcuchu do "uf", czyli łańcuch niemalejącej prawdziwości FFF...PPP..., por. "śli"
+
||ojtnorj, jontorj|| || || || || || ||="je jont"
 
|-
 
|-
||oli|| || || || || || ||'czy' do "uf", ~="ili ili ..." (?)
+
||żador, żdor|| || || || || || ||="ta żad"
 
|-
 
|-
||potraktuj, ktuj|| || || || || || ||podstawienie wykomentowanych funkcji do zmiennej (aż do "uf"), kolejność funkcji bez zmian, np. "szesz jor niż ty duż"="szesz ktuj duż jor ! niż ty ! uf"<del>, por. "potr"</del> <ins>(przeoczone, co to miało być?)</ins>
+
||żadorn, żdorn|| || || || || || ||="tę żad"
 
|-
 
|-
||potrajukt, jutk|| || || || || || ||podstawienie wykomentowanych funkcji do zmiennej (aż do "uf"), bliskie zostaje bliskie, np. "szesz jor niż ty duż"="szesz jukt duż niż ty ! jor ! uf"
+
||żadorm, żdorm|| || || || || || ||="tmu żad"
 
|-
 
|-
||kaba|| || || || || || ||przed "uf" podajemy przypadki/przyimki (w formie typu "ba", "w na !"), pod które podstawiamy argumenty następujące po kolejnym, np. "szesz ta poŭ pollok " kaba ba bę uf goń ' jacz poŭ pollok " ta ... tę ... goń ' znacz" ("kaba ba bę uf goń piesk myszk" ma 6=2 ''n''+2 (''n'' - liczba parametrów przed "uf") parametrów i znaczy to samo, co "ta piesk tę myszk goń")
+
||żadors, żdors|| || || || || || ||="tgo żad"
 
|-
 
|-
||loż|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, podstawia pierwsze argumenty do ostatniego przed "uf" jako "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "loż piesk kotk myszk daj"="ta piesk tmu kotk tę myszk daj", można łączyć z pominięciem szesz, żeby upodobnić się do lożbanu, "pragma# szesz loż" pozwala też pomijać samo "loż"
+
||żadonz, żdonz|| || || || || || ||="zon żad"
 
|-
 
|-
||lożf, lofsz|| || || || || || ||do drugiego "uf", zainspirowane lożbanem, podstawia pozostałe argumenty do ostatniego przed pierwszym "uf" jako "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "lofsz piesk daj uf myszk kotk uf"="ta piesk tmu kotk tę myszk daj", można łączyć z pominięciem szesz, żeby upodobnić się do lożbanu, (?) a co, jeśli uf jest pierwszym argumentem - może da się wykorzystać
+
||żadorw, żdorw|| || || || || || ||="ów żad"
 
|-
 
|-
||lo|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, użycie wygląda jak dla jego '<nowiki/>''lo''<nowiki/>' ("szesz ta ten użyj jak ów poŭ lożban " lo ' wyg widź") ale jest prawołączne, zastępuje wiele "ów" (od początkowych argumentów przyłożonych do ostatniego przed "uf"), np. "lo ny krew ga piesk piesk uf"="ów ny krew ów ga piesk piesk"~'czerwonościowy szczekaniowy pies', czyli może "kia ny krew kia ga pies pies"-'czerwony szczekający pies' (ale co to za czerwone psy)
+
||żadorj, żdorj|| || || || || || ||="je żad"
 
|-
 
|-
||loke|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, lewołączność nawet bardziej się z nim zgadza, użycie daje wynik zastępuje wiele "ów" (od początkowych argumentów przyłożonych do kolejno siebie), np. "loke ny krew ga piesk piesk uf"="ów ów ny krew ga piesk piesk"~'czerwonościowo szczekaniowy pies' (cokolwiek to znaczy, może pies, którego szczekanie maluje w wyniku dziwnego zjawiska na czerwono)
+
!colspan=8|spójniki (matematyczne), funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||meks|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, chyba coś w stylu "maks 2 + 2 uf", ale jak to działa?
+
||i||und||kaj||ar||и||and|| ||
 
|-
 
|-
|||| || || || || || ||="eże 1 ."
+
||lub||oder||aux|| ||или||or|| ||
 
|-
 
|-
||eże|| || || || || || ||przyjmuje stopień mowy zależnej, następnie zaimek wskazujący i tyle argumentów, ile ma oryginał, uogólnienie "eż" i "iliże", można (zawsze?) użyć w miejsce "kżeż" i "żeż"
+
||albo, alb||oders||auxs|| ||либо||exor, xor|| ||
 
|-
 
|-
!colspan=8|spójniki, zdania
+
||bądź|| || || || || || ||jedno, drugie, albo żadne, nie oba naraz
 
|-
 
|-
||ale||aber||sed|| ||но||but|| ||'ale, lecz'
+
||ani, ni||weder||nek|| ||ни||nor|| ||
 
|-
 
|-
||lecz||sondern||seds|| || || || ||'lecz, ale, tylko'
+
||jeżeli, jeśli, śli|| || || || ||if|| ||
 
|-
 
|-
||itak|| || || || || || ||(?) czym to się różni od "ale"?
+
!colspan=8|spójniki (łączą tylko wyrażenia, nie wartości logiczne), funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||analogicznie, analog, kanalok|| || || || || || ||też funkcja "też"
+
||ili|| || || || || || ||'czy', np. "szesz tę ili kotk piesk ten tor widź" - 'Widzisz psa czy kota?', ale kiedy to nie pytanie, używamy "kiś lub" (?), np. "szesz tgo on kiś lub piesk kotk" - 'Ma psa czy kota.'
 
|-
 
|-
||<del>więc</del>|| ||<del>do</del>|| || || || ||
+
||iliż|| || || || || || ||="iliże 1 ."="eż ili !", 'czy' w mowie zależnej, np. "szesz ta Marek że tę iliż kotk piesk ten tor widź" - 'Marek pyta, czy widzisz psa czy kota?'
 
|-
 
|-
||<del>bo</del>||<del>weil</del>||<del>cxar</del>||<del>an</del>|| ||<del>because</del>|| ||
+
||gdyby, gdyb||würde||us|| ||еслибы, еслиб, кабы, каб||would|| ||gdyby, tryb przypuszczający
 
|-
 
|-
!colspan=8|dodatkowe słówka, zdania
+
||żeby, żeb||damit|| || ||чтобы, чтоб|| || ||"szesz żeb co to" - 'po co?'
 
|-
 
|-
||proszę||bitte||bonvolu|| ||пожалуйста||please|| ||~="szesz nin jor torn proś"
+
||musiżeby, mżeby, mżeb|| || || || || || ||np. "szsz mżeb tor żyj tor oddych" - 'musisz oddychać, żeby żyć'
 
|-
 
|-
||dziękuję||danke||dankon|| ||спасибо||thankyou, thanks|| ||~="szesz nin jor torn dziękuj"
+
||bo||weil||cxar||an|| ||because|| ||"szesz bo co to" - 'dlaczego?', "szesz bo to co" - ~'i co z tego?'
 
|-
 
|-
||przepraszam||entschuldige||pardonon|| ||извени|| || ||~="szesz nin jor torn przeproś"
+
||dzięki|| || || ||благодаря|| || ||'dzięki (komuś, czemuś)', ~="naszczęście bo"
 
|-
 
|-
||witam|| ||saluton|| || || || ||~="szesz nin jor torn wita"
+
||zwiny, zwin <del>przez</del>|| || || || || || ||'przez (kogoś, coś), z (czyjejś) winy', ~="niestety bo"
 
|-
 
|-
||żegnam|| ||adiaux|| || || || ||~="szesz nin jor torn żegna"
+
||mimo||obwohl||malgraux|| ||несмотряна||though|| ||
 
|-
 
|-
||ożeż|| || || || || || ||niezadowolenie, ="oż to"="szesz oże to" - 'ożeż'='niech to gęś kopnie', czyli skraca o tyle, o ile oszczędzamy na oddzielaniu słów
+
||bojaknie, bon|| || || || || || ||tryb rozkazujący z uzasadnieniem, np. "siesz bo jor wter zacz szalon bon jor torn gryź tor od tune idź" - 'Zaczynam szaleć, więc wyjdź, bo jak nie, to cię pogryzę.'
 
|-
 
|-
||hm|| || || || || || ||zastanawianie się<del>, ~="siesz co"="szesz ten co" (?)</del>
+
||zanimby|| || || || || || ||zanim stałoby się coś, np. "szesz zanimby ten ta Karol że je Marek ten acz kradź mów śnor Marek oj śnor Karol dok zacz bez żyj" - 'Marek zabił Karola, zanim Karol powiedział, że Marek jest złodziejem.'
 
|-
 
|-
||aha|| || || || || || ||'aha', 'przyjąłem', jakby ściślejsze niż "szesz to"
+
||nawetjeśli, nśli, nli|| || || || || || ||~="śli nawt"~="śli ... twan" (czyli 'jeśli nawet' ~= 'nawet jeśli') (?); "nli A B" - 'nie wiem, czy A, wiem że B, chociaż wydawałoby się, że gdyby A to nie B'
 
|-
 
|-
||eh|| || || || || || ||(rezygnacja)
+
||nawetgdyby, ngdyb, ndyb, nyb|| || || || || || ||~="śli nawt"~="śli ... twan" (czyli 'nawet gdyby' ~= 'gdyby nawet') (?); "nyb A B" - 'nie A; B; wydawałoby się, że gdyby A, to nie B; ale gdyby A, to też B'
 
|-
 
|-
||ojej|| || || || || || ||(coś jakby zmartwienie)
+
|||| || || || || || ||np. "szesz ta Karol tę Marjan aż może nor oj nor zacz bez żyj bez nadr lubk" - 'Karol nienawidzi Marjana tak, że aż może go zabić', por. "żdo"
 
|-
 
|-
||ehe|| || || || || || ||~="aha ożeż"
+
!colspan=8|funkcje 3-argumentowe
 
|-
 
|-
||oho|| || || || || || ||(przewidywane zdarzenie się wydarzyło)
+
||kappa||kappa||kapo|| ||каппа||kappa||kappa||zamiana rządu: "szesz ta zupa kappa bę ba gotuj" - 'zupa jest gotowana' - niewymijająca odpowiedź na "szesz ta zupa co", normalnie "szesz tę zupa gotuj"; "czy w ja kappa ba w ! przyjaciel"="czy jor przyjaciel" - 'Czy mam przyjaciela?'
 
|-
 
|-
||o-o|| || || || || || ||(przewidywanie kłopotów)
+
||wzappa|| || || || || || ||rodzaj strony zwrotnej, oznacza, że dwa argumenty są zamieniane, "wzappa A B C"~="i C kappa A B C", np. "szesz fik ta piesk tę kotk wzappa ba bę tmu myszk daj" - 'Pies i kot dają siebie nawzajem myszy.', "szesz fik ta piesk tmu kotk wzappa ba bmu tę myszk daj" - 'Pies i kot dają sobie nawzajem mysz.', "szesz fik tę piesk tmu kotk wzappa bę bmu ta myszk daj" - 'Mysz daje psu i kotu siebie nawzajem.', por. "wzaj", "wzajem"
 
|-
 
|-
||ooo|| || || || || || ||(stwierdzenie kłopotów)
+
||nlel|| || || || || || ||np. "nlel 2 metr przeden ! piesk" - 'dwa metry za psem' (miejsce, rzeczownik jak "na domk"), por. "nle", "nlelt", "pona"
 
|-
 
|-
||niekręć|| || || || || || ||~ 'nie udawaj, że nie rozumiesz', 'interpretuj normalnie moje słowa' (ale z "szesz", "siesz", "sieś" oraz "ten", "wyś" itp. można określić, kiedy zdanie znaczy tyle, ile każe logika, kiedy mniej, a kiedy coś trochę innego - chociaż "niekręć" i tak wydaje się przydawać)
+
||nlet|| || || || || || ||="nle tle"
 
|-
 
|-
||opowiembajkę|| || || || || || ||żeby nie kłamać, zapowiada, że następne zdania nie będą prawdziwe, zob. "opowiadabajkę", "pragma#"
+
||jakżeż, kżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania itp. do mowy zależnej, "kżeż 1 . cor !"="czor", "kżeż 1 . corj !"="czorj", "kżeż 1 . kiż !"="kiż", "kżeż 1 . ten !"="tenż", wyspecjalizowana forma "żeż", por. "jakż"
 
|-
 
|-
||opowiadambajkę|| || || || || || ||przypomina, że opowiadam bajkę
+
||iliże|| || || || || || ||="eże ... ili !", uogólnienie "iliż"
 
|-
 
|-
||opowiedziałembajkę|| || || || || || ||po opowiedzeniu bajki
+
||ŭoŭ|| || || || || || ||abstrakcyjne znaczenie przyimków, tworzy "poŭ", "dŭop", "poŭd", "przeŭ", por. "gidź"
 
|-
 
|-
!colspan=8|specjalne słowa
+
!colspan=8|funkcje 4-argumentowe
 
|-
 
|-
||to||das|| || ||это||it|| ||~="ten coś" ~="tonr 1 .", zob. "dor"
+
||nlelt|| || || || || || ||="nlel tle"
 
|-
 
|-
||on|| ||li|| ||он||he||kare||="ten er ludź", czyli czasem 'oni (tylko mężczyźni)' (?), zob. "nor"
+
!colspan=8|funkcje wieloargumentowe
 
|-
 
|-
||ona, an|| ||sxi|| ||она, ан||she||kanojo||="ten ka ludź", czyli czasem 'one' (?), zob. "hor"
+
||oraz, or|| || || || || || ||'i' do "uf", ~="i i ...", np. "szersz w Polska or Warszawa Łódź Kraków Poznań Gdańsk Szczecin uf"
 
|-
 
|-
||<del>tuto</del> totu|| || || || || || ||<del>~="tuten coś"?</del> ~="tentu coś" (?)
+
||olub, ol|| || || || || || ||'lub' do "uf", ~="lub lub ..."
 
|-
 
|-
||totam|| || || || || || ||~="tentam coś" (?)
+
||olbo, olb|| || || || || || ||'albo' do "uf", dokładnie jedno z wielu, por. "albo"
 
|-
 
|-
||ontam|| || || || || || ||~="tentam er ludź" (?)
+
||obądź, obź, <del>ob,</del> ądź|| || || || || || ||'bądź' do "uf", najwyżej jedno z wielu, por. "bądź"
 
|-
 
|-
||antam|| || || || || || ||~="tentam ka ludź" (?)
+
||ośli, oś|| || || || || || ||'jeśli' w łańcuchu do "uf", czyli łańcuch niemalejącej prawdziwości FFF...PPP..., por. "śli"
 
|-
 
|-
||tamto|| || || ||то|| || ||="tam to", ~="tamten coś" ~="tonr 2 ."
+
||oli|| || || || || || ||'czy' do "uf", ~="ili ili ...", np. "siersz tor tę oli ryż kasz in ziem uf chce" - 'Chcesz ryż, kaszę, czy ziemniaki?' ("oli" jest ustalone, ale czy reszta zdania naprawdę tak: "tę ... chce" (p. "chce"); "ryż", "kasz" i "in ziem" (w sumie ryż to też kasza); "siersz" (chyba tak - chcesz teraz (r, "wter"), a że masz dostać za chwilę to właśnie "ten" (si))?), "siersz tor tę oli ryż ciz proso kasz ciz gryka kasz batat in ziem uf chce" - 'Chcesz ryż, kaszę jaglaną, kaszę gryczaną, bataty czy ziemniaki?'
 
|-
 
|-
||tamon|| || || || || || ||="tam on", ~="tamten er ludź"
+
||potraktuj, ktuj|| || || || || || ||podstawienie wykomentowanych funkcji do zmiennej (aż do "uf"), kolejność funkcji bez zmian, np. "szesz jor niż ty duż"="szesz ktuj duż jor ! niż ty ! uf"<del>, por. "potr"</del> <ins>(przeoczone, co to miało być?)</ins>
 
|-
 
|-
||tamona, taman|| || || || || || ||="tam an", ~="tamten ka ludź"
+
||potrajukt, jutk|| || || || || || ||podstawienie wykomentowanych funkcji do zmiennej (aż do "uf"), bliskie zostaje bliskie, np. "szesz jor niż ty duż"="szesz jukt duż niż ty ! jor ! uf"
 
|-
 
|-
||siamto|| || || || || || ||="siam to", ~="siamten coś" ~="tonr 3 ."
+
||kaba|| || || || || || ||przed "uf" podajemy przypadki/przyimki (w formie typu "ba", "w na !"), pod które podstawiamy argumenty następujące po kolejnym, np. "szesz ta poŭ pollok " kaba ba bę uf goń ' jacz poŭ pollok " ta ... tę ... goń ' znacz" ("kaba ba bę uf goń piesk myszk" ma 6=2 ''n''+2 (''n'' - liczba parametrów przed "uf") parametrów i znaczy to samo, co "ta piesk tę myszk goń")
 
|-
 
|-
||siamon|| || || || || || ||="siam on", ~="siamten er ludź"
+
||loż|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, podstawia pierwsze argumenty do ostatniego przed "uf" jako "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "loż piesk kotk myszk daj"="ta piesk tmu kotk tę myszk daj", można łączyć z pominięciem szesz, żeby upodobnić się do lożbanu, "pragma# szesz loż" pozwala też pomijać samo "loż"
 
|-
 
|-
||siamona, siaman|| || || || || || ||="siam an", ~="siamten ka ludź"
+
||lożf, lofsz|| || || || || || ||do drugiego "uf", zainspirowane lożbanem, podstawia pozostałe argumenty do ostatniego przed pierwszym "uf" jako "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "lofsz piesk daj uf myszk kotk uf"="ta piesk tmu kotk tę myszk daj", można łączyć z pominięciem szesz, żeby upodobnić się do lożbanu, (?) a co, jeśli uf jest pierwszym argumentem - może da się wykorzystać
 
|-
 
|-
||owamto, wamto|| || || || || || ||="wam to", ~="wamten coś" ~="tonr 4 ."
+
||lo|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, użycie wygląda jak dla jego '<nowiki/>''lo''<nowiki/>' ("szesz tnor użyj jak ów poŭ lożban " lo ' wyg widź") ale jest prawołączne, zastępuje wiele "ów" (od początkowych argumentów przyłożonych do ostatniego przed "uf"), np. "lo ny krew ga piesk piesk uf"="ów ny krew ów ga piesk piesk"~'czerwonościowy szczekaniowy pies', czyli może "kia ny krew kia ga pies pies"-'czerwony szczekający pies' (ale co to za czerwone psy)
 
|-
 
|-
||owamon, wamon|| || || || || || ||="wam on", ~="wamten er ludź"
+
||loke|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, lewołączność nawet bardziej się z nim zgadza, użycie daje wynik zastępuje wiele "ów" (od początkowych argumentów przyłożonych do kolejno siebie), np. "loke ny krew ga piesk piesk uf"="ów ów ny krew ga piesk piesk"~'czerwonościowo szczekaniowy pies' (cokolwiek to znaczy, może pies, którego szczekanie maluje w wyniku dziwnego zjawiska na czerwono)
 
|-
 
|-
||owamona, waman|| || || || || || ||="wam an", ~="wamten ka ludź"
+
||meks|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, chyba coś w stylu "meks 2 + 2 uf", ale jak to działa?
 
|-
 
|-
||onamto, namto|| || || || || || ||="nam to", ~="namten coś" ~="tonr 5 ."
+
|||| || || || || || ||="eże 1 ."
 
|-
 
|-
||onamon, namon|| || || || || || ||="nam on", ~="namten er ludź"
+
||eże|| || || || || || ||przyjmuje stopień mowy zależnej, następnie zaimek wskazujący i tyle argumentów, ile ma oryginał, uogólnienie "eż" i "iliże", można (zawsze?) użyć w miejsce "kżeż" i "żeż"
 
|-
 
|-
||onamona, naman|| || || || || || ||="nam an", ~="namten ka ludź"
+
!colspan=8|spójniki, zdania
 
|-
 
|-
||tak||ja||jes|| ||да||yes||hai||~'tak' (odpowiedź), <del>może "szesz to", może</del> zaimek oznaczający brak przeczenia ("czy tor nie gotuj" - "szesz tak" - 'Nie gotujesz?' - 'Gotuję.')
+
||ale||aber||sed|| ||но||but|| ||'ale, lecz'
 
|-
 
|-
||niet||nein||net|| ||нет||no|| ||~'nie' (odpowiedź), <del>może "szesz nie to", może</del> ~="nie tak" (ale jakby są różnice, np. czasem "żad" albo "nie" jest w środku), por. "nie"
+
||lecz||sondern||seds|| || || || ||'lecz, ale, tylko'
 
|-
 
|-
||tamtak|| || || || || || ||="tam tak"="nrak 2 ."
+
||itak|| || || || || || ||(?) czym to się różni od "ale"?
 
|-
 
|-
||tamniet|| || || || || || ||="tam niet"="rniet 2 ."
+
||analogicznie, analog, kanalok|| || || || || || ||też funkcja "też"
 
|-
 
|-
||siamtak|| || || || || || ||="siam tak"="nrak 3 ."
+
||<del>więc</del>|| ||<del>do</del>|| || || || ||
 
|-
 
|-
||siamniet|| || || || || || ||="siam niet"="rniet 3 ."
+
||<del>bo</del>||<del>weil</del>||<del>cxar</del>||<del>an</del>|| ||<del>because</del>|| ||
 
|-
 
|-
||owamtak, wamtak|| || || || || || ||="wam tak"="nrak 4 ."
+
!colspan=8|dodatkowe słówka, zdania
 
|-
 
|-
||owamniet, wamniet|| || || || || || ||="wam niet"="rniet 4 ."
+
||proszę||bitte||bonvolu|| ||пожалуйста||please|| ||~="szesz nin jor torn proś"
 
|-
 
|-
||onamtak, namtak|| || || || || || ||="nam tak"="nrak 5 ."
+
||dziękuję||danke||dankon|| ||спасибо||thankyou, thanks|| ||~="szesz nin jor torn dziękuj"
 
|-
 
|-
||onamniet, namniet|| || || || || || ||="nam niet"="rniet 5 ."
+
||przepraszam||entschuldige||pardonon|| ||извени|| || ||~="szesz nin jor torn przeproś"
 
|-
 
|-
||ja||ich||mi||inyë||я||me||watashi||zob. "jor"
+
||witam|| ||saluton|| || || || ||~="szesz nin jor torn wita"
 
|-
 
|-
||ty||du||ci||lye||ты||thou||anata||zob. "tor"
+
||żegnam|| ||adiaux|| || || || ||~="szesz nin jor torn żegna"
 
|-
 
|-
||my||wir||ni||lve||мы||we||watashitachi?||ekskluzyw, (?)"każd nas" oznacza naprawdę 'każdego z nas', a "my" oznacza grupę, zob. "mor"
+
||ożeż <del>ożto</del>|| || || || || || ||niezadowolenie, ="oż to"="szesz oże to"="szesz ożto" - 'ożeż'='niech to gęś kopnie', czyli skraca o tyle, o ile oszczędzamy na oddzielaniu słów
 
|-
 
|-
||mwy||wihir||nvi||lme||мвы||wye||wareware?||inkluzyw, (?)"każd nwas" oznacza naprawdę 'każdego z „nwas”', a "mwy" oznacza grupę, zob. "mwor"
+
||dzymto, dzmto|| || || || || || ||="dzym to"
 
|-
 
|-
||wy||ihr||ni||le||вы||ye||anatatachi?||(?)"każd was" oznacza naprawdę 'każdego z was', a "wy" oznacza grupę, zob. "wor"
+
||hm|| || || || || || ||zastanawianie się<del>, ~="siesz co"="szesz ten co" (?)</del>
 
|-
 
|-
||nas||uns||nin|| ||нас||us|| ||~='jeden (niektórzy) z nas' (ekskluzyw)
+
||aha|| || || || || || ||'aha', 'przyjąłem', jakby ściślejsze niż "szesz to"
 
|-
 
|-
||nwas||unch||nvin|| ||нвас||wyou|| ||~='jeden (niektórzy) z nas' (inkluzyw)
+
||eh|| || || || || || ||(rezygnacja)
 
|-
 
|-
||was||euch||vin|| ||вас||you|| ||~='jeden (niektórzy) z was'
+
||ojej|| || || || || || ||(coś jakby zmartwienie)
 
|-
 
|-
||co||was||kio|| ||что||what||nan||np. "prawdą den co der ty żre" - 'co jesz?', zob. "cor"
+
||ehe|| || || || || || ||~="aha ożeż"
 
|-
 
|-
||kto||wer|| || ||кто||who|| ||=<del>"je ludź co" ?</del> "je ktodź co"
+
||oho|| || || || || || ||(przewidywane zdarzenie się wydarzyło)
 
|-
 
|-
||się||sich||si|| ||ся||self|| ||="sienr 1 ."="si coś"="sinr 1 . coś", ściśle ostatnia pełna konstrukcja, np. "ta coś tmu się tę eń ubiera ubiera" - 'ubieranie na siebie ubrania', zob. "sior"
+
||o-o|| || || || || || ||(przewidywanie kłopotów)
 
|-
 
|-
||wzajem|| || || || || || ||skrót od "wzaj się", por. "wzappa"
+
||ooo|| || || || || || ||(stwierdzenie kłopotów)
 
|-
 
|-
||cio|| || || || || || ||="cien coś", wspomniane ostatnio, coś między "to" a "się"
+
||niekręć|| || || || || || ||~ 'nie udawaj, że nie rozumiesz', 'interpretuj normalnie moje słowa' (ale z "szesz", "siesz", "sieś" oraz "ten", "wyś" itp. można określić, kiedy zdanie znaczy tyle, ile każe logika, kiedy mniej, a kiedy coś trochę innego - chociaż "niekręć" i tak wydaje się przydawać)
 
|-
 
|-
||takie, tkie|| || || || || || ||="tki coś", ale czy jest potrzebne?
+
||opowiembajkę|| || || || || || ||żeby nie kłamać, zapowiada, że następne zdania nie będą prawdziwe, zob. "opowiadabajkę", "pragma#"
 
|-
 
|-
||otakie, tokie|| || || || || || ||="tok coś" (?)
+
||opowiadambajkę|| || || || || || ||przypomina, że opowiadam bajkę
 
|-
 
|-
||ojtakie, tojkie|| || || || || || ||="tojk coś" (?)
+
||opowiedziałembajkę|| || || || || || ||po opowiedzeniu bajki
 
|-
 
|-
||siakie, śkie|| || || || || || ||="śki coś" (?)
+
!colspan=8|zaimki
 
|-
 
|-
||ciakie, ćkie|| || || || || || ||="ćki coś" (?)
+
||to||das|| || ||это||it|| ||~="ten coś" ~="tonr 1 .", zob. "dor"
 
|-
 
|-
||<del>niniejsze</del>|| || || || || || ||="niniejszy coś"
+
||on|| ||li|| ||он||he||kare||="ten er ludź", czyli czasem 'oni (tylko mężczyźni)' (?), zob. "nor"
 
|-
 
|-
||nine <del>nin</del>|| || || || || || ||="nin coś"
+
||ona, an|| ||sxi|| ||она, ан||she||kanojo||="ten ka ludź", czyli czasem 'one' (?), zob. "hor"
 
|-
 
|-
||tune <del>tun</del>|| || || || || || ||="tun coś", (?) 'tym razem' ('teraz') to "w tune" (por. "uj")
+
||<del>tuto</del> totu|| || || || || || ||<del>~="tuten coś"?</del> ~="tentu coś" (?)
 
|-
 
|-
||następujące, nace, <del>nce</del>, naste, poniższe, <del>ższe</del>|| || || || || || ||="następujący coś"
+
||totam|| || || || || || ||~="tentam coś" (?)
 
|-
 
|-
||powyższe, wyższe, ższe, sze|| || || || || || ||="powyższy coś"
+
||ontam|| || || || || || ||~="tentam er ludź" (?)
 
|-
 
|-
||tu||hier|| || ||тут||here|| ||="gdzie tujter"
+
||antam|| || || || || || ||~="tentam ka ludź" (?)
 
|-
 
|-
||teraz, ter||jetzt|| || ||сейчас||now|| ||="gdy tujter"
+
||tamto|| || || ||то|| || ||="tam to", ~="tamten coś" ~="tonr 2 ."
 
|-
 
|-
||ongi, ong|| || || ||раньше|| || ||="pon ter"
+
||tamon|| || || || || || ||="tam on", ~="tamten er ludź"
 
|-
 
|-
||potem, pot|| || || ||потом|| || ||="po ter"
+
||tamona, taman|| || || || || || ||="tam an", ~="tamten ka ludź"
 
|-
 
|-
||tujteraz, tujter|| || || ||здейчас|| || ||
+
||siamto|| || || || || || ||="siam to", ~="siamten coś" ~="tonr 3 ."
 
|-
 
|-
||<del>tam</del>||<del>dort</del>|| || ||<del>там</del>||<del>there</del>|| ||-> "gdzie to", por. 1-argumentowe "tam"
+
||siamon|| || || || || || ||="siam on", ~="siamten er ludź"
 
|-
 
|-
||oto, ot|| || || || || || ||="oten coś"
+
||siamona, siaman|| || || || || || ||="siam an", ~="siamten ka ludź"
 
|-
 
|-
||ojto, ojt|| || || || || || ||="jont coś"
+
||owamto, wamto|| || || || || || ||="wam to", ~="wamten coś" ~="tonr 4 ."
 
|-
 
|-
||wszystko, wsio||alles|| || ||всё|| || ||~="każd coś" (?)
+
||owamon, wamon|| || || || || || ||="wam on", ~="wamten er ludź"
 
|-
 
|-
||nic||nichts|| || ||ничто||nothing|| ||="żad coś"
+
||owamona, waman|| || || || || || ||="wam an", ~="wamten ka ludź"
 
|-
 
|-
||plusnic, pnic||plusnichts, pnichts|| || ||плюсничто, пничто||plusnothing, pnothing|| ||="pżad coś", np. "o pnic mów" - 'mówić o niczym'
+
||onamto, namto|| || || || || || ||="nam to", ~="namten coś" ~="tonr 5 ."
 
|-
 
|-
||cóż|| || || || || || ||zastępuje "co" w mowie zależnej, np. "prawdą der on że den cóż der ty żre pyta" - 'on pyta, co jesz', zob. "czor", "cóżeż", "żeż"
+
||onamon, namon|| || || || || || ||="nam on", ~="namten er ludź"
 
|-
 
|-
||któż|| || || || || || ||zastępuje "kto" w mowie zależnej
+
||onamona, naman|| || || || || || ||="nam an", ~="namten ka ludź"
 
|-
 
|-
||toż|| || || || || || ||zastępuje "to" w mowie zależnej, oznacza że ten, o kim się mówi, wiedział, o czym mówi, ale mówiący niekoniecznie
+
||tak||ja||jes|| ||да||yes||hai||~'tak' (odpowiedź), <del>może "szesz to", może</del> zaimek oznaczający brak przeczenia ("czy tor nie gotuj" - "szesz tak" - 'Nie gotujesz?' - 'Gotuję.')
 
|-
 
|-
||całość, cłość|| || || || || || ||'100%', o ileś razy, np. "nlet / 3 . 1. cłość dziej wysok" ("nle / 3 . cłość dziej wysok"?)-'wyższy o jedną trzecią'
+
||niet||nein||net|| ||нет||no|| ||~'nie' (odpowiedź), <del>może "szesz nie to", może</del> ~="nie tak" (ale jakby są różnice, np. czasem "żad" albo "nie" jest w środku), por. "nie"
 
|-
 
|-
||kroć|| || || || || || ||ileś razy, np. "nle 2 kroć dziej bez wysok" - 'dwa razy niższy'
+
||tamtak|| || || || || || ||="tam tak"="nrak 2 ."
 
|-
 
|-
||prawda|| || || || || || ||'prawda', obok <del>"fałsz"</del> <ins>"bez prawda" (czyli matematyczne przeczenie to "bez", ale czy inne spójniki nie głupieją)</ins> wynik "szesz" i tego, co ma "szesz" wbudowane, ale "czy szesz żad pies", czyli "czy bez prawda"
+
||tamniet|| || || || || || ||="tam niet"="rniet 2 ."
 
|-
 
|-
||jest||ist|| || ||есть||are||aru||np. "jor tę gamoń jest" - 'bycie przeze mnie gamoniem', "ta ten piłka tgo Karol jest" - 'należenie piłki do Karola', "jes ... li" jest bardziej uporządkowane, ale to jest krótsze (rekcja zostaje bez zmian poza tym, że "ta" przechodzi w "tę", a "" nie da się wyrazić - wymaga "jes ... li")
+
||siamtak|| || || || || || ||="siam tak"="nrak 3 ."
 
|-
 
|-
||wycofaj <del>? !!coś#</del>|| || || || || || ||materiał do budowy czegoś jak "!!#", ale jak właściwie działa? jakiś czasownik?
+
||siamniet|| || || || || || ||="siam niet"="rniet 3 ."
 
|-
 
|-
||li|| || || || || || ||tworzy argument dla niektórych funkcji
+
||owamtak, wamtak|| || || || || || ||="wam tak"="nrak 4 ."
 
|-
 
|-
||uf|| || || || || || ||ostatni argument dla paru funkcji wieloargumentowych
+
||owamniet, wamniet|| || || || || || ||="wam niet"="rniet 4 ."
 
|-
 
|-
||luf|| || || || || || ||(a 'lufa'?) tworzy liczby, np. "h. luf"="1 0 0 .", "1 2 h. luf"="1 2 1 0 0 ."?"1 2 0 0 ."
+
||onamtak, namtak|| || || || || || ||="nam tak"="nrak 5 ."
 
|-
 
|-
||!||!||!||!||!||!||!||argument, który zmienia funkcję w niefunkcję, prawie jak "ǂ 1 .", ale jest inteligentniejsze i (np. ?) "na !" itp. zatrzymuje "w" itp. ("w na !" to niefunkcja), "ber"="der !", "ben"="den !", "bem"="dem !"... przy czym czasem można podstawić argumenty funkcji jako, kolejno, "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "szesz ta piesk ga piesk"~="szesz ta piesk tę ga piesk ta !", "dżdży śnieg"~="ta śnieg dżdży !", a "pies dom"~="ta dom pies !" (ale co na przykład z "oj !"?)
+
||onamniet, namniet|| || || || || || ||="nam niet"="rniet 5 ."
 
|-
 
|-
!colspan=8|operatory łamiące zasady składni
+
||ja||ich||mi||inyë||я||me||watashi||zob. "jor"
 
|-
 
|-
||", MIN||", MIN||", MIN||", MIN||", МИН||", MIN||", MIN||początek cudzysłowu
+
||ty||du||ci||lye||ты||thou||anata||zob. "tor"
 
|-
 
|-
||', NIM||', NIM||', NIM||', NIM||', НИМ||', NIM||', NIM||koniec cudzysłowu ("NI" wykomentowuje, kiedy jest to potrzebne)
+
||my||wir||ni||lve||мы||we||watashitachi?||ekskluzyw, (?)"każd nas" oznacza naprawdę 'każdego z nas', a "my" oznacza grupę, zob. "mor"
 
|-
 
|-
||..., KROP||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||tworzy argument dla niektórych funkcji, np. "szesz ta " hacz ' jacz " kia ... coś ' znaczy", "szesz ta " em ' jacz " jes je ... li ' znaczy" (<del>ale czy to jasne, kiedy działanie się zaczyna i kończy?</del> <ins>- chyba tak</ins>, jakieś "lambda"???), mówimy o tym jako "" NI ... '" ("MIN NIKROP NIM")? (<del>a może jednak to działa jak <code>"%s"</code> w <code>printf</code> w odróżnieniu od <code>"\n"</code>?</del> <ins>- raczej w składni działa zawsze, nawet kiedy nie może się przydać</ins>)
+
||mwy||wihir||nvi||lme||мвы||wye||wareware?||inkluzyw, (?)"każd nwas" oznacza naprawdę 'każdego z „nwas”', a "mwy" oznacza grupę, zob. "mwor"
 
|-
 
|-
||KROPA|| || || || || || ||przyjmuje argument - liczbę, która wskazuje, który argument zastępuje, np. "" je pżad si tamr KROPA 1 . KROPA 2 . KROPA 2 .'" oznacza to, co '"je pżad si tamr A B B"' (ale czy nie za dużo argumentów wymaga "NI"? Czy ""KROP NI a'", czyli '"KROP a"' nie jest zbyt pokrętne?; jak to łączyć ze zwykłym "..."?)
+
||wy||ihr||ni||le||вы||ye||anatatachi?||(?)"każd was" oznacza naprawdę 'każdego z was', a "wy" oznacza grupę, zob. "wor"
 
|-
 
|-
||KROPAP|| || || || || || ||? przyjmuje 2 argumenty - liczbę, która wskazuje, który argument zastępuje, i przypadek, do użycia w językach takich jak polski, np. "szesz ta poŭ ski Polska " pies KROPAP 1 . dopełniacz ' jacz poŭ pollok " tgo ... piesk ' znacz"
+
||nas||uns||nin|| ||нас||us|| ||~='jeden (niektórzy) z nas' (ekskluzyw)
 
|-
 
|-
||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||wycofanie, odwołanie wypowiedzi, niedopracowane, mówimy o tym jako "" !!NI# '" ("MIN !!NI# NIM"), ewentualnie "" NI!NI!NI# '" ("MIN NI!NI!NI# NIM"), por. "wycofaj"
+
||nwas||unch||nvin|| ||нвас||wyou|| ||~='jeden (niektórzy) z nas' (inkluzyw)
 
|-
 
|-
||meta#|| || || || || || ||otwiera wtrącenie do "atem#", pozwala coś zredefiniować, przestawić słowa, w środku raczej całe zdanie, mówimy o tym jako "" meta NI # atem NI # '", np. "meta# siesz w naste i ta " HM NI # ' że jor że ta w przed si " HM NI # ' lub raz słowo mno słowo ɣwoś dob wątpi oznacza ta " ILI NI # ' że jor że iliż w przed to słowo w po to słowo dziej ɣwoś dob nie wie atem# sieś " pokój ILI# pokójk HM# '" ('W następującym: "HM#" oznacza, że wątpię, że słowo lub słowa przed tym "HM#" są dobrocosiowe, a "ILI#" oznacza, że nie wiem, czy słowo przed tym, czy po tym jest lepsze. "pokój ILI# pokójk HM#" ("pokój ? pokójk ?")')
+
||was||euch||vin|| ||вас||you|| ||~='jeden (niektórzy) z was'
 
|-
 
|-
||atem#|| || || || || || ||zamyka "meta#"
+
||co||was||kio|| ||что||what||nan||np. "szesz tę co ta ty żre" - 'co jesz?', zob. "cor"
 
|-
 
|-
||pragma#|| || || || || || ||następne słowa coś określają, nie muszą trzymać się składni, zobacz odpowiednią sekcję, lepiej sprzątać (np. "pragma# lofsz 1 .", "pragma# szesz sieś") albo użyć "pragma# kasuj", zob. "opowiembajkę" z rodziną
+
||kto||wer|| || ||кто||who|| ||=<del>"je ludź co" ?</del> "je ktodź co"
|}
 
 
 
Przyimki można odwrócić (pollok "deren", espelok "oen" ~ polski 'który'). "der !" skraca się do "ber". Ogólnie w różnych wariantach polloku:
 
{| border
 
||der, ta||deren, taen, kia||ber, ba
 
 
|-
 
|-
||den, tę||denen, tęen, kę||ben,
+
||się||sich||si|| ||ся||self|| ||="sienr 1 ."="si coś"="sinr 1 . coś", ściśle ostatnia pełna konstrukcja, np. "ta coś oj do się idź" - 'powodowanie, że coś przemieszcza się do siebie (tego, co to powoduje)', zob. "sior" itp. (np. "ta coś siorm tę eń ubiera ubiera" - 'ubieranie na siebie ubrania')
 
|-
 
|-
||dem, temu, tmu||demen, temuen, tmuen, kiemu, kmu||bem, bemu, bmu
+
||wzajem|| || || || || || ||skrót od "wzaj się", por. "wzappa"
 
|-
 
|-
||des, tego, tgo||desen, tegoen, tgoen, kiego, kgo, chgo||bes, bego, bgo
+
||cio|| || || || || || ||="cien coś", wspomniane ostatnio, coś między "to" a "się"
 
|-
 
|-
||<del>derm, tema, tma</del>||<del>dermen, temaen, tmeen, kiema, kma</del>||<del>berm, bema, bma</del>
+
||takie, tkie|| || || || || || ||="tki coś", ale czy jest potrzebne?
|}
 
 
 
Zdania pytające można sprowadzić do rozkazujących, a rozkazujące do oznajmujących.
 
 
 
Czasy opisowo: "w ongi" "w teraz", "w potem" (z rozmaitymi skrótami).
 
 
 
Istnieją też skróty matematyczne, np.
 
* cyfry ("jeden" ("len"), "dwa", "trzy", "cztery" ("czter"), "pięć", "sześć", "siedem" ("siedm", "siem"), "osiem" ("ośm"), "dziewięć" ("dźwięć"), "zero" ("zer") <del>''a może to jednak całe liczby, a nie funkcje''</del>
 
* kropka ("c-ip", liczba zero i podstawa dla innych liczb), przecinek ("koma", przecinek dziesiętny), lewy nawias ("wokresie", "wokres", "wokr", znak okresu)
 
* + ("dodać"?), - ("odjąć"?), * ("pomnożyć"?), / ("podzielić"?)
 
Można też budować liczby na rzeczowniku, zamiast na "c-ip" ("2 3 piesk" - 'dwadzieścia trzy psy', "2 , ( 3 tort" - '2 i jedna trzecia tortu', "0 czło" - 'zero człowieków' (ale czym to się różni od "żad czło"?))
 
 
 
"piko" ("p."), "nano" ("n."), "mikro" ("mm.", "µ"), "mili" ("m."), "centy" ("cent", "c."), "decy" ("d."), "deka" ("da."), "hekto" ("h."), "kilo" ("k."), "mega" ("M."), "giga" ("G."), "tera" (T.") to funkcje, na rzeczowniku tworzą liczby.
 
* "da. ." to dziesięć zer, "da. luf" to dziesięć
 
 
 
===pragma#===
 
 
 
{| border
 
!|pollok||deulok||espelok||quenlok||руслок||englok||niholok||opis
 
 
|-
 
|-
||lożf, lofsz|| || || || || || ||potem następuje liczba, która określa, ile argumentów uważa się za puste, jeśli nie ma ich przed "lofsz" (domyślnie 1, jak w lożbanie), np. "lofsz kup uf piesk uf"="pragma# lofsz 1 . lofsz kup uf piesk uf"="tę piesk kup", "pragma# lofsz . lofsz kup uf piesk uf pragma# lofsz 1 ."="ta piesk kup", "pragma# lofsz 2 . lofsz kup uf piesk uf lofsz piesk kup uf kotk uf"="tmu piesk kup ta piesk tmu kotk kup" (ale nieposprzątane, czyli z dokładnością do tego, że nie jest posprzątane)
+
||otakie, tokie|| || || || || || ||="tok coś" (?)
 +
|-
 +
||ojtakie, tojkie|| || || || || || ||="tojk coś" (?)
 +
|-
 +
||siakie, śkie|| || || || || || ||="śki coś" (?)
 +
|-
 +
||ciakie, ćkie|| || || || || || ||="ćki coś" (?)
 
|-
 
|-
||prawdą, esz, szesz|| || || || || || ||decyduje, jak należy rozumieć rzeczownik w stanie wolnym; potem następuje "szesz", "siesz", "sieś" albo "błąd" (oznacza, że rzeczowniki w stanie wolnym są niedopuszczalne); domyślne "sieś"; np. "piesk"="sieś piesk", "pragma# szesz szesz piesk"="szesz piesk" (ale nieposprzątane)
+
||<del>niniejsze</del>|| || || || || || ||="niniejszy coś"
 
|-
 
|-
||loż|| || || || || || ||"pragma# loż loż" powoduje, że rzeczowniki w stanie wolnym są sklejane "loż" aż do uf (np. "pragma# loż loż ja ty widź uf ty ja słysz uf"="loż ja ty widź uf loż ty ja słysz uf"="siesz loż ja ty widź uf siesz loż ty ja słysz uf"="siesz ta ja tę ty widź siesz ta ty tę ja słysz" (coś w stylu 'Widzę cię. Słyszysz mnie.'; ale nieposprzątane)), "pragma# loż szesz" przywraca domyślne zachowanie
+
||nine <del>nin</del>|| || || || || || ||="nin coś"
 
|-
 
|-
||kasuj|| || || || || || ||przywraca tryb domyślny wszystkiego, również opowiadania bajki i "meta#", zawsze działa
+
||tune <del>tun</del>|| || || || || || ||="tun coś", (?) 'tym razem' ('teraz') to "w tune" (por. "uj")
 
|-
 
|-
||kas|| || || || || || ||jak "kasuj" z wyjątkami (np. określonymi w "meta#": "opowiembajkę ... pragma# loz loż pragma# szesz siesz ... meta# szesz żad ten ta przyszły " pragma NI # kas ' tę ów " opowiembajkę ' stan kasuj atem# pragma# kas opowiadambajkę ... opowiedziałembajkę" - Opowiadam bajkę, ustawiam skomplikowany tryb, kasują go ale nie opowiadanie bajki, przypominam, że wciąż opowiadam bajkę, a po jakimś czasie kończę. - z tym, że łatwiej wszystko skasować i wrócić do opowiadanie bajki: "opowiembajkę ... pragma# loz loż pragma# szesz siesz ... pragma# kasuj opowiembajkę ... opowiedziałembajkę")
+
||następujące, nace, <del>nce</del>, naste, poniższe, <del>ższe</del>|| || || || || || ||="następujący coś"
|}
 
 
 
==Słownictwo==
 
 
 
{| border
 
|colspan=6|coś (dowolny byt (czy coś takiego - "fik coś"))
 
 
|-
 
|-
|| ||<del>roślina</del> in coś||<del>zwierz</del> ak coś||ludź||anioł||Bóg
+
||powyższe, wyższe, ższe, sze|| || || || || || ||="powyższy coś"
 
|-
 
|-
|colspan=2|
+
||tu||hier|| || ||тут||here|| ||="gdzie tujter"
|colspan=4|ktoś
 
 
|-
 
|-
|colspan=3|
+
||teraz, ter||jetzt|| || ||сейчас||now|| ||="gdy tujter"
|colspan=3|ktodź
 
|}
 
 
 
Trzecia osoba nie jest do końca dobrze określona, w sumie można używać "ten ludź" w roli "on", "ona".
 
 
 
Smaki: ny cukier (ny cuk), ny sól, ny kwas, <del>gorzki</del> <ins>ny piołun (ny pioł)</ins>
 
 
 
Ruch: kroczy (krocz) (biegnie (bieg), maszeruje (maszeruj, marsz)), jedzie (jedź), płynie (płyń), leci (leć), pełznie (pełzń, pełź, pełza, pełz), <del>ywo woda płynie</del> ywy woda idzie (ɣwy wod idź; ''płynie jak woda, niem. fließen; rzadko potrzebne doprecyzowanie, zwykle wystarczy kontekst: "ta wod idź"; też np. o prądzie elektrycznym''), niesie (nieś; ''"szesz jor oj ta zon ja ręka pszo się nieś" - przesuwam rękę''), ślizga (ślizg; ''"ny ślizg" - śliski'')...
 
: ogólnie: idzie (idź)
 
: rekcja: ta od do przez pszo pszon (?)
 
 
 
{| border
 
! słowo !! rekcja !! uwagi
 
 
|-
 
|-
||część||ta ? (zon)||a może "hnacz zon (coś)"
+
||ongi, ong|| || || ||раньше|| || ||="pon ter"
 
|-
 
|-
||czas||||jako abstrakcja, bywa też "kiedy coś" (jako 'pora'); co do 'raz', por. "tle"
+
||potem, pot|| || || ||потом|| || ||="po ter"
 
|-
 
|-
||sekunda, sekund||
+
||tujteraz, tujter|| || || ||здейчас|| || ||
 
|-
 
|-
||minuta, minut||
+
||<del>tam</del>||<del>dort</del>|| || ||<del>там</del>||<del>there</del>|| ||-> "gdzie to", por. 1-argumentowe "tam"
 
|-
 
|-
||godzina, godzin||
+
||oto, ot|| || || || || || ||="oten coś"
 
|-
 
|-
||doba||
+
||ojto, ojt|| || || || || || ||="jont coś"
 
|-
 
|-
||dzień||||"szesz je ta doba część je zo doba coś je zo doba gdy coś to" a może jednak nie
+
||wszystko, wsio||alles|| || ||всё|| || ||~="każd coś" (?)
 
|-
 
|-
||noc||||="bez dzień"
+
||nic||nichts|| || ||ничто||nothing|| ||="żad coś"
 
|-
 
|-
||tydzień||
+
||plusnic, pnic||plusnichts, pnichts|| || ||плюсничто, пничто||plusnothing, pnothing|| ||="pżad coś", np. "o pnic mów" - 'mówić o niczym'
 
|-
 
|-
||miesiąc, msiąc||
+
||cóż|| || || || || || ||zastępuje "co" w mowie zależnej, np. "szesz nor że tę cóż tor żre pyta" - 'on pyta, co jesz', zob. "czor", "cóżeż", "żeż"
 
|-
 
|-
||rok||
+
||któż|| || || || || || ||zastępuje "kto" w mowie zależnej
 
|-
 
|-
||wiosna, wios||
+
||toż|| || || || || || ||zastępuje "to" w mowie zależnej, oznacza że ten, o kim się mówi, wiedział, o czym mówi, ale mówiący niekoniecznie
 
|-
 
|-
||lato, lat||
+
!colspan=8|zdaniopodobne funkcje 0-argumentowe - skróty
 
|-
 
|-
||jesień, jeśń, <del>jsień</del>||
+
||ożeto, ożto|| || || || || || ||="oże to", np. "czy ożeto" ~ 'czy gęś ma to kopnąć' por. "ożeż"
 
|-
 
|-
||zima, zim||
+
||dzmyto, dzmty <del>dzymto</del>|| || || || || || ||="dzmy to"
 
|-
 
|-
||przestrzeń, peń||||jako abstrakcja, bywa też "gdzie coś" i "przestwór"
+
!colspan=8|specjalne słowa
 
|-
 
|-
||przestwór, przestw||||bardziej konkretne znaczenie polskiego 'przestrzeń', jak w 'potrzebuję przestrzeni'
+
||całość, cłość|| || || || || || ||'100%', o ileś razy, np. "nlet / 3 . 1. cłość dziej wysok" ("nle / 3 . cłość dziej wysok"?)-'wyższy o jedną trzecią'
 
|-
 
|-
||droga||od do przez
+
||kroć|| || || || || || ||ileś razy, np. "nle 2 kroć dziej bez wysok" - 'dwa razy niższy'
 
|-
 
|-
||tunel||od do przez
+
||prawda|| || || || || || ||'prawda', obok <del>"fałsz"</del> <ins>"bez prawda" (czyli matematyczne przeczenie to "bez" (?, por. "ne", "nie", "bez", "żad"), ale czy inne spójniki nie głupieją)</ins> wynik "szesz" i tego, co ma "szesz" wbudowane, ale "czy szesz żad pies", czyli "czy bez prawda"
 
|-
 
|-
||<del>niebo, nieb</del> niebiosa, niebios||||'niebo jako stan wiecznej szczęśliwości'
+
||jest||ist|| || ||есть||are||aru||np. "jor tę gamoń jest" - 'bycie przeze mnie gamoniem', "tnor piłka tgo Karol jest" - 'należenie piłki do Karola', "jes ... li" jest bardziej uporządkowane, ale to jest krótsze (rekcja zostaje bez zmian poza tym, że "ta" przechodzi w "tę", a "tę" nie da się wyrazić - wymaga "jes ... li")
 
|-
 
|-
||piekło||
+
||wycofaj <del>? !!coś#</del>|| || || || || || ||materiał do budowy czegoś jak "!!#", ale jak właściwie działa? jakiś czasownik?
 
|-
 
|-
||czyściec||
+
||li|| || || || || || ||tworzy argument dla niektórych funkcji
 
|-
 
|-
||anioł||||"kia święt anioł" lub "diabeł"
+
||uf|| || || || || || ||ostatni argument dla paru funkcji wieloargumentowych
 
|-
 
|-
||diabeł||
+
||luf|| || || || || || ||(a 'lufa'?) tworzy liczby, np. "h. luf"="1 0 0 .", "1 2 h. luf"="1 2 1 0 0 ."?"1 2 0 0 ."
 
|-
 
|-
||święty, święt||ta||"lacz święty" to 'święty (człowiek)'
+
||!||!||!||!||!||!||!||argument, który zmienia funkcję w niefunkcję, prawie jak "ǂ 1 .", ale jest inteligentniejsze i (np. ?) "na !" itp. zatrzymuje "w" itp. ("w na !" to niefunkcja), "ber"="der !", "ben"="den !", "bem"="dem !"... przy czym czasem można podstawić argumenty funkcji jako, kolejno, "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "szesz ta piesk ga piesk"~="szesz ta piesk tę ga piesk ta !", "dżdży śnieg"~="ta śnieg dżdży !", a "pies dom"~="ta dom pies !" (ale co na przykład z "oj !"?)
 
|-
 
|-
||ciało, ciał||(zon)
+
!colspan=8|operatory łamiące zasady składni
 
|-
 
|-
||dusza, dusz||(zon)
+
||", MIN||", MIN||", MIN||", MIN||", МИН||", MIN||", MIN||początek cudzysłowu
 
|-
 
|-
||maszyna, maszyn, mszyn, machina, machin, mchin||
+
||', NIM||', NIM||', NIM||', NIM||', НИМ||', NIM||', NIM||koniec cudzysłowu ("NI" wykomentowuje, kiedy jest to potrzebne)
 
|-
 
|-
||człowiek, czło||
+
||..., KROP||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||tworzy argument dla niektórych funkcji, np. "szesz ta " hacz ' jacz " kia ... coś ' znaczy", "szesz ta " em ' jacz " jes je ... li ' znaczy" (<del>ale czy to jasne, kiedy działanie się zaczyna i kończy?</del> <ins>- chyba tak</ins>, jakieś "lambda"???), mówimy o tym jako "" NI ... '" ("MIN NIKROP NIM")? (<del>a może jednak to działa jak <code>"%s"</code> w <code>printf</code> w odróżnieniu od <code>"\n"</code>?</del> <ins>- raczej w składni działa zawsze, nawet kiedy nie może się przydać</ins>)
 
|-
 
|-
||gamoń, gmoń||||"szesz ja każd gmoń ludź"
+
||KROPA|| || || || || || ||przyjmuje argument - liczbę, która wskazuje, który argument zastępuje, np. "" je pżad si tamr KROPA 1 . KROPA 2 . KROPA 2 .'" oznacza to, co '"je pżad si tamr A B B"' (ale czy nie za dużo argumentów wymaga "NI"? Czy ""KROP NI a'", czyli '"KROP a"' nie jest zbyt pokrętne?; jak to łączyć ze zwykłym "..."?)
 
|-
 
|-
||król||ta
+
||KROPAP|| || || || || || ||? przyjmuje 2 argumenty - liczbę, która wskazuje, który argument zastępuje, i przypadek, do użycia w językach takich jak polski, np. "szesz ta poŭ ski Polska " pies KROPAP 1 . dopełniacz ' jacz poŭ pollok " tgo ... piesk ' znacz"
 
|-
 
|-
||<del>książę</del> pa król||ta
+
||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||wycofanie, odwołanie wypowiedzi, niedopracowane, mówimy o tym jako "" !!NI# '" ("MIN !!NI# NIM"), ewentualnie "" NI!NI!NI# '" ("MIN NI!NI!NI# NIM"), por. "wycofaj"
 
|-
 
|-
||<del>cesarz</del> nadr król||ta
+
||meta#|| || || || || || ||otwiera wtrącenie do "atem#", pozwala coś zredefiniować, przestawić słowa, w środku raczej całe zdanie, mówimy o tym jako "" meta NI # atem NI # '", np. "meta# siesz w naste i ta " HM NI # ' że jor że ta w przed si " HM NI # ' lub raz słowo mno słowo ɣwoś dob wątpi oznacza ta " ILI NI # ' że jor że iliż w przed to słowo w po to słowo dziej ɣwoś dob nie wie atem# sieś " pokój ILI# pokójk HM# '" ('W następującym: "HM#" oznacza, że wątpię, że słowo lub słowa przed tym "HM#" są dobrocosiowe, a "ILI#" oznacza, że nie wiem, czy słowo przed tym, czy po tym jest lepsze. "pokój ILI# pokójk HM#" ("pokój ? pokójk ?")')
 
|-
 
|-
||<del>pies</del> pies dom, piesk||
+
||atem#|| || || || || || ||zamyka "meta#"
 
|-
 
|-
||<del>kot</del> <del>ak drap</del> kot dom, kotk||
+
||pragma#|| || || || || || ||następne słowa coś określają, nie muszą trzymać się składni, zobacz odpowiednią sekcję, lepiej sprzątać (np. "pragma# lofsz 1 .", "pragma# szesz sieś") albo użyć "pragma# kasuj", zob. "opowiembajkę" z rodziną
 
|-
 
|-
||<del>gryzoń</del> <del>ak gryź</del> mysz coś||
+
||na#|| || || || || || ||otwiera wtrącenie do "wias#", w środku raczej całe zdanie, pozwala coś dodać w środku zewnętrznego zdania
 
|-
 
|-
||<del>mysz</del> myszk||
+
||wias#|| || || || || || ||zamyka "na#"
 +
|}
 +
 
 +
Przyimki można odwrócić (pollok "deren", espelok "oen" ~ polski 'który'). "der !" skraca się do "ber". Ogólnie w różnych wariantach polloku:
 +
{| border
 +
||der, ta||deren, taen, kia||ber, ba
 
|-
 
|-
||chomik, chomk ? chom||||czy "chomk"="chom coś"
+
||den, ||denen, tęen, kę||ben, bę
 
|-
 
|-
||szczur, <del>wlk mysz</del> wlk myszk||
+
||dem, temu, tmu||demen, temuen, tmuen, kiemu, kmu||bem, bemu, bmu
 
|-
 
|-
||kapibara, kapibar ? mysz duż ? mysz bar duż ? mysz naj duż ?||
+
||des, tego, tgo||desen, tegoen, tgoen, kiego, kgo, chgo||bes, bego, bgo
 
|-
 
|-
||owca, <del>owc,</del> ak wełna, ak wełn||
+
||<del>derm, tema, tma</del>||<del>dermen, temaen, tmeen, kiema, kma</del>||<del>berm, bema, bma</del>
|-
+
|}
||<del>lis</del> lis coś||||'lis'
+
 
|-
+
Zdania pytające można sprowadzić do rozkazujących, a rozkazujące do oznajmujących.
||<del>ɣwyn lis lis</del> lisk, lis ny lisk||||'lis rudy'
+
 
|-
+
Czasy opisowo: "w ongi" "w teraz", "w potem" (z rozmaitymi skrótami).
||wiewiórka, wiewiór ? mysz drzew ? mysz drzewk||
+
 
|-
+
Istnieją też skróty matematyczne, np.
||niedźwiedź, dźwiedź, <del>miś,</del> ak miód||||<del>podobno je miód, pszczoła bardziej pasuje do miodu</del> <ins>ale pszczoła to owad</ins>; "miś" może się do czegoś przydać
+
* cyfry ("jeden" ("len"), "dwa", "trzy", "cztery" ("czter"), "pięć", "sześć", "siedem" ("siedm", "siem"), "osiem" ("ośm"), "dziewięć" ("dźwięć"), "zero" ("zer") <del>''a może to jednak całe liczby, a nie funkcje''</del>
 +
* kropka ("c-ip", liczba zero i podstawa dla innych liczb), przecinek ("koma", przecinek dziesiętny), lewy nawias ("wokresie", "wokres", "wokr", znak okresu)
 +
* + ("dodać"?), - ("odjąć"?), * ("pomnożyć"?), / ("podzielić"?)
 +
Można też budować liczby na rzeczowniku, zamiast na "c-ip" ("2 3 piesk" - 'dwadzieścia trzy psy', "2 , ( 3 tort" - '2 i jedna trzecia tortu', "0 czło" - 'zero człowieków' (ale czym to się różni od "żad czło"?))
 +
 
 +
"piko" ("p."), "nano" ("n."), "mikro" ("mm.", "µ"), "mili" ("m."), "centy" ("cent", "c."), "decy" ("d."), "deka" ("da."), "hekto" ("h."), "kilo" ("k."), "mega" ("M."), "giga" ("G."), "tera" (T.") to funkcje, na rzeczowniku tworzą liczby.
 +
* "da. ." to dziesięć zer, "da. luf" to dziesięć
 +
 
 +
===pragma#===
 +
 
 +
{| border
 +
!|pollok||deulok||espelok||quenlok||руслок||englok||niholok||opis
 
|-
 
|-
||pszczoła, pczoł, <del>ak miód,</del> wŭad miód||||robi miód, por. "ak wełn"
+
||lożf, lofsz|| || || || || || ||potem następuje liczba, która określa, ile argumentów uważa się za puste, jeśli nie ma ich przed "lofsz" (domyślnie 1, jak w lożbanie), np. "lofsz kup uf piesk uf"="pragma# lofsz 1 . lofsz kup uf piesk uf"="tę piesk kup", "pragma# lofsz . lofsz kup uf piesk uf pragma# lofsz 1 ."="ta piesk kup", "pragma# lofsz 2 . lofsz kup uf piesk uf lofsz piesk kup uf kotk uf"="tmu piesk kup ta piesk tmu kotk kup" (ale nieposprzątane, czyli z dokładnością do tego, że nie jest posprzątane)
 
|-
 
|-
||nietoperz, toperz, toprz||
+
||prawdą, esz, szesz|| || || || || || ||decyduje, jak należy rozumieć rzeczownik w stanie wolnym; potem następuje "szesz", "siesz", "sieś" albo "błąd" (oznacza, że rzeczowniki w stanie wolnym są niedopuszczalne); domyślne "sieś"; np. "piesk"="sieś piesk", "pragma# szesz szesz piesk"="szesz piesk" (ale nieposprzątane)
 
|-
 
|-
||ryje, ryj||ta ...||
+
||loż|| || || || || || ||"pragma# loż loż" powoduje, że rzeczowniki w stanie wolnym są sklejane "loż" aż do uf (np. "pragma# loż loż ja ty widź uf ty ja słysz uf"="loż ja ty widź uf loż ty ja słysz uf"="siesz loż ja ty widź uf siesz loż ty ja słysz uf"="siesz ta ja tę ty widź siesz ta ty tę ja słysz" (coś w stylu 'Widzę cię. Słyszysz mnie.'; ale nieposprzątane)), "pragma# loż szesz" przywraca domyślne zachowanie
 
|-
 
|-
||ryjek<del>, ryj</del>, krak ryj||||
+
||kasuj|| || || || || || ||przywraca tryb domyślny wszystkiego, również opowiadania bajki i "meta#", zawsze działa
 
|-
 
|-
||ryjówka, ak ryj(?)||
+
||kas|| || || || || || ||jak "kasuj" z wyjątkami (np. określonymi w "meta#": "opowiembajkę ... pragma# loz loż pragma# szesz siesz ... meta# szesz żad ten ta przyszły " pragma NI # kas ' tę ów " opowiembajkę ' stan kasuj atem# pragma# kas opowiadambajkę ... opowiedziałembajkę" - Opowiadam bajkę, ustawiam skomplikowany tryb, kasują go ale nie opowiadanie bajki, przypominam, że wciąż opowiadam bajkę, a po jakimś czasie kończę. - z tym, że łatwiej wszystko skasować i wrócić do opowiadanie bajki: "opowiembajkę ... pragma# loz loż pragma# szesz siesz ... pragma# kasuj opowiembajkę ... opowiedziałembajkę")
 +
|}
 +
 
 +
==Słownictwo==
 +
 
 +
{| border
 +
|colspan=6|coś (dowolny byt (czy coś takiego - "fik coś"))
 
|-
 
|-
||łapie, łap, zacz trzyma, zacz trzym||ta tę||
+
|| ||<del>roślina</del> in coś||<del>zwierz</del> ak coś||ludź||anioł||Bóg
 
|-
 
|-
||ręka, ręk, ... krak łap, krak trzym, krak zacz trzym||||
+
|colspan=2|
 +
|colspan=4|ktoś
 
|-
 
|-
||noga, nog, krak kroczy, krak krocz||||
+
|colspan=3|
 +
|colspan=3|ktodź
 +
|}
 +
 
 +
Trzecia osoba nie jest do końca dobrze określona, w sumie można używać "ten ludź" w roli "on", "ona".
 +
 
 +
Smaki: ny cukier (ny cuk), ny sól, ny kwas, <del>gorzki</del> <ins>ny piołun (ny pioł)</ins>
 +
 
 +
Ruch: kroczy (krocz) (biegnie (bieg), maszeruje (maszeruj, marsz)), jedzie (jedź), płynie (płyń), leci (leć), pełznie (pełzń, pełź, pełza, pełz), <del>ywo woda płynie</del> ywy woda idzie (ɣwy wod idź; ''płynie jak woda, niem. fließen; rzadko potrzebne doprecyzowanie, zwykle wystarczy kontekst: "ta wod idź"; też np. o prądzie elektrycznym''), niesie (nieś; ''"szesz jor oj ta zon ja ręka pszo się nieś" - przesuwam rękę''), ślizga (ślizg; ''"ny ślizg" - śliski'')...
 +
: ogólnie: idzie (idź)
 +
: rekcja: ta od do przez ''(itp.)'' pszo pszon pszow
 +
 
 +
{| border
 +
! słowo !! rekcja !! uwagi
 
|-
 
|-
||krowa, krow, ak mleko, ak mlek||
+
||część||ta ? (zon)||a może "hnacz zon (coś)"
 
|-
 
|-
||<del>lew ? kot grzywa ? kot włos ?</del> lewk, kot król(?), lew król||
+
||czas||||jako abstrakcja, bywa też "kiedy coś" (jako 'pora'); co do 'raz', por. "tle"
 
|-
 
|-
||tygrys, tygr, kot pas(?), lew pas||
+
||sekunda, sekund||
 
|-
 
|-
||gepard, kot szybk(?), lew szybk||
+
||minuta, minut||
 
|-
 
|-
||lampart, kot pa król(?), lew pa król, pa lewk||
+
||godzina, godzin||
 
|-
 
|-
||jaguar, jagŭar, kot Ameryka(?), lew Ameryka||
+
||doba||
 
|-
 
|-
||koń||
+
||dzień||||"szesz je ta doba część je zo doba coś je zo doba gdy coś to" a może jednak nie
 
|-
 
|-
||kucyk, kuc(?), mini koń, mni koń, kuc koń(?)||
+
||noc||||="bez dzień"
 
|-
 
|-
||kangur, gur||
+
||tydzień||
 
|-
 
|-
||<del>walabia</del> mini kangur, mni gur, kuc gur(?)||
+
||miesiąc, msiąc||
 
|-
 
|-
||<del>żaba, żab</del> żaba coś, żab coś, żabk||||'płaz bezogoniasty'
+
||rok||
 
|-
 
|-
||ropucha, ropuch, ... żab jad||
+
||wiosna, wios||
 
|-
 
|-
||ptak, pta coś||
+
||lato, lat||
 
|-
 
|-
||<del>ryba, ryb</del> ryba coś, ryb coś, rybk||
+
||jesień, jeśń, <del>jsień</del>||
 
|-
 
|-
||wąż||
+
||zima, zim||
 
|-
 
|-
||<del>mors</del> morsk||
+
||przestrzeń, peń||||jako abstrakcja, bywa też "gdzie coś" i "przestwór"
 
|-
 
|-
||<del>węgorz</del> <del>ɣwy wąż ryb</del> ryb wąż||
+
||przestwór, przestw||||bardziej konkretne znaczenie polskiego 'przestrzeń', jak w 'potrzebuję przestrzeni'
 
|-
 
|-
||<del>nosorożec</del> ak w na nos róg ? ak i nos róg||
+
||droga||od do przez
 
|-
 
|-
||<del>jednorożec</del> ak raz róg||
+
||tunel||od do przez
 
|-
 
|-
||drzewo, drzew ? drzewk||||czy "drzewk"="drzew coś"
+
||<del>niebo, nieb</del> niebiosa, niebios||||'niebo jako stan wiecznej szczęśliwości'
 
|-
 
|-
||cukinia, cukiń<del>, cuk</del>||
+
||piekło||
 
|-
 
|-
||ogórek, <del>ogórk,</del> ogór||
+
||czyściec||
 
|-
 
|-
||jabłko, japk||||czy "jap coś" - 'owoc'
+
||anioł||||"kia święt anioł" lub "diabeł"
 
|-
 
|-
||chleb||||'pieczywo'
+
||diabeł||
 
|-
 
|-
||chlebk||||'chleb'
+
||święty, święt||ta||"lacz święty" to 'święty (człowiek)'
 
|-
 
|-
||bułka, buł||
+
||ciało, ciał||(zon)
 
|-
 
|-
||<del>rogal</del> ɣwo księżyc buł||
+
||dusza, dusz||(zon)
 
|-
 
|-
||mleko, mlek||ta ? (ów) ? (cod)
+
||maszyna, maszyn, mszyn, machina, machin, mchin||
 
|-
 
|-
||śmietana, śmietan, śtan||?||"ciz cod krow mlek" ? "ciz ta krow mlek" ? "ta krow śtan" ? "ów krow śtan" ? ...; a gatunki?
+
||człowiek, czło||
 
|-
 
|-
||ser||?||jak "śtan"
+
||gamoń, gmoń||||"szesz ja każd gmoń ludź"
 
|-
 
|-
||ɣwyn żółt ser||?||jak "śtan"
+
||król||ta
 
|-
 
|-
||ɣwyn śnieg ser||?||jak "śtan"
+
||<del>książę</del> pa król||ta
 
|-
 
|-
||wino, won <del>win, wink, wno</del>||(ciz)||np. "ciz in won won", "ciz  śliw won", "ɣwyn krew won", "ɣwyn śnieg won"
+
||<del>cesarz</del> nadr król||ta
 
|-
 
|-
||in wino, in won <del>winogrono, winogron, in win, ...</del>||
+
||<del>pies</del> pies dom, piesk||
 
|-
 
|-
||<del>len</del> lnu||
+
||<del>kot</del> <del>ak drap</del> kot dom, kotk||
 
|-
 
|-
||kakao, kakaŭ||||'kakao (napój)'
+
||<del>gryzoń</del> <del>ak gryź</del> mysz coś||
 
|-
 
|-
||ɣwy kakaŭ proszk||||'kakao (proszek)'
+
||<del>mysz</del> myszk||
 
|-
 
|-
||in kakaŭ||||'kakaowiec'
+
||chomik, chomk ? chom||||czy "chomk"="chom coś"
 
|-
 
|-
||ogień, ogń||
+
||szczur, <del>wlk mysz</del> wlk myszk||
 
|-
 
|-
||woda, wod||
+
||kapibara, kapibar ? mysz duż ? mysz bar duż ? mysz naj duż ?||
 
|-
 
|-
||ziemia, ziem||
+
||owca, <del>owc,</del> ak wełna, ak wełn||
 
|-
 
|-
||in ziemia, in ziem||||'ziemniak'
+
||<del>lis</del> lis coś||||'lis'
 
|-
 
|-
||prąd||||'prąd elektryczny'
+
||<del>ɣwyn lis lis</del> lisk, lis ny lisk||||'lis rudy'
 
|-
 
|-
||nurt||||'nurt, prąd (wody)'
+
||wiewiórka, wiewiór ? mysz drzew ? mysz drzewk||
 
|-
 
|-
||<del>rzecz</del> rzeczk||||'rzecz' (raczej w wąskim znaczeniu: materialna, sztuczna, nieduża)
+
||niedźwiedź, dźwiedź, <del>miś,</del> ak miód||||<del>podobno je miód, pszczoła bardziej pasuje do miodu</del> <ins>ale pszczoła to owad</ins>; "miś" może się do czegoś przydać
 
|-
 
|-
||naczynie, naczyń||||'naczynie (kuchenne?)', co z "jca coś"
+
||pszczoła, pczoł, pszoł, <del>ak miód,</del> wŭad miód||||robi miód, por. "ak wełn"
 
|-
 
|-
||pomieszczenie, pomieszczeń, pomieszcz<del>, pom</del>||||co z "rnia coś"
+
||nietoperz, toperz, toprz||
 
|-
 
|-
||pokój ? pokójk ?||ta (a może "je ta ... dom pokój"?)||'pokój (czyjś)'
+
||ryje, ryj||ta ...||
 
|-
 
|-
||pokój ? bez wojna, bez wojn||?
+
||ryjek<del>, ryj</del>, krak ryj||||
 
|-
 
|-
||walczy, walcz||ta <del>tę</del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?||ktoś przeciw komuś o coś (żeby np. ustalić, jakie jest) o coś (żeby to było); bywa "ać nie", a jak wyrazić walkę o coś, żeby to mieć; dotyczy też następnych
+
||ryjówka, ak ryj(?)||
 
|-
 
|-
||wojna, wojn||ta <del></del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?||? 'wojna, toczyć wojnę, walczyć na wojnie', por. "świeć"
+
||łapie, łap, zacz trzyma, zacz trzym||ta tę||
 
|-
 
|-
||kłótnia, kłócisię, kłóci, kłóć||ta <del>tę</del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?
+
||ręka, ręk, ... krak łap, krak trzym, krak zacz trzym||||
 
|-
 
|-
||bawi, baw||ta (tą)||'bawi się', bez wygranych i przegranych
+
||noga, nog, krak kroczy, krak krocz||||
 
|-
 
|-
||muzyka, muzyk||ta (tą)||'gra, muzykuje', np. "tą pianino muzyk"-'gra na pianinie', "acz muzyk"-'muzyk'
+
||krowa, krow, ak mleko, ak mlek||
 
|-
 
|-
||gra||ta (przeciw) ()||"siesz wlu je gra coś" "siesz or je gra pasjans je gra ɣwy piłk gra je gra berek uf"
+
||<del>lew ? kot grzywa ? kot włos ?</del> lewk, kot król(?), lew król||
 
|-
 
|-
||pasjans||ta||'gra w pasjansa'
+
||tygrys, tygr, kot pas(?), lew pas||
 
|-
 
|-
||brydż||ta (przeciw)||'gra w brydża'
+
||gepard, kot szybk(?), lew szybk||
 
|-
 
|-
||karta, kart||||'karta do gry'
+
||lampart, kot pa król(?), lew pa król, pa lewk||
 
|-
 
|-
||szachy, szach||ta (przeciw)||'szachy (gra)'; co z 'szach', 'mat' i 'pat'
+
||jaguar, jagŭar, kot Ameryka(?), lew Ameryka||
 
|-
 
|-
||ɣwo Japonia szach ? ɣwy Japonia szach||ta (przeciw)||'shogi, szogi, siogi, szachy japońskie'
+
||koń||
 
|-
 
|-
||ɣwo Chiny szach ? ɣwy Chiny szach||ta (przeciw)||'xiangqi, sjanki, szachy chińskie'
+
||kucyk, kuc(?), mini koń, mni koń, kuc koń(?)||
 
|-
 
|-
||dło szach||||'bierka szachowa'
+
||kangur, gur||
 
|-
 
|-
||berek||ta (przeciw)
+
||<del>walabia</del> mini kangur, mni gur, kuc gur(?)||
 
|-
 
|-
||ɣwy piłk gra||ta (przeciw)||'gra w piłkę', czy to to samo co "tą piłk gra"
+
||<del>żaba, żab</del> żaba coś, żab coś, żabk||||'płaz bezogoniasty'
 
|-
 
|-
||ɣwy noga ɣwy piłk gra, ɣwy krak krocz ɣwy piłk gra ?||ta (przeciw)||'piłka nożna (gra)', a może np. "ɣwy i nog piłk gra"
+
||ropucha, ropuch, ... żab jad||
 
|-
 
|-
||ɣwy ręka ɣwy piłk gra, ɣwy krak trzym ɣwy piłk gra ?||ta (przeciw)||'piłka ręczna (gra)', a może np. "ɣwy i rek piłk gra"
+
||ptak, pta coś||
 
|-
 
|-
||piłka, piłk||
+
||<del>ryba, ryb</del> ryba coś, ryb coś, rybk||
 
|-
 
|-
||ɣwy noga piłka, ɣwy krak krocz piłk||||'piłka nożna (przedmiot; do nogi, do gry w nogę, do gry w piłkę nożną)'
+
||wąż||
 
|-
 
|-
||ɣwy ręka piłka, ɣwy krak trzym piłk||||'piłka ręczna (przedmiot; do gry w piłkę ręczną)'
+
||<del>mors</del> morsk||
 
|-
 
|-
||pokona, wygra, wygr||ta tę (ąc) ?||"<del>przegra</del>" zbędne, np. "siensz ta Marek tę Damian ąc szachy wygr"-'Marek wygrał z Damianem w szachy', "siensz tę Niemcy ąc wojna wygr"-'Niemcy (państwo) przegrały wojnę.', "szesz ta kle ąc pasjans wygr jes tę pnic li"~="szesz tę pnic kle ąc pasjans wygr"-'Przeciętna wygrana w pasjansa jest z nikim.'
+
||<del>węgorz</del> <del>ɣwy wąż ryb</del> ryb wąż||
 
|-
 
|-
||potyka, potyk, potknie, potkń||ta (zza) ? <del>ta przeciw</del>||ktoś o coś, np. "szesz jor zza próg potkń"<del> ? "szesz jor przeciw próg potkń"</del> - 'potykam się o próg', "szensz ta on zza martw zza próg dok potkń"<del> ? "szensz ta on zza martw przeciw próg potkń"</del> - 'ze zmartwienia potknął się o próg')
+
||<del>nosorożec</del> ak w na nos róg ? ak i nos róg||
 
|-
 
|-
||klucz||ta||do czegoś
+
||<del>jednorożec</del> ak raz róg||
 
|-
 
|-
||katastrofa, katastrof, ktrof||
+
||drzewo, drzew ? drzewk||||czy "drzewk"="drzew coś"
 
|-
 
|-
||ɣwy ktrof ogń||||'pożar'
+
||cukinia, cukiń<del>, cuk</del>||
 
|-
 
|-
||ɣwy?ɣwo ktrof zalej||ta tę jtą ? ta tę ?||'powódź'
+
||ogórek, <del>ogórk,</del> ogór||
 
|-
 
|-
||sieć||
+
||jabłko, japk||||czy "jap coś" - 'owoc'
 
|-
 
|-
||krata, krat||||np. metalowa
+
||chleb||||'pieczywo'
 
|-
 
|-
||ɣwoś krat, kratka, kratk ? ny krat||ta||wzór (?), przymiotnik 'kraciasty'
+
||chlebk||||'chleb'
 
|-
 
|-
||pas||||np. skórzany
+
||bułka, buł||
 
|-
 
|-
||pasek, pask ? ny pas||ta||wzór, por. "ɣwoś krat"
+
||<del>rogal</del> ɣwo księżyc buł||
 
|-
 
|-
||skóra, skór||
+
||mleko, mlek||ta ? (ów) ? (cod)
 
|-
 
|-
||skórka, skórk ? gby skór||||np. owocu
+
||śmietana, śmietan, śtan||?||"ciz cod krow mlek" ? "ciz ta krow mlek" ? "ta krow śtan" ? "ów krow śtan" ? ...; a gatunki?
 
|-
 
|-
||<del>tor</del> tork ?||
+
||masło, masł(?), masu(?)||?||jak "śtan"
 
|-
 
|-
||wór, work <del>, wor</del> ?||
+
||ser||?||jak "śtan"
 
|-
 
|-
||gryzie, gryź||ta tę
+
||ɣwyn żółt ser||?||jak "śtan"
 
|-
 
|-
||ɣwoś gryź||ta tę ?||'piecze, drażni (jak szampon)', "nce ɣwoś gryź" - 'gryzące, drażniące', co z miejscem
+
||ɣwyn śnieg ser||?||jak "śtan"
 
|-
 
|-
||?nadr ɣwoś gryź||ta tę||'pali, żre (jak kwas)', "nce nadr ɣwoś gryź" - 'żrące'
+
||margaryna, margaryn, mrgrn||?||(?)
 
|-
 
|-
||boli, ból||ta tę||kogo co (?)
+
||wino, won <del>win, wink, wno</del>||(ciz)||np. "ciz in won won", "ciz  śliw won", "ɣwyn krew won", "ɣwyn śnieg won"
 
|-
 
|-
||samochód, aŭto(?), aŭt(?), aŭtko, aŭtk||||konkretnie 'samochód', ogólnie (z np. poniższymi) "ark jedź"
+
||in wino, in won <del>winogrono, winogron, in win, ...</del>||
 
|-
 
|-
||aŭtobus, bus||
+
||<del>len</del> lnu||
 
|-
 
|-
||<del>bus</del> busik, busk||
+
||kakao, kakaŭ||||'kakao (napój)'
 
|-
 
|-
||tramwaj, tram||
+
||ɣwy kakaŭ proszk||||'kakao (proszek)'
 
|-
 
|-
||pociąg, pciąg||
+
||in kakaŭ||||'kakaowiec'
 
|-
 
|-
||rower||||przykład "rka jedź"
+
||ogień, ogń||
 
|-
 
|-
||aŭtomat||||?
+
||woda, wod||
 
|-
 
|-
||ny aŭtomat||ta||'aŭtomatyczny'
+
||ziemia, ziem||
 
|-
 
|-
||szyba, <del>szyb,</del> szybk||
+
||in ziemia, in ziem||||'ziemniak'
 
|-
 
|-
||matematyka, mat||||por. "amt"
+
||prąd||||'prąd elektryczny'
 
|-
 
|-
||fizyka, fiz||
+
||nurt||||'nurt, prąd (wody)'
 
|-
 
|-
||chemia, chem||
+
||<del>rzecz</del> rzeczk||||'rzecz' (raczej w wąskim znaczeniu: materialna, sztuczna, nieduża)
 
|-
 
|-
||biologia, bio||
+
||naczynie, naczyń||||'naczynie (kuchenne?)', co z "jca coś"
 
|-
 
|-
||informatyka, inf (?)||
+
||pomieszczenie, pomieszczeń, pomieszcz<del>, pom</del>||||co z "rnia coś"
 
|-
 
|-
||<del>koło, koł</del> kółko, kółk||||jako figura geometryczna
+
||pokój ? pokójk ?||ta (a może "je ta ... dom pokój"?)||'pokój (czyjś)'
 
|-
 
|-
||kula||
+
||pokój ? bez wojna, bez wojn||?
 
|-
 
|-
||ny kółko, ny kółk||ta||'okrągły'
+
||walczy, walcz||ta <del>tę</del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?||ktoś przeciw komuś o coś (żeby np. ustalić, jakie jest) o coś (żeby to było); bywa "ać nie", a jak wyrazić walkę o coś, żeby to mieć; dotyczy też następnych
 
|-
 
|-
||ɣwo jedź kółk||||'koło (np. samochodu)'
+
||wojna, wojn||ta <del>tę</del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?||? 'wojna, toczyć wojnę, walczyć na wojnie', por. "świeć"
 
|-
 
|-
||<del></del> ośka, ośk||
+
||kłótnia, kłócisię, kłóci, kłóć||ta <del></del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?
 
|-
 
|-
||numerek, nrek||||'numer'
+
||bawi, baw||ta (tą)||'bawi się', bez wygranych i przegranych
 
|-
 
|-
||góra, gór||||'góra (wysoko)'
+
||muzyka, muzyk||ta (tą)||'gra, muzykuje', np. "tą pianino muzyk"-'gra na pianinie', "acz muzyk"-'muzyk'
 
|-
 
|-
||dół||||'dół (nisko)'; ="bez góra"
+
||gra||ta (przeciw) (tą)||"siesz wlu je gra coś" "siesz or je gra pasjans je gra ɣwy piłk gra je gra berek uf"
 
|-
 
|-
||górka, górk||||'góra (w górach)'
+
||pasjans||ta||'gra w pasjansa', "szesz je pasjans tą kart gra"
 
|-
 
|-
||dołek, dołk||||'dół (wykopany)'
+
||brydż||ta (przeciw)||'gra w brydża'
 
|-
 
|-
||prosi, proś||ta tę byż||por. "każ"
+
||karta, kart||||'karta do gry'
 
|-
 
|-
||dziękuje, dziękuj||ta tę zza
+
||szachy, szach||ta (przeciw)||'szachy (gra)'; co z 'szach', 'mat' i 'pat'
 
|-
 
|-
||przeprasza, przeproś||ta tę zza
+
||ɣwo Japonia szach ? ɣwy Japonia szach||ta (przeciw)||'shogi, szogi, siogi, szachy japońskie'
 
|-
 
|-
||wita||ta
+
||ɣwo Chiny szach ? ɣwy Chiny szach||ta (przeciw)||'xiangqi, sjanki, szachy chińskie'
 
|-
 
|-
||żegna||ta tę
+
||dło szach||||'bierka szachowa'
 
|-
 
|-
||lubi, lubk||ta
+
||berek||ta (przeciw)
 
|-
 
|-
||<del>kocha, koch</del> nadr lubk||ta
+
||ɣwy piłk gra||ta (przeciw)||'gra w piłkę', czy to to samo co "tą piłk gra"
 
|-
 
|-
||zakochany, zakch||ta ||ktoś w kimś
+
||ɣwy noga ɣwy piłk gra, ɣwy krak krocz ɣwy piłk gra ?||ta (przeciw)||'piłka nożna (gra)', a może np. "ɣwy i nog piłk gra"
 
|-
 
|-
||podoba, podob||ta ||komuś coś
+
||ɣwy ręka ɣwy piłk gra, ɣwy krak trzym ɣwy piłk gra ?||ta (przeciw)||'piłka ręczna (gra)', a może np. "ɣwy i rek piłk gra"
 
|-
 
|-
||podobny, <del>podob,</del> dobny||ta tę||coś do czegoś
+
||piłka, piłk||
 
|-
 
|-
||zły||ta tę||'ktoś jest na kogoś zły, zdenerwowany'; (?) ściśle 'zły'="bez dob"/"nie dob"
+
||ɣwy noga piłka, ɣwy krak krocz piłk||||'piłka nożna (przedmiot; do nogi, do gry w nogę, do gry w piłkę nożną)'
 
|-
 
|-
||zmysł||ta tę||ogólnie 'odczuwa jakimś zmysłem', por. "czuje", "wrażenie"
+
||ɣwy ręka piłka, ɣwy krak trzym piłk||||'piłka ręczna (przedmiot; do gry w piłkę ręczną)'
 
|-
 
|-
||widzi, <del>wzrok,</del> widź||ta tę
+
||pokona, wygra, wygr||ta tę (ąc)||"<del>przegra</del>" zbędne, np. "siensz ta Marek tę Damian ąc szachy wygr"-'Marek wygrał z Damianem w szachy', "siensz tę Niemcy ąc wojna wygr"-'Niemcy (państwo) przegrały wojnę.', "szesz ta kle ąc pasjans wygr jes tę pnic li"~="szesz pnic kle ąc pasjans wygr"-'Przeciętna wygrana w pasjansa jest z nikim.'
 
|-
 
|-
||słyszy, <del>słuch,</del> słysz||ta tę
+
||przemoc||ta (? (przeciw)) ((je) ? ((ąc)))
 
|-
 
|-
||dotyk, dot||ta ||'czuje dotykiem'
+
||potyka, potyk, potknie, potkń||ta (zza) ? <del>ta przeciw</del>||ktoś o coś, np. "szesz jor zza próg potkń"<del> ? "szesz jor przeciw próg potkń"</del> - 'potykam się o próg', "szensz ta on zza martw zza próg dok potkń"<del> ? "szensz ta on zza martw przeciw próg potkń"</del> - 'ze zmartwienia potknął się o próg')
 
|-
 
|-
||smak||ta ||'czuje smakiem'
+
||klucz||ta||do czegoś
 
|-
 
|-
||<del>zapach,</del> węch||ta tę||'czuje węchem'
+
||katastrofa, katastrof, ktrof||
 
|-
 
|-
||żre||ta tę||"je" to coś koło "jest"
+
||ɣwy ktrof ogń||||'pożar'
 
|-
 
|-
||konsumuje, konsumuj, konsum, jeść||ta tę||'je (stały pokarm)'
+
||ɣwy?ɣwo ktrof zalej||ta tę jtą ? ta tę ?||'powódź'
 
|-
 
|-
||pije, pij, ɣwy wod żre||ta tę||skrót albo ze słowotwórstwa
+
||sieć||
 
|-
 
|-
||posiłek, psiłek, psił||ta tę||"eń psił" to 'posiłek (pokarm przeznaczony na posiłek)', w odróżnieniu od ogólnego "eń żre"
+
||krata, krat||||np. metalowa
 
|-
 
|-
||śniadanie, śniada, śnia||ta ||
+
||ɣwoś krat, kratka, kratk ? ny krat||ta||wzór (?), przymiotnik 'kraciasty'
 
|-
 
|-
||obiad||ta tę||'obiad jako spożywanie na śniadanie, obiadanie', "szesz je żre obiad", "szesz tę co ten obiad"~="szesz je co ten eń obiad" (ale to drugie nawet nie mówi, że "eń obiad" ('obiad jako pokarm') będzie zjedzone) ~ 'Co jest na obiad?' (analogicznie inne posiłki i samo "psił")
+
||pas||||np. skórzany
 
|-
 
|-
||kolacja, klacja, klac||ta ||
+
||pasek, pask ? ny pas||ta||wzór, por. "ɣwoś krat"
 
|-
 
|-
||obraz, obr||ta||'obraz, wyobrażenie (czegoś)'
+
||skóra, skór||
 
|-
 
|-
||maluje, maluj||ta tę ?||ktoś coś ? ale co to znaczy? można malować ścianę, obraz albo słońce na obrazie, można też zamalować płótno
+
||skórka, skórk ? kby skór||||np. owocu
 
|-
 
|-
||rysuje, rysuj, rys||ta tę ?||z uwagami z grubsza jak wyżej dodać stosunek do rys i rysowania samochodu przez wandala
+
||<del>tor</del> tork||
 
|-
 
|-
||fotografia, fotka, foto||ta (de)||? "oj foto" to 'fotografować'
+
||wór, work <del>, wor</del> ?||
 
|-
 
|-
||kryje, kryj||ta tę||?
+
||gryzie, gryź||ta tę
 
|-
 
|-
||ące kryje, nce kryj||ta||'skryty, skłonny do sekretów', por. "nce tę ... kryj", ?
+
||ɣwoś gryź||ta tę ?||'piecze, drażni (jak szampon)', "nce ɣwoś gryź" - 'gryzące, drażniące', co z miejscem
 
|-
 
|-
||ny kryje, ny kryj||ta||'skryty, skrycie, po kryjomu'
+
||?nadr ɣwoś gryź||ta ||'pali, żre (jak kwas)', "nce nadr ɣwoś gryź" - 'żrące'
 
|-
 
|-
||pomoc, pomaga, pomóż, pom||ta tę <del>byż</del> ać ?||ktoś komuś w czymś
+
||boli, ból||ta tę||kogo co (?)
 
|-
 
|-
||każe, każ||ta tę byż||ktoś komuś coś, por. "proś"
+
||samochód, aŭto(?), aŭt(?), aŭtko, aŭtk||||konkretnie 'samochód', ogólnie (z np. poniższymi) "ark jedź"
 
|-
 
|-
||<del>karze, karz</del> kara, kar||ta tę zza (?) (je)||czy "tę ja kar" to i 'kara dla mnie', i 'karanie mnie'? czy "zza" pasuje?
+
||aŭtobus, bus||
 
|-
 
|-
||radzi, radź||ta tę tmu o byż ?
+
||<del>bus</del> busik, busk||
 
|-
 
|-
||rodzisię (?), rodzi, rodź||ta ? ta tę
+
||tramwaj, tram||
 
|-
 
|-
||posiada ? bgo||ta tę||? "jest tgo ... li", "bgo" samo z siebie tak działa
+
||pociąg, pciąg||
 
|-
 
|-
||ubiera||ta tmu tę||"ta ... tę ... tmu ... ubiera" to skrót od "ta ... oj zacz ta ... jes w ubr ... li"
+
||rower||||przykład "rka jedź"
 
|-
 
|-
||ucieka, uciek||ta tę od do przez pszo pszon (?)||ktoś komuś ...
+
||aŭtomat||||?
 
|-
 
|-
||<del>goni, goń</del> bez ucieka, bez uciek||ta tę od do przez pszo pszon (?)||ktoś kogoś ...
+
||ny aŭtomat||ta||'aŭtomatyczny'
 
|-
 
|-
||ładny, ład||ta||"bez ład" to 'brzydki', "bar ład" - 'piękny'
+
||szyba, <del>szyb,</del> szybk||
 
|-
 
|-
||śliczny, ślicz||ta||'śliczny, uroczy, słodki'
+
||matematyka, mat||||por. "amt"
 
|-
 
|-
||<del>czarny</del> ny węgiel, ny węg||ta
+
||fizyka, fiz||
 
|-
 
|-
||<del>biały</del> ny śnieg||ta
+
||chemia, chem||
 
|-
 
|-
||<del>czerwony</del> ny krew||ta
+
||biologia, bio||
 
|-
 
|-
||<del>zielony</del> ny trawa, ny traw||ta
+
||informatyka, inf (?)||
 
|-
 
|-
||<del>niebieski</del> ny niebo, ny nieb||ta
+
||<del>koło, koł</del> kółko, kółk||||jako figura geometryczna
 
|-
 
|-
||<del>żółty</del> ny żółtko, ny żółt||ta
+
||kula||
 
|-
 
|-
||brązowy ? ny brąz||ta
+
||ny kółko, ny kółk||ta||'okrągły'
 
|-
 
|-
||<del>szary, szar</del> ny mysz||ta
+
||ɣwo jedź kółk||||'koło (np. samochodu)'
 
|-
 
|-
||<del>fioletowy</del> ny fiołek, ny fioł||ta
+
||<del></del> ośka, ośk||
 
|-
 
|-
||różowy||ta
+
||numerek, nrek||||'numer'
 
|-
 
|-
||<del>pomarańczowy</del> ny pomarańcza, ny pomarańcz<del>, ny pom</del>||ta
+
||góra, gór||||'góra (wysoko)'
 
|-
 
|-
||<del>rudy</del> ny lisk, ny lis coś||ta
+
||dół||||'dół (nisko)'; ="bez góra"
 
|-
 
|-
||kolor||ta||'kolor, coś ma kolor', np. "je kolor ny śnieg"
+
||górka, górk||||'góra (w górach)'
 
|-
 
|-
||ny kolor||ta||'kolorowy'
+
||dołek, dołk||||'dół (wykopany)'
 
|-
 
|-
||<del>ny biały</del> ny ny śnieg <del>? pa ny śnieg</del>||ta||'jasny (kolor)'
+
||prosi, proś||ta tę byż||por. "każ"
 
|-
 
|-
||<del>bez ny biały</del> bez ny ny śnieg <del>? bez pa ny śnieg ?</del> <del>ny czarny</del> ... '''ny ny węg''' <del>? pa ny węg</del>||ta||'ciemny (kolor)'
+
||dziękuje, dziękuj||ta tę zza
 
|-
 
|-
||<del>pa biały</del> pa ny śnieg||ta||'białawy'
+
||przeprasza, przeproś||ta tę zza
 
|-
 
|-
||<del>pa czarny</del> pa ny węg||ta||'czerniawy'
+
||wita||ta
 
|-
 
|-
||świat||||?
+
||żegna||ta tę
 
|-
 
|-
||światło, światł, świeć||ta||'świecić, światło czegoś' (a może trzeba odróżnić 'światło' od 'świecenia'?), por. "wojn"
+
||lubi, lubk||ta
 
|-
 
|-
||ny światło, ny światł, ny świeć||ta||'jasny, oświetlony' ('mocno świecący' to "bar świeć")
+
||<del>kocha, koch</del> nadr lubk||ta
 
|-
 
|-
||... bez ny świeć||ta||'ciemny, nieoświetlony' ('słabo świecący' to chyba "bez ber świeć")
+
||zakochany, zakch||ta ||ktoś w kimś
 
|-
 
|-
||... ɣwon krew świeć||||'światło czerwone (uliczne)'
+
||podoba, podob||ta tę||komuś coś
 
|-
 
|-
||... ɣwon traw świeć||||'światło zielone (uliczne)'
+
||podobny, <del>podob,</del> dobny||ta tę||coś do czegoś
 
|-
 
|-
||... ɣwon żółt świeć||||'światło żółte (uliczne)'
+
||zły||ta tę||'ktoś jest na kogoś zły, zdenerwowany'; (?) ściśle 'zły'="bez dob"/"nie dob"
 
|-
 
|-
||dobry, dob||ta||'zły' - "bez dobry"
+
||zmysł||ta ||ogólnie 'odczuwa jakimś zmysłem', por. "czuje", "wrażenie"
 
|-
 
|-
||duży, duż||ta||'mały' - "bez duży", zob. "mały"
+
||widzi, <del>wzrok,</del> widź||ta
 
|-
 
|-
||długi, dług||ta||'krótki' - "bez długi"
+
||słyszy, <del>słuch,</del> słysz||ta
 
|-
 
|-
||wysoki, wysok||ta||'niski' - "bez wysoki"
+
||dotyk, dot||ta ||'czuje dotykiem'
 
|-
 
|-
||ciężki, cięż||ta||'lekki' - "bez ciężki"
+
||smak||ta ||'czuje smakiem'
 
|-
 
|-
||daleki, dalek, dlek||ta||'bliski' - "bez daleki", zob. "dko", "blisk"
+
||<del>zapach,</del> węch||ta ||'czuje węchem'
 
|-
 
|-
||ciepły, ciep||ta||'zimny' - "bez ciepły"
+
||żre||ta ||"je" to coś koło "jest"
 
|-
 
|-
||szybki, <del>szybk,</del> szyb||ta||np. iść, raczej jako przysłówek; 'wolny, powolny' - "bez szybki"
+
||konsumuje, konsumuj, konsum, jeść||ta ||'je (stały pokarm)'
 
|-
 
|-
||ny szybki, <del>ny szybk,</del> ny szyb||ta||np. człowiek; 'wolny, powolny' - "bez ny szybki"
+
||pije, pij, ɣwy wod żre||ta ||skrót albo ze słowotwórstwa
 
|-
 
|-
||wolny||ta ...||'wolny, swobodny'
+
||posiłek, psiłek, psił||ta ||"eń psił" to 'posiłek (pokarm przeznaczony na posiłek)', w odróżnieniu od ogólnego "eń żre"
 
|-
 
|-
||zdrowy, zdrow||ta||sam zdrowy, człowiek czy zwierzę; 'chory' - "bez zdrowy"
+
||śniadanie, śniada, śnia||ta ||
 
|-
 
|-
||ny zdrowy, ny zdrow||ta||np. jedzenie
+
||obiad||ta ||'obiad jako spożywanie na śniadanie, obiadanie', "szesz je żre obiad", "szesz tę co ten obiad"~="szesz je co ten eń obiad" (ale to drugie nawet nie mówi, że "eń obiad" ('obiad jako pokarm') będzie zjedzone) ~ 'Co jest na obiad?' (analogicznie inne posiłki i samo "psił")
 
|-
 
|-
||dzdrow <del>? całość</del>||ta||'cały, nie w kawałkach'
+
||kolacja, klacja, klac||ta ||
 
|-
 
|-
||szalony, szalon||ta||'szalony, szaleć'
+
||obraz, obr||ta||'obraz, wyobrażenie (czegoś)'
 
|-
 
|-
||młody, młod||ta||'młody', 'nowy (niedawno wyprodukowany)'; 'stary' to "bez młody" albo "bez nowy", zależnie od dokładnego znaczenia
+
||maluje, maluj||ta tę ?||ktoś coś ? ale co to znaczy? można malować ścianę, obraz albo słońce na obrazie, można też zamalować płótno
 
|-
 
|-
||nowy, now||ta?||raczej z "kna"; 'nowy' jak 'Nowy eksponat w muzeum to najstarsza na świecie książka' - "szesz je ten kna now w muzeum eksponat najz bez młod książk", 'Nasza nowa sprzątaczka jest starsza niż stara' - "szesz ta ten kna now ka acz dla my sprząta niż kna bez now an bez młod"; 'stary' to "bez młody" albo "bez nowy", zależnie od dokładnego znaczenia
+
||rysuje, rysuj, rys||ta ?||z uwagami z grubsza jak wyżej dodać stosunek do rys i rysowania samochodu przez wandala
 
|-
 
|-
||nowina, nowin||?||zaskakuje kogo? a może "je że to wie kna now jor wie"
+
||fotografia, fotka, foto||ta (de)||? "oj foto" to 'fotografować'
 
|-
 
|-
||wiadomość||?||'przekazywanie wiadomości' ?
+
||kryje, kryj||ta tę||?
 
|-
 
|-
||nowość||?||dla kogo, czy nie wystarczy "hacz now" (ale miało być z "kna")
+
||ące kryje, nce kryj||ta||'skryty, skłonny do sekretów', por. "nce tę ... kryj", ?
 
|-
 
|-
||specjalny||ta?||?
+
||ny kryje, ny kryj||ta||'skryty, skrycie, po kryjomu'
 
|-
 
|-
||stoi, stój||ta||kiedy nie "bez idź"
+
||pomoc, pomaga, pomóż, pom||ta tę <del>byż</del> ać ?||ktoś komuś w czymś
 
|-
 
|-
||siedzi, siedź||ta
+
||każe, każ||ta tę byż||ktoś komuś coś, por. "proś"
 
|-
 
|-
||leży, leż||ta
+
||<del>karze, karz</del> kara, kar||ta tę zza (?) (je)||czy "tę ja kar" to i 'kara dla mnie', i 'karanie mnie'? czy "zza" pasuje?
 
|-
 
|-
||<del>trwa</del>||ta||zbędne, jest np. "szersz mecz" - 'Trwa mecz.', "szensz w gdy to mecz" - 'Wtedy trwał mecz.', "w gdy mecz" - 'w czasie (trwania) meczu'; zob. "skutektrwa"="trwa"
+
||radzi, radź||ta tę tmu o byż ?
 
|-
 
|-
||<del>szczeka, szczek</del> <del>ga pies</del> ga pies dom, ga piesk||ta
+
||rodzisię (?), rodzi, rodź||ta ? ta tę
 
|-
 
|-
||<del>miaŭczy, miaŭcz</del> <del>ga kot</del> <del>ga ak drap</del> ga kot dom, ga kotk||ta
+
||posiada ? bgo||ta tę||? "jest tgo ... li", "bgo" samo z siebie tak działa
 
|-
 
|-
||wina, winny, winka, wink<del>, win</del>||ta tę||'ktoś jest czemuś winny', "szesz tor dorn wink"~="szesz dorj heń tor wink"~="szesz zwin ty to" ~ 'jesteś temu winny'~='to twoja wina'~='to jest twoją winą'~='to przez ciebie', por. "dłuż", "win", "won"
+
||ubiera||ta tmu tę||"ta ... tę ... tmu ... ubiera" to skrót od "ta ... oj zacz ta ... jes w ubr ... li"
 
|-
 
|-
||wolne||ta||'ktoś ma wolne, czyjś wolny czas' ?
+
||<del>ucieka, uciek</del> bez goni, bez goń||ta tę od do przez pszo pszon pszow||ktoś komuś ...
 
|-
 
|-
||zależy||ta tę||coś od czegoś
+
||goni, goń <del>bez ucieka, bez uciek</del>||ta tę od do przez pszo pszon pszow||ktoś kogoś ...
 
|-
 
|-
||chce||ta byż <del>ta że</del> ? ta tę||<del>"że ... chce" = (?) "tę fakt ... chce", ale co z "mów"</del> Czasami 'chcę czegoś' znaczy, że 'chcę, żeby tak było', ale czasami że 'chcę, żeby to było moje' - "jor byż jorf/jors to chce" - nie należy tego jakoś skrócić?
+
||ładny, ład||ta||"bez ład" to 'brzydki', "bar ład" - 'piękny'
 
|-
 
|-
||zależym||<del>ta tę ? ta że</del> ta byż||'komuś na czymś zależy'
+
||śliczny, ślicz||ta||'śliczny, uroczy, słodki'
 
|-
 
|-
||próbuje, próbuj, prób||ta tę||np. "szensz nor tę gotuj prób" - 'Próbował gotować.'
+
||<del>czarny</del> ny węgiel, ny węg||ta
 
|-
 
|-
||bróbuje, bróbuj, brób||ta tę||'bezskutecznie próbować'
+
||<del>biały</del> ny śnieg||ta
 
|-
 
|-
||nadzieja, nadź||ta że
+
||<del>czerwony</del> ny krew||ta
 
|-
 
|-
||zakład<del>, zakłada, stawia</del>||ta tę tmu zamian że ? ta tę (?) że||'ktoś coś przeciw czyjemuś czemuś że coś ''('na kogoś' z grubsza "że ta ... wygra", chyba że chodzi o 'stawianie, że coś będzie', czyli po prostu "że")'' stawia' ? jak "je zakład umowa"
+
||<del>zielony</del> ny trawa, ny traw||ta
 
|-
 
|-
||umowa||ta tę (?) że||kogoś (z kimś'', czy dawać dwie osoby pod "ta"?'') że
+
||<del>niebieski</del> ny niebo, ny nieb||ta
 
|-
 
|-
||macha, mach||ta tę||np. "tor tę tonz ręka macha"
+
||<del>żółty</del> ny żółtko, ny żółt||ta
 
|-
 
|-
||trzyma, trzym||ta
+
||brązowy ? ny brąz||ta
 
|-
 
|-
||łapie, łap||ta tę||chyba raczej "zacz trzym", chociaż przynajmniej łapanie rzuconej piłki albo myszy to coś ciekawego; jak się ma do "bierz"
+
||<del>szary, szar</del> ny mysz||ta
 
|-
 
|-
||daje, daj||ta tę tmu||"<del>dostaje</del>" zbędne
+
||<del>fioletowy</del> ny fiołek, ny fioł||ta
 
|-
 
|-
||prezentuje, prezentuj, prezent||ta tę tmu||"eń prezent" to 'prezent'
+
||różowy||ta
 
|-
 
|-
||bierze, bierz||ta tę tmu||ktoś coś od kogoś (a skądś?); jak się ma do "przyjm" i "łap"?
+
||<del>pomarańczowy</del> ny pomarańcza, ny pomarańcz<del>, ny pom</del>||ta
 
|-
 
|-
||przyjmuje, przyjmuj, przyjm||ta tę tmu||ktoś coś od kogoś; a może "bierz"?
+
||<del>rudy</del> ny lisk, ny lis coś||ta
 
|-
 
|-
||kradnie, kradź||ta tę tmu
+
||kolor||ta||'kolor, coś ma kolor', np. "je kolor ny śnieg"
 
|-
 
|-
||<del>dług</del> dłużny, dłuż||ta tę tmu||'(ktoś coś komuś) jest winny/dłużny', por. "wink"
+
||ny kolor||ta||'kolorowy'
 
|-
 
|-
||kupuje, kup||ta tę tmu zamian||ktoś coś od kogoś za coś; "<del>sprzedaje</del>" zbędne; to symetryczne (można kupować pieniądze za towar), czy nie?; można rozbić na przekazanie towaru, przekazanie opłaty i umowę, ale co z tego wynika?; co z usługami?; por. "płać"
+
||<del>ny biały</del> ny ny śnieg <del>? pa ny śnieg</del>||ta||'jasny (kolor)'
 
|-
 
|-
||płaci, płać||ta tę tmu zamian||ktoś coś komuś za coś; a co z czasem (z góry, z dołu) i zamianą/barterem? czy to będą jedyne różnice w stosunku do "kup"? jak opisać sprzedaż na kredyt i po przedpłacie; a spłacanie długów?
+
||<del>bez ny biały</del> bez ny ny śnieg <del>? bez pa ny śnieg ?</del> <del>ny czarny</del> ... '''ny ny węg''' <del>? pa ny węg</del>||ta||'ciemny (kolor)'
 
|-
 
|-
||uczy, ucz||ta tę tmu||ktoś o czymś kogoś, ? "ta ... oj o ... ta ... ej wie" czy jakoś tak
+
||<del>pa biały</del> pa ny śnieg||ta||'białawy'
 
|-
 
|-
||oddziela, oddziel||ta tę tmu ? ta tę od ? ta tę||"tę śtan tmu mlek oddziel"?"tę śtan od mlek oddziel"?"tę i śtan mlek oddziel"
+
||<del>pa czarny</del> pa ny węg||ta||'czerniawy'
 
|-
 
|-
||kroi, krój||ta tę (wę) (?)
+
||świat||||?
 
|-
 
|-
||odkrawa, odkrój||ta tę tmu ? ta tę od ? ta tę||'oddziela krojąc' (por.)
+
||światło, światł, świeć||ta||'świecić, światło czegoś' (a może trzeba odróżnić 'światło' od 'świecenia'?), por. "wojn"
 
|-
 
|-
||skrawa, skrój||ta tę tmu||'odkrawa po plasterku', tego chyba nie da się wyrazić innym sposobem
+
||ny światło, ny światł, ny świeć||ta||'jasny, oświetlony' ('mocno świecący' to "bar świeć")
 
|-
 
|-
||smaruje, smaruj||<del>ta tmu tę ?</del> ta tę jtą
+
||... bez ny świeć||ta||'ciemny, nieoświetlony' ('słabo świecący' to chyba "bez ber świeć")
 
|-
 
|-
||zalewa, zalej||ta tę jtą ? ta tę||"ta Ania tę japk jtą wod zalej" czy "ta Ania oj ta wod tę japk zalej"
+
||... ɣwon krew świeć||||'światło czerwone (uliczne)'
 
|-
 
|-
||huśtasię, huśta, huśt||ta (?)||"ta X oj ta Y huśt"-'X huśta Y'
+
||... ɣwon traw świeć||||'światło zielone (uliczne)'
 
|-
 
|-
||... dło huśt||||'huśtawka'
+
||... ɣwon żółt świeć||||'światło żółte (uliczne)'
 
|-
 
|-
||nazywa, nazwie ?||ta tę tmu||ktoś jakoś kogoś, np. "ta on tmu ja tę " Łukasz ' nazywa"="nor jorm tę " Łukasz ' nazwie" ? a może "nor oj je jor imię " Łukasz '" ? jak rozróżnić 'nazywać/wołać' i 'nadawać imię/nazwę'
+
||dobry, dob||ta||'zły' - "bez dobry"
 
|-
 
|-
||kojarzy, kojarz||ta tę tmu||ktoś z czymś coś
+
||duży, duż||ta||'mały' - "bez duży", zob. "mały"
 
|-
 
|-
||mówi, mów||ta tę tmu o że||ogólnie
+
||długi, dług||ta||(dosłownie, por. "dutrwał"); 'krótki' - "bez długi"
 
|-
 
|-
||rzecze, rzecz||ta tę tmu o że
+
||długotrwały, długotrwał, dutrwał||ta||'długo trwający'; 'krótkotrwały' - "bez dutrwał"
 
|-
 
|-
||krzyczy, krzycz||ta tę tmu o że
+
||wysoki, wysok||ta||'niski' - "bez wysoki"
 
|-
 
|-
||szepce, szepcz, szepc||ta tę tmu o że
+
||ciężki, cięż||ta||'lekki' - "bez ciężki"
 
|-
 
|-
||śpiewa, śpiew||ta tę tmu o że||"eń śpiew" to 'piosenka'
+
||daleki, dalek, dlek||ta||'bliski' - "bez daleki", zob. "dko", "blisk"
 
|-
 
|-
||pisze, pisz||ta tę tmu o że
+
||ciepły, ciep||ta||'zimny' - "bez ciepły"
 
|-
 
|-
||myśli, myśl||ta tę o że||konkretna sformułowana myśl
+
||szybki, <del>szybk,</del> szyb||ta||np. iść, raczej jako przysłówek; 'wolny, powolny' - "bez szybki"
 
|-
 
|-
||rozsądny, rozsądek, rozsąd ? ny rozmyśl||ta
+
||ny szybki, <del>ny szybk,</del> ny szyb||ta||np. człowiek; 'wolny, powolny' - "bez ny szybki"
 
|-
 
|-
||uważa, uważ||ta tę o że||'myśli, uważa, sądzi' (większej pewności nie ma) (?)
+
||wolny||ta ...||'wolny, swobodny'
 
|-
 
|-
||ny uważa, ny uważ||ta||'pewny, przekonany, zdecydowany (mniej lub bardziej)' (?)
+
||zdrowy, zdrow||ta||sam zdrowy, człowiek czy zwierzę; 'chory' - "bez zdrowy"
 
|-
 
|-
||przypuszcza, przypuść||ta tę o że||a może "że chba ... uważa" zamiast "że ... przypuść"
+
||ny zdrowy, ny zdrow||ta||np. jedzenie
 
|-
 
|-
||czuje, czuj||ta tę o że||'czuje (że coś jest prawdziwe)'
+
||dzdrow <del>? całość</del>||ta||'cały, nie w kawałkach'
 
|-
 
|-
||wrażenie, wrażeń||ta tę o że||'ma wrażenie, że jakoś jest', np. "szesz jor że jo <del>zimny</del> bez ciep wrażeń" - 'mam wrażenie, że jest zimno, zimno mi' (por. "szesz mi ja bez ciep") (?)
+
||szalony, szalon||ta||'szalony, szaleć'
 
|-
 
|-
||rozmyśla, rozmyśl||ta o
+
||młody, młod||ta||'młody', 'nowy (niedawno wyprodukowany)'; 'stary' to "bez młody" albo "bez nowy", zależnie od dokładnego znaczenia
 
|-
 
|-
||odpowiada, odp||ta tę o że tmu zamian||ktoś coś o czymś że coś komuś na coś
+
||nowy, now||ta?||raczej z "kna"; 'nowy' jak 'Nowy eksponat w muzeum to najstarsza na świecie książka' - "szesz je ten kna now w muzeum eksponat najz bez młod książk", 'Nasza nowa sprzątaczka jest starsza niż stara' - "szesz tnor kna now ka acz dla my sprząta niż kna bez now an bez młod"; 'stary' to "bez młody" albo "bez nowy", zależnie od dokładnego znaczenia; por. "jkna"
 
|-
 
|-
||słowo, słow||o że(?)
+
||nowina, nowin||?||zaskakuje kogo? a może "je że to wie kna now jor wie"
 
|-
 
|-
||zdanie, zdań||o że(?)
+
||wiadomość||?||'przekazywanie wiadomości' ?
 
|-
 
|-
||tłumaczy, tłumacz, tłumcz||ta (tę tmu o że ?) poŭd dŭop||"acz tłumacz" - 'tłumacz'
+
||nowość||?||dla kogo, czy nie wystarczy "hacz now" (ale miało być z "kna")
 
|-
 
|-
||<del>język</del> <ins>ski coś</ins>||ta||czyjś, 'język (mowa)'
+
||specjalny||ta?||?
 
|-
 
|-
||ozór||(zon)||'język (część ciała)'
+
||stoi, stój||ta||kiedy nie "bez idź"
 
|-
 
|-
||znaczy, znacz||ta||'znaczenie'
+
||siedzi, siedź||ta
 
|-
 
|-
||pamięta, pamięć||ta tę o że
+
||leży, leż||ta
 
|-
 
|-
||zapamięta||ta tę o że
+
||<del>trwa</del>||ta||zbędne, jest np. "szersz mecz" - 'Trwa mecz.', "szensz w gdy to mecz" - 'Wtedy trwał mecz.', "w gdy mecz" - 'w czasie (trwania) meczu'; zob. "skutektrwa"="trwa"
 
|-
 
|-
||przypomni||ta tę o że
+
||<del>szczeka, szczek</del> <del>ga pies</del> ga pies dom, ga piesk||ta
 
|-
 
|-
||zapomni||ta tę o że
+
||<del>miaŭczy, miaŭcz</del> <del>ga kot</del> <del>ga ak drap</del> ga kot dom, ga kotk||ta
 
|-
 
|-
||problem||ta (ów) (je) (?)||'czyj'
+
||wina, winny, winka, wink<del>, win</del>||ta ||'ktoś jest czemuś winny', "szesz tor dorn wink"~="szesz dorj heń tor wink"~="szesz zwin ty to" ~ 'jesteś temu winny'~='to twoja wina'~='to jest twoją winą'~='to przez ciebie', por. "dłuż", "win", "won"
 
|-
 
|-
||błąd||ta (je) (?)||'czyj', np. "je nie gotuj jor błąd" - 'mój błąd polegający na niegotowaniu' (?) (pomijając inne problemy, czy "nie" można tak używać), por. "pragma# szesz błąd"
+
||wolne||ta||'ktoś ma wolne, czyjś wolny czas' ?
 
|-
 
|-
||pracuje, pracuj, praca, prac||ta (ów)||(?) ktoś nad czymś/czyjaś nad czymś
+
||zależy||ta ||coś od czegoś
 
|-
 
|-
||... ny prac||ta||'pracowity'
+
||chce||ta byż <del>ta że</del> ? ta tę||<del>"że ... chce" = (?) "tę fakt ... chce", ale co z "mów"</del> Czasami 'chcę czegoś' znaczy, że 'chcę, żeby tak było', ale czasami że 'chcę, żeby to było moje' - "jor byż jorw/jors to chce" - nie należy tego jakoś skrócić?
 
|-
 
|-
||<del>leniwy, leniw<del>, leń</del></del> ... bez ny prac||ta||'leniwy'
+
||zależym||<del>ta tę ? ta że</del> ta byż||'komuś na czymś zależy'
 
|-
 
|-
||... acz bez ny prac||||'leń'
+
||próbuje, próbuj, prób||ta tę||np. "szensz nor tę gotuj prób" - 'Próbował gotować.'
 
|-
 
|-
||... ak bez ny prac||||'leniwiec'
+
||bróbuje, bróbuj, brób||ta tę||'bezskutecznie próbować', ="bnie próbuj"
 
|-
 
|-
||mama, mam||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'rodzic czyli ojciec lub matka'
+
||nadzieja, nadź||ta że||~="jes i ta li byż bli że ! chce ta li że bli że ! przypuść" (?)
 
|-
 
|-
||syn||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'dziecko jako syn lub córka'
+
||zakład<del>, zakłada, stawia</del>||ta tę tmu zamian że ? ta tę (?) że||'ktoś coś przeciw czyjemuś czemuś że coś ''('na kogoś' z grubsza "że ta ... wygra", chyba że chodzi o 'stawianie, że coś będzie', czyli po prostu "że")'' stawia' ? jak "je zakład umowa"
 
|-
 
|-
||brat||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'brat lub siostra'
+
||umowa||ta tę (?) że||kogoś (z kimś'', czy dawać dwie osoby pod "ta"?'') że
 
|-
 
|-
||mąż||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'mąż lub żona'
+
||macha, mach||ta ||np. "tor tę tonz ręka macha"
 
|-
 
|-
||przyjaciel||<del>tma</del> <ins>ta</ins>
+
||trzyma, trzym||ta
 
|-
 
|-
||dumny||ta||takie uczucia często z "zza", a może jednak "ta ... tę ... dumny" zamiast "ta ... zza ... dumny"
+
||łapie, łap||ta ||chyba raczej "zacz trzym", chociaż przynajmniej łapanie rzuconej piłki albo myszy to coś ciekawego; jak się ma do "bierz"
 
|-
 
|-
||szczęśliwy, szczęśliw, szczęście, szczęść||ta
+
||daje, daj||ta tę tmu||"<del>dostaje</del>" zbędne
 
|-
 
|-
||fart, bez pech||ta||'szczęście (przeciwieństwo pecha)'
+
||prezentuje, prezentuj, prezent||ta tę tmu||"eń prezent" to 'prezent'
 
|-
 
|-
||pech, bez fart||ta
+
||bierze, bierz||ta tę tmu||ktoś coś od kogoś (a skądś?); jak się ma do "przyjm" i "łap"?
 
|-
 
|-
||uśmiechasię, uśmiech||ta
+
||przyjmuje, przyjmuj, przyjm||ta tę tmu||ktoś coś od kogoś; a może "bierz"?
 
|-
 
|-
||płacze, płacz||ta
+
||kradnie, kradź||ta tę tmu
 
|-
 
|-
||wesoły, wesoł, wesół||ta
+
||<del>dług</del> dłużny, dłuż||ta tę tmu||'(ktoś coś komuś) jest winny/dłużny', por. "wink"
 
|-
 
|-
||smutny, smutek, bez wesoły, bez wesoł, bez wesół||ta
+
||kupuje, kup||ta tę tmu zamian||ktoś coś od kogoś za coś; "<del>sprzedaje</del>" zbędne; to symetryczne (można kupować pieniądze za towar), czy nie?; można rozbić na przekazanie towaru, przekazanie opłaty i umowę, ale co z tego wynika?; co z usługami?; por. "płać"
 
|-
 
|-
||nuda||ta
+
||płaci, płać||ta tę tmu zamian||ktoś coś komuś za coś; a co z czasem (z góry, z dołu) i zamianą/barterem? czy to będą jedyne różnice w stosunku do "kup"? jak opisać sprzedaż na kredyt i po przedpłacie; a spłacanie długów?
 
|-
 
|-
||martwisię, martwi, martw||ta||'martwy' to "bez żyj"
+
||uczy, ucz||ta tę tmu||ktoś o czymś kogoś, ? "ta ... oj o ... ta ... ej wie" czy jakoś tak
 
|-
 
|-
||przestroga||ta dla ? de dla ? ta tę
+
||oddziela, oddziel||ta tę tmu ? ta tę od ? ta tę||"tę śtan tmu mlek oddziel"?"tę śtan od mlek oddziel"?"tę i śtan mlek oddziel"
 
|-
 
|-
||nagły, nagł||ta||'nagły, nagle'
+
||kroi, krój||ta tę (wę) (?)
 
|-
 
|-
||opowiadabajkę||ta||zwykły czasownik, używany, kiedy ktoś mówi "opowiembajkę" itp.
+
||odkrawa, odkrój||ta tę tmu ? ta tę od ? ta tę||'oddziela krojąc' (por.)
 
|-
 
|-
||stan||ta||np. "szesz jor je stan opowiadabajkę" (?)
+
||skrawa, skrój||ta tę tmu||'odkrawa po plasterku', tego chyba nie da się wyrazić innym sposobem
 
|-
 
|-
||wystarczy, starczy, wyst<del>, dosyć, dość</del>||ta tę (?)||coś komuś
+
||smaruje, smaruj||<del>ta tmu tę ?</del> ta tę jtą
 
|-
 
|-
||bardzy, <del>bary,</del> bry||ta||'bardzo', zob. "bar"
+
||zalewa, zalej||ta tę jtą ? ta tę||"ta Ania tę japk jtą wod zalej" czy "ta Ania oj ta wod tę japk zalej"
 
|-
 
|-
||bardzawy, brwy, bwy, braw||ta||~'mocno', jakby mniej niż 'bardzo', zob. "baw"
+
||huśtasię, huśta, huśt||ta (?)||"ta X oj ta Y huśt"-'X huśta Y'
 +
|-
 +
||... dło huśt||||'huśtawka'
 +
|-
 +
||nazywa, nazwie ?||ta tę tmu||ktoś jakoś kogoś, np. "ta on tmu ja tę " Łukasz ' nazywa"="nor jorm tę " Łukasz ' nazwie" ? a może "nor oj je jor imię " Łukasz '" ? jak rozróżnić 'nazywać/wołać' i 'nadawać imię/nazwę'
 +
|-
 +
||kojarzy, kojarz||ta tę tmu||ktoś z czymś coś
 +
|-
 +
||mówi, mów||ta tę tmu o że byż(?)||ogólnie
 +
|-
 +
||rzecze, rzecz||ta tę tmu o że byż(?)
 +
|-
 +
||krzyczy, krzycz||ta tę tmu o że byż(?)
 +
|-
 +
||szepce, szepcz, szepc||ta tę tmu o że byż(?)
 +
|-
 +
||śpiewa, śpiew||ta tę tmu o że byż(?)||"eń śpiew" to 'piosenka'
 +
|-
 +
||pisze, pisz||ta tę tmu o że byż(?)
 +
|-
 +
||pyta, pytanie||ta tę tmu o że||"że" zawsze (?) łączy się z jakimś "czyż", "cóż" czy podobnym; por. "problem"
 
|-
 
|-
||mały, <del>maɣ, mał,</del> mły||ta||="bez bry" ("bez bardzy"<del>, "bez bary"</del>), ~'mało' jako 'nie bardzo', zob. "mło", 'mały' to "bez duż"
+
||myśli, myśl||ta tę o że byż(?)||konkretna sformułowana myśl
 
|-
 
|-
||kilka, klka, kilk||||'więcej niż jeden', jak liczebnik, z "tle", "tle kilk"="mno"
+
||rozsądny, rozsądek, rozsąd ? ny rozmyśl||ta
 
|-
 
|-
||dużo, dżo||||jak liczebnik, z "tle", "bez dżo"="bżo"
+
||uważa, uważ||ta o że||'myśli, uważa, sądzi' (pewności nie ma, ale "nadr uważ" to 'pewny, przekonany', a "bar uważ" oznacza, że uważa coś za bardzo prawdopodobne, nawet jeśli nie w 100% procentach)
 
|-
 
|-
||bżo||||'mało', jak liczebnik, z "tle", ="bez dżo", zob. "mało"
+
||ny uważa, ny uważ||ta||<del>'pewny, przekonany, zdecydowany (mniej lub bardziej)'</del> 'zdecydowany (człowiek)' (?), por. "zdecydowanie"
 
|-
 
|-
||robi, rób||ta iz tę||?, może raczej "ta ... iz ... oj ..."
+
||wie||ta o że||'wie' (tak uważa i tak jest); jak się ma do "snie uważ"?; "o" to 'na temat kogoś/czegoś' (ale "że hors piesk wie" - 'wiedzieć o jej psie, wiedzieć, że ma psa')
 
|-
 
|-
||<del>zostaje</del>||ta tę||?, raczej "zacz jes je ... li"
+
||zna||ta tę||'wiedzieć dużo(?) o kimś/czymś' (nie ma kilku znaczyń? Znam wiersz, fizykę, ludzi (ledwo, dobrze)? Jak rozwiązać klasyczny paradoks „Ojciec Jana jest zamaskowany, więc Jan mówi, że nie zna tego człowieka”?)
 
|-
 
|-
||<del>jest</del>||ta tę||?, raczej "jes je ... li", jak już to trochę ogólniej, zobacz przy ''specjalne słowa''
+
||przypuszcza, przypuść||ta tę o że||jakby skrót: "że chba ... uważa" blisko "że ... przypuść"
|}
+
|-
 
+
||czuje, czuj||ta tę o że||'czuje (że coś jest prawdziwe)'
==Kalki==
+
|-
Nie wiem, czy to logiczne, ale są kalki typu
+
||wrażenie, wrażeń||ta tę o że||'ma wrażenie, że jakoś jest', np. "szesz jor że jo <del>zimny</del> bez ciep wrażeń" - 'mam wrażenie, że jest zimno, zimno mi' (por. "szesz mi ja bez ciep") (?)
* "je pan" - 'pan' jako grzecznościowy tytuł albo forma drugiej osoby, np. "szesz w gdzie co wter ten je pan profesor" - 'Gdzie jest pan profesor?', "szesz ta je pan ty co"(~="szesz ta torj pan co") - 'Co pan robi?'
+
|-
* "kto", "on", "ona" - nie mówi się 'co', 'coś', 'to' o ludziach
+
||rozmyśla, rozmyśl||ta o
Chociaż niby można z nich zrezygnować.
+
|-
 
+
||odpowiada, odp||ta tę o że tmu zamian||ktoś coś o czymś że coś komuś na coś
==Przykłady==
+
|-
'''pollok'''
+
||słowo, słow||o że(?) (je)
:prawdą der ja den ty lubi
+
|-
:: -> szesz jor tę ty lubk
+
||zdanie, zdań||o że (je)||'zdanie gramatyczne', por. "uważa"
:prawdą der Karol dem mama den piłka daje
+
|-
:: -> szesz ta Karol tmu mam tę piłk daj
+
||tłumaczy, tłumacz, tłumcz||ta tę tmu o że poŭd dŭop||"acz tłumacz" - 'tłumacz'
:prawdą w <del>des</del> <del>derm</del> <ins>der</ins> ja dom ja
+
|-
:: -> szesz w <del>tgo</del> <del>tma</del> <ins>ta</ins> ja dom ja
+
||<del>język</del> <ins>ski coś</ins>||ta (?)||czyjś, 'język (mowa)'
:prawdą do Poznań przez na tor der pociąg jedzie
+
|-
:: -> szesz do Poznań przez na tor ta pociąg jedź
+
||<del>ɣwo mam język</del> <ins>ɣwo mam ski coś</ins>||ta||czyjś, 'język ojczysty'
:niech der ten piesk od tu idzie
+
|-
:: -> niech ta ten piesk od tu''(ale tu jestem ja, więc psa tu chyba nie ma)'' idź
+
||ozór||(zon)||'język (część ciała)'
:czy der piesk kwiczy
+
|-
:: -> czy ta piesk kwicz
+
||znaczy, znacz||ta||'znaczenie'
:prawdą der ja o piesk den że der piesk ga piesk coś mówi
+
|-
:: -> szesz jor o pies tę że ta piesk ga piesk coś mów
+
||pamięta, pamięć||ta tę o że
: <del>prawdą der ty niż der ja tol deren der acz oi uczy lubi syn</del> <del>prawdą der ty niż ja denen der acz oi uczy lubi syn</del> prawdą <del>derm</del> <ins>der</ins> ty niź <del>derm</del> <ins>der</ins> ja li denen der acz oi uczy lubi syn
+
|-
: szesz tor niż ja kę ta acz oj ucz lubi syn
+
||zapamięta||ta tę o że
:: Ty bardziej niż ja masz syna (dziecko), którego nauczyciel lubi.
+
|-
:: Nauczyciel lubi twojego syna bardziej niż mojego.
+
||przypomni||ta tę o że
: prawdą der rod niż platyna niź der platyna niż złoto li drogi
+
|-
:: Rod jest bardziej droższy od platyny niż platyna od złota.(?)
+
||zapomni||ta tę o że
: szesz ta coś oj ta zo się ręka rusza
+
|-
:: Coś rusza swoja ręką.
+
||problem, kłopot||ta o (je)||'czyj z czym' (ale czasem 'problem' tłumaczy się raczej na "pyta")
: szesz zo i jak zon ɣwy żab płyń li ta ręka rusza jak zon ɣwy pełznie płyń li ta noga rusza płyń
+
|-
:: Płynie z ruchami ręki jak przy pływaniu żabką i ruchami nogi jak przy pływaniu kraulem
+
||błąd||ta o (je)||'czyj związany z czym', np. "je fakt nie gotuj jor błąd" - 'mój błąd polegający na niegotowaniu' (<del>pomijając inne problemy, czy "nie" można tak używać</del> bez "fakt" chyba nie można), por. "pragma# szesz błąd"
: niecht płyń
+
|-
: niech ten ów żab ręk
+
||pracuje, pracuj, praca, prac||ta (ów)||(?) ktoś nad czymś/czyjaś nad czymś (a może "o" zamiast "ów"?)
: niech ten ów pełz nog
+
|-
:: Płyń. Niech będzie ta żabowa ręka. Niech będzie ta pełzaniowa noga. (Ręce do żabki, nogi do kraula.)
+
||... ny prac||ta||'pracowity'
: szesz ta zon ja włos niź ny krew ny traw
+
|-
:: Moje włosy są bardziej zielone niż czerwone.
+
||<del>leniwy, leniw<del>, leń</del></del> ... bez ny prac||ta||'leniwy'
: dla owiec gimnazjum je adło eje den mat zna książka
+
|-
:: podręcznik do matematyki dla gimnazjalistów
+
||... acz bez ny prac||||'leń'
: szesz ta kia w gdy ta Mark_Spitz jes je nastolatek li tle 6 . tę płynie ɣwy złoto medal w w num 1 9 6 5 . w n.e. rok ɣwo Machabeusz olimpiada zdobywa si Mark_Spitz w po si zdobywa jeszcze tę i ta si Mark_Spitz w w Meksyk w num 1 9 6 8 . w n.e. rok olimpiada tę i tle 2 . ɣwy złoto medal i tle 1 . ɣwy srebro medal tle 1 . ɣwy brąz medal zdobywa ta si Mark_Spitz kę dopiero w w Pekin olimpiada ta Michael_Phelps pobija w Monachium w num 1 9 7 2 . w n.e. rok ów tle 7 . ɣwy złoto medal rekord udajesię
+
|-
szesz
+
||... ak bez ny prac||||'leniwiec'
  ta
+
|-
  kia
+
||mama, mam||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'rodzic czyli ojciec lub matka'
    w
+
|-
    gdy
+
||syn||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'dziecko jako syn lub córka'
      ta
+
|-
      Mark_Spitz
+
||brat||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'brat lub siostra'
      jes
+
|-
        je
+
||mąż||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'mąż lub żona'
        nastolatek
+
|-
        li
+
||przyjaciel||<del>tma</del> <ins>ta</ins>
    tę
+
|-
      tle
+
||dumny||ta (zza)||takie uczucia często z "zza", a może jednak "ta ... tę ... dumny" albo ewentualnie "ta ... o ... dumny" zamiast "ta ... zza ... dumny"
      6
+
|-
        .
+
||szczęśliwy, szczęśliw, szczęście, szczęść||ta
     
+
|-
        płynie
+
||fart, bez pech||ta||'szczęście (przeciwieństwo pecha)'
        ɣwy
+
|-
        złoto
+
||pech, bez fart||ta
        medal
+
|-
      w
+
||uśmiechasię, uśmiech||ta
      w
+
|-
        num
+
||płacze, płacz||ta
        1
+
|-
          9
+
||wesoły, wesoł, wesół||ta
          6
+
|-
            5
+
||smutny, smutek, bez wesoły, bez wesoł, bez wesół||ta
            .
+
|-
        w
+
||nuda||ta
          n.e.
+
|-
          rok
+
||martwisię, martwi, martw||ta||'martwy' to "bez żyj"
        ɣwo
+
|-
        Machabeusz
+
||przestroga||ta dla ? de dla ? ta
        olimpiada
+
|-
      zdobywa
+
||nagły, nagł||ta||'nagły, nagle'
    si
+
|-
    Mark_Spitz
+
||opowiadabajkę||ta||zwykły czasownik, używany, kiedy ktoś mówi "opowiembajkę" itp.
  w
+
|-
    po
+
||stan||ta||np. "szesz jor je stan opowiadabajkę" (?)
    si
+
|-
      zdobywa
+
||wystarczy, starczy, wyst<del>, dosyć, dość</del>||ta tę (?)||coś komuś
    jeszcze
+
|-
    tę
+
||bardzy, <del>bary,</del> bry||ta||'bardzo, wielki', np. "szesz ta ten nadr lubk bry" - 'Ta miłość jest wielka.', zob. "bar"
      i
+
|-
      ta
+
||zdecydowany||ta||'zdecydowany, wyraźny', zob. 'zdecydowanie'
        si
+
|-
        Mark_Spitz
+
||bardzawy, brwy, bwy, braw||ta||~'mocno', jakby mniej niż 'bardzo', zob. "baw"
        w
+
|-
        w
+
||mały, <del>maɣ, mał,</del> mły||ta||="bez bry" ("bez bardzy"<del>, "bez bary"</del>), ~'mało' jako 'nie bardzo', zob. "mło", 'mały' to "bez duż"
          Meksyk
+
|-
          w
+
||kilka, klka, kilk||||'więcej niż jeden', jak liczebnik, z "tle", "tle kilk"="mno"
          num
+
|-
            1
+
||dużo, dżo||||jak liczebnik, z "tle", "bez dżo"="bżo"
            9
+
|-
              6
+
||bżo||||'mało', jak liczebnik, z "tle", ="bez dżo", zob. "mało"
              8
+
|-
                .
+
||robi, rób||ta iz tę||?, może raczej "ta ... iz ... oj ..."
            w
+
|-
            n.e.
+
||gidź||ta poŭd przeŭ dŭop||~"gby idź": 'iść, przechodzić w znaczeniu abstrakcyjnym', np. "siensz ta koń poŭd stęp przeŭ kłus dŭop galop gidź" - 'Koń przeszedł od stępu przez galop do kłusu.'
            rok
+
|-
          olimpiada
+
||<del>zostaje</del>||ta tę||?, raczej "zacz jes je ... li"
        tę
+
|-
          i
+
||<del>jest</del>||ta tę||?, raczej "jes je ... li", jak już to trochę ogólniej, zobacz przy ''specjalne słowa''
          tle
+
|}
            2
+
 
            .
+
===Kalki===
            ɣwy
+
Nie wiem, czy to logiczne, ale są kalki typu
            złoto
+
* "je pan" - 'pan' jako grzecznościowy tytuł albo forma drugiej osoby, np. "szesz w gdzie co wter ten je pan profesor" - 'Gdzie jest pan profesor?', "szesz ta je pan ty co"(~="szesz ta torj pan co") - 'Co pan robi?'
            medal
+
* "kto", "on", "ona" - nie mówi się 'co', 'coś', 'to' o ludziach
          i
+
Chociaż niby można z nich zrezygnować.
            tle
+
 
            1
+
==Przykłady==
              .
+
===pollok - pierwszy zestaw===
            ɣwy
+
:prawdą der ja den ty lubi
              srebro
+
:: -> szesz jor tę ty lubk
              medal
+
:prawdą der Karol dem mama den piłka daje
            tle
+
:: -> szesz ta Karol tmu mam tę piłk daj
            1
+
:prawdą w <del>des</del> <del>derm</del> <ins>der</ins> ja dom ja
              .
+
:: -> szesz w <del>tgo</del> <del>tma</del> <ins>ta</ins> ja dom ja
            ɣwy
+
:prawdą do Poznań przez na tor der pociąg jedzie
              brąz
+
:: -> szesz do Poznań przez na tor ta pociąg jedź
              medal
+
:niech der ten piesk od tu idzie
          zdobywa
+
:: -> niech tnor piesk od tu''(ale tu jestem ja, więc psa tu chyba nie ma)'' idź
      ta
+
:czy der piesk kwiczy
        si
+
:: -> czy ta piesk kwicz
        Mark_Spitz
+
:prawdą der ja o piesk den że der piesk ga piesk coś mówi
        kę
+
:: -> szesz jor o pies tę że ta piesk ga piesk coś mów
        dopiero
+
: <del>prawdą der ty niż der ja tol deren der acz oi uczy lubi syn</del> <del>prawdą der ty niż ja denen der acz oi uczy lubi syn</del> prawdą <del>derm</del> <ins>der</ins> ty niź <del>derm</del> <ins>der</ins> ja li denen der acz oi uczy lubi syn
          w
+
: szesz tor niż ja kę ta acz oj ucz lubi syn
          w
+
:: Ty bardziej niż ja masz syna (dziecko), którego nauczyciel lubi.
            Pekin
+
:: Nauczyciel lubi twojego syna bardziej niż mojego.
            olimpiada
+
: prawdą der rod niż platyna niź der platyna niż złoto li drogi
          ta
+
: szesz ta rod niż platyna niź ta platyna niż złoto li drogi
            Michael_Phelps
+
:: Rod jest bardziej droższy od platyny niż platyna od złota.(?)
            pobija
+
: szesz ta coś oj ta zo się ręka rusza
        w
+
:: Coś rusza swoja ręką.
          Monachium
+
: szesz zo i jak zon ɣwy żab płyń li ta ręka rusza jak zon ɣwy pełznie płyń li ta noga rusza płyń
          w
+
:: Płynie z ruchami ręki jak przy pływaniu żabką i ruchami nogi jak przy pływaniu kraulem
          num
+
: niecht płyń
            1
+
: niech ten ów żab ręk
            9
+
: niech ten ów pełz nog
              7
+
:: Płyń. Niech będzie ta żabowa ręka. Niech będzie ta pełzaniowa noga. (Ręce do żabki, nogi do kraula.)
              2
+
: szesz ta zon ja włos niź ny krew ny traw
                .
+
:: Moje włosy są bardziej zielone niż czerwone.
            w
+
: dla owiec gimnazjum je adło eje den mat zna książka
            n.e.
+
:: podręcznik do matematyki dla gimnazjalistów
            rok
+
: szesz ta kia w gdy ta Mark_Spitz jes je nastolatek li tę tle 6 . tę płynie ɣwy złoto medal w w num 1 9 6 5 . w n.e. rok ɣwo Machabeusz olimpiada zdobywa si Mark_Spitz w po si zdobywa jeszcze tę i śnor Mark_Spitz w w Meksyk w num 1 9 6 8 . w n.e. rok olimpiada tę i tle 2 . ɣwy złoto medal i tle 1 . ɣwy srebro medal tle 1 . ɣwy brąz medal zdobywa śnor Mark_Spitz kę dopiero w w Pekin olimpiada ta Michael_Phelps pobija w Monachium w num 1 9 7 2 . w n.e. rok ów tle 7 . ɣwy złoto medal rekord udajesię
          ów
+
szesz
            tle
+
  ta
            7
+
  kia
              .
+
    w
            ɣwy
+
    gdy
              złoto
+
      ta
              medal
+
      Mark_Spitz
            rekord
+
      jes
      udajesię
+
        je
:: (?) Markowi Spitzowi, który zdobył jako nastolatek 6 złotych medali w pływaniu na Olimpiadzie Machabejskiej w 1965 roku, później udało się jeszcze zdobyć 2 razy złoto, raz srebro i brąz na Igrzyskach Olimpijskich w Meksyku w 1968 roku, a także ustanowić pobity dopiero na igrzyskach w Pekinie przez Michaela Phelpsa, który zdobył 8 złotych medali, rekord 7 złotych krążków w Monachium w 1972 roku. [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Olimpiada_Machabejska&oldid=38213963]
+
        nastolatek
: czy ta kle ny krew nce kappa ba bę widź
+
        li
: czy bo ta ny krew ɣow krew to
+
    tę
:: Czy czerwony rzuca się w oczy? Czy to dlatego, że czerwony wiąże się z krwią?
+
      tle
: szesz je ɣwy ktrof zalej jtą?ta wod zalej
+
      6
:: (?) Powódź to zalanie wodą.
+
        .
: szesz żad może z żad co ten żyj
+
      tę
:: (?) nie może być tak, że (istnieje ż takie, że (nie istnieje c takie że ((c - co) i (ż - takie życie z c))))
+
        płynie
:: (?) Bez czego nie mogą żyć. (''Poza gramatyką, co znaczy to "z"?'')
+
        ɣwy
: szesz i ów sze bałagan ów nine bałagan
+
        złoto
:: ~ Jest bałagan w powyższym i niniejszym.
+
        medal
: szesz bo co ta tan skr igła jes tki li
+
      w
:: Dlaczego ta igła (''zależnie od kontekstu, np. igła z drzewa'') jest taka?
+
      w
: szesz dzmy fik w nak ciz szkło górk mno kę trwa tresuj szczur
+
        num
:: Powiedzmy, że fikcyjnie na szczycie („końcu”) szklanej góry są tresowane szczury.
+
        1
: siensz chba zacz nie hacz grub
+
          9
:: Chyba pojawił się brak grubych.
+
          6
:: Grube (np. łodygi) chyba się skończyły.
+
            5
: szersz chba obec ta pnic tę garnek myj
+
            .
: szensz w gdy tę sze pisz si obec myj
+
        w
: szersz si obec myj
+
          n.e.
: kanalok
+
          rok
: szersz 2 2 . w 2 1 . w 1 3 . w 1 2 . w 2 0 1 7 . w n.e. rok miesiąc doba godzina minuta
+
        ɣwo
: szersz 2 3 . w 2 1 . w 1 3 . w 1 2 . w 2 0 1 7 . w n.e. rok miesiąc doba godzina minuta
+
        Machabeusz
:: Nic chyba teraz myje garnek. Kiedy powyższe było pisane miało miejsce to mycie. Teraz też to mycie ma miejsce. Jest 2017-12-13, 20:21. Jest 2017-12-13, 20:22.
+
        olimpiada
: siesz tgo ty wlu kulk
+
      zdobywa
: szesz kia or ny nieb ny krew ny traw ny żółt uf to
+
    si
: siepsz tą ki to tor bawi
+
    Mark_Spitz
: siepsz tą hacz ny nieb to
+
  w
:: „Masz dużo kulek. Niebieskie, czerwone, zielone i żółte. Jakimi będziesz się bawić?” „Niebieskimi.”
+
    po
: cip wno mor do ten er pan idź
+
    si
: szesz tak niepch nie ta wor kia zbyt późny wróć ale
+
      zdobywa
: siepsz nie ten wróć
+
    jeszcze
:: „Czy możemy iść do tego pana?” „Tak, ale nie wracajcie zbyt późno.” „Nie wrócimy [zbyt późno].”
+
    tę
: siesz fik ta zo smok głow kier ptą nieś
+
      i
:: Głowy smoka „niosą się piechotą” ("kier": same kierują, "ptą": samodzielnie, "nieś": przemieszczają się jako część całości względem tej całości (ewentualnie, dla "non nieś", są przenoszone na takich częściach)). [Jeśli chodzi o smoki z niezależnymi głowami.]
+
      śnor
: wak ład
+
        Mark_Spitz
: siesz gdyb jor ty zacz jorf kę jor chce er czło (?)
+
        w
:: Urodo, gdybym cię miała, dostałabym mężczyznę, którego bym chciała.
+
        w
: szesz dzmy ta kle wŭad cyk wlu cyk
+
          Meksyk
:: Powiedzmy, że typowe cykady dużo cykają.
+
          w
: szeksz ta tle bar dżo czło pszo rower jedź
+
          num
:: Bardzo wielu ludzi jeździ ~tutaj (koło tu i teraz) na rowerach.
+
            1
: opowiedziałembajkę
+
            9
: szesz nib transformers
+
              6
: opowiembajkę
+
              8
:: ''[Na początku wypowiedzi musiałem być w trybie opowiadania bajki.]'' (Przestaję opowiadać bajki.) Istnieją nibytransformersy. (Zaczynam opowiadać bajkę.)
+
                .
::: Istnieją zabawkowe transformersy, poważnie.
+
            w
: siesz tunorj len nyr ów wlk rybk dzień
+
            n.e.
:: To (ten dzień) jest ostatni dzień wieloryba. ''("wlk rybk" to wieloryb?)''
+
            rok
: siesz śli torj szczęść ɣapt klaszcz
+
          olimpiada
:: Klaszcz, jeśli jesteś szczęśliwy.
+
        tę
 
+
          i
idea.../kle...
+
          tle
: szesz w gdzie ta ryż leż kie leż ryż
+
            2
:: Tam, gdzie jest leżenie ryżu, jest leżący ryż.
+
            .
: czy idej kia ryż leż"
+
            ɣwy
: szesz dzmy żad idej ta coś ryż
+
            złoto
: szesz bo niet tamniet
+
            medal
:: Czy istnieje (unikalna) idea leżenia, które ma (w odpowiednim sensie, ~posiadanie nieseparowalne (jak 'moja mama'); kogo?, co?) ryż? Powiedzmy, że nic nie ma (w tym sensie) ryżu. Ponieważ nie istnieje to, nie istnieje tamto. (''Czy to na pewno logiczne rozwiązania? Dalej mam już pytania bez odpowiedzi.'')
+
          i
: szesz dzmy żad idej tam si coś
+
            tle
: szesz bo żad ten ta " tam si coś ' sens niet
+
            1
: czy ten idej si coś
+
              .
: ale
+
            ɣwy
: śli szesz idej si coś szesz idej si tam coś
+
              srebro
: szesz ów i " ten idea jor gotuj ' " idej ten jor gotuj ' co
+
              medal
: szesz dzmy je mój " idej si coś ' idej mój " bo żad ten ta " tam si coś NI' sens niet '
+
            tle
: szesz dzmy je się idej bo żad ten ta " tam si coś ' sens fakt żad idej tam si coś
+
            1
:: Powiedzmy, że nie istnieje (unikalna, dla obecnego kontekstu) idea „tamsiego czegoś”. Nie, bo "tam si coś" nie ma sensu. Ale czy istnieje idea „siego czegoś”? Jeśli istnieje idea „siego czegoś”, to istnieje idea „siego tamczegoś”. Co z tą (nieunikalną) ideą mojego gotowania i (unikalną) ideą tego mojego gotowania? Powiedzmy, że pisząc "idej si coś" miałem na myśli (unikalną) ideę prawdziwości określonego przeczenia spowodowanej przez brak sensu "tam si coś". (''Ale czy "tam si coś" naprawdę nie ma sensu? Może oznaczać inną rzecz dokładnie taką, jak rozmówca powiedział.'') Powiedzmy, że to oznacza ideę spowodowanego przez brak sensu "tam si coś" braku idei „tamsiego czegoś”.
+
              .
: szesz dzmy żad idejm " tam si coś '
+
            ɣwy
: szesz bo żad ten ta " tam si coś ' sens niet
+
              brąz
: czy ten idejm  " si coś '
+
              medal
: ale
+
          zdobywa
: śli szesz idejm " si coś ' szesz idejm " si tam coś '
+
      śnor
: szesz ta idejm " si coś ' tę idejk poŭ ski Polska " to ' podobny.
+
        Mark_Spitz
: siesz ta idejm " si coś ' tę idejm " się ' co
+
        kę
: czy je to tamto
+
        dopiero
:: Powiedzmy, że nie istnieje (unikalna, dla wszystkich kontekstów) idea „tamsiego czegoś”. Nie, bo "tam si coś" nie ma sensu. Ale czy istnieje idea „siego czegoś”? Jeśli istnieje idea „siego czegoś”, to istnieje idea „siego tamczegoś”. Idea „siego czegoś” (w polloku) jest podobna do idei „tego” po polsku. Co robi idea „siego czegoś” z ideą „się”? (Jak się do siebie mają?) Czy to jest tamtym?
+
          w
: szesz dzmy je idej zwan dgrvgxxw idej dgrvgxxw
+
          w
: szesz dzmy żad je idej zwan piesk idej piesk
+
            Pekin
: ale
+
            olimpiada
: szesz i idej zwan piesk idej piesk
+
          ta
: ale
+
            Michael_Phelps
:: Powiedzmy, że istnieje (unikalna) idea dgrvgxxw, która jest ideą dgrvgxxw jako nazwy, ale powiedzmy, że nie istnieje idea psa, która jest ideą psa jako nazwy, ale istnieje idea psa i idea psa jako nazwy.
+
            pobija
: siesz dost em kia stój gmoń
+
        w
: siesz może jor dla się em kia marsz gmoń
+
          Monachium
:: Dość bycia stojącym gamoniem. Mogę sobie pobyć maszerującym gamoniem.
+
          w
: siesz bo ta jorj gmoń zza stój nuda wpot jor marsz
+
          num
:: Ponieważ nudzi mnie, gamonia, stanie, będę maszerował.
+
            1
: cip ta mwy ptą krocz
+
            9
:: Idziemy pieszo?
+
              7
: szesz ta nin gmoń tę krak pacz widź tmu ny żółt jes i ta li tę bli bę pacz widź w gdy ta li tę bli bmu widź ta li martwiś
+
              2
:: Niniejszy gamoń ma się tak do oczu i koloru żołtego, że gamoń patrzy oczami i martwi się, kiedy widzi żółty.
+
                .
: szesz ta każd dob dob
+
            w
: szesz chba ta kle wysok żad wysok
+
            n.e.
: ale
+
            rok
:: Każde dobro jest dobre, ale chyba przeciętna wysokość nie jest wysoka.
+
          ów
: szesz ta kle kna bez duż kna duż myszk co
+
            tle
:: Co robi przeciętna mała duża mysz? (mysz mała jak na dużą jak na mysz mysz)
+
            7
: szesz ta okz kia bez duż każd chom do na pa górk idź
+
              .
:: ~Mały (jak każdy) chomik wszedł na wzgórze.
+
            ɣwy
:: Jeden (lub więcej) z bezdużych (wszystkie są bezduże) chomików przemieścił się/przemieszcza się/będzie się przemieszczał na pagórę.
+
              złoto
::: ''"każd", czy jakieś "wszystek", "wszystkie"?''
+
              medal
: szensz dok ta len ka okz kia szar kle myszk tę ser jeść
+
            rekord
:: Jedna szara mysz (samica; jedna z typowych, szarych, myszy) zjadła ser.
+
      udajesię
 
+
:: (?) Markowi Spitzowi, który zdobył jako nastolatek 6 złotych medali w pływaniu na Olimpiadzie Machabejskiej w 1965 roku, później udało się jeszcze zdobyć 2 razy złoto, raz srebro i brąz na Igrzyskach Olimpijskich w Meksyku w 1968 roku, a także ustanowić pobity dopiero na igrzyskach w Pekinie przez Michaela Phelpsa, który zdobył 8 złotych medali, rekord 7 złotych krążków w Monachium w 1972 roku. [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Olimpiada_Machabejska&oldid=38213963]
nle tle ...
+
: czy ta kle ny krew nce kappa ba bę widź
: nlel 2 metr przeden ! piesk
+
: czy bo ta ny krew ɣow krew to
:: nlelt 2 . metr przeden ! piesk
+
:: Czy czerwony rzuca się w oczy? Czy to dlatego, że czerwony wiąże się z krwią?
:: nlel tle 2 . metr przeden ! piesk
+
: szesz je ɣwy ktrof zalej jtą?ta wod zalej
::: dwa metry za psem (''miejsce, rzeczownik jak "na domk"'')
+
:: (?) Powódź to zalanie wodą.
: nle 2 metr jes w przeden piesk li
+
: szesz żad może z żad co ten żyj
:: nlet 2 . metr jes w przeden piesk li
+
:: (?) nie może być tak, że (istnieje ż takie, że (nie istnieje c takie że ((c - co) i (ż - takie życie z c))))
:: nle tle 2 . metr jes w przeden piesk li
+
:: (?) Bez czego nie mogą żyć. (''Poza gramatyką, co znaczy to "z"?'')
::: jest dwa metry za psem (''~czasownik'')
+
: szesz i ów sze bałagan ów nine bałagan
: nle 2 decy bel dziej ny ga coś
+
:: ~ Jest bałagan w powyższym i niniejszym.
:: nlet 2 . decy bel dziej ny ga coś
+
: szesz bo co ta tan skr igła jes tki li
:: nle tle 2 . decy bel dziej ny ga coś
+
:: Dlaczego ta igła (''zależnie od kontekstu, np. igła z drzewa'') jest taka?
::: o dwa decybele głośniejszy
+
: dzym fik w nak ciz szkło górk mno kę trwa tresuj szczur
: nlel 2 metr nad ! to
+
:: Powiedzmy, że fikcyjnie na szczycie („końcu”) szklanej góry są tresowane szczury.
:: nlelt 2 . metr nad ! to
+
: siensz chba zacz nie hacz grub
:: nlel tle 2 . metr nad ! to
+
:: Chyba pojawił się brak grubych.
::: o dwa metry wyżej (nad tym, ''miejsce, rzeczownik jak "na domk"'')
+
:: Grube (np. łodygi) chyba się skończyły.
: nle 2 metr jes w nad to li
+
: szersz chba obec ta pnic tę garnek myj
:: nlt 2 . metr jes w nad to li
+
: szensz w gdy tę sze pisz si obec myj
:: nle tle 2 . metr jes w nad to li
+
: szersz si obec myj
::: jest o dwa metry wyżej (nad tym, ''~czasownik'')
+
: kanalok
: nle 2 kroć dziej bez wysok
+
: szersz 2 2 . w 2 1 . w 1 3 . w 1 2 . w 2 0 1 7 . w n.e. rok miesiąc doba godzina minuta
:: nlet 2 . kroć dziej bez wysok
+
: szersz 2 3 . w 2 1 . w 1 3 . w 1 2 . w 2 0 1 7 . w n.e. rok miesiąc doba godzina minuta
:: nle tle 2 . kroć dziej bez wysok
+
:: Nic chyba teraz myje garnek. Kiedy powyższe było pisane miało miejsce to mycie. Teraz też to mycie ma miejsce. Jest 2017-12-13, 20:21. Jest 2017-12-13, 20:22.
::: dwa razy niższy
+
: siesz tgo ty wlu kulk
: nle 2 cłość dziej bez wysok
+
: szesz kia or ny nieb ny krew ny traw ny żółt uf to
:: nlet 2 . cłość dziej bez wysok
+
: siepsz tą ki to tor bawi
:: nle tle 2 . cłość dziej bez wysok
+
: siepsz tą hacz ny nieb to
::: o dwa razy niższy (minus jeden razy niższy ''- wiele sensu to nie ma'')
+
:: „Masz dużo kulek. Niebieskie, czerwone, zielone i żółte. Jakimi będziesz się bawić?” „Niebieskimi.”
: nle 2 cłość dziej duż
+
: cip wno mor do ten er pan idź
:: nlet 2 . cłość dziej duż
+
: szesz tak niepch nie ta wor kia zbyt późny wróć ale
:: nle tle 2 . cłość dziej duż
+
: siepsz nie ten wróć
::: o dwa razy większy (trzy razy większy)
+
:: „Czy możemy iść do tego pana?” „Tak, ale nie wracajcie zbyt późno.” „Nie wrócimy [zbyt późno].
: nlet / 3 . 2 . cłość bez dziej wysok
+
: siesz fik ta zo smok głow kier ptą nieś
:: nle tle / 3 . 2 . cłość bez dziej wysok
+
:: Głowy smoka „niosą się piechotą” ("kier": same kierują, "ptą": samodzielnie, "nieś": przemieszczają się jako część całości względem tej całości (ewentualnie, dla "non nieś", są przenoszone na takich częściach)). [Jeśli chodzi o smoki z niezależnymi głowami.]
::: o dwie trzecie niższy (mniej wysoki)
+
: wak ład
: nlet / 3 . 2 . cłość dziej bez wysok
+
: siesz gdyb jor ty zacz jorw kę jor chce er czło (?)
:: nle tle / 3 . 2 . cłość dziej bez wysok
+
:: Urodo, gdybym cię miała, dostałabym mężczyznę, którego bym chciała.
:: nlet / 5 . 3 . kroć dziej wysok
+
: dzym ta kle wŭad cyk wlu cyk
:: nlet 4 0 . <del>procent</del> <ins>cent cłość</ins> bez dziej wysok
+
:: Powiedzmy, że typowe cykady dużo cykają.
:: nlet 6 0 . cent kroć dziej wysok
+
: szeksz ta tle bar dżo czło pszo rower jedź
::: o dwie trzecie większa niskość (o dwie trzecie bardziej niski, czyli niskość 5/3, czyli wysokość 3/5, czyli o 40 procent mniej wysoki, czyli 60% raza wyższy)
+
:: Bardzo wielu ludzi jeździ ~tutaj (koło tu i teraz) na rowerach.
: nle 2 <del>procent</del> <ins>cent cłość</ins> dziej dług
+
: opowiedziałembajkę
:: nlet 2 . <del>procent</del> <ins>cent cłość</ins> dziej dług
+
: szesz nib transformers
:: nle tle 2 . <del>procent</del> <ins>cent cłość</ins> dziej dług
+
: opowiembajkę
:: nlet 1 0 2 . cent kroć dziej dług
+
:: ''[Na początku wypowiedzi musiałem być w trybie opowiadania bajki.]'' (Przestaję opowiadać bajki.) Istnieją nibytransformersy. (Zaczynam opowiadać bajkę.)
:: nlet 1 , 0 2 . kroć dziej dług
+
::: Istnieją zabawkowe transformersy, poważnie.
::: o dwa procent dłuższy, czyli 102% raza wyższy
+
: siesz tunorj len nyr ów wlk rybk dzień
: nle tle 2 . kilo gram bez zbyt cięż
+
:: To (ten dzień) jest ostatni dzień wieloryba. ''("wlk rybk" to wieloryb?)''
:: nle tle 2 . kilo gram bez zbyt cięż
+
: siesz śli torj szczęść ɣapt klaszcz
:: nle tle 2 . kilo gram bez zbyt cięż
+
:: Klaszcz, jeśli jesteś szczęśliwy.
::: o dwa kilogramy za lekki (za mało ciężki)
+
: szesz chba jorj kia nce kappa ba bę bez goń gmoń
: nlet / 3 . 1. cłość dziej wysok
+
:: Chyba istnieje gamoń, który wykazuje skłonność do znajdowania się w sytuacji, w której coś mu ucieka, który jest mną.
:: (?) nle / 3 . cłość dziej wysok (''to sugeruje, że czasem "tle" jest równoważne "*" - ale skąd wiadomo, że na początku jest jeden?'')
+
::: Chyba jestem uciekajumym (ściślej, skłonnym do bycia uciekajumym) gamoniem.
:: nle tle / 3 . 1. cłość dziej wysok
+
: szesz ta wen ów okular ściereczka jca okular pszow kieszeń pszo gmoń pszon 2 dośk krak krocz nkier non krocz
::: wyższy o jedną trzecią
+
:: Pojemnik na okulary, w którym jest chusteczka, jedzie/jest niesiony (nie kierując) w kieszeni przez gamonia idącego na dokładnie dwu nogach.
Tak jak chyba wszędzie, "dziej" można zastąpić przez "niż"+coś (albo coś w stylu "niź tę to li"), np.:
+
::: Etui na okulary ze ściereczką do okularów jest niesione w kieszeni przez gamonia idącego na dwóch nogach.
: nle 2 decy bel niż samochód ny ga coś
+
: szesz jor że je totu kę ta Picasso w gdy ta się em zo kia dług włos er ę czło maluj obraz uważa
:: nlet 2 . decy bel niż samochód ny ga coś
+
:: Uważam, że to tu to obraz namalowany przez Picassa, kiedy był chłopcem z długimi włosami.
:: nle tle 2 . decy bel niż samochód ny ga coś
 
::: o dwa decybele głośniejszy niż samochód
 
: nlet / 3 . 2 . cłość bez niż róż wysok
 
::: o dwie trzecie mniej wysoki niż róża (czyli trzy razy niższy niż róża)
 
"tle" też ma ciekawe użycia
 
: tle 2 0 metr ku gór w nad domk leć
 
:: tle tle 2 0 . metr ku gór w nad domk leć
 
::: polecieć dwadzieścia metrów w górę nad domem
 
::: podlecieć dwadzieścia metrów nad dom
 
  
Ojcze nasz (pierwszy szkic, czasem logiczniej, czasem dosłowniej)
+
====idea.../kle...====
<poem>uwaga des my w niebo tata
+
: szesz w gdzie ta ryż leż kie leż ryż
niech den des ty imię czci
+
:: Tam, gdzie jest leżenie ryżu, jest leżący ryż.
niech des ty królestwo dokończy przychodzi
+
: czy idej kia ryż leż
niech den des ty wola w i na ziemia niebo dokończy spełnia
+
: dzym żad idej ta coś ryż
niech der ty dem my den des my deren powszedni chleb w dziś daje
+
: szesz bo niet tamniet
niech der ty dem my den des my winy odpuszcza
+
:: Czy istnieje (unikalna) idea leżenia, które ma (w odpowiednim sensie, ~posiadanie nieseparowalne (jak 'moja mama'); kogo?, co?) ryż? Powiedzmy, że nic nie ma (w tym sensie) ryżu. Ponieważ nie istnieje to, nie istnieje tamto. (''Czy to na pewno logiczne rozwiązania? Dalej mam już pytania bez odpowiedzi.'')
prawdą der my den des my winowajca odpuszcza
+
: dzym żad idej tam si coś
analog
+
: szesz bo żad ten ta " tam si coś ' sens niet
niech nie der ty den my do na pokuszenie wodzi
+
: czy ten idej si coś
niech der ty den my przeciw zły zbawia
+
: ale
lecz</poem>
+
: śli szesz idej si coś szesz idej si tam coś
 +
: szesz ów i " ten idea jor gotuj ' " idej ten jor gotuj ' co
 +
: dzym je mój " idej si coś ' idej mój " bo żad ten ta " tam si coś NI' sens niet '
 +
: dzym je się idej bo żad ten ta " tam si coś ' sens fakt żad idej tam si coś
 +
:: Powiedzmy, że nie istnieje (unikalna, dla obecnego kontekstu) idea „tamsiego czegoś”. Nie, bo "tam si coś" nie ma sensu. Ale czy istnieje idea „siego czegoś”? Jeśli istnieje idea „siego czegoś”, to istnieje idea „siego tamczegoś”. Co z tą (nieunikalną) ideą mojego gotowania i (unikalną) ideą tego mojego gotowania? Powiedzmy, że pisząc "idej si coś" miałem na myśli (unikalną) ideę prawdziwości określonego przeczenia spowodowanej przez brak sensu "tam si coś". (''Ale czy "tam si coś" naprawdę nie ma sensu? Może oznaczać inną rzecz dokładnie taką, jak rozmówca powiedział.'') Powiedzmy, że to oznacza ideę spowodowanego przez brak sensu "tam si coś" braku idei „tamsiego czegoś”.
 +
: dzym żad idejm " tam si coś '
 +
: szesz bo żad ten ta " tam si coś ' sens niet
 +
: czy ten idejm  " si coś '
 +
: ale
 +
: śli szesz idejm " si coś ' szesz idejm " si tam coś '
 +
: szesz ta idejm " si coś ' tę idejk poŭ ski Polska " to ' dobny
 +
: siesz ta idejm " si coś ' tę idejm " się ' co
 +
: czy je to tamto
 +
:: Powiedzmy, że nie istnieje (unikalna, dla wszystkich kontekstów) idea „tamsiego czegoś”. Nie, bo "tam si coś" nie ma sensu. Ale czy istnieje idea „siego czegoś”? Jeśli istnieje idea „siego czegoś”, to istnieje idea „siego tamczegoś”. Idea „siego czegoś” (w polloku) jest podobna do idei „tego” po polsku. Co robi idea „siego czegoś” z ideą „się”? (Jak się do siebie mają?) Czy to jest tamtym?
 +
: dzym je idej zwan dgrvgxxw idej dgrvgxxw
 +
: dzym żad je idej zwan piesk idej piesk
 +
: ale
 +
: szesz i idej zwan piesk idej piesk
 +
: ale
 +
:: Powiedzmy, że istnieje (unikalna) idea dgrvgxxw, która jest ideą dgrvgxxw jako nazwy, ale powiedzmy, że nie istnieje idea psa, która jest ideą psa jako nazwy, ale istnieje idea psa i idea psa jako nazwy.
 +
: siesz dost em kia stój gmoń
 +
: siesz może jor dla się em kia marsz gmoń
 +
:: Dość bycia stojącym gamoniem. Mogę sobie pobyć maszerującym gamoniem.
 +
: siesz bo ta jorj gmoń zza stój nuda wpot jor marsz
 +
:: Ponieważ nudzi mnie, gamonia, stanie, będę maszerował.
 +
: cip ta mwy ptą krocz
 +
:: Idziemy pieszo?
 +
: szesz ta nin gmoń tę krak pacz widź tmu ny żółt jes i ta li tę bli bę pacz widź w gdy ta li tę bli bmu widź ta li martwiś
 +
:: Niniejszy gamoń ma się tak do oczu i koloru żołtego, że gamoń patrzy oczami i martwi się, kiedy widzi żółty.
 +
: szesz ta każd dob dob
 +
: szesz chba ta kle wysok żad wysok
 +
: ale
 +
:: Każde dobro jest dobre, ale chyba przeciętna wysokość nie jest wysoka.
 +
: szesz ta kle kna bez duż kna duż myszk co
 +
:: Co robi przeciętna mała duża mysz? (mysz mała jak na dużą jak na mysz mysz)
 +
: szesz ta okz kia bez duż każd chom do na pa górk idź
 +
:: ~Mały (jak każdy) chomik wszedł na wzgórze.
 +
:: Jeden (lub więcej) z bezdużych (wszystkie są bezduże) chomików przemieścił się/przemieszcza się/będzie się przemieszczał na pagórę.
 +
::: ''"każd", czy jakieś "wszystek", "wszystkie"?''
 +
: szensz dok ta len ka okz kia szar kle myszk tę ser jeść
 +
:: Jedna szara mysz (samica; jedna z typowych, szarych, myszy) zjadła ser.
  
Ojcze nasz (nowsza wersja, wciąż niedopracowana)
+
====nle tle ...====
<poem>uwaga <del>derm</del> <ins>der</ins> my w niebiosa mama
+
: nlel 2 metr przeden ! piesk
niech den <del>derm</del> <ins>der</ins> ty imię święci
+
:: nlelt 2 . metr przeden ! piesk
niech der <del>derm</del> <ins>der</ins> ty królestwo dokończy przychodzi
+
:: nlel tle 2 . metr przeden ! piesk
niech w i na ziemia niebiosa denen der ty chce coś
+
::: dwa metry za psem (''miejsce, rzeczownik jak "na domk"'')
niech der ty dem my den ów my deren powszedni chleb w dziś daje
+
: nle 2 metr jes w przeden piesk li
niech der ty dem my den enie der my winny odpuszcza
+
:: nlet 2 . metr jes w przeden piesk li
prawdą der my dem acz przeciw my winny odpuszcza
+
:: nle tle 2 . metr jes w przeden piesk li
analog
+
::: jest dwa metry za psem (''~czasownik'')
niech nie der ty den my do na pokuszenie wodzi
+
: nle 2 decy bel dziej ny ga coś
niech der ty den my przeciw wbbez dobry zbawia
+
:: nlet 2 . decy bel dziej ny ga coś