Logiczny język: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
($ wyś 2 eń śpiew)
($ " czasna ')
 
(Nie pokazano 39 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 118: Linia 118:
 
* <h> oznacza /ɦ/ lub /x/, ewentualnie /ɣ/ (w rodzinach "hacz", "aha" i "hor" - /h/)
 
* <h> oznacza /ɦ/ lub /x/, ewentualnie /ɣ/ (w rodzinach "hacz", "aha" i "hor" - /h/)
 
* <ŭ> oznacza /w/
 
* <ŭ> oznacza /w/
* <#> oznacza /ʘ/ (mlask wargowy)
+
* <#> oznacza /ʘ/ (mlask wargowy, czyli cmoknięcie)
* <!> oznacza /ǀ ~ ǁ ~ ǃ/ (mlask przedniojęzykowy)
+
* <!> oznacza /ǀ ~ ǁ ~ ǃ/ (mlask przedniojęzykowy, czyli kląśnięcie)
* <ǂ> oznacza /ǂ/ (mlask podniebienny)
+
* <ǂ> oznacza /ǂ/ (mlask podniebienny, czyli mlaśnięcie)
 
* <ɣ> oznacza /ɣ/
 
* <ɣ> oznacza /ɣ/
  
 
Jest dopuszczalny zapis z tyldami typu "Za~z~o~l~c g~e~sl~a ja~x~n.", <ɣ> to <~h>, <ŭ> to <~u>, <ǂ> to <~!>.
 
Jest dopuszczalny zapis z tyldami typu "Za~z~o~l~c g~e~sl~a ja~x~n.", <ɣ> to <~h>, <ŭ> to <~u>, <ǂ> to <~!>.
 +
 +
Takie słowa jak "wlk" i "dzmto" mają spółgłoski sgłoskotwórcze.
  
 
==Gramatyka==
 
==Gramatyka==
Linia 133: Linia 135:
 
!|pollok||deulok||espelok||quenlok||руслок||englok||niholok||opis
 
!|pollok||deulok||espelok||quenlok||руслок||englok||niholok||opis
 
|-
 
|-
!colspan=8|tryby - funkcje 1-argumentowe, wynikiem ma być prawda
+
!colspan=8|tryby - funkcje 1-argumentowe, wynikiem ma być prawda - proste ("szesz" i pochodne)
 
|-
 
|-
 
||prawdą, esz, szesz||est||as||ya||эш, шеш||am||masu||tryb oznajmujący; w zasadzie można pominąć (chyba że np. przed spójnikami użytymi matematycznie), ale to nieco zmniejsza kontrolę błędów (zob. "pragma# szesz", domyślnie brak oznacza "siesz")
 
||prawdą, esz, szesz||est||as||ya||эш, шеш||am||masu||tryb oznajmujący; w zasadzie można pominąć (chyba że np. przed spójnikami użytymi matematycznie), ale to nieco zmniejsza kontrolę błędów (zob. "pragma# szesz", domyślnie brak oznacza "siesz")
Linia 144: Linia 146:
 
|-
 
|-
 
||uwaga, wak||o||ho||a|| ||oh|| ||wołacz, ="szesz wakż"
 
||uwaga, wak||o||ho||a|| ||oh|| ||wołacz, ="szesz wakż"
 +
|-
 +
||dzym|| || || || || || ||="szesz dzmy"
 
|-
 
|-
 
||oż|| || || || || || ||niezadowolenie z czegoś, ="szesz oże" - 'niech gęś kopnie', por. "ożeż"
 
||oż|| || || || || || ||niezadowolenie z czegoś, ="szesz oże" - 'niech gęś kopnie', por. "ożeż"
 +
|-
 +
!colspan=8|tryby - funkcje 1-argumentowe, wynikiem ma być prawda - złożone
 
|-
 
|-
 
||szensz|| || || || || || ||~="szesz wong"
 
||szensz|| || || || || || ||~="szesz wong"
Linia 157: Linia 163:
 
||siesz|| || || || || || ||~="szesz ten"
 
||siesz|| || || || || || ||~="szesz ten"
 
|-
 
|-
||siensz|| || || || || || ||~="szesz ten wong"
+
||siensz|| || || || || || ||~="siesz wong"
 
|-
 
|-
||siersz|| || || || || || ||~="szesz ten wter"
+
||siersz|| || || || || || ||~="siesz wter"
 
|-
 
|-
||siepsz|| || || || || || ||~="szesz ten wpot"
+
||siepsz|| || || || || || ||~="siesz wpot"
 
|-
 
|-
||sieksz|| || || || || || ||~="szesz ten wkoł"
+
||sieksz|| || || || || || ||~="siesz wkoł"
 
|-
 
|-
||sieś, $|| || || || || || ||~="szesz ten wyś", np. "$ i " sieś ' " $ '"
+
||sieś, $|| || || || || || ||~="szesz ten wyś", np. "$ i " sieś ' " $ '" (tak? ale jak to czytać)
 
|-
 
|-
||sienś|| || || || || || ||~="szesz ten wyś wong"
+
||sienś|| || || || || || ||~="sieś wong"
 
|-
 
|-
||sierś|| || || || || || ||~="szesz ten wyś wter"
+
||sierś|| || || || || || ||~="sieś wter"
 
|-
 
|-
||siepś|| || || || || || ||~="szesz ten wyś wpot"
+
||siepś|| || || || || || ||~="sieś wpot"
 
|-
 
|-
||siekś|| || || || || || ||~="szesz ten wyś wkoł"
+
||siekś|| || || || || || ||~="sieś wkoł"
 
|-
 
|-
 
||czyn|| || || || || || ||~="czy wong"
 
||czyn|| || || || || || ||~="czy wong"
Linia 185: Linia 191:
 
||ci|| || || || || || ||~="czy ten"
 
||ci|| || || || || || ||~="czy ten"
 
|-
 
|-
||cin|| || || || || || ||~="czy ten wong"
+
||cin|| || || || || || ||~="czi wong"
 
|-
 
|-
||cir|| || || || || || ||~="czy ten wter"
+
||cir|| || || || || || ||~="czi wter"
 
|-
 
|-
||cip|| || || || || || ||~="czy ten wpot"
+
||cip|| || || || || || ||~="czi wpot"
 
|-
 
|-
||cik|| || || || || || ||~="czy ten wkoł"
+
||cik|| || || || || || ||~="czi wkoł"
 
|-
 
|-
 
||nench, nen|| || || || || || ||~="nech wong"
 
||nench, nen|| || || || || || ||~="nech wong"
Linia 203: Linia 209:
 
||niech||sei||u||á||пусть||let ?|| ||~="nech ten", tryb rozkazujący, często się przydaje choćby żeby zaznaczyć, że chodzi o najbliższą przyszłość, a nie dowolny czas
 
||niech||sei||u||á||пусть||let ?|| ||~="nech ten", tryb rozkazujący, często się przydaje choćby żeby zaznaczyć, że chodzi o najbliższą przyszłość, a nie dowolny czas
 
|-
 
|-
||niench, nien|| || || || || || ||~="nech ten wong"
+
||niench, nien|| || || || || || ||~="niech wong"
 
|-
 
|-
||nierch, nier|| || || || || || ||~="nech ten wter"
+
||nierch, nier|| || || || || || ||~="niech wter"
 
|-
 
|-
||niepch, niep|| || || || || || ||~="nech ten wpot"
+
||niepch, niep|| || || || || || ||~="niech wpot"
 
|-
 
|-
||niekch, niek|| || || || || || ||~="nech ten wkoł"
+
||niekch, niek|| || || || || || ||~="niech wkoł"
 
|-
 
|-
||nent|| || || || || || ||~="nech wong tor" ("... wor")
+
||nent|| || || || || || ||~="nen tor" ("nen wor")
 
|-
 
|-
||nert|| || || || || || ||~="nech wter tor" ("... wor")
+
||nert|| || || || || || ||~="ner tor" ("ner wor")
 
|-
 
|-
||nept|| || || || || || ||~="nech wpot tor" ("... wor")
+
||nept|| || || || || || ||~="nep tor" ("nep wor")
 
|-
 
|-
||nekt|| || || || || || ||~="nech wkoł tor" ("... wor")
+
||nekt|| || || || || || ||~="nek tor" ("nek wor")
 
|-
 
|-
||niecht|| || || || || || ||~="niech tor"~="nech ten ta ty", ale może też dotyczyć "wor"/"wy", przyda się w praktyce
+
||niecht|| || || || || || ||~="niech tor" ("niech wor") czyli ~="nech ten ta ty", ale może też dotyczyć "wor"/"wy", przyda się w praktyce
 
|-
 
|-
||nient|| || || || || || ||~="nech ten wong tor" ("... wor")
+
||nient|| || || || || || ||~="nien tor" ("nien wor")
 
|-
 
|-
||niert|| || || || || || ||~="nech ten wter tor" ("... wor")
+
||niert|| || || || || || ||~="nier tor" ("nier wor")
 
|-
 
|-
||niept|| || || || || || ||~="nech ten wpot tor" ("... wor")
+
||niept|| || || || || || ||~="niep tor" ("niep wor")
 
|-
 
|-
||niekt|| || || || || || ||~="nech ten wkoł tor" ("... wor")
+
||niekt|| || || || || || ||~="niek tor" ("niek wor")
 +
|-
 +
||dzyn|| || || || || || ||~="dzym wong"
 +
|-
 +
||dzyrm|| || || || || || ||~="dzym wter"
 +
|-
 +
||dzymp|| || || || || || ||~="dzym wpot"
 +
|-
 +
||dzymk|| || || || || || ||~="dzym wkoł"
 
|-
 
|-
 
!colspan=8|słowotwórstwo - funkcje 1-argumentowe
 
!colspan=8|słowotwórstwo - funkcje 1-argumentowe
Linia 233: Linia 247:
 
||ek||chen||et|| ||ок||lil|| ||-ek (zdrobnienie)
 
||ek||chen||et|| ||ок||lil|| ||-ek (zdrobnienie)
 
|-
 
|-
||isko|| ||aĉ|| || || || ||zgrubienie
+
||isko, jsko, sko|| ||aĉ|| || || || ||zgrubienie
 
|-
 
|-
 
||ka||inn||in||e||ка|| || ||-ka (rodzaj żeński)
 
||ka||inn||in||e||ка|| || ||-ka (rodzaj żeński)
Linia 267: Linia 281:
 
||<del>arka</del> ark||<del>sanlage</del> sanlag|| || || || || ||maszyna robiąca coś samodzielnie, np. "ark kop" - koparka, "ark oj zacz bez ny wod" - 'suszarka (np. do włosów)'; razem z "rka" blisko "je mszyn nacz bą"
 
||<del>arka</del> ark||<del>sanlage</del> sanlag|| || || || || ||maszyna robiąca coś samodzielnie, np. "ark kop" - koparka, "ark oj zacz bez ny wod" - 'suszarka (np. do włosów)'; razem z "rka" blisko "je mszyn nacz bą"
 
|-
 
|-
||<del>trak</del>|| || || || || || ||<del>część ciała coś robiąca, np. "trak widź" - 'oko', "trak słysz" - 'ucho', "trak krocz" - 'noga', "trak trzym"?"krak łap" - 'ręka'; blisko "zo ciał nacz bą"</del>
+
||<del>trak</del>|| || || || || || ||<del>część ciała coś robiąca, np. "trak widź" - 'oko', "trak słysz" - 'ucho', "trak krocz" - 'noga', "trak trzym"?"krak łap" - 'ręka'; blisko "zon ciał nacz bą"</del>
 
|-
 
|-
||<del>krak</del>|| || || || || || ||<del>część maszyny, przedmiotu coś robiąca, np. "krak jedź" - 'koło/(?)płoza/...', "krak stój" - 'noga (mebla)'; blisko "zo mszyn/rzeczk nacz bą"</del>
+
||<del>krak</del>|| || || || || || ||<del>część maszyny, przedmiotu coś robiąca, np. "krak jedź" - 'koło/(?)płoza/...', "krak stój" - 'noga (mebla)'; blisko "zon mszyn/rzeczk nacz bą"</del>
 
|-
 
|-
 
||krak|| || || || || || ||część coś robiąca, np. "krak widź" - 'oko', "krak słysz" - 'ucho', "krak krocz" - 'noga', "krak trzym"?"krak łap" - 'ręka', "krak leć" - 'skrzydło', "krak jedź" - 'koło/(?)płoza/...', "krak stój" - 'noga (mebla)'; blisko "je ten część nacz bą"
 
||krak|| || || || || || ||część coś robiąca, np. "krak widź" - 'oko', "krak słysz" - 'ucho', "krak krocz" - 'noga', "krak trzym"?"krak łap" - 'ręka', "krak leć" - 'skrzydło', "krak jedź" - 'koło/(?)płoza/...', "krak stój" - 'noga (mebla)'; blisko "je ten część nacz bą"
Linia 314: Linia 328:
 
|-
 
|-
 
||zaczyna, zacz|| || || || || || ||zaczyna, staje się jakiś
 
||zaczyna, zacz|| || || || || || ||zaczyna, staje się jakiś
 +
|-
 +
||kontynuuje, kontynuuj, kontynu|| || || || || || ||'wciąż, nadal, dalej' - coś znów się zaczyna/narasta mimo przerwy/przygaśnięcia...
 
|-
 
|-
 
||bywa|| || || || || || ||czynność wielokrotna, nie konkretna
 
||bywa|| || || || || || ||czynność wielokrotna, nie konkretna
Linia 321: Linia 337:
 
||ną|| || || || || || ||czynności jednorazowe
 
||ną|| || || || || || ||czynności jednorazowe
 
|-
 
|-
||skutektrwa, strwa, trwa|| || || || || || ||jakby perfekt, np. "szesz wter tę ten mięso trwa gotuj" - 'To mięso jest ugotowane.'
+
||skutektrwa, strwa, trwa|| || || || || || ||jakby perfekt, np. "szesz wter tnorn mięso trwa gotuj" - 'To mięso jest ugotowane.'
 
|-
 
|-
||jo|| || || || || || ||dotyczy warunków, "prawdą jo ciepły" - 'jest ciepło', por. "mi"
+
||jo|| || || || || || ||dotyczy warunków, "szesz jo ciep" - 'jest ciepło', por. "mi"
 
|-
 
|-
 
||dżdży|| || || || || || ||opady, np. "dżdży śnieg" - 'opady śniegu', ale "deszcz" - 'opady deszczu'
 
||dżdży|| || || || || || ||opady, np. "dżdży śnieg" - 'opady śniegu', ale "deszcz" - 'opady deszczu'
Linia 385: Linia 401:
 
||ryba, ryb|| || || || || || ||tworzy nazwy ryb, "ryb coś"="rybk" - 'ryba', ściślejsze... (j.w.)
 
||ryba, ryb|| || || || || || ||tworzy nazwy ryb, "ryb coś"="rybk" - 'ryba', ściślejsze... (j.w.)
 
|-
 
|-
||owad, ŭwad, wŭad|| || || || || || ||<del>(<ins>ŭwad</ins> nieporęczne, ale "ład" to 'ładny', a "wad" to chyba 'wada')</del>, tworzy nazwy stawonogów (a może tylko owadopodobnych), (?) np."wŭad miód" - 'pszczoła', "wŭad sieć" - 'pająk', "wŭad prac" - 'mrówka', "wŭad szczyp" - 'rak, krab', "wŭad i szczyp żądl" - 'skorpion', <del>"wŭad hekto krak krocz"</del> <ins>"wŭad h. luf"</ins>  - 'wij, krocionóg', <del>"wŭad sześć krak krocz"</del> <ins>"wŭad 6 ."</ins> - 'owad, sześcionóg', <del>"wŭad ośm krak krocz"</del> <ins>"wŭad 8 ."</ins> - 'pajęczak, ośmionóg', "wŭad d. luf" - 'dziesięcionóg' (raki, kraby i krewetki)
+
||owad, ŭwad, wŭad|| || || || || || ||("ŭwad" jest nieporęczne, ale "ład" to 'ładny', a "wad" to chyba 'wada', więc "wŭad"), tworzy nazwy stawonogów (a może tylko owadopodobnych), (?) np."wŭad miód" - 'pszczoła', "wŭad sieć" - 'pająk', "wŭad prac" - 'mrówka', "wŭad szczyp" - 'rak, krab', "wŭad i szczyp żądl" - 'skorpion', <del>"wŭad hekto krak krocz"</del> <ins>"wŭad h. luf"</ins>  - 'wij, krocionóg', <del>"wŭad sześć krak krocz"</del> <ins>"wŭad 6 ."</ins> - 'owad, sześcionóg', <del>"wŭad ośm krak krocz"</del> <ins>"wŭad 8 ."</ins> - 'pajęczak, ośmionóg', "wŭad d. luf" - 'dziesięcionóg' (raki, kraby i krewetki)
 
|-
 
|-
||niak|| || || || || || ||chyba tworzy nazwy robaków, np. "niak deszcz" - 'dżdżownica', "niak mąk" - 'mączniak', "niak śluz" - 'ślimak'
+
||niak|| || || || || || ||tworzy nazwy robaków, np. "niak deszcz" - 'dżdżownica', "niak mąk" - 'mączniak', "niak śluz" - 'ślimak'
 
|-
 
|-
 
||ina, in|| || || || || || ||<del>skrót od "ɣwy ... roślin",</del> np. "in kakaŭ" - 'kakaowiec', "in coś" - 'roślina'
 
||ina, in|| || || || || || ||<del>skrót od "ɣwy ... roślin",</del> np. "in kakaŭ" - 'kakaowiec', "in coś" - 'roślina'
Linia 397: Linia 413:
 
||ski||itsch|| || ||ский||ansh|| ||język, np. "ski Polska" - 'język polski', "ski coś" - 'język'
 
||ski||itsch|| || ||ский||ansh|| ||język, np. "ski Polska" - 'język polski', "ski coś" - 'język'
 
|-
 
|-
||jakby, kby|| || || || || || ||wskazuje na użycie przenośne, raczej nie tłumaczy się na polski (chociaż może lepiej zostawiać), (?) ~="jak ... coś"
+
||ość||keit|| || || || || ||cecha, np. "ość duż" - 'wielkość, rozmiar', "ość ciep" - 'temperatura' (a jak będzie fizyczne 'ciepło'?); wciąż ma kierunek: "ość bez duż" ~ 'małość', "ość bez ciep" ~ 'zimność'; (?) "ość wysok" - 'wysokość (jak wysokie coś jest)', "ość jo wysok" - 'wysokość (jak wysoko coś jest)'; (?) "czy tor duż"~="czy tor kia duż/bry ość duż" ("czy tor bar ość duż"), "mło ość duż"="bez duż", "siesz kjak ta ość ponur bez bry żad ten ponur" - 'Jak ponurość jest mała, nie ma ponurości.' (polskie ''ponurość'' użyte w dwu znaczeniach, ''mały'' to ''bezbardzy'' (w sumie mogłoby być "mły"))
 
|-
 
|-
||ość||keit|| || || || || ||cecha, np. "ość duż" - 'wielkość, rozmiar', "ość ciep" - 'temperatura' (a jak będzie fizyczne 'ciepło'?); wciąż ma kierunek: "ość bez duż" ~ 'małość', "ość bez ciep" ~ 'zimność'; (?) "ość wysok" - 'wysokość (jak wysokie coś jest)', "ość jo wysok" - 'wysokość (jak wysoko coś jest)'; (?) "czy tor duż"~="czy tor kia duż/bry ość duż" ("czy tor bar ość duż"), "mło ość duż"="bez duż", "siesz kjak ta ość ponur bez bry żad ten ponur" - 'Jak ponurość jest mała, nie ma ponurości.' (polskie ''ponurość'' użyte w dwu znaczeniach, ''mały'' to ''bezbardzy'' (w sumie mogłoby być "mły"))
+
||jakby, kby, gby|| || || || || || ||wskazuje na użycie przenośne, raczej nie tłumaczy się na polski (chociaż może lepiej zostawiać), (?) ~="jak ... coś"
 
|-
 
|-
 
||niby, nby, nib|| || || || || || ||coś, co coś udaje, np. "nib lewk" - 'lew-zabawka'
 
||niby, nby, nib|| || || || || || ||coś, co coś udaje, np. "nib lewk" - 'lew-zabawka'
 
|-
 
|-
||idej|| || || || || || ||'idea', jedyna, (?) albo nie ma wcale, jeśli nie ma pojęcia<del>, np. "szesz żad idej dgrvgxxw"</del>; "idej ten piesk" oznacza 'ideę tego/takiego psa', czyli to, o czym mówiący myśli; zobacz możliwe rozwiązanie w przykładach
+
!colspan=8|skróty (odmiana zaimków) - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||idea|| || || || || || ||'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', np. "szesz dzmy je idej kia ny śnieg piesk idea piesk żad szesz je idej kia ny śnieg piesk idej piesk ale", "idej ten piesk" oznacza 'jedną z idei rodzajów tego''(ale ten pies to ten pies, ma chyba jedną ideę, te psy to też jedna konkretna grupa, a 'część z tych psów' to w zasadzie przykład 'taki pies'/'takie psy')''/takiego psa'
+
||jor|| || || || || || ||="ta ja"
 
|-
 
|-
||idejm|| || || || || || ||? ="idejk poŭ pollok", '(jedyna) idea', przyjmuje zacytowane w polloku (ogólniej używanym wariancie logicznego języka), np. "szesz je idejm " piesk ' idej piesk"; "idejm " ten piesk '" oznacza to, co wyraża się przez "ten piesk", analogicznie z "dziś" i ogólnie ''deixis'', a co z "idejm " w '", "idejm " pies '"
+
||jorn|| || || || || || ||="tę ja"
 
|-
 
|-
||idejk|| || || || || || ||? '(jedyna) idea', przyjmuje zacytowane z językiem, np. "idejm poŭ ski Polska " gotuj '"~'idea polskiego polecenia „gotuj”' (bez języka np. "idejk " wir '" obejmuje jakoś (czy naprawdę? w sumie jak?) polski „wir” i niemieckie „my”)
+
||jorm|| || || || || || ||="tmu ja"
 
|-
 
|-
||ideam|| || || || || || ||? ="ideak poŭ pollok", 'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', przyjmuje zacytowane w polloku, uwagi analogiczne jak do powyższych, czyli "ideam " ten piesk '" to chyba w sumie to samo, co "idea piesk" (bo każdy pies może być wskazany; "szesz ta " ideam " ten piesk NI' ' ta " idea piesk ' znacz"?; oczywiście "ideam " piesk '" to też z grubsza to samo)
+
||jors|| || || || || || ||="tgo ja"
 
|-
 
|-
||ideak|| || || || || || ||? 'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', przyjmuje zacytowane z języka, uwagi analogiczne jak do powyższych, ale "ideak " wir '" może po prostu oznaczać wszystkich możliwych „nas” i wszystkie „wiry” (mieszanki w sumie też, jeśli pomyślimy, że "wir kręci" w polskim z niemiecką grą słów sugeruje też, że my kręcimy - i oczywiście "szesz je "idejk " wir ' idea " wir '"-'Jedyna idea „wir” to jedna z idei „wir”.')
+
||jonz|| || || || || || ||="zon ja"
 
|-
 
|-
||jes|| || || ||ес|| || ||'jest', uzupełnione przez "li" ("bli", "lili", "blili"), np. "jor jes je gamoń li" - 'bycie przeze mnie gamoniem', "ta ten piłka jes tgo Karol li" - 'należenie tej piłki do Karola', "ta Michał jes zon li krak łap" - 'posiadanie ręki przez Michała', "ta Wojtek jes ta li tę li myj" - 'mycie się przez Wojtka'
+
||jorw, jorf|| || || || || || ||="ów ja"
 
|-
 
|-
||wsensie|| || || || || || ||tworzy coś pośredniego między mogą zależną i niezależną, np. "szensz tor tę wsensie " szesz bo to jor boi ' mów"~="szensz tor że bo toż tor boi mów"
+
||jorj|| || || || || || ||="je ja"
 
|-
 
|-
||tam|| || || || || || ||inny (tylko przypomina, że może być inny, lekko sugerując, że ten sam, co inne tam), ="tamr 2 ."; tworzy słowa jak "tam ten"="tamten" i "tam on"="tamon"; odróżnia przy "si", czyli "szesz ta czło tmu tam czło że ta si czło tę ten Karol zna" oznacza 'Człowiek A mówi człowiekowi B, że człowiek '''A''' zna Karola.', a żeby powiedzieć, że to człowiek B zna Karola powinno być "si tam czło" zamiast "si czło"; 'tam'~"gdzie to"
+
||tor|| || || || || || ||="ta ty", por. "tork"
 
|-
 
|-
||siam|| || || || || || ||="tamr 3 ."
+
||torn|| || || || || || ||="tę ty"
 
|-
 
|-
||owam, wam|| || || || || || ||="tamr 4 ."
+
||torm|| || || || || || ||="tmu ty"
 
|-
 
|-
||onam, nam|| || || || || || ||="tamr 4 ."
+
||tors|| || || || || || ||="tgo ty"
 
|-
 
|-
||tamsz|| || || || || || ||inny niż wszyscy dotąd wspomniani (tylko sugeruje)
+
||tonz|| || || || || || ||="zon ty"
 
|-
 
|-
||pam|| || || || || || ||="pamr 1 ."~="je pżad si A A", czyli na pewno 'inny', np. "szesz ta czło tmu pam czło tę piłka daj" - 'Człowiek daje innemu człowiekowi piłkę.'
+
||torw, torf|| || || || || || ||="ów ty"
 
|-
 
|-
||pamsz|| || || || || || ||inny niż wszyscy inni dotąd wspomniani
+
||torj|| || || || || || ||="je ty"
 
|-
 
|-
||<del>mat</del> amt|| || || || || || ||tworzy słowa jak "amt ten"="tentam" i "amt on"="ontam" (?)
+
||mor|| || || || || || ||="ta my"
 
|-
 
|-
||<del>wzajem</del> wzaj|| || || || || || ||"wzaj się" i np. "wzaj si piesk" oznacza 'siebie nawzajem', por. "wzajem", "wzappa"
+
||morn|| || || || || || ||="tę my"
 
|-
 
|-
!colspan=8|czasowniki modalne itp. - funkcje 1-argumentowe
+
||morm|| || || || || || ||="tmu my"
 
|-
 
|-
||może||kann||pov|| ||может||can|| ||
+
||mors|| || || || || || ||="tgo my", por. "morsk"
 
|-
 
|-
||musi, muś||muss||dev|| || ||must|| ||="nie może nie"
+
||monz|| || || || || || ||="zon my"
 
|-
 
|-
||powinien, win||soll|| || || ||should|| ||
+
||morw, morf|| || || || || || ||="ów my"
 
|-
 
|-
||trzeba, trza|| || || ||нужно|| || ||="bardzo powinien"
+
||morj|| || || || || || ||="je my"
 
|-
 
|-
||wolno, wno||darf|| || || ||may|| ||="nie trzeba nie"="nie bardzo powinien nie"
+
||wor|| || || || || || ||="ta wy", por. "wór"
 
|-
 
|-
||byćmoże, byćmo, bmo||vielleicht||eble|| ||можетбыть||maybe|| ||
+
||worn|| || || || || || ||="tę wy"
 
|-
 
|-
||chyba, chba||wohl|| || ||пожалуй|| || ||pośrednie między "byćmo" a "najwyraźniej"
+
||worm|| || || || || || ||="tmu wy"
 
|-
 
|-
||najwyraźniej, raź|| || || || || || ||chyba trochę częstsze niż po polsku - obejmuje więcej z 'musi', np. "szesz raź je ot tgo ten sąsiad piesk" - 'to musi być pies sąsiada'
+
||wors|| || || || || || ||="tgo wy"
 
|-
 
|-
||podobno, ponoć, pono, pno|| || || || || || ||
+
||wonz|| || || || || || ||="zon wy"
 
|-
 
|-
||powiedzmy, dzmy|| || || || || || ||~'można tak powiedzieć'
+
||worw, worf|| || || || || || ||="ów wy"
 
|-
 
|-
||fikcyjnie, fnie, fik|| || || || || || ||używane, żeby nie mówić nieprawdy, np. "szesz fik ta chom tmu piesk tę kotk daj"
+
||worj|| || || || || || ||="je wy"
 
|-
 
|-
!colspan=8|skróty - funkcje 1-argumentowe
+
||mwor|| || || || || || ||="ta my"
 
|-
 
|-
||jor|| || || || || || ||="ta ja"
+
||mworn|| || || || || || ||="tę mwy"
 
|-
 
|-
||jorn|| || || || || || ||="tę ja"
+
||mworm|| || || || || || ||="tmu mwy"
 
|-
 
|-
||jorm|| || || || || || ||="tmu ja"
+
||mwors|| || || || || || ||="tgo mwy"
 
|-
 
|-
||jors|| || || || || || ||="tgo ja"
+
||mwonz|| || || || || || ||="zon mwy"
 
|-
 
|-
||jonz|| || || || || || ||="zon ja"
+
||mworw, mworf|| || || || || || ||="ów mwy"
 
|-
 
|-
||jorw|| || || || || || ||="ów ja"
+
||mworj|| || || || || || ||="je mwy"
 
|-
 
|-
||jorj|| || || || || || ||="je ja"
+
||nor|| || || || || || ||="ta on"
 
|-
 
|-
||tor|| || || || || || ||="ta ty", por. "tork"
+
||norn|| || || || || || ||="tę on"
 
|-
 
|-
||torn|| || || || || || ||="tę ty"
+
||norm|| || || || || || ||="tmu on"
 
|-
 
|-
||torm|| || || || || || ||="tmu ty"
+
||nors|| || || || || || ||="tgo on"
 
|-
 
|-
||tors|| || || || || || ||="tgo ty"
+
||nonz|| || || || || || ||="zon on"
 
|-
 
|-
||tonz|| || || || || || ||="zon ty"
+
||norw, norf|| || || || || || ||="ów on"
 
|-
 
|-
||torw|| || || || || || ||="ów ty"
+
||norj|| || || || || || ||="je on"
 
|-
 
|-
||torj|| || || || || || ||="je ty"
+
||hor|| || || || || || ||="ta an"
 
|-
 
|-
||mor|| || || || || || ||="ta my"
+
||horn|| || || || || || ||="tę an"
 
|-
 
|-
||morn|| || || || || || ||="tę my"
+
||horm|| || || || || || ||="tmu an"
 
|-
 
|-
||morm|| || || || || || ||="tmu my"
+
||hors|| || || || || || ||="tgo an"
 
|-
 
|-
||mors|| || || || || || ||="tgo my", por. "morsk"
+
||honz|| || || || || || ||="zon an"
 
|-
 
|-
||monz|| || || || || || ||="zon my"
+
||horw, horf|| || || || || || ||="ów an"
 
|-
 
|-
||morw|| || || || || || ||="ów my"
+
||horj|| || || || || || ||="je an"
 
|-
 
|-
||morj|| || || || || || ||="je my"
+
||dor|| || || || || || ||="ta to"
 
|-
 
|-
||wor|| || || || || || ||="ta wy", por. "wór"
+
||dorn|| || || || || || ||="tę to"
 
|-
 
|-
||worn|| || || || || || ||="tę wy"
+
||dorm|| || || || || || ||="tmu to"
 
|-
 
|-
||worm|| || || || || || ||="tmu wy"
+
||dors|| || || || || || ||="tgo to"
 
|-
 
|-
||wors|| || || || || || ||="tgo wy"
+
||donz|| || || || || || ||="zon to"
 
|-
 
|-
||wonz|| || || || || || ||="zon wy"
+
||dorw, dorf|| || || || || || ||="ów to"
 
|-
 
|-
||worw|| || || || || || ||="ów wy"
+
||dorj|| || || || || || ||="je to"
 
|-
 
|-
||worj|| || || || || || ||="je wy"
+
||sior|| || || || || || ||="ta się"
 
|-
 
|-
||mwor|| || || || || || ||="ta my"
+
||siorn|| || || || || || ||="tę się"
 
|-
 
|-
||mworn|| || || || || || ||="tę mwy"
+
||siorm|| || || || || || ||="tmu się"
 
|-
 
|-
||mworm|| || || || || || ||="tmu mwy"
+
||siors|| || || || || || ||="tgo się"
 
|-
 
|-
||mwors|| || || || || || ||="tgo mwy"
+
||sionz|| || || || || || ||="zon się"
 
|-
 
|-
||mwonz|| || || || || || ||="zon mwy"
+
||siorw, siorf|| || || || || || ||="ów się"
 
|-
 
|-
||mworw|| || || || || || ||="ów mwy"
+
||siorj|| || || || || || ||="je się"
 
|-
 
|-
||mworj|| || || || || || ||="je mwy"
+
||cor|| || || || || || ||="ta co"
 
|-
 
|-
||nor|| || || || || || ||="ta on"
+
||corn|| || || || || || ||="tę co"
 
|-
 
|-
||norn|| || || || || || ||="tę on"
+
||corm|| || || || || || ||="tmu co"
 
|-
 
|-
||norm|| || || || || || ||="tmu on"
+
||cors|| || || || || || ||="tgo co"
 
|-
 
|-
||nors|| || || || || || ||="tgo on"
+
||conz|| || || || || || ||="zon co"
 
|-
 
|-
||nonz|| || || || || || ||="zon on"
+
||corw, corf|| || || || || || ||="ów co"
 
|-
 
|-
||norw|| || || || || || ||="ów on"
+
||<del>który, jaki, ki</del> corj|| || || || || || ||="je co", ~'jaki, który (konkretnie)'; 'który (z kolei)' - "numer co"
 
|-
 
|-
||norj|| || || || || || ||="je on"
+
||ktor|| || || || || || ||="ta kto"="ta je ktodź co"
 
|-
 
|-
||hor|| || || || || || ||="ta an"
+
||ktorn|| || || || || || ||="tę kto"="tę je ktodź co"
 
|-
 
|-
||horn|| || || || || || ||="tę an"
+
||ktorm|| || || || || || ||="tmu kto"="tmu je ktodź co"
 
|-
 
|-
||horm|| || || || || || ||="tmu an"
+
||ktors|| || || || || || ||="tgo kto"="tgo je ktodź co"
 
|-
 
|-
||hors|| || || || || || ||="tgo an"
+
||ktonz|| || || || || || ||="zon kto"="zon je ktodź co"
 
|-
 
|-
||honz|| || || || || || ||="zon an"
+
||ktorw, ktorf|| || || || || || ||="ów kto"="ów je ktodź co"
 
|-
 
|-
||horw|| || || || || || ||="ów an"
+
||ktorj|| || || || || || ||="je kto"="je je ktodź co"
 
|-
 
|-
||horj|| || || || || || ||="je an"
+
||czor|| || || || || || ||="ta cóż", por. "kżeż"
 
|-
 
|-
||dor|| || || || || || ||="ta to"
+
||czorn|| || || || || || ||="tę cóż"
 
|-
 
|-
||dorn|| || || || || || ||="tę to"
+
||czorm|| || || || || || ||="tmu cóż"
 
|-
 
|-
||dorm|| || || || || || ||="tmu to"
+
||czors|| || || || || || ||="tgo cóż"
 
|-
 
|-
||dors|| || || || || || ||="tgo to"
+
||czonz|| || || || || || ||="zon cóż"
 
|-
 
|-
||donz|| || || || || || ||="zon to"
+
||czorw, czorf|| || || || || || ||="ów cóż"
 
|-
 
|-
||dorw|| || || || || || ||="ów to"
+
||czorj|| || || || || || ||="je cóż"
 
|-
 
|-
||dorj|| || || || || || ||="je to"
+
||kczor|| || || || || || ||="ta któż"
 
|-
 
|-
||sior|| || || || || || ||="ta się"
+
||kczorn|| || || || || || ||="tę któż"
 
|-
 
|-
||siorn|| || || || || || ||="tę się"
+
||kczorm|| || || || || || ||="tmu któż"
 
|-
 
|-
||siorm|| || || || || || ||="tmu się"
+
||kczors|| || || || || || ||="tgo któż"
 
|-
 
|-
||siors|| || || || || || ||="tgo się"
+
||kczonz|| || || || || || ||="zon któż"
 
|-
 
|-
||sionz|| || || || || || ||="zon się"
+
||kczorw, kczorf|| || || || || || ||="ów któż"
 
|-
 
|-
||siorw|| || || || || || ||="ów się"
+
||kczorj|| || || || || || ||="je któż"
 
|-
 
|-
||siorj|| || || || || || ||="je się"
+
||nastor|| || || || || || ||="ta naste"
 
|-
 
|-
||cor|| || || || || || ||="ta co"
+
||nastorn|| || || || || || ||="tę naste"
 
|-
 
|-
||corn|| || || || || || ||="tę co"
+
||nastorm|| || || || || || ||="tmu naste"
 
|-
 
|-
||corm|| || || || || || ||="tmu co"
+
||nastors|| || || || || || ||="tgo naste"
 
|-
 
|-
||cors|| || || || || || ||="tgo co"
+
||nastonz|| || || || || || ||="zon naste"
 
|-
 
|-
||conz|| || || || || || ||="zon co"
+
||nastorw, nastorf|| || || || || || ||="ów naste"
 
|-
 
|-
||corw|| || || || || || ||="ów co"
+
||nastorj|| || || || || || ||="je naste"
 
|-
 
|-
||<del>który, jaki, ki</del> corj|| || || || || || ||="je co", ~'jaki, który (konkretnie)'; 'który (z kolei)' - "numer co"
+
||ninor|| || || || || || ||="ta nine"
 
|-
 
|-
||ktor|| || || || || || ||="ta kto"="ta je ktodź co"
+
||ninorn|| || || || || || ||="tę nine"
 
|-
 
|-
||ktorn|| || || || || || ||="tę kto"="tę je ktodź co"
+
||ninorm|| || || || || || ||="tmu nine"
 
|-
 
|-
||ktorm|| || || || || || ||="tmu kto"="tmu je ktodź co"
+
||ninors|| || || || || || ||="tgo nine"
 
|-
 
|-
||ktors|| || || || || || ||="tgo kto"="tgo je ktodź co"
+
||ninonz|| || || || || || ||="zon nine"
 
|-
 
|-
||ktonz|| || || || || || ||="zon kto"="zon je ktodź co"
+
||ninorw, ninorf|| || || || || || ||="ów nine"
 
|-
 
|-
||ktorw|| || || || || || ||="ów kto"="ów je ktodź co"
+
||ninorj|| || || || || || ||="je nine"
 
|-
 
|-
||ktorj|| || || || || || ||="je kto"="je je ktodź co"
+
||tunor|| || || || || || ||="ta tune"
 
|-
 
|-
||czor|| || || || || || ||="ta cóż", por. "kżeż"
+
||tunorn|| || || || || || ||="tę tune"
 
|-
 
|-
||czorn|| || || || || || ||="tę cóż"
+
||tunorm|| || || || || || ||="tmu tune"
 
|-
 
|-
||czorm|| || || || || || ||="tmu cóż"
+
||tunors|| || || || || || ||="tgo tune"
 
|-
 
|-
||czors|| || || || || || ||="tgo cóż"
+
||tunonz|| || || || || || ||="zon tune"
 
|-
 
|-
||czonz|| || || || || || ||="zon cóż"
+
||tunorw, tunorf|| || || || || || ||="ów tune"
 
|-
 
|-
||czorw|| || || || || || ||="ów cóż"
+
||tunorj|| || || || || || ||="je tune"
 
|-
 
|-
||czorj|| || || || || || ||="je cóż"
+
||szor|| || || || || || ||="ta sze"
 
|-
 
|-
||kczor|| || || || || || ||="ta któż"
+
||szorn|| || || || || || ||="tę sze"
 
|-
 
|-
||kczorn|| || || || || || ||="tę któż"
+
||szorm|| || || || || || ||="tmu sze"
 
|-
 
|-
||kczorm|| || || || || || ||="tmu któż"
+
||szors|| || || || || || ||="tgo sze"
 
|-
 
|-
||kczors|| || || || || || ||="tgo któż"
+
||szonz|| || || || || || ||="zon sze"
 
|-
 
|-
||kczonz|| || || || || || ||="zon któż"
+
||szorw, szorf|| || || || || || ||="ów sze"
 
|-
 
|-
||kczorw|| || || || || || ||="ów któż"
+
||szorj|| || || || || || ||="je sze"
 
|-
 
|-
||kczorj|| || || || || || ||="je któż"
+
||otor|| || || || || || ||="ta oto"
 
|-
 
|-
||nastor|| || || || || || ||="ta naste"
+
||otorn|| || || || || || ||="tę ot"
 
|-
 
|-
||nastorn|| || || || || || ||="tę naste"
+
||otorm|| || || || || || ||="tmu ot"
 
|-
 
|-
||nastorm|| || || || || || ||="tmu naste"
+
||otors|| || || || || || ||="tgo ot"
 
|-
 
|-
||nastors|| || || || || || ||="tgo naste"
+
||otonz|| || || || || || ||="zon ot"
 
|-
 
|-
||nastonz|| || || || || || ||="zon naste"
+
||otorw, otorf|| || || || || || ||="ów ot"
 
|-
 
|-
||nastorw|| || || || || || ||="ów naste"
+
||otorj|| || || || || || ||="je ot"
 
|-
 
|-
||nastorj|| || || || || || ||="je naste"
+
||ojtor|| || || || || || ||="ta ojt"
 
|-
 
|-
||ninor|| || || || || || ||="ta nine"
+
||ojtorn|| || || || || || ||="tę ojt"
 
|-
 
|-
||ninorn|| || || || || || ||="tę nine"
+
||ojtorm|| || || || || || ||="tmu ojt"
 
|-
 
|-
||ninorm|| || || || || || ||="tmu nine"
+
||ojtors|| || || || || || ||="tgo ojt"
 
|-
 
|-
||ninors|| || || || || || ||="tgo nine"
+
||ojtonz|| || || || || || ||="zon ojt"
 
|-
 
|-
||ninonz|| || || || || || ||="zon nine"
+
||ojtorw, ojtorf|| || || || || || ||="ów ojt"
 
|-
 
|-
||ninorw|| || || || || || ||="ów nine"
+
||ojtorj|| || || || || || ||="je ojt"
 
|-
 
|-
||ninorj|| || || || || || ||="je nine"
+
!colspan=8|stopniowanie - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||tunor|| || || || || || ||="ta tune"
+
||ne|| || || || || || ||niby można stawiać przed zdaniami jako matematyczne 'nie' (?, por. "ne", "bez", "żad") lub przed prawie wszystkim zaprzeczenia, które działa trochę jak 'brak' - oznacza jakikolwiek brak, więc trudno powiedzieć nawet "szesz żad ne ta je panpan Bóg dob" ("czy je zacz nie je panpan Bóg ta je panpan Bóg dob" - 'Czy istnieje dobroć Pana Boga, która jest zniknięciem Pana Boga.')
 
|-
 
|-
||tunorn|| || || || || || ||="tę tune"
+
||nie||nicht||ne|| ||не||not||nai||~="ten ne"~="żad ten", można stawiać przed zdaniami jako matematyczne 'nie' (?, por. "nie", "bez", "żad") lub przed prawie wszystkim jako bardziej mętne zaprzeczenia, które działa trochę jak 'brak' (a jak się ma do "fakt żad ten"); por. "niet"
 
|-
 
|-
||tunorm|| || || || || || ||="tmu tune"
+
||bardzo, bar||sehr||tre||íta||очень||very|| ||skrót od "kia bry"
 
|-
 
|-
||tunors|| || || || || || ||="tgo tune"
+
||zdecydowanie, znie|| || || || || || ||skrót od "kia zdecydowany", np. "szesz dor zdecydowanie ny śnieg" - 'To jest zdecydowanie białe.'
 
|-
 
|-
||tunonz|| || || || || || ||="zon tune"
+
||bardzawo, brwo|| || || || || || ||skrót od "kia braw"
 
|-
 
|-
||tunorw|| || || || || || ||="ów tune"
+
||mało, mło, mał|| || || || || || ||skrót od "kia mły", por. "bżo"
 
|-
 
|-
||tunorj|| || || || || || ||="je tune"
+
||coraz|| || || || || || ||'coraz', czyli 'staje się coraz bardziej jakiś', "szesz ta ten ny traw coraz !" ~ 'Zieloność rośnie.' ~= '(Coś) jest coraz zieleńsze.'
 
|-
 
|-
||szor|| || || || || || ||="ta sze"
+
||eje, ej|| || || || || || ||mętne 'staje się (coraz bardziej) jakiś'
 
|-
 
|-
||szorn|| || || || || || ||="tę sze"
+
||bardziej, bdziej, rdziej, dziej||mehr||pli|| ||более||more||motto||mętny stopień wyższy, coś jak "niż to" albo "niź to li" itp.
 
|-
 
|-
||szorm|| || || || || || ||="tmu sze"
+
||naj||<del>sten</del> ams||plej|| ||наи||most||mottomo||mętny stopień najwyższy, coś jak "jes je najz ... to li"
 
|-
 
|-
||szors|| || || || || || ||="tgo sze"
+
||stosunkowo, dosyć, dość||<del>ganz</del>|| || || ||quite|| ||stosunkowo, coś jak "jes je kna ... to li", np. "siesz ta jdło myj dość cięż" - 'To mydło jest ciężkie (mimo że lżejsze od człowieka).', por. "wyst"
 
|-
 
|-
||szonz|| || || || || || ||="zon sze"
+
||zbyt||zuu||tro|| ||слишкам||too||amarini||z zapętleniem: ~="kia zbyt bry" ? "kna zbyt bry" ("zbyt bry" - 'zbytni')
 
|-
 
|-
||szorw|| || || || || || ||="ów sze"
+
||dostatecznie, dost <del>wystarczająco, wyst</del>|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
||szorj|| || || || || || ||="je sze"
+
||około, ok|| ||cxirkaux|| || || || ||
 
|-
 
|-
!colspan=8|inne funkcje 1-argumentowe
+
!colspan=8|idee - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||nie||nicht||ne|| ||не||not||nai||można stawiać przed zdaniami jako matematyczne 'nie' (?) lub przed prawie wszystkim jako bardziej mętne zaprzeczenia, które działa trochę jak 'brak' (czy trzeba odróżnić od "żad ten" i "fakt żad ten" - jakby mniej określone); jeżeli rozumieć jako jakikolwiek brak, to trudno powiedzieć nawet "szesz żad nie ta je panpan Bóg dob" ("czy je zacz nie je panpan Bóg ta je panpan Bóg dob" - 'Czy istnieje dobroć Pana Boga, która jest zniknięciem Pana Boga.'), więc chyba jest bliskie "żad ten"; por. "niet"
+
||idej|| || || || || || ||'idea', jedyna, (?) albo nie ma wcale, jeśli nie ma pojęcia<del>, np. "szesz żad idej dgrvgxxw"</del>; "idej ten piesk" oznacza 'ideę tego/takiego psa', czyli to, o czym mówiący myśli; zobacz możliwe rozwiązanie w przykładach
 
|-
 
|-
||bardzo, bar||sehr||tre||íta||очень||very|| ||skrót od "kia bry"
+
||idea|| || || || || || ||'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', np. "dzym je idej kia ny śnieg piesk idea piesk żad szesz je idej kia ny śnieg piesk idej piesk ale", "idej ten piesk" oznacza 'jedną z idei rodzajów tego''(ale ten pies to ten pies, ma chyba jedną ideę, te psy to też jedna konkretna grupa, a 'część z tych psów' to w zasadzie przykład 'taki pies'/'takie psy')''/takiego psa'
 
|-
 
|-
||bardzawo, brwo|| || || || || || ||skrót od "kia braw"
+
||idejm|| || || || || || ||? ="idejk poŭ pollok", '(jedyna) idea', przyjmuje zacytowane w polloku (ogólniej używanym wariancie logicznego języka), np. "szesz je idejm " piesk ' idej piesk"; "idejm " ten piesk '" oznacza to, co wyraża się przez "ten piesk", analogicznie z "dziś" i ogólnie ''deixis'', a co z "idejm " w '", "idejm " pies '"
 
|-
 
|-
||mało, mło, mał|| || || || || || ||skrót od "kia mły", por. "bżo"
+
||idejk|| || || || || || ||? '(jedyna) idea', przyjmuje zacytowane z językiem, np. "idejm poŭ ski Polska " gotuj '"~'idea polskiego polecenia „gotuj”' (bez języka np. "idejk " wir '" obejmuje jakoś (czy naprawdę? w sumie jak?) polski „wir” i niemieckie „my”)
 
|-
 
|-
||coraz|| || || || || || ||'coraz', czyli 'staje się coraz bardziej jakiś'
+
||ideam|| || || || || || ||? ="ideak poŭ pollok", 'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', przyjmuje zacytowane w polloku, uwagi analogiczne jak do powyższych, czyli "ideam " ten piesk '" to chyba w sumie to samo, co "idea piesk" (bo każdy pies może być wskazany; "szesz ta " ideam " ten piesk NI' ' ta " idea piesk ' znacz"?; oczywiście "ideam " piesk '" to też z grubsza to samo)
 
|-
 
|-
||eje, ej|| || || || || || ||mętne 'staje się (coraz bardziej) jakiś'
+
||ideak|| || || || || || ||? 'jedna (lub więcej) z idei rodzajów danej rzeczy', przyjmuje zacytowane z języka, uwagi analogiczne jak do powyższych, ale "ideak " wir '" może po prostu oznaczać wszystkich możliwych „nas” i wszystkie „wiry” (mieszanki w sumie też, jeśli pomyślimy, że "wir kręci" w polskim z niemiecką grą słów sugeruje też, że my kręcimy - i oczywiście "szesz je "idejk " wir ' idea " wir '"-'Jedyna idea „wir” to jedna z idei „wir”.')
 
|-
 
|-
||bardziej, bdziej, rdziej, dziej||mehr||pli|| ||более||more||motto||mętny stopień wyższy, coś jak "niż to" albo "niź to li" itp.
+
||jes|| || || ||ес|| || ||'jest', uzupełnione przez "li" ("bli", "lili", "blili"), np. "jor jes je gamoń li" - 'bycie przeze mnie gamoniem', "tnor piłka jes tgo Karol li" - 'należenie tej piłki do Karola', "ta Michał jes zon li krak łap" - 'posiadanie ręki przez Michała', "ta Wojtek jes ta li tę li myj" - 'mycie się przez Wojtka'
 
|-
 
|-
||naj||<del>sten</del> ams||plej|| ||наи||most||mottomo||mętny stopień najwyższy, coś jak "jes je najz ... to li"
+
||wsensie|| || || || || || ||tworzy coś pośredniego między mogą zależną i niezależną, np. "szensz tor tę wsensie " szesz bo to jor boi ' mów"~="szensz tor że bo toż tor boi mów"
 
|-
 
|-
||stosunkowo, dosyć, dość||<del>ganz</del>|| || || ||quite|| ||stosunkowo, coś jak "jes je kna ... to li", np. "szesz ten ta idł myj dość cięż" - 'To mydło jest ciężkie (mimo że lżejsze od człowieka).', por. "wyst"
+
!colspan=8|do nazw - funkcje 1-argumentowe
|-
 
||zbyt||zuu||tro|| ||слишкам||too||amarini||z zapętleniem: ~="kia zbyt bry" ? "kna zbyt bry" ("zbyt bry" - 'zbytni')
 
|-
 
||dostatecznie, dost <del>wystarczająco, wyst</del>|| || || || || || ||
 
|-
 
||około, ok|| ||cxirkaux|| || || || ||
 
 
|-
 
|-
 
||zwan|| || || || || || ||nazwa, np. "zwan je pan Tadeusz" albo nawet "zwan je pan zwan " Tadeusz '"
 
||zwan|| || || || || || ||nazwa, np. "zwan je pan Tadeusz" albo nawet "zwan je pan zwan " Tadeusz '"
Linia 734: Linia 744:
 
|-
 
|-
 
||mój||mein||tia|| ||мой||my|| ||="jgo ja"
 
||mój||mein||tia|| ||мой||my|| ||="jgo ja"
 +
|-
 +
!colspan=8|tryby w mowie zależnej - funkcje 1-argumentowe - proste
 
|-
 
|-
 
||czyż||obs|| || || ||whethers|| ||pytanie, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz hor że czyż tor poŭ ski Niemcy mów pyt" - 'ona pyta, czy mówisz po niemiecku'
 
||czyż||obs|| || || ||whethers|| ||pytanie, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz hor że czyż tor poŭ ski Niemcy mów pyt" - 'ona pyta, czy mówisz po niemiecku'
 
|-
 
|-
||nechaj, nchaj, zaj|| || || || || || ||tryb rozkazujący, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz dzmy zaj to" ~ 'powiedzmy, że tego chcę'
+
||nechaj, nchaj, zaj|| || || || || || ||tryb rozkazujący, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "dzym zaj to" ~ 'powiedzmy, że tego chcę'
 
|-
 
|-
 
||obyż|| || || || || || ||do użycia przed "prawdą"/"szesz", por. "oby"
 
||obyż|| || || || || || ||do użycia przed "prawdą"/"szesz", por. "oby"
Linia 743: Linia 755:
 
||uwagaż, wakż||o||ho||a|| ||oh|| ||wołacz, do użycia przed "prawdą"/"szesz", por. "wak"
 
||uwagaż, wakż||o||ho||a|| ||oh|| ||wołacz, do użycia przed "prawdą"/"szesz", por. "wak"
 
|-
 
|-
||oże|| || || || || || ||niezadowolenie z czegoś, 'gęś ma kopnąć', do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz dzmy oże to", por. "oż", "ożeż"
+
||oże|| || || || || || ||niezadowolenie z czegoś, 'gęś ma kopnąć', do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "dzym ożto", por. "oż", "ożeż"
 +
|-
 +
||fakt|| || || || || || ||np. "szesz bo fakt wkoł ty jor torn widź" ~=? "szesz bo tor jes wkoł li jor torn widź"
 +
|-
 +
!colspan=8|czasy - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
 
||wongi, wong|| || || || || || ||="w ong"
 
||wongi, wong|| || || || || || ||="w ong"
Linia 751: Linia 767:
 
||wpotem, wpot|| || || || || || ||="w pot"
 
||wpotem, wpot|| || || || || || ||="w pot"
 
|-
 
|-
||wkoł|| || || || || || ||="wkoł"
+
||wkoł|| || || || || || ||="w koł tujter"
 +
|-
 +
!colspan=8|czasotryby w mowie zależnej - funkcje 1-argumentowe - skróty
 
|-
 
|-
 
||czynż|| || || || || || ||~="czyż wong"
 
||czynż|| || || || || || ||~="czyż wong"
Linia 763: Linia 781:
 
||ciż|| || || || || || ||~="czyż ten"
 
||ciż|| || || || || || ||~="czyż ten"
 
|-
 
|-
||cinż|| || || || || || ||~="czyż ten wong"
+
||cinż|| || || || || || ||~="ciż wong"
 
|-
 
|-
||cirż|| || || || || || ||~="czyż ten wter"
+
||cirż|| || || || || || ||~="ciż wter"
 
|-
 
|-
||cipż|| || || || || || ||~="czyż ten wpot"
+
||cipż|| || || || || || ||~="ciż wpot"
 
|-
 
|-
||cikż|| || || || || || ||~="czyż ten wkoł"
+
||cikż|| || || || || || ||~="ciż wkoł"
 
|-
 
|-
 
||nechajn, nechan, nchajn, nchan, zajn, zan|| || || || || || ||~="zaj wong"
 
||nechajn, nechan, nchajn, nchan, zajn, zan|| || || || || || ||~="zaj wong"
Linia 779: Linia 797:
 
||nechajk, nechak, nchajk, nchak, zajk, zak|| || || || || || ||~="zaj wkoł"
 
||nechajk, nechak, nchajk, nchak, zajk, zak|| || || || || || ||~="zaj wkoł"
 
|-
 
|-
||niechaj, <del>nchaj</del>, ɣaj|| || || || || || ||="zaj ten", tryb rozkazujący, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "szesz dzmy ɣaj ga piesk" ~ 'powiedzmy, że chcę tego szczekania'
+
||niechaj, <del>nchaj</del>, ɣaj|| || || || || || ||="zaj ten", tryb rozkazujący, do użycia przed "prawdą"/"szesz" itp., np. "dzym ɣaj ga piesk" ~ 'powiedzmy, że chcę tego szczekania'
 
|-
 
|-
||niechajn, niechan, <del>nchajn, nchan</del>, ɣajn, ɣan|| || || || || || ||~="zaj ten wong"
+
||niechajn, niechan, <del>nchajn, nchan</del>, ɣajn, ɣan|| || || || || || ||~="ɣaj wong"
 
|-
 
|-
||niechajr, niechar, <del>nchajr, nchar</del>, ɣajr, ɣar|| || || || || || ||~="zaj ten wter"
+
||niechajr, niechar, <del>nchajr, nchar</del>, ɣajr, ɣar|| || || || || || ||~="ɣaj wter"
 
|-
 
|-
||niechajp, niechap, <del>nchajp, nchap</del>, ɣajp, ɣap|| || || || || || ||~="zaj ten wpot"
+
||niechajp, niechap, <del>nchajp, nchap</del>, ɣajp, ɣap|| || || || || || ||~="ɣaj wpot"
 
|-
 
|-
||niechajk, niechak, <del>nchajk, nchak</del>, ɣajk, <del>ɣak</del>|| || || || || || ||~="zaj ten wkoł", uwaga na rzeczownik "hak" z [ɣ] zamiast [x] czy [ɦ]
+
||niechajk, niechak, <del>nchajk, nchak</del>, ɣajk, <del>ɣak</del>|| || || || || || ||~="ɣaj wkoł", uwaga na rzeczownik "hak" z [ɣ] zamiast [x] czy [ɦ]
 
|-
 
|-
||nechajnt, nechant, nchajnt, nchant, zajn, zant|| || || || || || ||~="zaj tor" ("... wor")
+
||nechajnt, nechant, nchajnt, nchant, zajn, zant|| || || || || || ||~="zaj tor" ("zaj wor")
 
|-
 
|-
||nechajnt, nechant, nchajnt, nchant, zajnt, zant|| || || || || || ||~="zaj wong tor" ("... wor")
+
||nechajnt, nechant, nchajnt, nchant, zajnt, zant|| || || || || || ||~="zan tor" ("zan wor")
 
|-
 
|-
||nechajrt, nechart, nchajrt, nchart, zajrt, zart|| || || || || || ||~="zaj wter tor" ("... wor")
+
||nechajrt, nechart, nchajrt, nchart, zajrt, zart|| || || || || || ||~="zar tor" ("zar wor")
 
|-
 
|-
||nechajpt, nechapt, nchajpt, nchapt, zajpt, zapt|| || || || || || ||~="zaj wpot tor" ("... wor")
+
||nechajpt, nechapt, nchajpt, nchapt, zajpt, zapt|| || || || || || ||~="zap tor" ("zap wor")
 
|-
 
|-
||nechajkt, nechakt, nchajkt, nchakt, zajkt, zakt|| || || || || || ||~="zaj wkoł tor" ("... wor")
+
||nechajkt, nechakt, nchajkt, nchakt, zajkt, zakt|| || || || || || ||~="zak tor" ("zak wor")
 
|-
 
|-
||niechajt, niechat, <del>nchajt, nchat</del>, ɣajt, ɣat|| || || || || || ||="zaj ten tor" ("... wor")
+
||niechajt, niechat, <del>nchajt, nchat</del>, ɣajt, ɣat|| || || || || || ||="ɣaj tor" ("ɣaj wor")
 
|-
 
|-
||niechajnt, niechant, <del>nchajnt, nchant</del>, ɣajnt, ɣant|| || || || || || ||~="zaj ten wong tor" ("... wor")
+
||niechajnt, niechant, <del>nchajnt, nchant</del>, ɣajnt, ɣant|| || || || || || ||~="ɣan tor" ("ɣan wor")
 
|-
 
|-
||niechajrt, niechart, <del>nchajrt, nchart</del>, ɣajrt, ɣart|| || || || || || ||~="zaj ten wter tor" ("... wor")
+
||niechajrt, niechart, <del>nchajrt, nchart</del>, ɣajrt, ɣart|| || || || || || ||~="ɣar tor" ("ɣar wor")
 
|-
 
|-
||niechajpt, niechapt, <del>nchajpt, nchapt</del>, ɣajpt, ɣapt|| || || || || || ||~="zaj ten wpot tor" ("... wor")
+
||niechajpt, niechapt, <del>nchajpt, nchapt</del>, ɣajpt, ɣapt|| || || || || || ||~="ɣap tor" ("ɣap wor")
 
|-
 
|-
||niechajkt, niechakt, <del>nchajkt, nchakt</del>, ɣajkt, ɣakt|| || || || || || ||~="zaj ten wkoł tor" ("... wor")
+
||niechajkt, niechakt, <del>nchajkt, nchakt</del>, ɣajkt, ɣakt|| || || || || || ||~="ɣajk tor" ("ɣajk wor")
 
|-
 
|-
||tuż|| || || || || || ||łączy się z wyrażeniami pochodzącymi od 1-argumentowych przyimków, np. "szesz w tuż przeden ɣwo piesk dom kwiat" - 'tuż za budą jest kwiat'
+
!colspan=8|czasowniki modalne itp. - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||już||schon||jam|| ||уже, уж|| || ||?
+
||może||kann||pov|| ||может||can|| ||
 
|-
 
|-
||jeszcze||noch||ankoraux|| ||ещё|| || ||?, a 'jeszcze raz'?
+
||musi, muś||muss||dev|| || ||must|| ||="nie może nie"
 +
|-
 +
||powinien, win||soll|| || || ||should|| ||
 +
|-
 +
||trzeba, trza|| || || ||нужно|| || ||="bardzo powinien"
 +
|-
 +
||wolno, wno||darf|| || || ||may|| ||="nie trzeba nie"="nie bardzo powinien nie"
 +
|-
 +
||byćmoże, byćmo, bmo||vielleicht||eble|| ||можетбыть||maybe|| ||
 +
|-
 +
||chyba, chba||wohl|| || ||пожалуй|| || ||pośrednie między "bmo" a "raź"
 +
|-
 +
||najwyraźniej, raź|| || || || || || ||chyba trochę częstsze niż po polsku - obejmuje więcej z 'musi', np. "szesz raź otorj tnors sąsiad piesk" - 'to musi być pies sąsiada'
 +
|-
 +
||podobno, ponoć, pono, pno|| || || || || || ||
 +
|-
 +
||powiedzmy, dzmy|| || || || || || ||~'można tak powiedzieć', por. "dzym"
 +
|-
 +
||fikcyjnie, fnie, fik|| || || || || || ||używane, żeby nie mówić nieprawdy, np. "szesz fik ta chom tmu piesk tę kotk daj"
 +
|-
 +
||skutecznie, snie|| || || || || || ||oznacza, że stało się to, co powinno, było polecone itp.; np. "siensz hor snie win gotuj" - 'Powinna była gotować i gotowała.', "siensz norm snie byż nor skacz rzecz" ? "siensz norm snie że win nor skacz rzecz" (Problem: "byż" (pasuje do "mów" z rodziną?), "że win" (czy to to samo?), "że ɣaj" (to chyba znaczy, że 'ja chcę'; naprawdę określone?), "że zaj" (j.w.; nieokreślone? chyba jeszcze gorzej), a moze coś nowego spacjalnie do tego celu?) - 'Mówiono mu, żeby skakał, i skakał.', podobnie np. dla "trza", "mżeb", "chce", "próbuj". To chyba wymaga wyczucia. Naprawdę jest jednoznaczne?
 +
|-
 +
||bezskutecznie, bnie|| || || || || || ||przeciwieństwo "snie": oznacza, że nie stało się to, co powinno, było polecone itp.; np. "siensz hor bnie win gotuj" - 'Powinna była gotować, ale nie gotowała.', "siensz norm bnie byż nor skacz rzecz"(?) - 'Mówiono mu, żeby skakał, ale nie skakał.'; analogicznie jak "snie"
 
|-
 
|-
||dopiero|| || || || || || ||?
+
!colspan=8|mętne przysłówki - funkcje 1-argumentowe
 +
|-
 +
||tuż|| || || || || || ||łączy się z wyrażeniami pochodzącymi od 1-argumentowych przyimków, np. "szesz w tuż przeden ɣwo piesk dom kwiat" - 'tuż za budą jest kwiat'
 +
|-
 +
||już||schon||jam|| ||уже, уж|| || ||
 +
|-
 +
||jeszcze||noch||ankoraux|| ||ещё|| || ||a 'jeszcze raz'?
 +
|-
 +
||dopiero|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
 
||naszczęście|| || || || || || ||
 
||naszczęście|| || || || || || ||
Linia 823: Linia 871:
 
||też||auch||ankaux|| ||тоже||also <del>too</del>|| ||też słówko "kanalok"
 
||też||auch||ankaux|| ||тоже||also <del>too</del>|| ||też słówko "kanalok"
 
|-
 
|-
||tylko, tylk||nur||nur|| ||только||only|| ||?
+
||żet|| || || || || || ||ma się do "też" jak "twan" do "nawt"
 +
|-
 +
||nawet, nawt|| || || || || || ||'nawet'; odnosi się do wyrażenia, w którym jest wstawione; np. "szesz ta nawt kotk ga piesk" - 'Nawet kot szczeka.'
 +
|-
 +
||tewan, twan|| || || || || || ||'nawet'; odnosi się do funkcji, po której stoi; w sumie bardziej uniwersalne; np. "szesz ta kotk twan ga piesk" - 'Nawet kot szczeka.', np. "szesz ta ę twan słoń duż" - 'Nawet słoniątko jest duże.'; por. "zet", "klyt" (a co z innymi funkcjami od "tuż" do "tylk"?, może ten bardziej uniwersalny odwrotny szyk powinien być domyślny)
 +
|-
 +
||tylko, tylk||nur||nur|| ||только||only|| ||
 +
|-
 +
||oklyt, klyt|| || || || || || ||ma się do "tylk" jak "twan" do "nawt"
 
|-
 
|-
 
||własny||eigen||propra|| || ||own|| ||~="ów tylko to" ?
 
||własny||eigen||propra|| || ||own|| ||~="ów tylko to" ?
 
|-
 
|-
||fakt|| || || || || || ||np. "szesz bo fakt wkoł ty jor torn widź" ~=? "szesz bo tor jes wkoł li jor torn widź"
+
!colspan=8|specjalne funkcje 1-argumentowe - spokrewnione z niefunkcjami
|-
 
||okaz, okz|| || || || || || ||np. "je kto okz 2 ka brat" - 'która z dwu sióstr', może też jako trochę inne znaczenie "okz my"="nas", "okz mwy"="nwas", "okz wy"="was"
 
 
|-
 
|-
 
||lili|| || || || || || ||z argumentem może zastępować "li", kiedy byłby konflikt oznaczeń, zob. "ilil"
 
||lili|| || || || || || ||z argumentem może zastępować "li", kiedy byłby konflikt oznaczeń, zob. "ilil"
Linia 851: Linia 905:
 
||tożeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy określenie do mowy zależnej, oznacza, że pierwotny mówiący wiedział, o czym mówi, ale kolejni mówiący - nie, "tożeż 1 ."="toż", skrót od "żeż ... to"
 
||tożeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy określenie do mowy zależnej, oznacza, że pierwotny mówiący wiedział, o czym mówi, ale kolejni mówiący - nie, "tożeż 1 ."="toż", skrót od "żeż ... to"
 
|-
 
|-
||raz|| || || || || || ||="tle 1 ." ? "tle dokładnie 1 .", bez tego może równie dobrze chodzić o liczbę pojedynczą jak i mnogą (?) (ale czy domyślnie nie mówimy, że istnieje jeden, chociaż "ten" może utworzyć grupę), przy okazji może dzielić liczby, np. "1 1 raz 2 5 0 kotk" - 'jedenaście dwieście pięćdziesiątek kotów'
+
||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||z liczbą zatrzymuje tyle funkcji, czyli "w ǂ 1 ." to z paroma wyjątkami to samo, co "w !", a "ta ta ǂ 2 ." to niefunkcja, bo "ta ǂ 2 ." wciąż zatrzymuje funkcje; "ǂ szesz !" tworzy niefunkcję z całego zdania (ale to tworzy nieprawidłowe zdanie), a inne argumenty mogą dać inne rezultaty (ale jakie?)
 
|-
 
|-
||mno|| || || || || || ||liczba mnoga, ="tle kilk"
+
!colspan=8|zaimkotwórstwo - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||<del>wiele, wle ?</del> wielu, wlu|| || || || || || ||="tle dżo"
+
||tam|| || || || || || ||inny (tylko przypomina, że może być inny, lekko sugerując, że ten sam, co inne tam), ="tamr 2 ."; tworzy słowa jak "tam ten"="tamten" i "tam on"="tamon"; odróżnia przy "si", czyli "szesz ta czło tmu tam czło że śnor czło tnorn Karol zna" oznacza 'Człowiek A mówi człowiekowi B, że człowiek '''A''' zna Karola.', a żeby powiedzieć, że to człowiek B zna Karola powinno być "si tam czło" zamiast "si czło"; 'tam'~"gdzie to"
 
|-
 
|-
||<del>bezwiele, bwle, ble ?</del> bezwielu, bwlu, blu|| || || || || || ||="tle bez dżo"
+
||siam|| || || || || || ||="tamr 3 ."
 
|-
 
|-
||<del>dwaj</del>|| || || || || || ||<del>="tle 2 ."</del>
+
||owam, wam|| || || || || || ||="tamr 4 ."
 
|-
 
|-
||<del>trzej</del>|| || || || || || ||<del>="tle 3 ."</del>
+
||onam, nam|| || || || || || ||="tamr 4 ."
 
|-
 
|-
||<del>czterej</del>|| || || || || || ||<del>="tle 4 ."</del>
+
||tamsz|| || || || || || ||inny niż wszyscy dotąd wspomniani (tylko sugeruje)
 
|-
 
|-
||<del>pięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 5 ."</del>
+
||pam|| || || || || || ||="pamr 1 ."~="je pżad si A A", czyli na pewno 'inny', np. "szesz ta czło tmu pam czło tę piłka daj" - 'Człowiek daje innemu człowiekowi piłkę.'
 
|-
 
|-
||<del>sześciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 6 ."</del>
+
||pamsz|| || || || || || ||inny niż wszyscy inni dotąd wspomniani
 
|-
 
|-
||<del>siedmiu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 7 ."</del>
+
||<del>mat</del> amt|| || || || || || ||tworzy słowa jak "amt ten"="tentam" i "amt on"="ontam" (?)
 
|-
 
|-
||<del>ośmiu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 8 ."</del>
+
||<del>wzajem</del> wzaj|| || || || || || ||"wzaj się" i np. "wzaj si piesk" oznacza 'siebie nawzajem', por. "wzajem", "wzappa"
 
|-
 
|-
||<del>dziewięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 9 ."</del>
+
!colspan=8|kwantyfikatory itp. - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||<del>dziesięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 0 ."</del>
+
||ten||dies||tio|| ||этот||the|| ||zaimek wskazujący, coś w rodzaju rodzajnika określonego, słuchacz powinien się domyślić z kontekstu. Może oznaczać ten albo taki. (Taki to też "taen to" albo może nawet "taen ny to", jeśli jest potrzebna większa precyzja.) Zwykle najbardziej poręczne jest umieszczenie jednego "ten" gdzieś wysoko, nawet przy całym zdaniu (zobacz przykłady na tej stronie). "szesz wkoł drzwi szesz tnor klamka ny traw" - 'Tu są drzwi. Klamka (''nie:'' Ta klamka) jest zielona'. (Kwadracik pisał chyba kiedyś, że to różnica między prawdziwym rodzajnikiem, a zaimkiem wskazującym.), ~="tenr 1 ."
 
|-
 
|-
||<del>jedenastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 1 ."</del>
+
||<del>tuten</del> tentu|| || || || || || ||~="ten w tu", 'ten tu' (?)
 
|-
 
|-
||<del>dwunastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 2 ."</del>
+
||tentam|| || || || || || ||~="ten w tam", 'ten tam' (?)
 
|-
 
|-
||<del>trzynastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 3 ."</del>
+
||tamten|| || || ||тот|| || ||inny niż "ten", ="tenr 2 ."="tam ten"
 
|-
 
|-
||<del>czternastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 4 ."</del>
+
||siamten|| || || || || || ||="tenr 3 ."="siam ten"
 
|-
 
|-
||<del>piętnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 5 ."</del>
+
||owamten, wamten|| || || || || || ||="tenr 4 ."="wam ten"
 
|-
 
|-
||<del>szesnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 6 ."</del>
+
||onamten, namten|| || || || || || ||="tenr 5 ."="nam ten"
 
|-
 
|-
||<del>siedemnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 7 ."</del>
+
||si|| || || || || || ||="sinr 1.", ściśle wspomniany ostatnio
 
|-
 
|-
||<del>osiemnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 8 ."</del>
+
||sienr|| || || || || || ||="sinr ... coś", ściśle ''n''-ta od końca pełna konstrukcja (ale w sumie kiedy to się opłaca, a liczenie nie jest zbyt trudne?)
 
|-
 
|-
||<del>dziewiętnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 9 ."</del>
+
||cien|| || || || || || ||wspomniany ostatnio, coś między "ten" a "si" czy "jgo ..."
 
|-
 
|-
||<del>dwudziestu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 2 0 .", itp.</del>
+
||taki, tki|| || || || || || ||'taki', trochę ściślejsze niż "ten", raczej ogólniejsze niż "kia to", por. "jki"
 
|-
 
|-
||dokładnie|| || || || || || ||'nie więcej' przed "tle", np. "szesz zon ja tle dokładnie 2 . krak krocz" - 'Mam dokładnie dwie nogi.'
+
||otaki, tok|| || || || || || ||'taki sam, jak wskazany' (?)
 
|-
 
|-
||dośk|| || || || || || ||'nie więcej' przed liczbą, np. "szesz zon ja tle 2 . dośk krak krocz"="szesz zon ja 2 dośk krak krocz" - 'Mam dokładnie dwie nogi.'. Wychodzi "szesz 6 dośk 2 okz 4 coś", czyli 'jest sześć par w grupie czterech przedmiotów'
+
||ojtaki, tojk|| || || || || || ||'taki, jak wskazany, w okolicy, czy coś', por. "jont" (?)
 
|-
 
|-
||nyr|| || || || || || ||sprawia, że liczby tworzą liczebniki porządkowe, np. "2 3 nyr piesk"="num 2 3 . piesk" - '23. pies', ? "2 raz 3 4 nyr piesk"="2 raz num 3 4 . piesk"="2 num 3 4 . piesk" - 'dwa 34. psy'
+
||siaki, śki|| || || || || || ||'taki, jak ostatni wspomniany' (?)
 
|-
 
|-
||ryn|| || || || || || ||sprawia, że liczby tworzą liczebniki porządkowe od końca, np. "2 3 ryn piesk"="rem 2 3 . piesk" - '23. od końca piesk', ? "2 raz 3 4 ryn piesk"="2 raz rem 3 4 . piesk"="2 rem 3 4 . piesk" - 'dwa 34. od końca psy'
+
||ciaki, ćki|| || || || || || ||'taki, jak wspomniany', por. "cien" (?)
 
|-
 
|-
||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||ǂ||z liczbą zatrzymuje tyle funkcji, czyli "w ǂ 1 ." to z paroma wyjątkami to samo, co "w !", a "ta ta ǂ 2 ." to niefunkcja, bo "ta ǂ 2 ." wciąż zatrzymuje funkcje; "ǂ szesz !" tworzy niefunkcję z całego zdania (ale to tworzy nieprawidłowe zdanie), a inne argumenty mogą dać inne rezultaty (ale jakie?)
+
||jakiś, kiś|| || || || ||какой-то|| ||'nie wiadomo, jaki' (nie w sensie "tki" itp.)
 
|-
 
|-
!colspan=8|przypadki, przyimki, mętne słowotwórstwo - funkcje 2-argumentowe
+
||kolwiek, lwiek, kwiek||irgend||ajn|| ||нибудь|| || ||'jakikolwiek, nie ważne, jaki' (nie w sensie "tki" itp.)
 
|-
 
|-
||der, ta||der||o||ni||та||I||ga||mianownik (podmiot), dopełniacz w odniesieniu do sytuacji, które nie oznaczają posiadania, a przypominają 'dla', np. "der ja ka mama" - moja matka, dla mnie jest matką ("tma" mogłoby być alternatywą, ale w sumie nie jest potrzebne)
+
||wiem|| || || ||кое|| || ||'mówiący wie, jaki' (?)
 
|-
 
|-
||den, tę||den||on||nye||ту||him||o||biernik
+
||wiesz|| || || || || || ||'słuchający wie, jaki' - ale z drugiej strony chyba przy każdym użyciu "ten" powinien wiedzieć (?)
 
|-
 
|-
||dem, temu, tmu||dem||als||n||тому|| || ||celownik (bardziej aktywne z dwóch dopełnień)
+
||tywiesz, twiesz|| || || || || || ||'słuchający wie, jaki, a mówiący nie wie' (?)
 
|-
 
|-
||des, tego, tgo||des||des||va||того||of|| ||dopełniacz (posesyw), ~="kę ta ... posiada ..." (o ile "posiada" będzie)
+
||<del>niniejszy</del>|| || || || || || ||np. "prawdą zon dieviel dokładnie osiem słowo niniejszy zdanie" (''w tym przykładzie "osiem" to niefunkcja - przestarzałe prowizoryczne podejście''), "w niniejszy arnia oi żre" - 'w tej stołówce (w której jestem)', "dziś"="niniejszy doba", <del>"ja"="niniejszy coś"</del>, "prawdą niniejszy der ja dziękuje" - niniejszym dziękuję
 
|-
 
|-
||pogo, pgo|| || || || || || ||(z ''pod'' i ''tego'') dopełniacz jako czyiś pracownicy, podwładni, poddani (?), "pgo ty ludź"~="acz dla ty pracuj" (a może nie zawsze), pgo ty acz fałszuj"~="acz dla ty fałszuj"
+
||<del>niniejszym</del>||<del>hiermit</del>|| || || ||<del>herby</del>|| ||?
 
|-
 
|-
||de|| || || || || || ||aŭtor
+
||niny, nin|| || || || || || ||np. "szesz zon siem dośk słowo nin zdanie", "szesz nin jor dziękuj" - 'niniejszym dziękuję' ~= "dziękuję"
 
|-
 
|-
||<del>derm, tema, tma</del>||<del>derm</del>||<del>del</del>|| ||<del>тома</del>|| || ||<del>dopełniacz w odniesieniu do sytuacji, które nie oznaczają posiadania, a przypominają dla, np. "derm ja ka mama" - moja matka, dla mnie jest matką</del> patrz "ta"
+
||tuny, tun|| || || || || || ||np. "w tun rnia oj żre" - 'w tej stołówce (w której jestem)', "dziś"="tun doba"
 
|-
 
|-
||mit, ||mit||per||nen||той, тем||with|| ||narzędnik, oznacza narzędzie itp., np. "szesz tą dło kop kop"; a czy obejmuje "jtą", "pszo" i "pszon"
+
||następujący, nacy, <del>ncy</del>, nac, nast, poniższy, <del>ższy</del>|| || || || || || ||(?)
 
|-
 
|-
||miti, itą, jtą||miti||peri|| ||итой, итем||withi|| ||narzędnik, oznacza środek, coś co się zużywa, np. "szesz jtą jdło myj myj", "szesz jtą powietrze oddycha" (a może "szesz tę powietrze oddycha")
+
||powyższy, wyższy, ższy, szy|| || || || || || ||(?)
 
|-
 
|-
||pieszo, pszo|| || || || ||wath|| ||z "idź" itp., oznacza to, (na) czym się jedzie czy płynie (jak samochód albo koń)
+
||zeszły||vorig|| || || || || ||np. zeszły rok, ="przedzeszły 1 .", "wczoraj"="zeszły doba"
 
|-
 
|-
||pszon|| || || || || || ||z "idź" itp., oznacza to, (na) czym się jedzie czy płynie (jak koła albo nogi), np. "szesz pszon noga krocz"="szesz pszon krak krocz krocz" - 'chodzi na nogach', "szesz pszon ręka krocz"="szesz pszon krak łap krocz" - 'chodzi na rękach' (nie mylić z "pszoen": "szesz ta pszoen tor krocz koń corj kolor" - 'Jakiego koloru jest koń, na którym jedziesz?'; od "pszon" jest oczywiście "pszonen")
+
||przyszły, pszły|| || || || || || ||np. przyszły rok, ="poprzyszły 1 .", "jutro"="przyszły doba"
 
|-
 
|-
||z||zusammenmit, zmit|| || ||с||togetherwith, twith|| ||'(razem) z + N', "z żad", "z nie" albo "z pżad" to 'bez'
+
||oten, ont|| || || || || || ||wskazany
 
|-
 
|-
||poŭ||ausch|| || ||пои||insh|| ||'po (język), w', np. "poŭ pollok" - 'w polloku', "poŭ ski Polska" - 'po polsku', też alfabet, np. "poŭ cyrylica" - 'cyrylicą', (?) "szersz jor poŭ Linux pracuj" - 'pracuję pod Linuksem'
+
||ojten, jont|| || || || || || ||jakoś wskazany, obecny, coś między "ont" a "ten"
 
|-
 
|-
||poŭd|| || || || || || ||'z (jakiegoś język)', np. tłumaczyć
+
||każdy, każd||jeder|| || || ||every|| ||kwantyfikator ogólny
 
|-
 
|-
||dŭop|| || || || || || ||'na (jakiś język)', np. tłumaczyć
+
||żaden, żad||kein|| || ||никакой||kno|| ||nie istnieje
 
|-
 
|-
||w||in||en||mi||в||in|| ||'w + Msc', też typu 'w środę'
+
||plusżaden, pżad||plusein, pein|| || ||плюсникакой, пникакой||plusno, pno|| ||pozytywne 'żaden', zaprzeczony kwantyfikator szczególny na końcu kwantyfikatorów szczególnych, np. "szesz tor tę pżad śnieg żre" - 'jesz, ale nie jesz śniegu' (~istnieje takie ż - "żre", że "tor ż" i nie istnieje takie ś - "śnieg", że "tę ś ż"), (?) "szesz tor tę je pżad śnieg coś żre" - 'jesz coś, co nie jest śniegiem' (~istnieje takie ż - "żre" i c - "coś", że "tor ż", "tę c ż" i nie istnieje takie ś - "śnieg", że "je ś c")
 
|-
 
|-
||od|| ||de||llo|| || || ||'z + D, skądś' (z czasownikiem), np. "od Kraków jedź" - 'jedzie z Krakowa'
+
||pewien||gewiss|| || || ||certain|| ||kwantyfikator szczególny przed ogólnymi, (?) dodatkowo "szesz ta 2 pewien kotk tę 3 myszk goń" - 'istnieją dwa koty takie, że każdy z nich goni trzy myszy' czyli 'dwa koty gonią po trzy myszy' (a może po prostu "szesz ta każd okz 2 kotk tę 3 myszk goń")
 
|-
 
|-
||do|| ||al||nna|| || || ||'w + B, dokądś, do wnętrza' (z czasownikiem), np. "do Kraków jedź" - 'jedzie do Krakowa'
+
||zwykle, kle||typisch, pisch|| || || ||typical, pical|| ||zwykle, przeciętny, użycie w praktyce ważne ale niedodefiniowane
 
|-
 
|-
||cod|| || || || || || ||'z + D, (pochodzący) skądś' (z rzeczownikiem), np. "cod Kraków acz gotuj" - 'kucharz z Krakowa'
+
||cały, cał||ganz|| || || ||whole|| ||'cały', coś jak "każd" dla jednostki, ale kiedy można tego użyć?, por. "dzdrow"
 
|-
 
|-
||cdo|| || || || || || ||'w + B, (przeznaczony) dokądś, do wnętrza' (z rzeczownikiem), np. "cdo Kraków list" - 'list do Krakowa'
+
||caławy, caław, cław|| || || || || || ||ma się do "cał" jak "kle" do "każd", np. "szesz ta cław tygrys i ny pomarańcz ny węg", "szesz ta cław ɣwon śnieg miś ny śnieg"
 
|-
 
|-
||uk|| || || || || || ||'od czegoś', np. "prawdą der ja uk stół odwrócony" - 'jestem odwrócony od stołu', "uk Kraków jedź" - 'jedzie od strony Krakowa'
+
||jaki, <del>jak</del> jki, ki|| || || || || || ||~'jaki', ogólniejsze niż "kia co", odpowiada "tki"
 
|-
 
|-
||ku|| || || || || || ||'w kierunku czegoś', np. "prawdą der ja ku stół odwrócony" - 'jestem odwrócony w stronę stołu', "ku Kraków jedź" - 'jedzie na Kraków'
+
||jakiż, jkiż, kiż|| || || || || || ||zastępuje "ki" w mowie zależnej, por. "kżeż"
 
|-
 
|-
||aŭs, iz, ęz <del>z</del>|| ||el|| || || || ||'z + D (materiał)' (z czasownikiem), np. "tę kula iz glina rób" - 'robi kulę z gliny'
+
!colspan=8|przyimki, miejsce (w czasoprzestrzeni) - funkcje 1-argumentowe
|-'
 
||wę|| ||je|| || || || ||'w (warkocz zaplatać), na (coś przerabiać)' (z czasownikiem), np. "tę ogórk wę plastr krój" - 'kroi ogórek na plasterki', por. esp. '<nowiki/>''je''<nowiki/>'
 
 
|-
 
|-
||caŭs, ciz, cęz|| || || || || || ||'z + D (materiał)' (z rzeczownikiem), np. "ciz glina kula" - 'kula z gliny'
+
||na||auf||sur|| ||на||on|| ||
 
|-
 
|-
||cwę|| || || || || || ||'(przeznaczone) na coś' (z rzeczownikiem), np. "cwę kiełbasa mięso" - 'mięso na kiełbasę'
+
||naen <del>nan</del>||aufen||suren|| ||наэн|| || ||'pod (~na którym)', np. "w naen kura grzęda" - 'grzęda pod kurą', "szesz w naen farba co" - 'co jest pod farbą'
 
|-
 
|-
||przez||durch||tra||ter||через||through|| ||'przez + B (droga)', "przez na schody idzie" - 'idzie po schodach'
+
||nak|| || || || || || ||'na (końcu)', np. "w nak smycz piesk" - 'pies na smyczy', "w nak patyk lody" - 'lody na patyku' (?)
 
|-
 
|-
||wzdłuż|| || || || || || ||
+
||między||zwischen||inter||imbe|| || || ||
 
|-
 
|-
||wpoprzek|| || || || || || ||
+
||koło, koł||neben||apud|| || || || ||koło + D, przy + Msc
 
|-
 
|-
||ażdo, żdo|| || || || || || ||np. "szensz ta Michał żdo gdy ta er kur ną ga er kur tańcz" - 'Michał tańczył aż kogut zapiał.', por. ""
+
||u||bei|| || || || || ||np. "szesz w u ty ja" - 'jestem u ciebie' (?) (a może "szesz w <del>tma</del> <ins>ta</ins> ty dom ja")
 
|-
 
|-
||ażod, żod|| || || || || || ||np. "szersz ta Wiesiek żod gdy świt siedź" - 'Wiesiek siedzi od świtu.', "szensz ta Karolina żod gdy siorm że sior zbyt bez duż płacz" - 'Karolina płakała odkąd powiedziano jej, że jest za mała.'
+
||przy ? nrzy|| || || || || || ||przy + D (dotykając) (?)
 
|-
 
|-
||przeciw||gegen||kontraux||pa||против||against|| ||'przeciw + C, z + N', niem. 'gegen', np. "przeciw mucha środek", "przeciw Niemcy walczy" (a może "tę Niemcy walczy")
+
||<del>pod</del> naden||<del>unter</del> überen||<del>sub</del> superen|| || || || ||'pod' (przeciwieństwo 'nad')
 
|-
 
|-
||zamian||imaustausch, imaus|| || ||вобмен||inexchange, inex|| ||np. odpowiadać na, sprzedawać za
+
||nad||über||super|| ||над||over|| ||
 
|-
 
|-
||dla, gwoli||für||por||ann||для||for|| ||celownik typu 'sobie a muzom', dla + D, też przedmioty, ale por. "naw", "jca" itp.
+
||<del>za</del> przeden|| ||<del>malantaux</del> antauxen|| || ||overen|| ||'za' (przestrzeń)
 
|-
 
|-
||o||um||pri|| ||о||about|| ||'o + B, o + Msc'
+
||przed|| ||antaux|| || || || ||'przed' + N (przestrzeń)
 
|-
 
|-
||że||dass||ke|| ||чтоо||thatt|| ||~'który znaczy, że'
+
||<del>przede</del> poen, pon||nachen||antauxs||epe||посльеэн||afteren|| ||'przed' + N (czas)
 
|-
 
|-
||żen|| || || || || || ||~="że wong"="że wong"
+
||po <del>przedeen</del>||nach||<del>malantauxs</del> antauxsen|| ||послье||after|| ||'po' + Msc (czas)
 
|-
 
|-
||żer|| || || || || || ||~="że wter"="że wter"
+
||wew|| || || || || || ||'w' + Msc, wewnątrz pojemnika (?)
 
|-
 
|-
||żen|| || || || || || ||~="że wpot"="że wpot"
+
||poza||außer|| || || || || ||'poza' + N
 
|-
 
|-
||żek|| || || || || || ||~="że wkoł"="że wkoł"
+
||blisko, blisk||nah|| || || || || ||np. "szesz w blisk Kraków chom" - 'Blisko Krakowa jest chomik.'
 
|-
 
|-
||byże, byż|| || || || || || ||'żeby', niem. '<nowiki/>''dass''<nowiki/>' (np. 'chcę, żeby', 'proszę, żeby', 'rozkaz, żeby'), kiedy nie wiadomo, czy ma być "tę" czy "że"<del>, zlikwidować jak "tma"?</del>
+
||daleko, dlko, dko||weg|| || || || || ||np. "szesz w dko Kraków chom" - 'Daleko od Krakowa jest chomik.', "czy od dko tu tor jedź" - 'Czy jedziesz z daleka?'
 
|-
 
|-
||zo|| ||kun|| || || || ||'z + N, o + Msc, którego częścią jest', też czasowniki, często używana odwrotność "zon", np. "zon ja ręka" - 'moja ręka', "zon metro pociąg" - 'pociąg metra', niem. 'dazu gehört'
+
||kiedy, gdy||wenn||kiam|| ||когда||when|| ||'wtedy, kiedy jest/był/będzie' (pytanie to "w gdy co")
 
|-
 
|-
||zza|| || || ||из-за?|| || ||sztywne 'bo', np. "szesz jor zza boi drży" - 'drżę za strachu', "szesz jor zza ty dumny" - 'jestem z ciebie dumny' (a może "szesz jor torn dumny"), "szesz jor zza i chlebk wod żyj" - 'żyję o chlebie i wodzie' (?), jak potraktować "potyka" (zob.)
+
||gdzie||wo||kie|| ||где||where|| ||'tam, gdzie jest/był/będzie' (pytanie to "w gdzie co")
 
|-
 
|-
||izza, jza ?|| || || || || || ||odpowiednik "zza" jako sztywny przypadek, np. "jza potyk"-'potykać się o' (?)
+
||trag, ubr||trag|| || || || || ||~'na' (ubranie), np. "szesz ta w ubr ja piżama ny nieb"
 
|-
 
|-
||py|| || || || || || ||rosyjskie 'по' jako '(egzamin) z' i '(mistrzostwa) w' (?)
+
||tragen, ubren||tragen|| || || || || ||~'w' (ubranie), np. "szesz ta w ubren kia ny krew bluza ę czło bez duż"
 
|-
 
|-
||je||is||es||na||е|| ||desu||'[który] jest (kiedykolwiek?)', ?="jer hacz em"
+
||za|| || || || || || ||'za' + B (czas, ileś np. minut od teraz)
 
|-
 
|-
||jer|| || || || || || ||'[który] jest (w chwili, o której mowa)', ?~="je hacz w gdy to em", "szesz jor tę kia wter em motyl '''hacz em''' gąsienica w gdy sior em poczwarka widź"="szesz jor tę kia wter jes je motyl li '''hacz em''' gąsienica w gdy sior jes je poczwarka li widź"="szesz jor tę kia wter em motyl je gąsienica poczwarka widź" - 'Widziałem coś, co było gąsienicą, a teraz jest motylem, kiedy było poczwarką' czyli 'Widziałem poczwarkę, która była gąsienicą, a teraz jest motylem.' ?
+
||<del>temu</del> zaen|| || || || || || ||... 'temu' (czas)
 
|-
 
|-
||mi||mir|| || || || || ||dotyczy warunków odczuwanych przez kogoś, "szesz mi ja ciep" - 'jest mi ciepło', "szesz mi ty ciep" - 'jest ci ciepło', por. "jo", "wrażeń"
+
!colspan=8|liczebniki itp. - funkcje 1-argumentowe
 
|-
 
|-
||<del>nan</del> naw|| || || || || || ||'na' w znaczeniu w stylu "wen win", np. "naw żniwa gdy coś"="wen win żniwa gdy coś" - 'czas na żniwa', por. "jca", "rnia"
+
||okaz, okz|| || || || || || ||np. "je kto okz 2 ka brat" - 'która z dwu sióstr', może też jako trochę inne znaczenie "okz my"="nas", "okz mwy"="nwas", "okz wy"="was"
 
|-
 
|-
||jako, ko||als||kiels|| || ||as|| ||
+
||raz|| || || || || || ||="tle 1 ." ? "tle dokładnie 1 .", bez tego może równie dobrze chodzić o liczbę pojedynczą jak i mnogą (?) (ale czy domyślnie nie mówimy, że istnieje jeden, chociaż "ten" może utworzyć grupę), przy okazji może dzielić liczby, np. "1 1 raz 2 5 0 kotk" - 'jedenaście dwieście pięćdziesiątek kotów'
 
|-
 
|-
||kjak|| || || || || || ||'jak' jako 'jeśli' lub 'kiedy' (lub oba naraz)
+
||mno|| || || || || || ||liczba mnoga, ="tle kilk"
 
|-
 
|-
||według, weg|| ||laux|| || || || ||
+
||<del>wiele, wle ?</del> wielu, wlu|| || || || || || ||="tle dżo"
 
|-
 
|-
||dieviel, tyle, tle||dieviel||da|| ||столько|| || ||liczebnik, odwrotnie niż esp. '<nowiki/>''da''<nowiki/>', też "tle 2 . gotuj"="2 gotuj" - 'gotować dwa razy'
+
||<del>bezwiele, bwle, ble ?</del> bezwielu, bwlu, blu|| || || || || || ||="tle bez dżo"
 
|-
 
|-
||nieviel, nyle, nle|| || || || || || ||np. "nle tle 2 . rok (ość?) <del>stary</del> <ins>bez młody</ins>" - 'ma dwa lata', "nle tle 3 . metr (ość?) długi" - 'długi na trzy metry', "szesz ta Mateusz nle tle 5 . cent metr niż Marek wysoki" - 'Mateusz jest o pięć centymetrów wyższy niż Marek', por. "nlet", "nlel"
+
||<del>dwaj</del>|| || || || || || ||<del>="tle 2 ."</del>
 
|-
 
|-
|||| || || ||ать|| || ||"czy ta on ać tę li żre idź" - 'Czy on idzie zostać zjedzonym?' (?), domyślne "ta li", np. "ać żre idź" - 'idzie jeść', też sztywne 'żeby', np. "ać pokój walczy" - 'walczy o pokój'
+
||<del>trzej</del>|| || || || || || ||<del>="tle 3 ."</del>
 
|-
 
|-
||jać ?|| || || || || || ||odpowiednik "" jako przypadek, np. ? (?), a co z 'iść po chleb' i iść na jagody'?
+
||<del>czterej</del>|| || || || || || ||<del>="tle 4 ."</del>
 
|-
 
|-
||ąc|| || || || || || ||imiesłów, kiedy np. "je", "w kiedy" ani "zo" nie pasuje; raczej angielskie '<nowiki/>''by singing''<nowiki/>' niż '<nowiki/>''singing''<nowiki/>'; a może przy podmiocie, z grubsza jako "ko hacz"
+
||<del>pięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 5 ."</del>
 
|-
 
|-
||niż|| ||ol|| || ||than|| ||porównanie (stopień wyższy), <del>uzupełnione przez "tol"</del> <ins>skrót od "niź ta ... li", np. "niż piesk wesoł" - 'weselszy niż pies'</ins>
+
||<del>sześciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 6 ."</del>
 
|-
 
|-
||ninż|| || || || || || ||skrót od "niź tę ... li"
+
||<del>siedmiu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 7 ."</del>
 
|-
 
|-
||niumż|| || || || || || ||skrót od "niź tmu ... li"
+
||<del>ośmiu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 8 ."</del>
 
|-
 
|-
||<del>taw,</del> jacz|| || || || || || ||porównanie, skrót od "jak ta ... li", np. "jacz piesk wesoł" - 'wesoły jak pies', "jacz słońce światło" - 'światło słoneczne (takie jak słońca)'
+
||<del>dziewięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 9 ."</del>
 
|-
 
|-
||jancz|| || || || || || ||skrót od "jak tę ... li"
+
||<del>dziesięciu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 0 ."</del>
 
|-
 
|-
||jomcz|| || || || || || ||skrót od "jak tmu ... li"
+
||<del>jedenastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 1 ."</del>
 
|-
 
|-
||ziacz|| || || || || || ||ściślejsze porównanie, skrót od "ziak ta ... li"
+
||<del>dwunastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 2 ."</del>
 
|-
 
|-
||ziancz|| || || || || || ||skrót od "ziak tę ... li"
+
||<del>trzynastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 3 ."</del>
 
|-
 
|-
||ziomcz|| || || || || || ||skrót od "ziak tmu ... li"
+
||<del>czternastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 4 ."</del>
 
|-
 
|-
||im||je|| || || || || ||np. "szesz im ta domk duż ta si domk drogi" - 'Im dom jest większy, tym droższy.'
+
||<del>piętnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 5 ."</del>
 
|-
 
|-
||ów|| || || ||ов|| || ||skrót od "kia owy", mętny dopełniacz
+
||<del>szesnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 6 ."</del>
 
|-
 
|-
||numer, num||numer||numer|| ||номер||number|| ||liczebnik porządkowy
+
||<del>siedemnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 7 ."</del>
 
|-
 
|-
||remun, mun, rem||remun||remun|| ||ремон||rebmun|| ||liczebnik porządkowy od końca, np. "remun 1 ." - 'ostatni', "remun 2 ." - 'drugi od końca' ?
+
||<del>osiemnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 8 ."</del>
 
|-
 
|-
||ywo, ɣwo|| ||s ? es|| || ||es ?|| ||wyrazy złożone niezachowujące znaczenia drugiego członu, np. "ɣwo wod lilia" <del>("ɣwo wod kby lilia"?)</del> - lilia wodna, "ɣwo ręka but" ("ɣwo łap but" skoro "ręka" to "krak łap") <del>("ɣwo ręka kby but"?)</del> - rękawiczka <del>(a może jednak "ica ręk")</del>, <del>"ɣwo żab płyń" - pływanie żabką</del>
+
||<del>dziewiętnastu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 1 9 ."</del>
 
|-
 
|-
||ywy, ɣwy|| || ||ess ?|| ||ess ?|| ||wyrazy złożone zachowujące znaczenie drugiego członu, np. "ɣwy żab płyń" - 'pływanie żabką'
+
||<del>dwudziestu</del>|| || || || || || ||<del>="tle 2 0 .", itp.</del>
 
|-
 
|-
||ywon, ɣwon|| || || || || || ||="ɣwo ny"
+
||dokładnie|| || || || || || ||'nie więcej' przed "tle", np. "szesz zon ja tle dokładnie 2 . krak krocz" - 'Mam dokładnie dwie nogi.'
 
|-
 
|-
||ywyn, ɣwyn|| || || || || || ||="ɣwy ny"
+
||conajmniej|| || || || || || ||(?) przed "tle"
 
|-
 
|-
||najz||ste|| || || || || ||stopień najwyższy dla danego zbioru, np. "najz duży małpa" - 'największa małpa', "najz kappa bę ba jor lubk piłk" - 'moja ulubiona piłka'; por. "naj"
+
||dośk|| || || || || || ||'nie więcej' przed liczbą, np. "szesz zon ja tle 2 . dośk krak krocz"="szesz zon ja 2 dośk krak krocz" - 'Mam dokładnie dwie nogi.'. Wychodzi "szesz 6 dośk 2 okz 4 coś", czyli 'jest sześć par w grupie czterech przedmiotów'
 
|-
 
|-
||jakna, kna|| || || || || || ||stosunkowo, np. "kna duż myszk" - 'duża (jak na mysz) mysz', (?) "szesz ta kle kna ɣwoś dob pirat bez dob" - 'typowy dobry pirat jest zły'
+
||nyr|| || || || || || ||sprawia, że liczby tworzą liczebniki porządkowe, np. "2 3 nyr piesk"="num 2 3 . piesk" - '23. pies', ? "2 raz 3 4 nyr piesk"="2 raz num 3 4 . piesk"="2 num 3 4 . piesk" - 'dwa 34. psy'
 
|-
 
|-
||niź|| || || || || || ||stopień wyższy, uzupełnione przez "li", np. "prawdą den ty niź den Karol li der ja lubi" - 'lubię cię bardziej niż Karola'
+
||ryn|| || || || || || ||sprawia, że liczby tworzą liczebniki porządkowe od końca, np. "2 3 ryn piesk"="rem 2 3 . piesk" - '23. od końca piesk', ? "2 raz 3 4 ryn piesk"="2 raz rem 3 4 . piesk"="2 rem 3 4 . piesk" - 'dwa 34. od końca psy'
 
|-
 
|-
||jak||wie||kiel|| ||как||like|| ||porównanie uzupełnione przez "li", np. "jak ta chom li piszcz" - 'piszczenie jak chomik' (="jacz chom piszcz")
+
!colspan=8|przypadki, przyimki, przyimkopodobne spójniki itp. - funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||ziak|| || || || || || ||ściślejsze porównanie uzupełnione przez "li", ale jak właściwie działa
+
||der, ta||der||o||ni||та||I||ga||mianownik (podmiot), dopełniacz w odniesieniu do sytuacji, które nie oznaczają posiadania, a przypominają 'dla', np. "ta ja ka mam" - moja matka, dla mnie jest matką ("tma" mogłoby być alternatywą, ale w sumie nie jest potrzebne)
 
|-
 
|-
||hnacz|| || || || || || ||np. "hnacz bem" to "kmu ... coś", zob. "heń" i "hacz"
+
||den, tę||den||on||nye||ту||him||o||biernik
 
|-
 
|-
||lnacz|| || || || || || ||~="je ludź hnacz", np. "lnacz bem" to "kmu ... ludź", zob. "leń" i "lacz"
+
||dem, temu, tmu||dem||als||n||тому|| || ||celownik (bardziej aktywne z dwóch dopełnień)
 
|-
 
|-
||nacz|| || || || || || ||do czegoś służy; por. "acz", "enie"; np. "nacz w na ! siedzi" - 'miejsce do siedzenia', (?) "nacz <del>derm</del> <ins>der</ins> syn"="mama", "nacz <del>derm</del> <ins>der</ins> je A syn"="<del>derm</del> <ins>der</ins> A mama"
+
||des, tego, tgo||des||des||va||того||of|| ||dopełniacz (posesyw), ~="kę ta ... posiada ..." (o ile "posiada" będzie)
 
|-
 
|-
||nący, ɣnąc, nąc|| || || || || || ||do czegoś służy (czasownik), "szesz ta herbat ɣnąc bę pij" - 'herbata służu do picia (jej)' ~="szesz je herbat eń pij" - 'herbata jest piciem (napojem)'
+
||pogo, pgo|| || || || || || ||(z ''pod'' i ''tego'') dopełniacz jako czyiś pracownicy, podwładni, poddani (?), "pgo ty ludź"~="acz dla ty pracuj" (a może nie zawsze), "pgo ty acz fałszuj"~="acz dla ty fałszuj"
 
|-
 
|-
||<del>poza</del> pona|| || || || || || ||np. "szensz w pona 2 godzina mecz ta on do <del>tma</del> <ins>ta</ins> się dom wróć" - 'dwie godziny po meczu wrócił do domu', "pona A B"="nlel A po ! B"
+
||de|| || || || || || ||aŭtor
 
|-
 
|-
||ponaen, ponan|| || || || || || ||np. "szensz w ponan 2 godzina mecz ta on do ten stadion idź" - 'dwie godziny przed meczem przyjechał na stadion', "ponan A B"="nlel A pon ! B"
+
||<del>derm, tema, tma</del>||<del>derm</del>||<del>del</del>|| ||<del>тома</del>|| || ||<del>dopełniacz w odniesieniu do sytuacji, które nie oznaczają posiadania, a przypominają dla, np. "tma ja ka mam" - moja matka, dla mnie jest matką</del> patrz "ta"
 
|-
 
|-
||poprzyszły|| || || || || || ||np. "poprzyszły 2. doba"="pojutrze"
+
||mit, tą||mit||per||nen||той, тем||with|| ||narzędnik, oznacza narzędzie itp., np. "szesz tą dło kop kop"; a czy obejmuje "jtą", "pszo" i "pszon"
 
|-
 
|-
||przedzeszły|| || || || || || ||np. "przedzeszły 2. doba"="przedwczoraj"
+
||miti, itą, jtą||miti||peri|| ||итой, итем||withi|| ||narzędnik, oznacza środek, coś co się zużywa, np. "szesz jtą jdło myj myj", "szesz jtą powietrze oddycha" (a może "szesz tę powietrze oddycha")
 
|-
 
|-
||takiże, tże|| || || || || || ||uzupełnione przez "li", np. "tże jor oj ta li krocz tornistr" - 'tornister, który noszę', "kia" itp. ~="tże ta li" itp.
+
||pieszo, pszo|| || || || ||wath|| ||z "idź" itp., oznacza to, (na) czym się jedzie czy płynie (jak samochód albo koń)
 
|-
 
|-
||jego, jgo||sein|| || ||его||his|| ||to, co ktoś nazywa jakoś, np. "jgo Marysia " taen ny niebo wyś kafelek '" - 'to, co Marysia nazywa "taen ny niebo owyś kafelek" (niebieskie kafelkowe coś)', "jgo on" odpowiada polskiemu "jego" w tym znaczeniu, zob. "twój"
+
||pszon|| || || || || || ||z "idź" itp., oznacza to, (na) czym się jedzie czy płynie (jak koła albo nogi), np. "szesz pszon noga krocz"="szesz pszon krak krocz krocz" - 'chodzi na nogach', "szesz pszon ręka krocz"="szesz pszon krak łap krocz" - 'chodzi na rękach' (nie mylić z "pszoen": "szesz ta pszoen tor krocz koń corj kolor" - 'Jakiego koloru jest koń, na którym jedziesz?'; od "pszon" jest oczywiście "pszonen")
 
|-
 
|-
||sinr|| || || || || || ||pierwszy argument to liczba, drugi to rzeczownik, oznacza ściśle ''n''-te od końca użycie rzeczownika, np. "szensz ta er czło tę kia ga piesk er czło widź szensz bo to ta sienr 2 . czło o mno kotk ną myśl" - 'Mężczyzna zobaczył mężczyznę, który szczekał. Dlatego pierwszy mężczyzna pomyślał o kotach.'; por. "si", "sienr", "się"
+
||pszow|| || || || || || ||z "idź" itp., oznacza miejsce w pojeździe zajmowane przez przemieszczającego się (jak fotel w samochodzie czy plecak, w którym są niesione książki), np. "szesz ta Jaś pszo pociąg pszon skr kółk pszow pod fotel od Toruń do Poznań wzdłuż tor jedź"-'Jaś jedzie pociągiem na kołach pod fotelem z Torunia do Poznania po torach.', "ta A pszow B idź"~="ta i A wen się B idź"
 
|-
 
|-
||ilil|| || || || || || ||definiuje użycie "lili" zamiast "li", np. "tże ilil 1 . ta kę ta Marek niź ta Karol tę tgo się kotk li lubk piesk oj ta lili 1 . krocz piłk" - 'piłka niesiona przez psa, którego Marek lubi bardziej niż Karol swojego kota'
+
||z||zusammenmit, zmit|| || ||с||togetherwith, twith|| ||'(razem) z + N', "z żad", "z nie" albo "z pżad" to 'bez'
 
|-
 
|-
||blili|| || || || || || ||np. "blili bę 1 ." ma się do "bli bę" jak "lili 1 ." do "li", np. "jes ilil 1 . ta kia jacz jak w lili 1 . li ryb coś ny wod piesk tę blili bę 1 . goń" - 'pies mokry jak ryba, która jest jak w (argumencie przy "ta"), goni (argument przy "")'
+
||poŭ||ausch|| || ||пои||insh|| ||="ŭoŭ w !", 'po (język), w (itp.)', np. "poŭ pollok" - 'w polloku', "poŭ ski Polska" - 'po polsku', też alfabet, np. "poŭ cyrylica" - 'cyrylicą', "szersz jor poŭ Linux pracuj" - 'pracuję pod Linuksem', "siesz fikt ta koń poŭ takt oj ta ogon nieś" - ''Fikcyjnie koń macha ogonem.'
 
|-
 
|-
||żeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania itp. do mowy zależnej, "żeż 1 . co"="cóż", "żeż 1 . to"="toż", "szesz ta kto że ta któż że ta żeż 2 . kto tę cóż gotuj pyta pyta" - ~'kto się pyta ˛ kto się pyta ˛ kto gotuje , i o gotowanie czego się pyta' [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=349.0], wyspecjalizowana forma "eże"
+
||poŭd|| || || || || || ||="ŭoŭ od !", 'z (jakiegoś język itp.)', np. tłumaczyć, por. "gidź"
 
|-
 
|-
||czyżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania do mowy zależnej, "czyżeż 1 ."="czyż", skrót od "kżeż ... czy !"
+
||dŭop|| || || || || || ||="ŭoŭ do !", 'na (jakiś język itp.)', np. tłumaczyć, por. "gidź"
 
|-
 
|-
||tenr|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "ten" i "tamten", np. "siesz jor tę i ten piłk i tamten piłk tenr 3 . piłk bierz" - 'Biorę tę, tamtą i siamtą piłkę.', "tenr 1 ."="ten", "tenr 2 ."="tamten", "tenr 3 ."="siamten", "tenr 4 ."="wamten", "tenr 5 ."="namten", ="tamr ... ten"
+
||<del>przoŭ</del> przeŭ|| || || || || || ||="ŭoŭ przez !" to funkcja dwuargumentowa, jak w "czy przeŭ UTF-32 coś" - 'Czy robi się coś przez UTF-32?' (raczej podobno tak, np. konwertuje), por. "gidź", nie mylić z "pszoł"
 
|-
 
|-
||tamr|| || || || || || ||jeszcze inny (tylko sugeruje), "tamr ... on"="tonr", "onr ... ten"="tenr" itp., "tamr 1 ." nic nie znaczy, "tamr 2 ."="tam", "tamr 3 ."="siam", "tamr 4 ."="wam", "tamr 5 ."="wam"
+
||w||in||en||mi||в||in|| ||'w + Msc', też typu 'w środę'
 
|-
 
|-
||pamr|| || || || || || ||inny niż "tamr" z odpowiednim numerem, ~="je pżad si tamr A B B"
+
||od|| ||de||llo|| || || ||'z + D, skądś' (z czasownikiem), np. "od Kraków jedź" - 'jedzie z Krakowa'
 
|-
 
|-
||tnor|| || || || || || ||="ta ten"
+
||do|| ||al||nna|| || || ||'w + B, dokądś, do wnętrza' (z czasownikiem), np. "do Kraków jedź" - 'jedzie do Krakowa'
 
|-
 
|-
||tnorn|| || || || || || ||="tę ten"
+
||cod|| || || || || || ||'z + D, (pochodzący) skądś' (z rzeczownikiem), np. "cod Kraków acz gotuj" - 'kucharz z Krakowa'
 
|-
 
|-
||tnorm|| || || || || || ||="tmu ten"
+
||cdo|| || || || || || ||'w + B, (przeznaczony) dokądś, do wnętrza' (z rzeczownikiem), np. "cdo Kraków list" - 'list do Krakowa'
 
|-
 
|-
||tnors|| || || || || || ||="tgo ten"
+
||uk|| || || || || || ||'od czegoś', np. "szesz jor uk stół odwrócony" - 'jestem odwrócony od stołu', "uk Kraków jedź" - 'jedzie od strony Krakowa'
 
|-
 
|-
||tnonz|| || || || || || ||="zon ten"
+
||ku|| || || || || || ||'w kierunku czegoś', np. "szesz jor ku stół odwrócony" - 'jestem odwrócony w stronę stołu', "ku Kraków jedź" - 'jedzie na Kraków'
 
|-
 
|-
||tnorw|| || || || || || ||="ów ten"
+
||aŭs, iz, ęz <del>z</del>|| ||el|| || || || ||'z + D (materiał)' (z czasownikiem), np. "tę kula iz glina rób" - 'robi kulę z gliny'
 +
|-'
 +
||wę|| ||je|| || || || ||'w (warkocz zaplatać), na (coś przerabiać)' (z czasownikiem), np. "tę ogórk wę plastr krój" - 'kroi ogórek na plasterki', por. esp. '<nowiki/>''je''<nowiki/>'
 
|-
 
|-
||tnorj|| || || || || || ||="je ten"
+
||caŭs, ciz, cęz|| || || || || || ||'z + D (materiał)' (z rzeczownikiem), np. "ciz glina kula" - 'kula z gliny'
 
|-
 
|-
||śnor|| || || || || || ||="ta si"
+
||cwę|| || || || || || ||'(przeznaczone) na coś' (z rzeczownikiem), np. "cwę kiełbasa mięso" - 'mięso na kiełbasę'
 
|-
 
|-
||śnorn|| || || || || || ||="tę si"
+
||przez||durch||tra||ter||через||through|| ||'przez + B (droga)', "przez na schody idzie" - 'idzie po schodach'
 
|-
 
|-
||śnorm|| || || || || || ||="tmu si"
+
||wzdłuż|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
||śnors|| || || || || || ||="tgo si"
+
||wpoprzek|| || || || || || ||
 
|-
 
|-
||śnonz|| || || || || || ||="zon si"
+
||ażdo, żdo|| || || || || || ||np. "szensz ta Michał żdo gdy ta er kur ną ga er kur tańcz" - 'Michał tańczył aż kogut zapiał.', por. "aż"
 
|-
 
|-
||śnorw|| || || || || || ||="ów si"
+
||ażod, żod|| || || || || || ||np. "szersz ta Wiesiek żod gdy świt siedź" - 'Wiesiek siedzi od świtu.', "szensz ta Karolina żod gdy siorm że sior zbyt bez duż płacz" - 'Karolina płakała odkąd powiedziano jej, że jest za mała.'
 
|-
 
|-
||śnorj|| || || || || || ||="je si"
+
||przeciw||gegen||kontraux||pa||против||against|| ||'przeciw + C, z + N', niem. 'gegen', np. "przeciw mucha środek", "przeciw Niemcy walczy" (a może "tę Niemcy walczy")
 
|-
 
|-
!colspan=8|przyimki, miejsce (w czasoprzestrzeni) - funkcje 1-argumentowe
+
||zamian||imaustausch, imaus|| || ||вобмен||inexchange, inex|| ||np. odpowiadać na, sprzedawać za
 
|-
 
|-
||na||auf||sur|| ||на||on|| ||
+
||dla, gwoli||für||por||ann||для||for|| ||celownik typu 'sobie a muzom', dla + D, też przedmioty, ale por. "naw", "jca" itp.
 
|-
 
|-
||naen <del>nan</del>||aufen||suren|| ||наэн|| || ||'pod (~na którym)', np. "w naen kura grzęda" - 'grzęda pod kurą', "szesz w naen farba co" - 'co jest pod farbą'
+
||o||um||pri|| ||о||about|| ||'o + B, o + Msc'
 
|-
 
|-
||nak|| || || || || || ||'na (końcu)', np. "w nak smycz piesk" - 'pies na smyczy', "w nak patyk lody" - 'lody na patyku' (?)
+
||zo|| ||kun|| || || || ||'z + N, o + Msc, którego częścią jest', też czasowniki, często używana odwrotność "zon", np. "zon ja ręka" - 'moja ręka', "zon metro pociąg" - 'pociąg metra', niem. 'dazu gehört'
 
|-
 
|-
||między||zwischen||inter||imbe|| || || ||
+
||że||dass||ke|| ||чтоо||thatt|| ||~'który znaczy, że'
 
|-
 
|-
||koło, koł|| ||apud|| || || || ||koło + D, przy + Msc
+
||żen|| || || || || || ||~="że wong"="że wong"
 
|-
 
|-
||u||bei|| || || || || ||np. "prawdą w u ty ja" - 'jestem u ciebie' (?) (a może "prawdą w <del>derm</del> <ins>der</ins> ty dom ja")
+
||żer|| || || || || || ||~="że wter"="że wter"
 
|-
 
|-
||przy ? nrzy|| || || || || || ||przy + D (dotykając) (?)
+
||żen|| || || || || || ||~="że wpot"="że wpot"
 
|-
 
|-
||<del>pod</del> naden||<del>unter</del> überen||<del>sub</del> superen|| || || || ||'pod' (przeciwieństwo 'nad')
+
||żek|| || || || || || ||~="że wkoł"="że wkoł"
 
|-
 
|-
||nad||über||super|| ||над||over|| ||
+
||byże, byż|| || || || || || ||'żeby', niem. '<nowiki/>''dass''<nowiki/>' (np. 'chcę, żeby', 'proszę, żeby', 'rozkaz, żeby'), kiedy nie wiadomo, czy ma być "tę" czy "że"<del>, zlikwidować jak "tma"?</del>
 
|-
 
|-
||<del>za</del> przeden|| ||<del>malantaux</del> antauxen|| || ||overen|| ||'za' (przestrzeń)
+
||zza|| || || ||из-за?|| || ||sztywne 'bo', np. "szesz jor zza boi drży" - 'drżę za strachu', "szesz jor zza ty dumny" - 'jestem z ciebie dumny' (a może "szesz jor torn dumny"), "szesz jor zza i chlebk wod żyj" - 'żyję o chlebie i wodzie' (?), jak potraktować "potyka" (zob.)
 
|-
 
|-
||przed|| ||antaux|| || || || ||'przed' + N (przestrzeń)
+
||izza, jza ?|| || || || || || ||odpowiednik "zza" jako sztywny przypadek, np. "jza potyk"-'potykać się o' (?)
 
|-
 
|-
||<del>przede</del> poen, pon||nachen||antauxs||epe||посльеэн||afteren|| ||'przed' + N (czas)
+
||py|| || || || || || ||rosyjskie 'по' jako '(egzamin) z' i '(mistrzostwa) w' (?)
 
|-
 
|-
||po <del>przedeen</del>||nach||<del>malantauxs</del> antauxsen|| ||послье||after|| ||'po' + Msc (czas)
+
||je||is||es||na||е|| ||desu||'[który] jest (kiedykolwiek?)', ?="jer hacz em"
 
|-
 
|-
||wew|| || || || || || ||'w' + Msc, wewnątrz pojemnika (?)
+
||jer|| || || || || || ||'[który] jest (w chwili, o której mowa)', ?~="je hacz w gdy to em", "szesz jor tę kia wter em motyl '''hacz em''' gąsienica w gdy sior em poczwarka widź"="szesz jor tę kia wter jes je motyl li '''hacz em''' gąsienica w gdy sior jes je poczwarka li widź"="szesz jor tę kia wter em motyl je gąsienica poczwarka widź" - 'Widziałem coś, co było gąsienicą, a teraz jest motylem, kiedy było poczwarką' czyli 'Widziałem poczwarkę, która była gąsienicą, a teraz jest motylem.' ?
 
|-
 
|-
||poza||außer|| || || || || ||'poza' + N
+
||mi||mir|| || || || || ||dotyczy warunków odczuwanych przez kogoś, "szesz mi ja ciep" - 'jest mi ciepło', "szesz mi ty ciep" - 'jest ci ciepło', por. "jo", "wrażeń"
 
|-
 
|-
||blisko, blisk|| || || || || || ||np. "szesz w blisk Kraków chom" - 'Blisko Krakowa jest chomik.'
+
||<del>nan</del> naw|| || || || || || ||'na' w znaczeniu w stylu "wen win", np. "naw żniwa gdy coś"="wen win żniwa gdy coś" - 'czas na żniwa', por. "jca", "rnia"
 
|-
 
|-
||daleko, dlko, dko|| || || || || || ||np. "szesz w dko Kraków chom" - 'Daleko od Krakowa jest chomik.', "czy od dko tu tor jedź" - 'Czy jedziesz z daleka?'
+
||kjak|| || || || || || ||'jak' jako 'jeśli' lub 'kiedy' (lub oba naraz)
 
|-
 
|-
||kiedy, gdy||wenn||kiam|| ||когда||when|| ||
+
||według, weg|| ||laux|| || || || ||'według (kogoś)', por "zniez"
 
|-
 
|-
||gdzie||wo||kie|| ||где||where|| ||
+
||zgodniez, zgniez, zniez|| || || || || || ||'według (np. chęci, jakiegoś kryterium), zgodnie z', por. 'weg'
 
|-
 
|-
||trag, ubr||trag|| || || || || ||~'na' (ubranie), np. "szesz ta w ubr ja piżama ny nieb"
+
||dieviel, tyle, tle||dieviel||da|| ||столько|| || ||liczebnik, odwrotnie niż esp. '<nowiki/>''da''<nowiki/>', też "tle 2 . gotuj"="2 gotuj" - 'gotować dwa razy'
 
|-
 
|-
||tragen, ubren||tragen|| || || || || ||~'w' (ubranie), np. "szesz ta w ubren kia ny krew bluza ę czło bez duż"
+
||nieviel, nyle, nle|| || || || || || ||np. "nle tle 2 . rok (ość?) <del>stary</del> <ins>bez młody</ins>" - 'ma dwa lata', "nle tle 3 . metr (ość?) długi" - 'długi na trzy metry', "szesz ta Mateusz nle tle 5 . cent metr niż Marek wysoki" - 'Mateusz jest o pięć centymetrów wyższy niż Marek', por. "nlet", "nlel"
 
|-
 
|-
||za|| || || || || || ||'za' + B (czas, ileś np. minut od teraz)
+
|||| || || ||ать|| || ||"czy ta on ać tę li żre idź" - 'Czy on idzie zostać zjedzonym?' (?), domyślne "ta li", np. "ać żre idź" - 'idzie jeść', też sztywne 'żeby', np. "ać pokój walczy" - 'walczy o pokój'
 
|-
 
|-
||<del>temu</del> zaen|| || || || || || ||... 'temu' (czas)
+
||jać ?|| || || || || || ||odpowiednik "ać" jako przypadek, np. ? (?), a co z 'iść po chleb' i 'iść na jagody'?
 
|-
 
|-
!colspan=8|kwantyfikatory itp. - funkcje 1-argumentowe
+
||ąc|| || || || || || ||imiesłów, kiedy np. "je", "w kiedy" ani "zo" nie pasuje; raczej angielskie '<nowiki/>''by singing''<nowiki/>' niż '<nowiki/>''singing''<nowiki/>'; a może przy podmiocie, z grubsza jako "ko hacz"
 
|-
 
|-
||ten||dies||tio|| ||этот||the|| ||zaimek wskazujący, coś w rodzaju rodzajnika określonego, słuchacz powinien się domyślić z kontekstu. Może oznaczać ten albo taki. (Taki to też "taen to" albo może nawet "taen ny to", jeśli jest potrzebna większa precyzja.) Zwykle najbardziej poręczne jest umieszczenie jednego "ten" gdzieś wysoko, nawet przy całym zdaniu (zobacz przykłady na tej stronie). "szesz wkoł drzwi szesz ta ten klamka ny traw" - 'Tu są drzwi. Klamka (''nie:'' Ta klamka) jest zielona'. (Kwadracik pisał chyba kiedyś, że to różnica między prawdziwym rodzajnikiem, a zaimkiem wskazującym.), ~="tenr 1 ."
+
||niż|| ||ol|| || ||than||yori||porównanie (stopień wyższy), <del>uzupełnione przez "tol"</del> <ins>skrót od "niź ta ... li", np. "niż piesk wesoł" - 'weselszy niż pies'</ins>
 
|-
 
|-
||<del>tuten</del> tentu|| || || || || || ||~="ten w tu", 'ten tu' (?)
+
||ninż|| || || || || || ||skrót od "niź tę ... li"
 
|-
 
|-
||tentam|| || || || || || ||~="ten w tam", 'ten tam' (?)
+
||niumż|| || || || || || ||skrót od "niź tmu ... li"
 
|-
 
|-
||tamten|| || || ||тот|| || ||inny niż "ten", ="tenr 2 ."="tam ten"
+
||<del>taw,</del> jacz|| || || || || || ||porównanie, skrót od "jak ta ... li", np. "jacz piesk wesoł" - 'wesoły jak pies', "jacz słońce światło" - 'światło słoneczne (takie jak słońca)'
 
|-
 
|-
||siamten|| || || || || || ||="tenr 3 ."="siam ten"
+
||jancz|| || || || || || ||skrót od "jak tę ... li"
 
|-
 
|-
||owamten, wamten|| || || || || || ||="tenr 4 ."="wam ten"
+
||jomcz|| || || || || || ||skrót od "jak tmu ... li"
 
|-
 
|-
||onamten, namten|| || || || || || ||="tenr 5 ."="nam ten"
+
||ziacz|| || || || || || ||ściślejsze porównanie, skrót od "ziak ta ... li"
 
|-
 
|-
||si|| || || || || || ||="sinr 1.", ściśle wspomniany ostatnio
+
||ziancz|| || || || || || ||skrót od "ziak tę ... li"
 
|-
 
|-
||sienr|| || || || || || ||="sinr ... coś", ściśle ''n''-ta od końca pełna konstrukcja (ale w sumie kiedy to się opłaca, a liczenie nie jest zbyt trudne?)
+
||ziomcz|| || || || || || ||skrót od "ziak tmu ... li"
 
|-
 
|-
||cien|| || || || || || ||wspomniany ostatnio, coś między "ten" a "si" czy "jgo ..."
+
||jaczo, czo|| || || || || || ||skrót od "jako ta ... li", np. "szesz jor jaczo gmoń w rnia tę młot produkuj tą młot je em owc młot pracuj" - 'Jako (''to „jako” to tłumaczenie "jaczo"'') gamoń pracuję młotkiem w fabryce młotków (miejscu produkcji młotków) jako młotkowy (moja praca to bycie młotkowym).' (?)
 
|-
 
|-
||taki, tki|| || || || || || ||'taki', trochę ściślejsze niż "ten", raczej ogólniejsze niż "kia to", por. "jki"
+
||janczo, nczo|| || || || || || ||skrót od "jako tę ... li", np. "siesz bo ta wod ny wod tę wod janczo hacz ny wod dotyk" - 'Wodę czuje się dotykiem jako coś mokrego (''dla podkreślenia biernika:'' jako mokrą substancję), bo woda jest mokra.'
 
|-
 
|-
||otaki, tok|| || || || || || ||'taki sam, jak wskazany' (?)
+
||jomczo, mczo|| || || || || || ||skrót od "jako tmu ... li"
 
|-
 
|-
||ojtaki, tojk|| || || || || || ||'taki, jak wskazany, w okolicy, czy coś', por. "jont" (?)
+
||im||je|| || || || || ||np. "szesz im ta domk duż śnor domk drogi" - 'Im dom jest większy, tym droższy.'
 
|-
 
|-
||siaki, śki|| || || || || || ||'taki, jak ostatni wspomniany' (?)
+
||ów|| || || ||ов|| || ||skrót od "kia owy", mętny dopełniacz
 
|-
 
|-
||ciaki, ćki|| || || || || || ||'taki, jak wspomniany', por. "cien" (?)
+
!colspan=8|przy liczebnikach - funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||jakiś, kiś|| || || || ||какой-то|| ||'nie wiadomo, jaki' (nie w sensie "tki" itp.)
+
||numer, num||numer||numer|| ||номер||number|| ||liczebnik porządkowy
 
|-
 
|-
||kolwiek, lwiek, kwiek||irgend||ajn|| ||нибудь|| || ||'jakikolwiek, nie ważne, jaki' (nie w sensie "tki" itp.)
+
||remun, mun, rem||remun||remun|| ||ремон||rebmun|| ||liczebnik porządkowy od końca, np. "remun 1 ." - 'ostatni', "remun 2 ." - 'drugi od końca' ?
 
|-
 
|-
||wiem|| || || ||кое|| || ||'mówiący wie, jaki' (?)
+
!colspan=8|mętne słowotwórstwo - funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||wiesz|| || || || || || ||'słuchający wie, jaki' - ale z drugiej strony chyba przy każdym użyciu "ten" powinien wiedzieć (?)
+
||ywo, ɣwo|| ||s ? es|| || ||es ?|| ||wyrazy złożone niezachowujące znaczenia drugiego członu, np. "ɣwo wod lilia" <del>("ɣwo wod kby lilia"?)</del> - lilia wodna, "ɣwo ręka but" ("ɣwo łap but" skoro "ręka" to "krak łap") <del>("ɣwo ręka kby but"?)</del> - rękawiczka <del>(a może jednak "ica ręk")</del>, <del>"ɣwo żab płyń" - pływanie żabką</del>
 
|-
 
|-
||tywiesz, twiesz|| || || || || || ||'słuchający wie, jaki, a mówiący nie wie' (?)
+
||ywy, ɣwy|| || ||ess ?|| ||ess ?|| ||wyrazy złożone zachowujące znaczenie drugiego członu, np. "ɣwy żab płyń" - 'pływanie żabką'
 
|-
 
|-
||<del>niniejszy</del>|| || || || || || ||np. "prawdą zon dieviel dokładnie osiem słowo niniejszy zdanie" (''w tym przykładzie "osiem" to niefunkcja - przestarzałe prowizoryczne podejście''), "w niniejszy arnia oi żre" - 'w tej stołówce (w której jestem)', "dziś"="niniejszy doba", <del>"ja"="niniejszy coś"</del>, "prawdą niniejszy der ja dziękuje" - niniejszym dziękuję
+
||ywon, ɣwon|| || || || || || ||="ɣwo ny"
 
|-
 
|-
||<del>niniejszym</del>||<del>hiermit</del>|| || || ||<del>herby</del>|| ||?
+
||ywyn, ɣwyn|| || || || || || ||="ɣwy ny"
 
|-
 
|-
||niny, nin|| || || || || || ||np. "szesz zon siem dośk słowo nin zdanie", "szesz nin jor dziękuj" - 'niniejszym dziękuję' ~= "dziękuję"
+
!colspan=8|specjalne funkcje 2-argumentowe - spokrewnione z jednoargumentowymi
 
|-
 
|-
||tuny, tun|| || || || || || ||np. "w tun rnia oj żre" - 'w tej stołówce (w której jestem)', "dziś"="tun doba"
+
||najz||ste|| || || || || ||stopień najwyższy dla danego zbioru, np. "najz duży małpa" - 'największa małpa', "najz kappa bę ba jor lubk piłk" - 'moja ulubiona piłka'; por. "naj"
 
|-
 
|-
||następujący, nacy, <del>ncy</del>, nac, nast, poniższy, <del>ższy</del>|| || || || || || ||(?)
+
||jakna, <del>jkna,</del>, kna|| || || || || || ||stosunkowo, np. "kna duż myszk" - 'duża (jak na mysz) mysz', (?) "szesz ta kle kna ɣwoś dob pirat bez dob" - 'typowy dobry pirat jest zły'
 
|-
 
|-
||powyższy, wyższy, ższy, szy|| || || || || || ||(?)
+
||jejakna, jekna, jkna, ikna, śkna, śka, śna|| || || || || || ||= "je kna ... to", np. "jkna now" - 'nowy (jako który jest nowym wiadomo czym)' ("jkna now " szesz '" - 'nowe "szesz" (w przeciwieństwie do starego " prawdą ')'),  "jkna bez duż Trąbusia" - 'mała (słonica) Trąbusia (ale, bezwzględnie patrząc, pewnie i tak wielka)')
 
|-
 
|-
||zeszły||vorig|| || || || || ||np. zeszły rok, ="przedzeszły 1 .", "wczoraj"="zeszły doba"
+
||niź|| || || || || || ||stopień wyższy, uzupełnione przez "li", np. "szesz torn niź tę Karol li jor lubk" - 'lubię cię bardziej niż Karola', zob. "niż", "ninż", "niumż"
 
|-
 
|-
||przyszły, pszły|| || || || || || ||np. przyszły rok, ="poprzyszły 1 .", "jutro"="przyszły doba"
+
||jak||wie||kiel|| ||как||like|| ||porównanie uzupełnione przez "li", np. "jak ta chom li piszcz" - 'piszczenie jak chomik' (="jacz chom piszcz"), zob. "jancz", "jomcz"
 
|-
 
|-
||oten, ont|| || || || || || ||wskazany
+
||ziak|| || || || || || ||ściślejsze porównanie uzupełnione przez "li", ale jak właściwie działa, zob. "ziacz", "ziancz", "ziomcz"
 
|-
 
|-
||ojten, jont|| || || || || || ||jakoś wskazany, obecny, coś między "ont" a "ten"
+
||jakże, jakż|| || || || || || ||'identyczny jak', uzupełnione przez "li", zainspirowane rosyjskim '<i>takoj że</i>' - 'taki sam'
 
|-
 
|-
||każdy, każd||jeder|| || || ||every|| ||kwantyfikator ogólny
+
||jako, ko||als||kiels|| || ||as|| ||uzupełnione przez "li", zob. "jaczo"="czo", "janczo"="nczo", "jomczo"="mczo"
 
|-
 
|-
||żaden, żad||kein|| || ||никакой||kno|| ||nie istnieje
+
||hnacz|| || || || || || ||np. "hnacz bem" to "kmu ... coś", zob. "heń" i "hacz"
 
|-
 
|-
||plusżaden, pżad||plusein, pein|| || ||плюсникакой, пникакой||plusno, pno|| ||pozytywne 'żaden', zaprzeczony kwantyfikator szczególny na końcu kwantyfikatorów szczególnych, np. "szesz tor tę pżad śnieg żre" - 'jesz, ale nie jesz śniegu' (~istnieje takie ż - "żre", że "tor ż" i nie istnieje takie ś - "śnieg", że "tę ś ż"), (?) "szesz tor tę je pżad śnieg coś żre" - 'jesz coś, co nie jest śniegiem' (~istnieje takie ż - "żre" i c - "coś", że "tor ż", "tę c ż" i nie istnieje takie ś - "śnieg", że "je ś c")
+
||lnacz|| || || || || || ||~="je ludź hnacz", np. "lnacz bem" to "kmu ... ludź", zob. "leń" i "lacz"
 
|-
 
|-
||pewien||gewiss|| || || ||certain|| ||kwantyfikator szczególny przed ogólnymi, (?) dodatkowo "szesz ta 2 pewien kotk tę 3 myszk goń" - 'istnieją dwa koty takie, że każdy z nich goni trzy myszy' czyli 'dwa koty gonią po trzy myszy' (a może po prostu "szesz ta każd okz 2 kotk tę 3 myszk goń")
+
||nacz|| || || || || || ||do czegoś służy; por. "acz", "enie"; np. "nacz w na ! siedzi" - 'miejsce do siedzenia', (?) "nacz <del>tma</del> <ins>ta</ins> syn"="mam", "nacz <del>tma</del> <ins>ta</ins> je A syn"="<del>tma</del> <ins>ta</ins> A mam"
 
|-
 
|-
||zwykle, kle|| || || || || || ||zwykle, przeciętny, użycie w praktyce ważne ale niedodefiniowane
+
||nący, ɣnąc, nąc|| || || || || || ||do czegoś służy (czasownik), "szesz ta herbat ɣnąc bę pij" - 'herbata służu do picia (jej)' ~="szesz je herbat eń pij" - 'herbata jest piciem (napojem)'
 
|-
 
|-
||cały, cał||ganz|| || || ||whole|| ||'cały', coś jak "każd" dla jednostki, ale kiedy można tego użyć?, por. "dzdrow"
+
||<del>poza</del> pona|| || || || || || ||np. "szensz w pona 2 godzina mecz ta on do <del>tma</del> <ins>ta</ins> się dom wróć" - 'dwie godziny po meczu wrócił do domu', "pona A B"="nlel A po ! B"
 
|-
 
|-
||caławy, caław, cław|| || || || || || ||ma się do "cał" jak "kle" do "każd", np. "szesz ta cław tygrys i ny pomarańcz ny węg", "szesz ta cław ɣwon śnieg miś ny śnieg"
+
||ponaen, ponan|| || || || || || ||np. "szensz w ponan 2 godzina mecz ta on do ten stadion idź" - 'dwie godziny przed meczem przyjechał na stadion', "ponan A B"="nlel A pon ! B"
 
|-
 
|-
||jaki, <del>jak</del> jki, ki|| || || || || || ||~'jaki', ogólniejsze niż "kia co", odpowiada "tki"
+
||poprzyszły|| || || || || || ||np. "poprzyszły 2. doba"="pojutrze"
 
|-
 
|-
||jakiż, jkiż, kiż|| || || || || || ||zastępuje "ki" w mowie zależnej, por. "kżeż"
+
||przedzeszły|| || || || || || ||np. "przedzeszły 2. doba"="przedwczoraj"
 
|-
 
|-
!colspan=8|spójniki (matematyczne), funkcje 2-argumentowe
+
||takiże, tże|| || || || || || ||uzupełnione przez "li", np. "tże jor oj ta li krocz tornistr" - 'tornister, który noszę', "kia" itp. ~="tże ta li" itp.
 
|-
 
|-
||i||und||kaj||ar||и||and|| ||
+
||jego, jgo||sein|| || ||его||his|| ||to, co ktoś nazywa jakoś, np. "jgo Marysia " taen ny niebo wyś kafelek '" - 'to, co Marysia nazywa "taen ny niebo owyś kafelek" (niebieskie kafelkowe coś)', "jgo on" odpowiada polskiemu "jego" w tym znaczeniu, zob. "twój"
 
|-
 
|-
||lub||oder||aux|| ||или||or|| ||
+
||sinr|| || || || || || ||pierwszy argument to liczba, drugi to rzeczownik, oznacza ściśle ''n''-te od końca użycie rzeczownika, np. "szensz ta er czło tę kia ga piesk er czło widź szensz bo to ta sienr 2 . czło o mno kotk ną myśl" - 'Mężczyzna zobaczył mężczyznę, który szczekał. Dlatego pierwszy mężczyzna pomyślał o kotach.'; por. "si", "sienr", "się"
 
|-
 
|-
||albo, alb||oders||auxs|| ||либо||exor, xor|| ||
+
||ilil|| || || || || || ||definiuje użycie "lili" zamiast "li", np. "tże ilil 1 . ta kę ta Marek niź ta Karol tę siors kotk li lubk piesk oj ta lili 1 . krocz piłk" - 'piłka niesiona przez psa, którego Marek lubi bardziej niż Karol swojego kota'
 
|-
 
|-
||bądź|| || || || || || ||jedno, drugie, albo żadne, nie oba naraz
+
||blili|| || || || || || ||np. "blili bę 1 ." ma się do "bli bę" jak "lili 1 ." do "li", np. "jes ilil 1 . ta kia jacz jak w lili 1 . li ryb coś ny wod piesk tę blili bę 1 . goń" - 'pies mokry jak ryba, która jest jak w (argumencie przy "ta"), goni (argument przy "tę")'
 
|-
 
|-
||ani, ni||weder||nek|| ||ни||nor|| ||
+
||żeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania itp. do mowy zależnej, "żeż 1 . co"="cóż", "żeż 1 . to"="toż", "szesz ta kto że ta któż że ta żeż 2 . kto tę cóż gotuj pyta pyta" - ~'kto się pyta ˛ kto się pyta ˛ kto gotuje , i o gotowanie czego się pyta' [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=349.0], wyspecjalizowana forma "eże"
 
|-
 
|-
||jeżeli, jeśli, śli|| || || || ||if|| ||
+
||czyżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania do mowy zależnej, "czyżeż 1 ."="czyż", skrót od "kżeż ... czy !"
 
|-
 
|-
!colspan=8|spójniki (łączą tylko wyrażenia, nie wartości logiczne), funkcje 2-argumentowe
+
||tenr|| || || || || || ||z argumentem oznacza coś innego niż "ten" i "tamten", np. "siesz jor tę i ten piłk i tamten piłk tenr 3 . piłk bierz" - 'Biorę tę, tamtą i siamtą piłkę.', "tenr 1 ."="ten", "tenr 2 ."="tamten", "tenr 3 ."="siamten", "tenr 4 ."="wamten", "tenr 5 ."="namten", ="tamr ... ten"
 
|-
 
|-
||ili|| || || || || || ||'czy', np. "szesz tę ili kotk piesk ten tor widź" - 'Widzisz psa czy kota?', ale kiedy to nie pytanie, używamy "kiś lub" (?), np. "szesz tgo on kiś lub piesk kotk" - 'Ma psa czy kota.'
+
||tamr|| || || || || || ||jeszcze inny (tylko sugeruje), "tamr ... on"="tonr", "onr ... ten"="tenr" itp., "tamr 1 ." nic nie znaczy, "tamr 2 ."="tam", "tamr 3 ."="siam", "tamr 4 ."="wam", "tamr 5 ."="wam"
 
|-
 
|-
||iliż|| || || || || || ||="iliże 1 ."="eż ili !", 'czy' w mowie zależnej, np. "szesz ta Marek że tę iliż kotk piesk ten tor widź" - 'Marek pyta, czy widzisz psa czy kota?'
+
||pamr|| || || || || || ||inny niż "tamr" z odpowiednim numerem, ~="je pżad si tamr A B B"
 
|-
 
|-
||gdyby, gdyb||würde||us|| ||еслибы, еслиб, кабы, каб||would|| ||gdyby, tryb przypuszczający
+
!colspan=8|przypadki z określonością - funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||żeby, żeb||damit|| || ||чтобы, чтоб|| || ||"szesz żeb co to" - 'po co?'
+
||tnor|| || || || || || ||="ta ten"
 
|-
 
|-
||musiżeby, mżeby, mżeb|| || || || || || ||np. "szsz mżeb tor żyj tor oddych" - 'musisz oddychać, żeby żyć' (?)
+
||tnorn|| || || || || || ||="tę ten"
 
|-
 
|-
||bo||weil||cxar||an|| ||because|| ||"szesz bo co to" - 'dlaczego?', "szesz bo to co" - ~'i co z tego?'
+
||tnorm|| || || || || || ||="tmu ten"
 
|-
 
|-
||dzięki|| || || ||благодаря|| || ||'dzięki (komuś, czemuś)', ~="naszczęście bo"
+
||tnors|| || || || || || ||="tgo ten"
 
|-
 
|-
||zwiny, zwin <del>przez</del>|| || || || || || ||'przez (kogoś, coś), z (czyjejś) winy', ~="niestety bo"
+
||tnonz|| || || || || || ||="zon ten"
 
|-
 
|-
||mimo||obwohl||malgraux|| ||несмотряна||though|| ||
+
||tnorw|| || || || || || ||="ów ten"
 
|-
 
|-
||bojaknie, bon|| || || || || || ||tryb rozkazujący z uzasadnieniem, np. "siesz bo jor wter zacz szalon bon jor torn gryź tor od tune idź" - 'Zaczynam szaleć, więc wyjdź, bo jak nie, to cię pogryzę.'
+
||tnorj|| || || || || || ||="je ten"
 
|-
 
|-
||zanimby|| || || || || || ||zanim stałoby się coś, np. "szesz zanimby ten ta Karol że je Marek ten acz kradź mów ta si Marek oj ta si Karol dok zacz bez żyj" - 'Marek zabił Karola, zanim Karol powiedział, że Marek jest złodziejem.'
+
||śnor|| || || || || || ||="ta si"
 
|-
 
|-
|||| || || || || || ||np. "szesz ta Karol Marjan aż może nor oj nor zacz bez żyj bez nadr lubk" - 'Karol nienawidzi Marjana tak, że aż może go zabić', por. "żdo"
+
||śnorn|| || || || || || ||="tę si"
 
|-
 
|-
!colspan=8|funkcje 3-argumentowe
+
||śnorm|| || || || || || ||="tmu si"
 
|-
 
|-
||kappa||kappa||kapo|| ||каппа||kappa||kappa||zamiana rządu: "prawdą der zupa kappa ben ber gotuje" - 'zupa jest gotowana' - niewymijająca odpowiedź na "prawdą der zupa co", normalnie "prawdą den zupa gotuje"; "czy w ja kappa ba w ! przyjaciel"="czy jor przyjaciel" - 'Czy mam przyjaciela?'
+
||śnors|| || || || || || ||="tgo si"
 
|-
 
|-
||wzappa|| || || || || || ||rodzaj strony zwrotnej, oznacza, że dwa argumenty są zamieniane, "wzappa A B C"~="i C kappa A B C", np. "szesz fik ta piesk tę kotk wzappa ba bę tmu myszk daj" - 'Pies i kot dają siebie nawzajem myszy.', "szesz fik ta piesk tmu kotk wzappa ba bmu tę myszk daj" - 'Pies i kot dają sobie nawzajem mysz.', "szesz fik tę piesk tmu kotk wzappa bę bmu ta myszk daj" - 'Mysz daje psu i kotu siebie nawzajem.', por. "wzaj", "wzajem"
+
||śnonz|| || || || || || ||="zon si"
 
|-
 
|-
||nlel|| || || || || || ||np. "nlel 2 metr przeden ! piesk" - 'dwa metry za psem' (miejsce, rzeczownik jak "na domk"), por. "nle", "nlelt", "pona"
+
||śnorw|| || || || || || ||="ów si"
 
|-
 
|-
||nlet|| || || || || || ||="nle tle"
+
||śnorj|| || || || || || ||="je si"
 
|-
 
|-
||jakżeż, kżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania itp. do mowy zależnej, "kżeż 1 . cor !"="czor", "kżeż 1 . corj !"="czorj", "kżeż 1 . kiż !"="kiż", "kżeż 1 . ten !"="tenż", wyspecjalizowana forma "żeż"
+
||otnor, ontor|| || || || || || ||="ta ont"
 
|-
 
|-
||iliże|| || || || || || ||="eże ... ili !", uogólnienie "iliż"
+
||otnorn, ontorn|| || || || || || ||="tę ont"
 
|-
 
|-
!colspan=8|funkcje 4-argumentowe
+
||otnorm, ontorm|| || || || || || ||="tmu ont"
 
|-
 
|-
||nlelt|| || || || || || ||="nlel tle"
+
||otnors, ontors|| || || || || || ||="tgo ont"
 
|-
 
|-
!colspan=8|funkcje wieloargumentowe
+
||otnonz, ontonz|| || || || || || ||="zon ont"
 
|-
 
|-
||oraz, or|| || || || || || ||'i' do "uf", ~="i i ...", np. "szersz w Polska or Warszawa Łódź Kraków Poznań Gdańsk Szczecin uf"
+
||otnorw, ontorw|| || || || || || ||="ów ont"
 
|-
 
|-
||olub, ol|| || || || || || ||'lub' do "uf", ~="lub lub ..."
+
||otnorj, ontorj|| || || || || || ||="je ont"
 
|-
 
|-
||olbo, olb|| || || || || || ||'albo' do "uf", dokładnie jedno z wielu, por. "albo"
+
||ojtnor, jontor|| || || || || || ||="ta jont"
 
|-
 
|-
||obądź, obź, <del>ob,</del> ądź|| || || || || || ||'bądź' do "uf", najwyżej jedno z wielu, por. "bądź"
+
||ojtnorn, jontorn|| || || || || || ||="tę jont"
 
|-
 
|-
||ośli, || || || || || || ||'jeśli' w łańcuchu do "uf", czyli łańcuch niemalejącej prawdziwości FFF...PPP..., por. "śli"
+
||ojtnorm, jontorm|| || || || || || ||="tmu jont"
 
|-
 
|-
||oli|| || || || || || ||'czy' do "uf", ~="ili ili ..." (?)
+
||ojtnors, jontors|| || || || || || ||="tgo jont"
 
|-
 
|-
||potraktuj, ktuj|| || || || || || ||podstawienie wykomentowanych funkcji do zmiennej (aż do "uf"), kolejność funkcji bez zmian, np. "szesz jor niż ty duż"="szesz ktuj duż jor ! niż ty ! uf"<del>, por. "potr"</del> <ins>(przeoczone, co to miało być?)</ins>
+
||ojtnonz, jontonz|| || || || || || ||="zon jont"
 
|-
 
|-
||potrajukt, jutk|| || || || || || ||podstawienie wykomentowanych funkcji do zmiennej (aż do "uf"), bliskie zostaje bliskie, np. "szesz jor niż ty duż"="szesz jukt duż niż ty ! jor ! uf"
+
||ojtnorw, jontorw|| || || || || || ||="ów jont"
 
|-
 
|-
||kaba|| || || || || || ||przed "uf" podajemy przypadki/przyimki (w formie typu "ba", "w na !"), pod które podstawiamy argumenty następujące po kolejnym, np. "szesz ta poŭ pollok " kaba ba bę uf goń ' jacz poŭ pollok " ta ... tę ... goń ' znacz" ("kaba ba bę uf goń piesk myszk" ma 6=2 ''n''+2 (''n'' - liczba parametrów przed "uf") parametrów i znaczy to samo, co "ta piesk tę myszk goń")
+
||ojtnorj, jontorj|| || || || || || ||="je jont"
 
|-
 
|-
||loż|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, podstawia pierwsze argumenty do ostatniego przed "uf" jako "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "loż piesk kotk myszk daj"="ta piesk tmu kotk tę myszk daj", można łączyć z pominięciem szesz, żeby upodobnić się do lożbanu, "pragma# szesz loż" pozwala też pomijać samo "loż"
+
||żador, żdor|| || || || || || ||="ta żad"
 
|-
 
|-
||lożf, lofsz|| || || || || || ||do drugiego "uf", zainspirowane lożbanem, podstawia pozostałe argumenty do ostatniego przed pierwszym "uf" jako "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "lofsz piesk daj uf myszk kotk uf"="ta piesk tmu kotk myszk daj", można łączyć z pominięciem szesz, żeby upodobnić się do lożbanu, (?) a co, jeśli uf jest pierwszym argumentem - może da się wykorzystać
+
||żadorn, żdorn|| || || || || || ||="tę żad"
 
|-
 
|-
||lo|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, użycie wygląda jak dla jego '<nowiki/>''lo''<nowiki/>' ("szesz ta ten użyj jak ów poŭ lożban " lo ' wyg widź") ale jest prawołączne, zastępuje wiele "ów" (od początkowych argumentów przyłożonych do ostatniego przed "uf"), np. "lo ny krew ga piesk piesk uf"="ów ny krew ów ga piesk piesk"~'czerwonościowy szczekaniowy pies', czyli może "kia ny krew kia ga pies pies"-'czerwony szczekający pies' (ale co to za czerwone psy)
+
||żadorm, żdorm|| || || || || || ||="tmu żad"
 
|-
 
|-
||loke|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, lewołączność nawet bardziej się z nim zgadza, użycie daje wynik zastępuje wiele "ów" (od początkowych argumentów przyłożonych do kolejno siebie), np. "loke ny krew ga piesk piesk uf"="ów ów ny krew ga piesk piesk"~'czerwonościowo szczekaniowy pies' (cokolwiek to znaczy, może pies, którego szczekanie maluje w wyniku dziwnego zjawiska na czerwono)
+
||żadors, żdors|| || || || || || ||="tgo żad"
 
|-
 
|-
||meks|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, chyba coś w stylu "maks 2 + 2 uf", ale jak to działa?
+
||żadonz, żdonz|| || || || || || ||="zon żad"
 
|-
 
|-
|||| || || || || || ||="eże 1 ."
+
||żadorw, żdorw|| || || || || || ||="ów żad"
 
|-
 
|-
||eże|| || || || || || ||przyjmuje stopień mowy zależnej, następnie zaimek wskazujący i tyle argumentów, ile ma oryginał, uogólnienie "eż" i "iliże", można (zawsze?) użyć w miejsce "kżeż" i "żeż"
+
||żadorj, żdorj|| || || || || || ||="je żad"
 
|-
 
|-
!colspan=8|spójniki, zdania
+
!colspan=8|spójniki (matematyczne), funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||ale||aber||sed|| ||но||but|| ||'ale, lecz'
+
||i||und||kaj||ar||и||and|| ||
 
|-
 
|-
||lecz||sondern||seds|| || || || ||'lecz, ale, tylko'
+
||lub||oder||aux|| ||или||or|| ||
 
|-
 
|-
||itak|| || || || || || ||(?) czym to się różni od "ale"?
+
||albo, alb||oders||auxs|| ||либо||exor, xor|| ||
 
|-
 
|-
||analogicznie, analog, kanalok|| || || || || || ||też funkcja "też"
+
||bądź|| || || || || || ||jedno, drugie, albo żadne, nie oba naraz
 
|-
 
|-
||<del>więc</del>|| ||<del>do</del>|| || || || ||
+
||ani, ni||weder||nek|| ||ни||nor|| ||
 
|-
 
|-
||<del>bo</del>||<del>weil</del>||<del>cxar</del>||<del>an</del>|| ||<del>because</del>|| ||
+
||jeżeli, jeśli, śli|| || || || ||if|| ||
 
|-
 
|-
!colspan=8|dodatkowe słówka, zdania
+
!colspan=8|spójniki (łączą tylko wyrażenia, nie wartości logiczne), funkcje 2-argumentowe
 
|-
 
|-
||proszę||bitte||bonvolu|| ||пожалуйста||please|| ||~="szesz nin jor torn proś"
+
||ili|| || || || || || ||'czy', np. "szesz tę ili kotk piesk ten tor widź" - 'Widzisz psa czy kota?', ale kiedy to nie pytanie, używamy "kiś lub" (?), np. "szesz tgo on kiś lub piesk kotk" - 'Ma psa czy kota.'
 
|-
 
|-
||dziękuję||danke||dankon|| ||спасибо||thankyou, thanks|| ||~="szesz nin jor torn dziękuj"
+
||iliż|| || || || || || ||="iliże 1 ."="eż ili !", 'czy' w mowie zależnej, np. "szesz ta Marek że tę iliż kotk piesk ten tor widź" - 'Marek pyta, czy widzisz psa czy kota?'
 
|-
 
|-
||przepraszam||entschuldige||pardonon|| ||извени|| || ||~="szesz nin jor torn przeproś"
+
||gdyby, gdyb||würde||us|| ||еслибы, еслиб, кабы, каб||would|| ||gdyby, tryb przypuszczający
 
|-
 
|-
||witam|| ||saluton|| || || || ||~="szesz nin jor torn wita"
+
||żeby, żeb||damit|| || ||чтобы, чтоб|| || ||"szesz żeb co to" - 'po co?'
 
|-
 
|-
||żegnam|| ||adiaux|| || || || ||~="szesz nin jor torn żegna"
+
||musiżeby, mżeby, mżeb|| || || || || || ||np. "szsz mżeb tor żyj tor oddych" - 'musisz oddychać, żeby żyć'
 
|-
 
|-
||ożeż|| || || || || || ||niezadowolenie, ="to"="szesz oże to" - 'ożeż'='niech to gęś kopnie', czyli skraca o tyle, o ile oszczędzamy na oddzielaniu słów
+
||bo||weil||cxar||an|| ||because|| ||"szesz bo co to" - 'dlaczego?', "szesz bo to co" - ~'i co z tego?'
 
|-
 
|-
||hm|| || || || || || ||zastanawianie się<del>, ~="siesz co"="szesz ten co" (?)</del>
+
||dzięki|| || || ||благодаря|| || ||'dzięki (komuś, czemuś)', ~="naszczęście bo"
 
|-
 
|-
||aha|| || || || || || ||'aha', 'przyjąłem', jakby ściślejsze niż "szesz to"
+
||zwiny, zwin <del>przez</del>|| || || || || || ||'przez (kogoś, coś), z (czyjejś) winy', ~="niestety bo"
 
|-
 
|-
||eh|| || || || || || ||(rezygnacja)
+
||mimo||obwohl||malgraux|| ||несмотряна||though|| ||
 
|-
 
|-
||ojej|| || || || || || ||(coś jakby zmartwienie)
+
||bojaknie, bon|| || || || || || ||tryb rozkazujący z uzasadnieniem, np. "siesz bo jor wter zacz szalon bon jor torn gryź tor od tune idź" - 'Zaczynam szaleć, więc wyjdź, bo jak nie, to cię pogryzę.'
 
|-
 
|-
||ehe|| || || || || || ||~="aha ożeż"
+
||zanimby|| || || || || || ||zanim stałoby się coś, np. "szesz zanimby ten ta Karol że je Marek ten acz kradź mów śnor Marek oj śnor Karol dok zacz bez żyj" - 'Marek zabił Karola, zanim Karol powiedział, że Marek jest złodziejem.'
 
|-
 
|-
||oho|| || || || || || ||(przewidywane zdarzenie się wydarzyło)
+
||nawetjeśli, nśli, nli|| || || || || || ||~="śli nawt"~="śli ... twan" (czyli 'jeśli nawet' ~= 'nawet jeśli') (?); "nli A B" - 'nie wiem, czy A, wiem że B, chociaż wydawałoby się, że gdyby A to nie B'
 
|-
 
|-
||o-o|| || || || || || ||(przewidywanie kłopotów)
+
||nawetgdyby, ngdyb, ndyb, nyb|| || || || || || ||~="śli nawt"~="śli ... twan" (czyli 'nawet gdyby' ~= 'gdyby nawet') (?); "nyb A B" - 'nie A; B; wydawałoby się, że gdyby A, to nie B; ale gdyby A, to też B'
 
|-
 
|-
||ooo|| || || || || || ||(stwierdzenie kłopotów)
+
|||| || || || || || ||np. "szesz ta Karol tę Marjan aż może nor oj nor zacz bez żyj bez nadr lubk" - 'Karol nienawidzi Marjana tak, że aż może go zabić', por. "żdo"
 
|-
 
|-
||niekręć|| || || || || || ||~ 'nie udawaj, że nie rozumiesz', 'interpretuj normalnie moje słowa' (ale z "szesz", "siesz", "sieś" oraz "ten", "wyś" itp. można określić, kiedy zdanie znaczy tyle, ile każe logika, kiedy mniej, a kiedy coś trochę innego - chociaż "niekręć" i tak wydaje się przydawać)
+
!colspan=8|funkcje 3-argumentowe
 
|-
 
|-
||opowiembajkę|| || || || || || ||żeby nie kłamać, zapowiada, że następne zdania nie będą prawdziwe, zob. "opowiadabajkę", "pragma#"
+
||kappa||kappa||kapo|| ||каппа||kappa||kappa||zamiana rządu: "szesz ta zupa kappa bę ba gotuj" - 'zupa jest gotowana' - niewymijająca odpowiedź na "szesz ta zupa co", normalnie "szesz tę zupa gotuj"; "czy w ja kappa ba w ! przyjaciel"="czy jor przyjaciel" - 'Czy mam przyjaciela?'
 
|-
 
|-
||opowiadambajkę|| || || || || || ||przypomina, że opowiadam bajkę
+
||wzappa|| || || || || || ||rodzaj strony zwrotnej, oznacza, że dwa argumenty są zamieniane, "wzappa A B C"~="i C kappa A B C", np. "szesz fik ta piesk tę kotk wzappa ba bę tmu myszk daj" - 'Pies i kot dają siebie nawzajem myszy.', "szesz fik ta piesk tmu kotk wzappa ba bmu tę myszk daj" - 'Pies i kot dają sobie nawzajem mysz.', "szesz fik tę piesk tmu kotk wzappa bę bmu ta myszk daj" - 'Mysz daje psu i kotu siebie nawzajem.', por. "wzaj", "wzajem"
 
|-
 
|-
||opowiedziałembajkę|| || || || || || ||po opowiedzeniu bajki
+
||nlel|| || || || || || ||np. "nlel 2 metr przeden ! piesk" - 'dwa metry za psem' (miejsce, rzeczownik jak "na domk"), por. "nle", "nlelt", "pona"
 
|-
 
|-
!colspan=8|specjalne słowa
+
||nlet|| || || || || || ||="nle tle"
 
|-
 
|-
||to||das|| || ||это||it|| ||~="ten coś" ~="tonr 1 .", zob. "dor"
+
||jakżeż, kżeż|| || || || || || ||z liczebnikiem tworzy pytania itp. do mowy zależnej, "kżeż 1 . cor !"="czor", "kżeż 1 . corj !"="czorj", "kżeż 1 . kiż !"="kiż", "kżeż 1 . ten !"="tenż", wyspecjalizowana forma "żeż", por. "jakż"
 
|-
 
|-
||on|| ||li|| ||он||he||kare||="ten er ludź", czyli czasem 'oni (tylko mężczyźni)' (?), zob. "nor"
+
||iliże|| || || || || || ||="eże ... ili !", uogólnienie "iliż"
 
|-
 
|-
||ona, an|| ||sxi|| ||она, ан||she||kanojo||="ten ka ludź", czyli czasem 'one' (?), zob. "hor"
+
||ŭoŭ|| || || || || || ||abstrakcyjne znaczenie przyimków, tworzy "poŭ", "dŭop", "poŭd", "przeŭ", por. "gidź"
 
|-
 
|-
||<del>tuto</del> totu|| || || || || || ||<del>~="tuten coś"?</del> ~="tentu coś" (?)
+
!colspan=8|funkcje 4-argumentowe
 
|-
 
|-
||totam|| || || || || || ||~="tentam coś" (?)
+
||nlelt|| || || || || || ||="nlel tle"
 
|-
 
|-
||ontam|| || || || || || ||~="tentam er ludź" (?)
+
!colspan=8|funkcje wieloargumentowe
 
|-
 
|-
||antam|| || || || || || ||~="tentam ka ludź" (?)
+
||oraz, or|| || || || || || ||'i' do "uf", ~="i i ...", np. "szersz w Polska or Warszawa Łódź Kraków Poznań Gdańsk Szczecin uf"
 
|-
 
|-
||tamto|| || || ||то|| || ||="tam to", ~="tamten coś" ~="tonr 2 ."
+
||olub, ol|| || || || || || ||'lub' do "uf", ~="lub lub ..."
 
|-
 
|-
||tamon|| || || || || || ||="tam on", ~="tamten er ludź"
+
||olbo, olb|| || || || || || ||'albo' do "uf", dokładnie jedno z wielu, por. "albo"
 
|-
 
|-
||tamona, taman|| || || || || || ||="tam an", ~="tamten ka ludź"
+
||obądź, obź, <del>ob,</del> ądź|| || || || || || ||'bądź' do "uf", najwyżej jedno z wielu, por. "bądź"
 
|-
 
|-
||siamto|| || || || || || ||="siam to", ~="siamten coś" ~="tonr 3 ."
+
||ośli, oś|| || || || || || ||'jeśli' w łańcuchu do "uf", czyli łańcuch niemalejącej prawdziwości FFF...PPP..., por. "śli"
 
|-
 
|-
||siamon|| || || || || || ||="siam on", ~="siamten er ludź"
+
||oli|| || || || || || ||'czy' do "uf", ~="ili ili ...", np. "siersz tor tę oli ryż kasz in ziem uf chce" - 'Chcesz ryż, kaszę, czy ziemniaki?' ("oli" jest ustalone, ale czy reszta zdania naprawdę tak: "tę ... chce" (p. "chce"); "ryż", "kasz" i "in ziem" (w sumie ryż to też kasza); "siersz" (chyba tak - chcesz teraz (r, "wter"), a że masz dostać za chwilę to właśnie "ten" (si))?), "siersz tor tę oli ryż ciz proso kasz ciz gryka kasz batat in ziem uf chce" - 'Chcesz ryż, kaszę jaglaną, kaszę gryczaną, bataty czy ziemniaki?'
 
|-
 
|-
||siamona, siaman|| || || || || || ||="siam an", ~="siamten ka ludź"
+
||potraktuj, ktuj|| || || || || || ||podstawienie wykomentowanych funkcji do zmiennej (aż do "uf"), kolejność funkcji bez zmian, np. "szesz jor niż ty duż"="szesz ktuj duż jor ! niż ty ! uf"<del>, por. "potr"</del> <ins>(przeoczone, co to miało być?)</ins>
 
|-
 
|-
||owamto, wamto|| || || || || || ||="wam to", ~="wamten coś" ~="tonr 4 ."
+
||potrajukt, jutk|| || || || || || ||podstawienie wykomentowanych funkcji do zmiennej (aż do "uf"), bliskie zostaje bliskie, np. "szesz jor niż ty duż"="szesz jukt duż niż ty ! jor ! uf"
 
|-
 
|-
||owamon, wamon|| || || || || || ||="wam on", ~="wamten er ludź"
+
||kaba|| || || || || || ||przed "uf" podajemy przypadki/przyimki (w formie typu "ba", "w na !"), pod które podstawiamy argumenty następujące po kolejnym, np. "szesz ta poŭ pollok " kaba ba bę uf goń ' jacz poŭ pollok " ta ... tę ... goń ' znacz" ("kaba ba bę uf goń piesk myszk" ma 6=2 ''n''+2 (''n'' - liczba parametrów przed "uf") parametrów i znaczy to samo, co "ta piesk tę myszk goń")
 
|-
 
|-
||owamona, waman|| || || || || || ||="wam an", ~="wamten ka ludź"
+
||loż|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, podstawia pierwsze argumenty do ostatniego przed "uf" jako "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "loż piesk kotk myszk daj"="ta piesk tmu kotk tę myszk daj", można łączyć z pominięciem szesz, żeby upodobnić się do lożbanu, "pragma# szesz loż" pozwala też pomijać samo "loż"
 
|-
 
|-
||onamto, namto|| || || || || || ||="nam to", ~="namten coś" ~="tonr 5 ."
+
||lożf, lofsz|| || || || || || ||do drugiego "uf", zainspirowane lożbanem, podstawia pozostałe argumenty do ostatniego przed pierwszym "uf" jako "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "lofsz piesk daj uf myszk kotk uf"="ta piesk tmu kotk tę myszk daj", można łączyć z pominięciem szesz, żeby upodobnić się do lożbanu, (?) a co, jeśli uf jest pierwszym argumentem - może da się wykorzystać
 
|-
 
|-
||onamon, namon|| || || || || || ||="nam on", ~="namten er ludź"
+
||lo|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, użycie wygląda jak dla jego '<nowiki/>''lo''<nowiki/>' ("szesz tnor użyj jak ów poŭ lożban " lo ' wyg widź") ale jest prawołączne, zastępuje wiele "ów" (od początkowych argumentów przyłożonych do ostatniego przed "uf"), np. "lo ny krew ga piesk piesk uf"="ów ny krew ów ga piesk piesk"~'czerwonościowy szczekaniowy pies', czyli może "kia ny krew kia ga pies pies"-'czerwony szczekający pies' (ale co to za czerwone psy)
 
|-
 
|-
||onamona, naman|| || || || || || ||="nam an", ~="namten ka ludź"
+
||loke|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, lewołączność nawet bardziej się z nim zgadza, użycie daje wynik zastępuje wiele "ów" (od początkowych argumentów przyłożonych do kolejno siebie), np. "loke ny krew ga piesk piesk uf"="ów ów ny krew ga piesk piesk"~'czerwonościowo szczekaniowy pies' (cokolwiek to znaczy, może pies, którego szczekanie maluje w wyniku dziwnego zjawiska na czerwono)
 
|-
 
|-
||tak||ja||jes|| ||да||yes||hai||~'tak' (odpowiedź), <del>może "szesz to", może</del> zaimek oznaczający brak przeczenia ("czy tor nie gotuj" - "szesz tak" - 'Nie gotujesz?' - 'Gotuję.')
+
||meks|| || || || || || ||do "uf", zainspirowane lożbanem, chyba coś w stylu "meks 2 + 2 uf", ale jak to działa?
 
|-
 
|-
||niet||nein||net|| ||нет||no|| ||~'nie' (odpowiedź), <del>może "szesz nie to", może</del> ~="nie tak" (ale jakby są różnice, np. czasem "żad" albo "nie" jest w środku), por. "nie"
+
|||| || || || || || ||="eże 1 ."
 
|-
 
|-
||tamtak|| || || || || || ||="tam tak"="nrak 2 ."
+
||eże|| || || || || || ||przyjmuje stopień mowy zależnej, następnie zaimek wskazujący i tyle argumentów, ile ma oryginał, uogólnienie "" i "iliże", można (zawsze?) użyć w miejsce "kżeż" i "żeż"
 
|-
 
|-
||tamniet|| || || || || || ||="tam niet"="rniet 2 ."
+
!colspan=8|spójniki, zdania
 
|-
 
|-
||siamtak|| || || || || || ||="siam tak"="nrak 3 ."
+
||ale||aber||sed|| ||но||but|| ||'ale, lecz'
 
|-
 
|-
||siamniet|| || || || || || ||="siam niet"="rniet 3 ."
+
||lecz||sondern||seds|| || || || ||'lecz, ale, tylko'
 
|-
 
|-
||owamtak, wamtak|| || || || || || ||="wam tak"="nrak 4 ."
+
||itak|| || || || || || ||(?) czym to się różni od "ale"?
 
|-
 
|-
||owamniet, wamniet|| || || || || || ||="wam niet"="rniet 4 ."
+
||analogicznie, analog, kanalok|| || || || || || ||też funkcja "też"
 
|-
 
|-
||onamtak, namtak|| || || || || || ||="nam tak"="nrak 5 ."
+
||<del>więc</del>|| ||<del>do</del>|| || || || ||
 
|-
 
|-
||onamniet, namniet|| || || || || || ||="nam niet"="rniet 5 ."
+
||<del>bo</del>||<del>weil</del>||<del>cxar</del>||<del>an</del>|| ||<del>because</del>|| ||
 
|-
 
|-
||ja||ich||mi||inyë||я||me||watashi||zob. "jor"
+
!colspan=8|dodatkowe słówka, zdania
 
|-
 
|-
||ty||du||ci||lye||ты||thou||anata||zob. "tor"
+
||proszę||bitte||bonvolu|| ||пожалуйста||please|| ||~="szesz nin jor torn proś"
 
|-
 
|-
||my||wir||ni||lve||мы||we||watashitachi?||ekskluzyw, (?)"każd nas" oznacza naprawdę 'każdego z nas', a "my" oznacza grupę, zob. "mor"
+
||dziękuję||danke||dankon|| ||спасибо||thankyou, thanks|| ||~="szesz nin jor torn dziękuj"
 
|-
 
|-
||mwy||wihir||nvi||lme||мвы||wye||wareware?||inkluzyw, (?)"każd nwas" oznacza naprawdę 'każdego z „nwas”', a "mwy" oznacza grupę, zob. "mwor"
+
||przepraszam||entschuldige||pardonon|| ||извени|| || ||~="szesz nin jor torn przeproś"
 
|-
 
|-
||wy||ihr||ni||le||вы||ye||anatatachi?||(?)"każd was" oznacza naprawdę 'każdego z was', a "wy" oznacza grupę, zob. "wor"
+
||witam|| ||saluton|| || || || ||~="szesz nin jor torn wita"
 
|-
 
|-
||nas||uns||nin|| ||нас||us|| ||~='jeden (niektórzy) z nas' (ekskluzyw)
+
||żegnam|| ||adiaux|| || || || ||~="szesz nin jor torn żegna"
 
|-
 
|-
||nwas||unch||nvin|| ||нвас||wyou|| ||~='jeden (niektórzy) z nas' (inkluzyw)
+
||ożeż <del>ożto</del>|| || || || || || ||niezadowolenie, ="oż to"="szesz oże to"="szesz ożto" - 'ożeż'='niech to gęś kopnie', czyli skraca o tyle, o ile oszczędzamy na oddzielaniu słów
 
|-
 
|-
||was||euch||vin|| ||вас||you|| ||~='jeden (niektórzy) z was'
+
||dzymto, dzmto|| || || || || || ||="dzym to"="szesz dzmy to"
 
|-
 
|-
||co||was||kio|| ||что||what||nan||np. "prawdą den co der ty żre" - 'co jesz?', zob. "cor"
+
||czasna|| || || || || || ||="szesz tun naw ... gdy coś"
 
|-
 
|-
||kto||wer|| || ||кто||who|| ||=<del>"je ludź co" ?</del> "je ktodź co"
+
||hm|| || || || || || ||zastanawianie się<del>, ~="siesz co"="szesz ten co" (?)</del>
 
|-
 
|-
||się||sich||si|| ||ся||self|| ||="sienr 1 ."="si coś"="sinr 1 . coś", ściśle ostatnia pełna konstrukcja, np. "ta coś tmu się tę eń ubiera ubiera" - 'ubieranie na siebie ubrania', zob. "sior"
+
||aha|| || || || || || ||'aha', 'przyjąłem', jakby ściślejsze niż "szesz to"
 
|-
 
|-
||wzajem|| || || || || || ||skrót od "wzaj się", por. "wzappa"
+
||eh|| || || || || || ||(rezygnacja)
 
|-
 
|-
||cio|| || || || || || ||="cien coś", wspomniane ostatnio, coś między "to" a "się"
+
||ojej|| || || || || || ||(coś jakby zmartwienie)
 
|-
 
|-
||takie, tkie|| || || || || || ||="tki coś", ale czy jest potrzebne?
+
||ehe|| || || || || || ||~="aha ożeż"
 
|-
 
|-
||otakie, tokie|| || || || || || ||="tok coś" (?)
+
||oho|| || || || || || ||(przewidywane zdarzenie się wydarzyło)
 
|-
 
|-
||ojtakie, tojkie|| || || || || || ||="tojk coś" (?)
+
||o-o|| || || || || || ||(przewidywanie kłopotów)
 
|-
 
|-
||siakie, śkie|| || || || || || ||="śki coś" (?)
+
||ooo|| || || || || || ||(stwierdzenie kłopotów)
 
|-
 
|-
||ciakie, ćkie|| || || || || || ||="ćki coś" (?)
+
||niekręć|| || || || || || ||~ 'nie udawaj, że nie rozumiesz', 'interpretuj normalnie moje słowa' (ale z "szesz", "siesz", "sieś" oraz "ten", "wyś" itp. można określić, kiedy zdanie znaczy tyle, ile każe logika, kiedy mniej, a kiedy coś trochę innego - chociaż "niekręć" i tak wydaje się przydawać)
 
|-
 
|-
||<del>niniejsze</del>|| || || || || || ||="niniejszy coś"
+
||opowiembajkę|| || || || || || ||żeby nie kłamać, zapowiada, że następne zdania nie będą prawdziwe, zob. "opowiadabajkę", "pragma#"
 
|-
 
|-
||nine <del>nin</del>|| || || || || || ||="nin coś"
+
||opowiadambajkę|| || || || || || ||przypomina, że opowiadam bajkę
 
|-
 
|-
||tune <del>tun</del>|| || || || || || ||="tun coś", (?) 'tym razem' ('teraz') to "w tune" (por. "uj")
+
||opowiedziałembajkę|| || || || || || ||po opowiedzeniu bajki
 
|-
 
|-
||następujące, nace, <del>nce</del>, naste, poniższe, <del>ższe</del>|| || || || || || ||="następujący coś"
+
!colspan=8|zaimki
 
|-
 
|-
||powyższe, wyższe, ższe, sze|| || || || || || ||="powyższy coś"
+
||to||das|| || ||это||it|| ||~="ten coś" ~="tonr 1 .", zob. "dor"
 
|-
 
|-
||tu||hier|| || ||тут||here|| ||="gdzie tujter"
+
||on|| ||li|| ||он||he||kare||="ten er ludź", czyli czasem 'oni (tylko mężczyźni)' (?), zob. "nor"
 
|-
 
|-
||teraz, ter||jetzt|| || ||сейчас||now|| ||="gdy tujter"
+
||ona, an|| ||sxi|| ||она, ан||she||kanojo||="ten ka ludź", czyli czasem 'one' (?), zob. "hor"
 
|-
 
|-
||ongi, ong|| || || ||раньше|| || ||="pon ter"
+
||<del>tuto</del> totu|| || || || || || ||<del>~="tuten coś"?</del> ~="tentu coś" (?)
 
|-
 
|-
||potem, pot|| || || ||потом|| || ||="po ter"
+
||totam|| || || || || || ||~="tentam coś" (?)
 
|-
 
|-
||tujteraz, tujter|| || || ||здейчас|| || ||
+
||ontam|| || || || || || ||~="tentam er ludź" (?)
 
|-
 
|-
||<del>tam</del>||<del>dort</del>|| || ||<del>там</del>||<del>there</del>|| ||-> "gdzie to", por. 1-argumentowe "tam"
+
||antam|| || || || || || ||~="tentam ka ludź" (?)
 
|-
 
|-
||oto, ot|| || || || || || ||="oten coś"
+
||tamto|| || || ||то|| || ||="tam to", ~="tamten coś" ~="tonr 2 ."
 
|-
 
|-
||ojto, ojt|| || || || || || ||="jont coś"
+
||tamon|| || || || || || ||="tam on", ~="tamten er ludź"
 
|-
 
|-
||wszystko, wsio||alles|| || ||всё|| || ||~="każd coś" (?)
+
||tamona, taman|| || || || || || ||="tam an", ~="tamten ka ludź"
 
|-
 
|-
||nic||nichts|| || ||ничто||nothing|| ||="żad coś"
+
||siamto|| || || || || || ||="siam to", ~="siamten coś" ~="tonr 3 ."
 
|-
 
|-
||plusnic, pnic||plusnichts, pnichts|| || ||плюсничто, пничто||plusnothing, pnothing|| ||="pżad coś", np. "o pnic mów" - 'mówić o niczym'
+
||siamon|| || || || || || ||="siam on", ~="siamten er ludź"
 
|-
 
|-
||cóż|| || || || || || ||zastępuje "co" w mowie zależnej, np. "prawdą der on że den cóż der ty żre pyta" - 'on pyta, co jesz', zob. "czor", "cóżeż", "żeż"
+
||siamona, siaman|| || || || || || ||="siam an", ~="siamten ka ludź"
 
|-
 
|-
||któż|| || || || || || ||zastępuje "kto" w mowie zależnej
+
||owamto, wamto|| || || || || || ||="wam to", ~="wamten coś" ~="tonr 4 ."
 
|-
 
|-
||toż|| || || || || || ||zastępuje "to" w mowie zależnej, oznacza że ten, o kim się mówi, wiedział, o czym mówi, ale mówiący niekoniecznie
+
||owamon, wamon|| || || || || || ||="wam on", ~="wamten er ludź"
 
|-
 
|-
||całość, cłość|| || || || || || ||'100%', o ileś razy, np. "nlet / 3 . 1. cłość dziej wysok" ("nle / 3 . cłość dziej wysok"?)-'wyższy o jedną trzecią'
+
||owamona, waman|| || || || || || ||="wam an", ~="wamten ka ludź"
 
|-
 
|-
||kroć|| || || || || || ||ileś razy, np. "nle 2 kroć dziej bez wysok" - 'dwa razy niższy'
+
||onamto, namto|| || || || || || ||="nam to", ~="namten coś" ~="tonr 5 ."
 
|-
 
|-
||prawda|| || || || || || ||'prawda', obok <del>"fałsz"</del> <ins>"bez prawda" (czyli matematyczne przeczenie to "bez", ale czy inne spójniki nie głupieją)</ins> wynik "szesz" i tego, co ma "szesz" wbudowane, ale "czy szesz żad pies", czyli "czy bez prawda"
+
||onamon, namon|| || || || || || ||="nam on", ~="namten er ludź"
 
|-
 
|-
||jest||ist|| || ||есть||are||aru||np. "jor tę gamoń jest" - 'bycie przeze mnie gamoniem', "ta ten piłka tgo Karol jest" - 'należenie piłki do Karola', "jes ... li" jest bardziej uporządkowane, ale to jest krótsze (rekcja zostaje bez zmian poza tym, że "ta" przechodzi w "tę", a "tę" nie da się wyrazić - wymaga "jes ... li")
+
||onamona, naman|| || || || || || ||="nam an", ~="namten ka ludź"
 
|-
 
|-
||wycofaj <del>? !!coś#</del>|| || || || || || ||materiał do budowy czegoś jak "!!#", ale jak właściwie działa? jakiś czasownik?
+
||tak||ja||jes|| ||да||yes||hai||~'tak' (odpowiedź), <del>może "szesz to", może</del> zaimek oznaczający brak przeczenia ("czy tor nie gotuj" - "szesz tak" - 'Nie gotujesz?' - 'Gotuję.')
 
|-
 
|-
||li|| || || || || || ||tworzy argument dla niektórych funkcji
+
||niet||nein||net|| ||нет||no|| ||~'nie' (odpowiedź), <del>może "szesz nie to", może</del> ~="nie tak" (ale jakby są różnice, np. czasem "żad" albo "nie" jest w środku), por. "nie"
 
|-
 
|-
||uf|| || || || || || ||ostatni argument dla paru funkcji wieloargumentowych
+
||tamtak|| || || || || || ||="tam tak"="nrak 2 ."
 
|-
 
|-
||luf|| || || || || || ||(a 'lufa'?) tworzy liczby, np. "h. luf"="1 0 0 .", "1 2 h. luf"="1 2 1 0 0 ."?"1 2 0 0 ."
+
||tamniet|| || || || || || ||="tam niet"="rniet 2 ."
 
|-
 
|-
||!||!||!||!||!||!||!||argument, który zmienia funkcję w niefunkcję, prawie jak "ǂ 1 .", ale jest inteligentniejsze i (np. ?) "na !" itp. zatrzymuje "w" itp. ("w na !" to niefunkcja), "ber"="der !", "ben"="den !", "bem"="dem !"... przy czym czasem można podstawić argumenty funkcji jako, kolejno, "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "szesz ta piesk ga piesk"~="szesz ta piesk tę ga piesk ta !", "dżdży śnieg"~="ta śnieg dżdży !", a "pies dom"~="ta dom pies !" (ale co na przykład z "oj !"?)
+
||siamtak|| || || || || || ||="siam tak"="nrak 3 ."
 
|-
 
|-
!colspan=8|operatory łamiące zasady składni
+
||siamniet|| || || || || || ||="siam niet"="rniet 3 ."
 
|-
 
|-
||", MIN||", MIN||", MIN||", MIN||", МИН||", MIN||", MIN||początek cudzysłowu
+
||owamtak, wamtak|| || || || || || ||="wam tak"="nrak 4 ."
 
|-
 
|-
||', NIM||', NIM||', NIM||', NIM||', НИМ||', NIM||', NIM||koniec cudzysłowu ("NI" wykomentowuje, kiedy jest to potrzebne)
+
||owamniet, wamniet|| || || || || || ||="wam niet"="rniet 4 ."
 
|-
 
|-
||..., KROP||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||tworzy argument dla niektórych funkcji, np. "szesz ta " hacz ' jacz " kia ... coś ' znaczy", "szesz ta " em ' jacz " jes je ... li ' znaczy" (<del>ale czy to jasne, kiedy działanie się zaczyna i kończy?</del> <ins>- chyba tak</ins>, jakieś "lambda"???), mówimy o tym jako "" NI ... '" ("MIN NIKROP NIM")? (<del>a może jednak to działa jak <code>"%s"</code> w <code>printf</code> w odróżnieniu od <code>"\n"</code>?</del> <ins>- raczej w składni działa zawsze, nawet kiedy nie może się przydać</ins>)
+
||onamtak, namtak|| || || || || || ||="nam tak"="nrak 5 ."
 
|-
 
|-
||KROPA|| || || || || || ||przyjmuje argument - liczbę, która wskazuje, który argument zastępuje, np. "" je pżad si tamr KROPA 1 . KROPA 2 . KROPA 2 .'" oznacza to, co '"je pżad si tamr A B B"' (ale czy nie za dużo argumentów wymaga "NI"? Czy ""KROP NI a'", czyli '"KROP a"' nie jest zbyt pokrętne?; jak to łączyć ze zwykłym "..."?)
+
||onamniet, namniet|| || || || || || ||="nam niet"="rniet 5 ."
 
|-
 
|-
||KROPAP|| || || || || || ||? przyjmuje 2 argumenty - liczbę, która wskazuje, który argument zastępuje, i przypadek, do użycia w językach takich jak polski, np. "szesz ta poŭ ski Polska " pies KROPAP 1 . dopełniacz ' jacz poŭ pollok " tgo ... piesk ' znacz"
+
||ja||ich||mi||inyë||я||me||watashi||zob. "jor"
 
|-
 
|-
||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||wycofanie, odwołanie wypowiedzi, niedopracowane, mówimy o tym jako "" !!NI# '" ("MIN !!NI# NIM"), ewentualnie "" NI!NI!NI# '" ("MIN NI!NI!NI# NIM"), por. "wycofaj"
+
||ty||du||ci||lye||ты||thou||anata||zob. "tor"
 
|-
 
|-
||meta#|| || || || || || ||otwiera wtrącenie do "atem#", pozwala coś zredefiniować, przestawić słowa, w środku raczej całe zdanie, mówimy o tym jako "" meta NI # atem NI # '", np. "meta# siesz w naste i ta " HM NI # ' że jor że ta w przed si " HM NI # ' lub raz słowo mno słowo ɣwoś dob wątpi oznacza ta " ILI NI # ' że jor że iliż w przed to słowo w po to słowo dziej ɣwoś dob nie wie atem# sieś " pokój ILI# pokójk HM# '" ('W następującym: "HM#" oznacza, że wątpię, że słowo lub słowa przed tym "HM#" są dobrocosiowe, a "ILI#" oznacza, że nie wiem, czy słowo przed tym, czy po tym jest lepsze. "pokój ILI# pokójk HM#" ("pokój ? pokójk ?")')
+
||my||wir||ni||lve||мы||we||watashitachi?||ekskluzyw, (?)"każd nas" oznacza naprawdę 'każdego z nas', a "my" oznacza grupę, zob. "mor"
 
|-
 
|-
||atem#|| || || || || || ||zamyka "meta#"
+
||mwy||wihir||nvi||lme||мвы||wye||wareware?||inkluzyw, (?)"każd nwas" oznacza naprawdę 'każdego z „nwas”', a "mwy" oznacza grupę, zob. "mwor"
 
|-
 
|-
||pragma#|| || || || || || ||następne słowa coś określają, nie muszą trzymać się składni, zobacz odpowiednią sekcję, lepiej sprzątać (np. "pragma# lofsz 1 .", "pragma# szesz sieś") albo użyć "pragma# kasuj", zob. "opowiembajkę" z rodziną
+
||wy||ihr||ni||le||вы||ye||anatatachi?||(?)"każd was" oznacza naprawdę 'każdego z was', a "wy" oznacza grupę, zob. "wor"
|}
 
 
 
Przyimki można odwrócić (pollok "deren", espelok "oen" ~ polski 'który'). "der !" skraca się do "ber". Ogólnie w różnych wariantach polloku:
 
{| border
 
||der, ta||deren, taen, kia||ber, ba
 
 
|-
 
|-
||den, tę||denen, tęen, kę||ben, bę
+
||nas||uns||nin|| ||нас||us|| ||~='jeden (niektórzy) z nas' (ekskluzyw)
 
|-
 
|-
||dem, temu, tmu||demen, temuen, tmuen, kiemu, kmu||bem, bemu, bmu
+
||nwas||unch||nvin|| ||нвас||wyou|| ||~='jeden (niektórzy) z nas' (inkluzyw)
 
|-
 
|-
||des, tego, tgo||desen, tegoen, tgoen, kiego, kgo, chgo||bes, bego, bgo
+
||was||euch||vin|| ||вас||you|| ||~='jeden (niektórzy) z was'
 +
|-
 +
||co||was||kio|| ||что||what||nan||np. "szesz tę co ta ty żre" - 'co jesz?', zob. "cor"
 
|-
 
|-
||<del>derm, tema, tma</del>||<del>dermen, temaen, tmeen, kiema, kma</del>||<del>berm, bema, bma</del>
+
||kto||wer|| || ||кто||who|| ||=<del>"je ludź co" ?</del> "je ktodź co"
|}
 
 
 
Zdania pytające można sprowadzić do rozkazujących, a rozkazujące do oznajmujących.
 
 
 
Czasy opisowo: "w ongi" "w teraz", "w potem" (z rozmaitymi skrótami).
 
 
 
Istnieją też skróty matematyczne, np.
 
* cyfry ("jeden" ("len"), "dwa", "trzy", "cztery" ("czter"), "pięć", "sześć", "siedem" ("siedm", "siem"), "osiem" ("ośm"), "dziewięć" ("dźwięć"), "zero" ("zer") <del>''a może to jednak całe liczby, a nie funkcje''</del>
 
* kropka ("c-ip", liczba zero i podstawa dla innych liczb), przecinek ("koma", przecinek dziesiętny), lewy nawias ("wokresie", "wokres", "wokr", znak okresu)
 
* + ("dodać"?), - ("odjąć"?), * ("pomnożyć"?), / ("podzielić"?)
 
Można też budować liczby na rzeczowniku, zamiast na "c-ip" ("2 3 piesk" - 'dwadzieścia trzy psy', "2 , ( 3 tort" - '2 i jedna trzecia tortu', "0 czło" - 'zero człowieków' (ale czym to się różni od "żad czło"?))
 
 
 
"piko" ("p."), "nano" ("n."), "mikro" ("mm.", "µ"), "mili" ("m."), "centy" ("cent", "c."), "decy" ("d."), "deka" ("da."), "hekto" ("h."), "kilo" ("k."), "mega" ("M."), "giga" ("G."), "tera" (T.") to funkcje, na rzeczowniku tworzą liczby.
 
* "da. ." to dziesięć zer, "da. luf" to dziesięć
 
 
 
===pragma#===
 
 
 
{| border
 
!|pollok||deulok||espelok||quenlok||руслок||englok||niholok||opis
 
 
|-
 
|-
||lożf, lofsz|| || || || || || ||potem następuje liczba, która określa, ile argumentów uważa się za puste, jeśli nie ma ich przed "lofsz" (domyślnie 1, jak w lożbanie), np. "lofsz kup uf piesk uf"="pragma# lofsz 1 . lofsz kup uf piesk uf"="tę piesk kup", "pragma# lofsz . lofsz kup uf piesk uf pragma# lofsz 1 ."="ta piesk kup", "pragma# lofsz 2 . lofsz kup uf piesk uf lofsz piesk kup uf kotk uf"="tmu piesk kup ta piesk tmu kotk kup" (ale nieposprzątane, czyli z dokładnością do tego, że nie jest posprzątane)
+
||się||sich||si|| ||ся||self|| ||="sienr 1 ."="si coś"="sinr 1 . coś", ściśle ostatnia pełna konstrukcja, np. "ta coś oj do się idź" - 'powodowanie, że coś przemieszcza się do siebie (tego, co to powoduje)', zob. "sior" itp. (np. "ta coś siorm tę eń ubiera ubiera" - 'ubieranie na siebie ubrania')
 
|-
 
|-
||prawdą, esz, szesz|| || || || || || ||decyduje, jak należy rozumieć rzeczownik w stanie wolnym; potem następuje "szesz", "siesz", "sieś" albo "błąd" (oznacza, że rzeczowniki w stanie wolnym są niedopuszczalne); domyślne "sieś"; np. "piesk"="sieś piesk", "pragma# szesz szesz piesk"="szesz piesk" (ale nieposprzątane)
+
||wzajem|| || || || || || ||skrót od "wzaj się", por. "wzappa"
 
|-
 
|-
||loż|| || || || || || ||"pragma# loż loż" powoduje, że rzeczowniki w stanie wolnym są sklejane "loż" aż do uf (np. "pragma# loż loż ja ty widź uf ty ja słysz uf"="loż ja ty widź uf loż ty ja słysz uf"="siesz loż ja ty widź uf siesz loż ty ja słysz uf"="siesz ta ja tę ty widź siesz ta ty tę ja słysz" (coś w stylu 'Widzę cię. Słyszysz mnie.'; ale nieposprzątane)), "pragma# loż szesz" przywraca domyślne zachowanie
+
||cio|| || || || || || ||="cien coś", wspomniane ostatnio, coś między "to" a "się"
 
|-
 
|-
||kasuj|| || || || || || ||przywraca tryb domyślny wszystkiego, również opowiadania bajki i "meta#", zawsze działa
+
||takie, tkie|| || || || || || ||="tki coś", ale czy jest potrzebne?
 
|-
 
|-
||kas|| || || || || || ||jak "kasuj" z wyjątkami (np. określonymi w "meta#": "opowiembajkę ... pragma# loz loż pragma# szesz siesz ... meta# szesz żad ten ta przyszły " pragma NI # kas ' tę ów " opowiembajkę ' stan kasuj atem# pragma# kas opowiadambajkę ... opowiedziałembajkę" - Opowiadam bajkę, ustawiam skomplikowany tryb, kasują go ale nie opowiadanie bajki, przypominam, że wciąż opowiadam bajkę, a po jakimś czasie kończę. - z tym, że łatwiej wszystko skasować i wrócić do opowiadanie bajki: "opowiembajkę ... pragma# loz loż pragma# szesz siesz ... pragma# kasuj opowiembajkę ... opowiedziałembajkę")
+
||otakie, tokie|| || || || || || ||="tok coś" (?)
|}
 
 
 
==Słownictwo==
 
 
 
{| border
 
|colspan=6|coś (dowolny byt (czy coś takiego - "fik coś"))
 
 
|-
 
|-
|| ||<del>roślina</del> in coś||<del>zwierz</del> ak coś||ludź||anioł||Bóg
+
||ojtakie, tojkie|| || || || || || ||="tojk coś" (?)
 
|-
 
|-
|colspan=2|
+
||siakie, śkie|| || || || || || ||="śki coś" (?)
|colspan=4|ktoś
 
 
|-
 
|-
|colspan=3|
+
||ciakie, ćkie|| || || || || || ||="ćki coś" (?)
|colspan=3|ktodź
 
|}
 
 
 
Trzecia osoba nie jest do końca dobrze określona, w sumie można używać "ten ludź" w roli "on", "ona".
 
 
 
Smaki: ny cukier (ny cuk), ny sól, ny kwas, <del>gorzki</del> <ins>ny piołun (ny pioł)</ins>
 
 
 
Ruch: kroczy (krocz) (biegnie (bieg), maszeruje (maszeruj, marsz)), jedzie (jedź), płynie (płyń), leci (leć), pełznie (pełzń, pełź, pełza, pełz), <del>ywo woda płynie</del> ywy woda idzie (ɣwy wod idź; ''płynie jak woda, niem. fließen; rzadko potrzebne doprecyzowanie, zwykle wystarczy kontekst: "ta wod idź"; też np. o prądzie elektrycznym''), niesie (nieś; ''"szesz jor oj ta zon ja ręka pszo się nieś" - przesuwam rękę''), ślizga (ślizg; ''"ny ślizg" - śliski'')...
 
: ogólnie: idzie (idź)
 
: rekcja: ta od do przez pszo pszon (?)
 
 
 
{| border
 
! słowo !! rekcja !! uwagi
 
 
|-
 
|-
||część||ta ? (zon)||a może "hnacz zon (coś)"
+
||<del>niniejsze</del>|| || || || || || ||="niniejszy coś"
 
|-
 
|-
||czas||||jako abstrakcja, bywa też "kiedy coś" (jako 'pora'); co do 'raz', por. "tle"
+
||nine <del>nin</del>|| || || || || || ||="nin coś"
 
|-
 
|-
||sekunda, sekund||
+
||tune <del>tun</del>|| || || || || || ||="tun coś", (?) 'tym razem' ('teraz') to "w tune" (por. "uj")
 
|-
 
|-
||minuta, minut||
+
||następujące, nace, <del>nce</del>, naste, poniższe, <del>ższe</del>|| || || || || || ||="następujący coś"
 
|-
 
|-
||godzina, godzin||
+
||powyższe, wyższe, ższe, sze|| || || || || || ||="powyższy coś"
 
|-
 
|-
||doba||
+
||tu||hier|| || ||тут||here|| ||="gdzie tujter"
 
|-
 
|-
||dzień||||"szesz je ta doba część je zo doba coś je zo doba gdy coś to" a może jednak nie
+
||teraz, ter||jetzt|| || ||сейчас||now|| ||="gdy tujter"
 
|-
 
|-
||noc||||="bez dzień"
+
||ongi, ong|| || || ||раньше|| || ||="pon ter"
 
|-
 
|-
||tydzień||
+
||potem, pot|| || || ||потом|| || ||="po ter"
 
|-
 
|-
||miesiąc, msiąc||
+
||tujteraz, tujter|| || || ||здейчас|| || ||
 
|-
 
|-
||rok||
+
||<del>tam</del>||<del>dort</del>|| || ||<del>там</del>||<del>there</del>|| ||-> "gdzie to", por. 1-argumentowe "tam"
 
|-
 
|-
||wiosna, wios||
+
||oto, ot|| || || || || || ||="oten coś"
 
|-
 
|-
||lato, lat||
+
||ojto, ojt|| || || || || || ||="jont coś"
 
|-
 
|-
||jesień, jeśń, <del>jsień</del>||
+
||wszystko, wsio||alles|| || ||всё|| || ||~="każd coś" (?)
 
|-
 
|-
||zima, zim||
+
||nic||nichts|| || ||ничто||nothing|| ||="żad coś"
 
|-
 
|-
||przestrzeń, peń||||jako abstrakcja, bywa też "gdzie coś" i "przestwór"
+
||plusnic, pnic||plusnichts, pnichts|| || ||плюсничто, пничто||plusnothing, pnothing|| ||="pżad coś", np. "o pnic mów" - 'mówić o niczym'
 
|-
 
|-
||przestwór, przestw||||bardziej konkretne znaczenie polskiego 'przestrzeń', jak w 'potrzebuję przestrzeni'
+
||cóż|| || || || || || ||zastępuje "co" w mowie zależnej, np. "szesz nor że tę cóż tor żre pyta" - 'on pyta, co jesz', zob. "czor", "cóżeż", "żeż"
 
|-
 
|-
||droga||od do przez
+
||któż|| || || || || || ||zastępuje "kto" w mowie zależnej
 
|-
 
|-
||tunel||od do przez
+
||toż|| || || || || || ||zastępuje "to" w mowie zależnej, oznacza że ten, o kim się mówi, wiedział, o czym mówi, ale mówiący niekoniecznie
 
|-
 
|-
||<del>niebo, nieb</del> niebiosa, niebios||||'niebo jako stan wiecznej szczęśliwości'
+
!colspan=8|zdaniopodobne funkcje 0-argumentowe - skróty
 
|-
 
|-
||piekło||
+
||ożeto, ożto|| || || || || || ||="oże to", np. "czy ożeto" ~ 'czy gęś ma to kopnąć' por. "ożeż"
 
|-
 
|-
||czyściec||
+
||dzmyto, dzmty <del>dzymto</del>|| || || || || || ||="dzmy to"
 
|-
 
|-
||anioł||||"kia święt anioł" lub "diabeł"
+
!colspan=8|specjalne słowa
 
|-
 
|-
||diabeł||
+
||całość, cłość|| || || || || || ||'100%', o ileś razy, np. "nlet / 3 . 1. cłość dziej wysok" ("nle / 3 . cłość dziej wysok"?)-'wyższy o jedną trzecią'
 
|-
 
|-
||święty, święt||ta||"lacz święty" to 'święty (człowiek)'
+
||kroć|| || || || || || ||ileś razy, np. "nle 2 kroć dziej bez wysok" - 'dwa razy niższy'
 
|-
 
|-
||ciało, ciał||(zon)
+
||prawda|| || || || || || ||'prawda', obok <del>"fałsz"</del> <ins>"bez prawda" (czyli matematyczne przeczenie to "bez" (?, por. "ne", "nie", "bez", "żad"), ale czy inne spójniki nie głupieją)</ins> wynik "szesz" i tego, co ma "szesz" wbudowane, ale "czy szesz żad pies", czyli "czy bez prawda"
 
|-
 
|-
||dusza, dusz||(zon)
+
||jest||ist|| || ||есть||are||aru||np. "jor tę gamoń jest" - 'bycie przeze mnie gamoniem', "tnor piłka tgo Karol jest" - 'należenie piłki do Karola', "jes ... li" jest bardziej uporządkowane, ale to jest krótsze (rekcja zostaje bez zmian poza tym, że "ta" przechodzi w "tę", a "tę" nie da się wyrazić - wymaga "jes ... li")
 
|-
 
|-
||maszyna, maszyn, mszyn, machina, machin, mchin||
+
||wycofaj <del>? !!coś#</del>|| || || || || || ||materiał do budowy czegoś jak "!!#", ale jak właściwie działa? jakiś czasownik?
 
|-
 
|-
||człowiek, czło||
+
||li|| || || || || || ||tworzy argument dla niektórych funkcji
 
|-
 
|-
||gamoń, gmoń||||"szesz ja każd gmoń ludź"
+
||uf|| || || || || || ||ostatni argument dla paru funkcji wieloargumentowych
 
|-
 
|-
||król||ta
+
||luf|| || || || || || ||(a 'lufa'?) tworzy liczby, np. "h. luf"="1 0 0 .", "1 2 h. luf"="1 2 1 0 0 ."?"1 2 0 0 ."
 
|-
 
|-
||<del>książę</del> pa król||ta
+
||!||!||!||!||!||!||!||argument, który zmienia funkcję w niefunkcję, prawie jak "ǂ 1 .", ale jest inteligentniejsze i (np. ?) "na !" itp. zatrzymuje "w" itp. ("w na !" to niefunkcja), "ber"="der !", "ben"="den !", "bem"="dem !"... przy czym czasem można podstawić argumenty funkcji jako, kolejno, "ta", "tę", "tmu", "zamian", np. "szesz ta piesk ga piesk"~="szesz ta piesk tę ga piesk ta !", "dżdży śnieg"~="ta śnieg dżdży !", a "pies dom"~="ta dom pies !" (ale co na przykład z "oj !"?)
 
|-
 
|-
||<del>cesarz</del> nadr król||ta
+
!colspan=8|operatory łamiące zasady składni
 
|-
 
|-
||<del>pies</del> pies dom, piesk||
+
||", MIN||", MIN||", MIN||", MIN||", МИН||", MIN||", MIN||początek cudzysłowu
 
|-
 
|-
||<del>kot</del> <del>ak drap</del> kot dom, kotk||
+
||', NIM||', NIM||', NIM||', NIM||', НИМ||', NIM||', NIM||koniec cudzysłowu ("NI" wykomentowuje, kiedy jest to potrzebne)
 
|-
 
|-
||<del>gryzoń</del> <del>ak gryź</del> mysz coś||
+
||..., KROP||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||..., ?||tworzy argument dla niektórych funkcji, np. "szesz ta " hacz ' jacz " kia ... coś ' znaczy", "szesz ta " em ' jacz " jes je ... li ' znaczy" (<del>ale czy to jasne, kiedy działanie się zaczyna i kończy?</del> <ins>- chyba tak</ins>, jakieś "lambda"???), mówimy o tym jako "" NI ... '" ("MIN NIKROP NIM")? (<del>a może jednak to działa jak <code>"%s"</code> w <code>printf</code> w odróżnieniu od <code>"\n"</code>?</del> <ins>- raczej w składni działa zawsze, nawet kiedy nie może się przydać</ins>)
 
|-
 
|-
||<del>mysz</del> myszk||
+
||KROPA|| || || || || || ||przyjmuje argument - liczbę, która wskazuje, który argument zastępuje, np. "" je pżad si tamr KROPA 1 . KROPA 2 . KROPA 2 .'" oznacza to, co '"je pżad si tamr A B B"' (ale czy nie za dużo argumentów wymaga "NI"? Czy ""KROP NI a'", czyli '"KROP a"' nie jest zbyt pokrętne?; jak to łączyć ze zwykłym "..."?)
 
|-
 
|-
||chomik, chomk ? chom||||czy "chomk"="chom coś"
+
||KROPAP|| || || || || || ||? przyjmuje 2 argumenty - liczbę, która wskazuje, który argument zastępuje, i przypadek, do użycia w językach takich jak polski, np. "szesz ta poŭ ski Polska " pies KROPAP 1 . dopełniacz ' jacz poŭ pollok " tgo ... piesk ' znacz"
 
|-
 
|-
||szczur, <del>wlk mysz</del> wlk myszk||
+
||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||!!#||wycofanie, odwołanie wypowiedzi, niedopracowane, mówimy o tym jako "" !!NI# '" ("MIN !!NI# NIM"), ewentualnie "" NI!NI!NI# '" ("MIN NI!NI!NI# NIM"), por. "wycofaj"
 
|-
 
|-
||kapibara, kapibar ? mysz duż ? mysz bar duż ? mysz naj duż ?||
+
||meta#|| || || || || || ||otwiera wtrącenie do "atem#", pozwala coś zredefiniować, przestawić słowa, w środku raczej całe zdanie, mówimy o tym jako "" meta NI # atem NI # '", np. "meta# siesz w naste i ta " HM NI # ' że jor że ta w przed si " HM NI # ' lub raz słowo mno słowo ɣwoś dob wątpi oznacza ta " ILI NI # ' że jor że iliż w przed to słowo w po to słowo dziej ɣwoś dob nie wie atem# sieś " pokój ILI# pokójk HM# '" ('W następującym: "HM#" oznacza, że wątpię, że słowo lub słowa przed tym "HM#" są dobrocosiowe, a "ILI#" oznacza, że nie wiem, czy słowo przed tym, czy po tym jest lepsze. "pokój ILI# pokójk HM#" ("pokój ? pokójk ?")')
 
|-
 
|-
||owca, <del>owc,</del> ak wełna, ak wełn||
+
||atem#|| || || || || || ||zamyka "meta#"
 
|-
 
|-
||<del>lis</del> lis coś||||'lis'
+
||pragma#|| || || || || || ||następne słowa coś określają, nie muszą trzymać się składni, zobacz odpowiednią sekcję, lepiej sprzątać (np. "pragma# lofsz 1 .", "pragma# szesz sieś") albo użyć "pragma# kasuj", zob. "opowiembajkę" z rodziną
 
|-
 
|-
||<del>ɣwyn lis lis</del> lisk, lis ny lisk||||'lis rudy'
+
||na#|| || || || || || ||otwiera wtrącenie do "wias#", w środku raczej całe zdanie, pozwala coś dodać w środku zewnętrznego zdania
 
|-
 
|-
||wiewiórka, wiewiór ? mysz drzew ? mysz drzewk||
+
||wias#|| || || || || || ||zamyka "na#"
 +
|}
 +
 
 +
Przyimki można odwrócić (pollok "deren", espelok "oen" ~ polski 'który'). "der !" skraca się do "ber". Ogólnie w różnych wariantach polloku:
 +
{| border
 +
||der, ta||deren, taen, kia||ber, ba
 
|-
 
|-
||niedźwiedź, dźwiedź, <del>miś,</del> ak miód||||<del>podobno je miód, pszczoła bardziej pasuje do miodu</del> <ins>ale pszczoła to owad</ins>; "miś" może się do czegoś przydać
+
||den, tę||denen, tęen, ||ben,
 
|-
 
|-
||pszczoła, pczoł, <del>ak miód,</del> wŭad miód||||robi miód, por. "ak wełn"
+
||dem, temu, tmu||demen, temuen, tmuen, kiemu, kmu||bem, bemu, bmu
 
|-
 
|-
||nietoperz, toperz, toprz||
+
||des, tego, tgo||desen, tegoen, tgoen, kiego, kgo, chgo||bes, bego, bgo
 
|-
 
|-
||ryje, ryj||ta ...||
+
||<del>derm, tema, tma</del>||<del>dermen, temaen, tmeen, kiema, kma</del>||<del>berm, bema, bma</del>
 +
|}
 +
 
 +
Zdania pytające można sprowadzić do rozkazujących, a rozkazujące do oznajmujących.
 +
 
 +
Czasy opisowo: "w ongi" "w teraz", "w potem" (z rozmaitymi skrótami).
 +
 
 +
Istnieją też skróty matematyczne, np.
 +
* cyfry ("jeden" ("len"), "dwa", "trzy", "cztery" ("czter"), "pięć", "sześć", "siedem" ("siedm", "siem"), "osiem" ("ośm"), "dziewięć" ("dźwięć"), "zero" ("zer") <del>''a może to jednak całe liczby, a nie funkcje''</del>
 +
* kropka ("c-ip", liczba zero i podstawa dla innych liczb), przecinek ("koma", przecinek dziesiętny), lewy nawias ("wokresie", "wokres", "wokr", znak okresu)
 +
* + ("dodać"?), - ("odjąć"?), * ("pomnożyć"?), / ("podzielić"?)
 +
Można też budować liczby na rzeczowniku, zamiast na "c-ip" ("2 3 piesk" - 'dwadzieścia trzy psy', "2 , ( 3 tort" - '2 i jedna trzecia tortu', "0 czło" - 'zero człowieków' (ale czym to się różni od "żad czło"?))
 +
 
 +
"piko" ("p."), "nano" ("n."), "mikro" ("mm.", "µ"), "mili" ("m."), "centy" ("cent", "c."), "decy" ("d."), "deka" ("da."), "hekto" ("h."), "kilo" ("k."), "mega" ("M."), "giga" ("G."), "tera" (T.") to funkcje, na rzeczowniku tworzą liczby.
 +
* "da. ." to dziesięć zer, "da. luf" to dziesięć
 +
 
 +
===pragma#===
 +
 
 +
{| border
 +
!|pollok||deulok||espelok||quenlok||руслок||englok||niholok||opis
 
|-
 
|-
||ryjek<del>, ryj</del>, krak ryj||||
+
||lożf, lofsz|| || || || || || ||potem następuje liczba, która określa, ile argumentów uważa się za puste, jeśli nie ma ich przed "lofsz" (domyślnie 1, jak w lożbanie), np. "lofsz kup uf piesk uf"="pragma# lofsz 1 . lofsz kup uf piesk uf"="tę piesk kup", "pragma# lofsz . lofsz kup uf piesk uf pragma# lofsz 1 ."="ta piesk kup", "pragma# lofsz 2 . lofsz kup uf piesk uf lofsz piesk kup uf kotk uf"="tmu piesk kup ta piesk tmu kotk kup" (ale nieposprzątane, czyli z dokładnością do tego, że nie jest posprzątane)
 
|-
 
|-
||ryjówka, ak ryj(?)||
+
||prawdą, esz, szesz|| || || || || || ||decyduje, jak należy rozumieć rzeczownik w stanie wolnym; potem następuje "szesz", "siesz", "sieś" albo "błąd" (oznacza, że rzeczowniki w stanie wolnym są niedopuszczalne); domyślne "sieś"; np. "piesk"="sieś piesk", "pragma# szesz szesz piesk"="szesz piesk" (ale nieposprzątane)
 
|-
 
|-
||łapie, łap, zacz trzyma, zacz trzym||ta tę||
+
||loż|| || || || || || ||"pragma# loż loż" powoduje, że rzeczowniki w stanie wolnym są sklejane "loż" aż do uf (np. "pragma# loż loż ja ty widź uf ty ja słysz uf"="loż ja ty widź uf loż ty ja słysz uf"="siesz loż ja ty widź uf siesz loż ty ja słysz uf"="siesz ta ja tę ty widź siesz ta ty ja słysz" (coś w stylu 'Widzę cię. Słyszysz mnie.'; ale nieposprzątane)), "pragma# loż szesz" przywraca domyślne zachowanie
 
|-
 
|-
||ręka, ręk, ... krak łap, krak trzym, krak zacz trzym||||
+
||kasuj|| || || || || || ||przywraca tryb domyślny wszystkiego, również opowiadania bajki i "meta#", zawsze działa
 
|-
 
|-
||noga, nog, krak kroczy, krak krocz||||
+
||kas|| || || || || || ||jak "kasuj" z wyjątkami (np. określonymi w "meta#": "opowiembajkę ... pragma# loz loż pragma# szesz siesz ... meta# szesz żad ten ta przyszły " pragma NI # kas ' tę ów " opowiembajkę ' stan kasuj atem# pragma# kas opowiadambajkę ... opowiedziałembajkę" - Opowiadam bajkę, ustawiam skomplikowany tryb, kasują go ale nie opowiadanie bajki, przypominam, że wciąż opowiadam bajkę, a po jakimś czasie kończę. - z tym, że łatwiej wszystko skasować i wrócić do opowiadanie bajki: "opowiembajkę ... pragma# loz loż pragma# szesz siesz ... pragma# kasuj opowiembajkę ... opowiedziałembajkę")
 +
|}
 +
 
 +
==Słownictwo==
 +
 
 +
{| border
 +
|colspan=6|coś (dowolny byt (czy coś takiego - "fik coś"))
 
|-
 
|-
||krowa, krow, ak mleko, ak mlek||
+
|| ||<del>roślina</del> in coś||<del>zwierz</del> ak coś||ludź||anioł||Bóg
 
|-
 
|-
||<del>lew ? kot grzywa ? kot włos ?</del> lewk, kot król(?), lew król||
+
|colspan=2|
 +
|colspan=4|ktoś
 
|-
 
|-
||tygrys, tygr, kot pas(?), lew pas||
+
|colspan=3|
 +
|colspan=3|ktodź
 +
|}
 +
 
 +
Trzecia osoba nie jest do końca dobrze określona, w sumie można używać "ten ludź" w roli "on", "ona".
 +
 
 +
Smaki: ny cukier (ny cuk), ny sól, ny kwas, <del>gorzki</del> <ins>ny piołun (ny pioł)</ins>
 +
 
 +
Ruch: kroczy (krocz) (biegnie (bieg), maszeruje (maszeruj, marsz)), jedzie (jedź), płynie (płyń), leci (leć), pełznie (pełzń, pełź, pełza, pełz), <del>ywo woda płynie</del> ywy woda idzie (ɣwy wod idź; ''płynie jak woda, niem. fließen; rzadko potrzebne doprecyzowanie, zwykle wystarczy kontekst: "ta wod idź"; też np. o prądzie elektrycznym''), niesie (nieś; ''"szesz jor oj ta zon ja ręka pszo się nieś" - przesuwam rękę''), ślizga (ślizg; ''"ny ślizg" - śliski'')...
 +
: ogólnie: idzie (idź)
 +
: rekcja: ta od do przez ''(itp.)'' pszo pszon pszow
 +
 
 +
{| border
 +
! słowo !! rekcja !! uwagi
 
|-
 
|-
||gepard, kot szybk(?), lew szybk||
+
||część||ta ? (zon)||a może "hnacz zon (coś)"
 
|-
 
|-
||lampart, kot pa król(?), lew pa król, pa lewk||
+
||czas||||jako abstrakcja, bywa też "kiedy coś" (jako 'pora'); co do 'raz', por. "tle"
 
|-
 
|-
||jaguar, jagŭar, kot Ameryka(?), lew Ameryka||
+
||sekunda, sekund||
 
|-
 
|-
||koń||
+
||minuta, minut||
 
|-
 
|-
||kucyk, kuc(?), mini koń, mni koń, kuc koń(?)||
+
||godzina, godzin||
 
|-
 
|-
||kangur, gur||
+
||doba||
 
|-
 
|-
||<del>walabia</del> mini kangur, mni gur, kuc gur(?)||
+
||dzień||||"szesz je ta doba część je zo doba coś je zo doba gdy coś to" a może jednak nie
 
|-
 
|-
||<del>żaba, żab</del> żaba coś, żab coś, żabk||||'płaz bezogoniasty'
+
||noc||||="bez dzień"
 
|-
 
|-
||ropucha, ropuch, ... żab jad||
+
||tydzień||
 
|-
 
|-
||ptak, pta coś||
+
||miesiąc, msiąc||
 
|-
 
|-
||<del>ryba, ryb</del> ryba coś, ryb coś, rybk||
+
||rok||
 
|-
 
|-
||wąż||
+
||wiosna, wios||
 
|-
 
|-
||<del>mors</del> morsk||
+
||lato, lat||
 
|-
 
|-
||<del>węgorz</del> <del>ɣwy wąż ryb</del> ryb wąż||
+
||jesień, jeśń, <del>jsień</del>||
 
|-
 
|-
||<del>nosorożec</del> ak w na nos róg ? ak i nos róg||
+
||zima, zim||
 
|-
 
|-
||<del>jednorożec</del> ak raz róg||
+
||przestrzeń, peń||||jako abstrakcja, bywa też "gdzie coś" i "przestwór"
 
|-
 
|-
||drzewo, drzew ? drzewk||||czy "drzewk"="drzew coś"
+
||przestwór, przestw||||bardziej konkretne znaczenie polskiego 'przestrzeń', jak w 'potrzebuję przestrzeni'
 
|-
 
|-
||cukinia, cukiń<del>, cuk</del>||
+
||droga||od do przez
 
|-
 
|-
||ogórek, <del>ogórk,</del> ogór||
+
||tunel||od do przez
 
|-
 
|-
||jabłko, japk||||czy "jap coś" - 'owoc'
+
||<del>niebo, nieb</del> niebiosa, niebios||||'niebo jako stan wiecznej szczęśliwości'
 
|-
 
|-
||chleb||||'pieczywo'
+
||piekło||
 
|-
 
|-
||chlebk||||'chleb'
+
||czyściec||
 
|-
 
|-
||bułka, buł||
+
||anioł||||"kia święt anioł" lub "diabeł"
 
|-
 
|-
||<del>rogal</del> ɣwo księżyc buł||
+
||diabeł||
 
|-
 
|-
||mleko, mlek||ta ? (ów) ? (cod)
+
||święty, święt||ta||"lacz święty" to 'święty (człowiek)'
 
|-
 
|-
||śmietana, śmietan, śtan||?||"ciz cod krow mlek" ? "ciz ta krow mlek" ? "ta krow śtan" ? "ów krow śtan" ? ...; a gatunki?
+
||ciało, ciał||(zon)
 
|-
 
|-
||ser||?||jak "śtan"
+
||dusza, dusz||(zon)
 
|-
 
|-
||ɣwyn żółt ser||?||jak "śtan"
+
||maszyna, maszyn, mszyn, machina, machin, mchin||
 
|-
 
|-
||ɣwyn śnieg ser||?||jak "śtan"
+
||człowiek, czło||
 
|-
 
|-
||wino, won <del>win, wink, wno</del>||(ciz)||np. "ciz in won won", "ciz  śliw won", "ɣwyn krew won", "ɣwyn śnieg won"
+
||gamoń, gmoń||||"szesz ja każd gmoń ludź"
 
|-
 
|-
||in wino, in won <del>winogrono, winogron, in win, ...</del>||
+
||król||ta
 
|-
 
|-
||<del>len</del> lnu||
+
||<del>książę</del> pa król||ta
 
|-
 
|-
||kakao, kakaŭ||||'kakao (napój)'
+
||<del>cesarz</del> nadr król||ta
 
|-
 
|-
||ɣwy kakaŭ proszk||||'kakao (proszek)'
+
||<del>pies</del> pies dom, piesk||
 
|-
 
|-
||in kakaŭ||||'kakaowiec'
+
||<del>kot</del> <del>ak drap</del> kot dom, kotk||
 
|-
 
|-
||ogień, ogń||
+
||<del>gryzoń</del> <del>ak gryź</del> mysz coś||
 
|-
 
|-
||woda, wod||
+
||<del>mysz</del> myszk||
 
|-
 
|-
||ziemia, ziem||
+
||chomik, chomk ? chom||||czy "chomk"="chom coś"
 
|-
 
|-
||in ziemia, in ziem||||'ziemniak'
+
||szczur, <del>wlk mysz</del> wlk myszk||
 
|-
 
|-
||prąd||||'prąd elektryczny'
+
||kapibara, kapibar ? mysz duż ? mysz bar duż ? mysz naj duż ?||
 
|-
 
|-
||nurt||||'nurt, prąd (wody)'
+
||owca, <del>owc,</del> ak wełna, ak wełn||
 
|-
 
|-
||<del>rzecz</del> rzeczk||||'rzecz' (raczej w wąskim znaczeniu: materialna, sztuczna, nieduża)
+
||<del>lis</del> lis coś||||'lis'
 
|-
 
|-
||naczynie, naczyń||||'naczynie (kuchenne?)', co z "jca coś"
+
||<del>ɣwyn lis lis</del> lisk, lis ny lisk||||'lis rudy'
 
|-
 
|-
||pomieszczenie, pomieszczeń, pomieszcz<del>, pom</del>||||co z "rnia coś"
+
||wiewiórka, wiewiór ? mysz drzew ? mysz drzewk||
 
|-
 
|-
||pokój ? pokójk ?||ta (a może "je ta ... dom pokój"?)||'pokój (czyjś)'
+
||niedźwiedź, dźwiedź, <del>miś,</del> ak miód||||<del>podobno je miód, pszczoła bardziej pasuje do miodu</del> <ins>ale pszczoła to owad</ins>; "miś" może się do czegoś przydać
 
|-
 
|-
||pokój ? bez wojna, bez wojn||?
+
||pszczoła, pczoł, pszoł, <del>ak miód,</del> wŭad miód||||robi miód, por. "ak wełn"
 
|-
 
|-
||walczy, walcz||ta <del>tę</del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?||ktoś przeciw komuś o coś (żeby np. ustalić, jakie jest) o coś (żeby to było); bywa "ać nie", a jak wyrazić walkę o coś, żeby to mieć; dotyczy też następnych
+
||nietoperz, toperz, toprz||
 
|-
 
|-
||wojna, wojn||ta <del>tę</del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?||? 'wojna, toczyć wojnę, walczyć na wojnie', por. "świeć"
+
||ryje, ryj||ta ...||
 
|-
 
|-
||kłótnia, kłócisię, kłóci, kłóć||ta <del></del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?
+
||ryjek<del>, ryj</del>, krak ryj||||
 
|-
 
|-
||bawi, baw||ta ()||'bawi się', bez wygranych i przegranych
+
||ryjówka, ak ryj(?)||
 
|-
 
|-
||muzyka, muzyk||ta (tą)||'gra, muzykuje', np. "tą pianino muzyk"-'gra na pianinie', "acz muzyk"-'muzyk'
+
||łapie, łap, zacz trzyma, zacz trzym||ta ||czy naprawdę "zacz trzym" - łapanie rzuconej piłki albo uciekającej myszy to coś ciekawego; jak się ma do "bierz"
 
|-
 
|-
||gra||ta (przeciw) (tą)||"siesz wlu je gra coś" "siesz or je gra pasjans je gra ɣwy piłk gra je gra berek uf"
+
||ręka, ręk, ... krak łap, krak trzym, krak zacz trzym||||
 
|-
 
|-
||pasjans||ta||'gra w pasjansa'
+
||noga, nog, krak kroczy, krak krocz||||
 
|-
 
|-
||brydż||ta (przeciw)||'gra w brydża'
+
||krowa, krow, ak mleko, ak mlek||
 
|-
 
|-
||karta, kart||||'karta do gry'
+
||<del>lew ? kot grzywa ? kot włos ?</del> lewk, kot król(?), lew król||
 
|-
 
|-
||szachy, szach||ta (przeciw)||'szachy (gra)'; co z 'szach', 'mat' i 'pat'
+
||tygrys, tygr, kot pas(?), lew pas||
 
|-
 
|-
||ɣwo Japonia szach ? ɣwy Japonia szach||ta (przeciw)||'shogi, szogi, siogi, szachy japońskie'
+
||gepard, kot szybk(?), lew szybk||
 
|-
 
|-
||ɣwo Chiny szach ? ɣwy Chiny szach||ta (przeciw)||'xiangqi, sjanki, szachy chińskie'
+
||lampart, kot pa król(?), lew pa król, pa lewk||
 
|-
 
|-
||dło szach||||'bierka szachowa'
+
||jaguar, jagŭar, kot Ameryka(?), lew Ameryka||
 
|-
 
|-
||berek||ta (przeciw)
+
||koń||
 
|-
 
|-
||ɣwy piłk gra||ta (przeciw)||'gra w piłkę', czy to to samo co "tą piłk gra"
+
||kucyk, kuc(?), mini koń, mni koń, kuc koń(?)||
 
|-
 
|-
||ɣwy noga ɣwy piłk gra, ɣwy krak krocz ɣwy piłk gra ?||ta (przeciw)||'piłka nożna (gra)', a może np. "ɣwy i nog piłk gra"
+
||kangur, gur||
 
|-
 
|-
||ɣwy ręka ɣwy piłk gra, ɣwy krak trzym ɣwy piłk gra ?||ta (przeciw)||'piłka ręczna (gra)', a może np. "ɣwy i rek piłk gra"
+
||<del>walabia</del> mini kangur, mni gur, kuc gur(?)||
 
|-
 
|-
||piłka, piłk||
+
||<del>żaba, żab</del> żaba coś, żab coś, żabk||||'płaz bezogoniasty'
 
|-
 
|-
||ɣwy noga piłka, ɣwy krak krocz piłk||||'piłka nożna (przedmiot; do nogi, do gry w nogę, do gry w piłkę nożną)'
+
||ropucha, ropuch, ... żab jad||
 
|-
 
|-
||ɣwy ręka piłka, ɣwy krak trzym piłk||||'piłka ręczna (przedmiot; do gry w piłkę ręczną)'
+
||ptak, pta coś||
 
|-
 
|-
||pokona, wygra, wygr||ta tę (ąc) ?||"<del>przegra</del>" zbędne, np. "siensz ta Marek tę Damian ąc szachy wygr"-'Marek wygrał z Damianem w szachy', "siensz tę Niemcy ąc wojna wygr"-'Niemcy (państwo) przegrały wojnę.', "szesz ta kle ąc pasjans wygr jes tę pnic li"~="szesz tę pnic kle ąc pasjans wygr"-'Przeciętna wygrana w pasjansa jest z nikim.'
+
||<del>ryba, ryb</del> ryba coś, ryb coś, rybk||
 
|-
 
|-
||potyka, potyk, potknie, potkń||ta (zza) ? <del>ta przeciw</del>||ktoś o coś, np. "szesz jor zza próg potkń"<del> ? "szesz jor przeciw próg potkń"</del> - 'potykam się o próg', "szensz ta on zza martw zza próg dok potkń"<del> ? "szensz ta on zza martw przeciw próg potkń"</del> - 'ze zmartwienia potknął się o próg')
+
||wąż||
 
|-
 
|-
||klucz||ta||do czegoś
+
||<del>mors</del> morsk||
 
|-
 
|-
||katastrofa, katastrof, ktrof||
+
||<del>węgorz</del> <del>ɣwy wąż ryb</del> ryb wąż||
 
|-
 
|-
||ɣwy ktrof ogń||||'pożar'
+
||<del>nosorożec</del> ak w na nos róg ? ak i nos róg||
 
|-
 
|-
||ɣwy?ɣwo ktrof zalej||ta tę jtą ? ta tę ?||'powódź'
+
||<del>jednorożec</del> ak raz róg||
 
|-
 
|-
||sieć||
+
||drzewo, drzew ? drzewk||||czy "drzewk"="drzew coś"
 
|-
 
|-
||krata, krat||||np. metalowa
+
||cukinia, cukiń<del>, cuk</del>||
 
|-
 
|-
||ɣwoś krat, kratka, kratk ? ny krat||ta||wzór (?), przymiotnik 'kraciasty'
+
||ogórek, <del>ogórk,</del> ogór||
 
|-
 
|-
||pas||||np. skórzany
+
||jabłko, japk||||czy "jap coś" - 'owoc'
 
|-
 
|-
||pasek, pask ? ny pas||ta||wzór, por. "ɣwoś krat"
+
||chleb||||'pieczywo'
 
|-
 
|-
||skóra, skór||
+
||chlebk||||'chleb'
 
|-
 
|-
||skórka, skórk ? gby skór||||np. owocu
+
||bułka, buł||
 
|-
 
|-
||<del>tor</del> tork ?||
+
||<del>rogal</del> ɣwo księżyc buł||
 
|-
 
|-
||wór, work <del>, wor</del> ?||
+
||mleko, mlek||ta ? (ów) ? (cod)
 
|-
 
|-
||gryzie, gryź||ta
+
||śmietana, śmietan, śtan||?||"ciz cod krow mlek" ? "ciz ta krow mlek" ? "ta krow śtan" ? "ów krow śtan" ? ...; a gatunki?
 
|-
 
|-
||ɣwoś gryź||ta tę ?||'piecze, drażni (jak szampon)', "nce ɣwoś gryź" - 'gryzące, drażniące', co z miejscem
+
||masło, masł(?), masu(?)||?||jak "śtan"
 
|-
 
|-
||?nadr ɣwoś gryź||ta tę||'pali, żre (jak kwas)', "nce nadr ɣwoś gryź" - 'żrące'
+
||ser||?||jak "śtan"
 
|-
 
|-
||boli, ból||ta tę||kogo co (?)
+
||ɣwyn żółt ser||?||'ser żółty', jak "śtan"
 
|-
 
|-
||samochód, aŭto(?), aŭt(?), aŭtko, aŭtk||||konkretnie 'samochód', ogólnie (z np. poniższymi) "ark jedź"
+
||ɣwyn śnieg ser||?||'ser biały', jak "śtan"
 
|-
 
|-
||aŭtobus, bus||
+
||margaryna, margaryn, mrgrn||?||(?)
 
|-
 
|-
||<del>bus</del> busik, busk||
+
||wino, won <del>win, wink, wno</del>||(ciz)||np. "ciz in won won", "ciz  śliw won", "ɣwyn krew won", "ɣwyn śnieg won"
 
|-
 
|-
||tramwaj, tram||
+
||in wino, in won <del>winogrono, winogron, in win, ...</del>||
 
|-
 
|-
||pociąg, pciąg||
+
||<del>len</del> lnu||
 
|-
 
|-
||rower||||przykład "rka jedź"
+
||kakao, kakaŭ||||'kakao (napój)'
 
|-
 
|-
||aŭtomat||||?
+
||ɣwy kakaŭ proszk||||'kakao (proszek)'
 
|-
 
|-
||ny aŭtomat||ta||'aŭtomatyczny'
+
||in kakaŭ||||'kakaowiec'
 
|-
 
|-
||szyba, <del>szyb,</del> szybk||
+
||czekolada, czekolad, czeklad, czeko||
 
|-
 
|-
||matematyka, mat||||por. "amt"
+
||... ɣwy mlek czeko||||'czekolada mleczna'
 
|-
 
|-
||fizyka, fiz||
+
||... ɣwyn pioł czeko||||'czekolada gorzka'
 
|-
 
|-
||chemia, chem||
+
||... ɣwyn śnieg czeko||||'czekolada biała'
 
|-
 
|-
||biologia, bio||
+
||ogień, ogń||
 
|-
 
|-
||informatyka, inf (?)||
+
||woda, wod||
 
|-
 
|-
||<del>koło, koł</del> kółko, kółk||||jako figura geometryczna
+
||ziemia, ziem||
 
|-
 
|-
||kula||
+
||in ziemia, in ziem||||'ziemniak'
 
|-
 
|-
||ny kółko, ny kółk||ta||'okrągły'
+
||prąd||||'prąd elektryczny'
 
|-
 
|-
||ɣwo jedź kółk||||'koło (np. samochodu)'
+
||nurt||||'nurt, prąd (wody)'
 
|-
 
|-
||<del></del> ośka, ośk||
+
||<del>rzecz</del> rzeczk||||'rzecz' (raczej w wąskim znaczeniu: materialna, sztuczna, nieduża)
 
|-
 
|-
||numerek, nrek||||'numer'
+
||naczynie, naczyń||||'naczynie (kuchenne?)', co z "jca coś"
 
|-
 
|-
||góra, gór||||'góra (wysoko)'
+
||pomieszczenie, pomieszczeń, pomieszcz<del>, pom</del>||||co z "rnia coś"
 
|-
 
|-
||dół||||'dół (nisko)'; ="bez góra"
+
||pokój ? pokójk ?||ta (a może "je ta ... dom pokój"?)||'pokój (czyjś)'
 
|-
 
|-
||górka, górk||||'góra (w górach)'
+
||pokój ? bez wojna, bez wojn||?
 
|-
 
|-
||dołek, dołk||||'dół (wykopany)'
+
||walczy, walcz||ta <del>tę</del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?||ktoś przeciw komuś o coś (żeby np. ustalić, jakie jest) o coś (żeby to było); bywa "ać nie", a jak wyrazić walkę o coś, żeby to mieć; dotyczy też następnych
 
|-
 
|-
||prosi, proś||ta tę byż||por. "każ"
+
||wojna, wojn||ta <del></del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?||? 'wojna, toczyć wojnę, walczyć na wojnie', por. "świeć"
 
|-
 
|-
||dziękuje, dziękuj||ta tę zza
+
||kłótnia, kłócisię, kłóci, kłóć||ta <del></del> <ins>(przeciw)</ins> (zza) (ać) ?
 
|-
 
|-
||przeprasza, przeproś||ta tę zza
+
||bawi, baw||ta (tą)||'bawi się', bez wygranych i przegranych
 
|-
 
|-
||wita||ta
+
||muzyka, muzyk||ta (tą)||'gra, muzykuje', np. "tą pianino muzyk"-'gra na pianinie', "acz muzyk"-'muzyk'
 
|-
 
|-
||żegna||ta
+
||gra||ta (przeciw) (tą)||"siesz wlu je gra coś" "siesz or je gra pasjans je gra ɣwy piłk gra je gra berek uf"
 
|-
 
|-
||lubi, lubk||ta
+
||pasjans||ta||'gra w pasjansa', "szesz je pasjans tą kart gra"
 
|-
 
|-
||<del>kocha, koch</del> nadr lubk||ta
+
||brydż||ta (przeciw)||'gra w brydża'
 
|-
 
|-
||zakochany, zakch||ta tę||ktoś w kimś
+
||karta, kart||||'karta do gry'
 
|-
 
|-
||podoba, podob||ta ||komuś coś
+
||szachy, szach||ta (przeciw)||'szachy (gra)'; co z 'szach', 'mat' i 'pat'
 
|-
 
|-
||podobny, <del>podob,</del> dobny||ta ||coś do czegoś
+
||ɣwo Japonia szach ? ɣwy Japonia szach||ta (przeciw)||'shogi, szogi, siogi, szachy japońskie'
 
|-
 
|-
||zły||ta ||'ktoś jest na kogoś zły, zdenerwowany'; (?) ściśle 'zły'="bez dob"/"nie dob"
+
||ɣwo Chiny szach ? ɣwy Chiny szach||ta (przeciw)||'xiangqi, sjanki, szachy chińskie'
 
|-
 
|-
||zmysł||ta tę||ogólnie 'odczuwa jakimś zmysłem', por. "czuje", "wrażenie"
+
||dło szach||||'bierka szachowa'
 
|-
 
|-
||widzi, <del>wzrok,</del> widź||ta
+
||berek||ta (przeciw)
 
|-
 
|-
||słyszy, <del>słuch,</del> słysz||ta
+
||ɣwy piłk gra||ta (przeciw)||'gra w piłkę', czy to to samo co "tą piłk gra"
 
|-
 
|-
||dotyk, dot||ta ||'czuje dotykiem'
+
||ɣwy noga ɣwy piłk gra, ɣwy krak krocz ɣwy piłk gra ?||ta (przeciw)||'piłka nożna (gra)', a może np. "ɣwy i nog piłk gra"
 
|-
 
|-
||smak||ta ||'czuje smakiem'
+
||ɣwy ręka ɣwy piłk gra, ɣwy krak trzym ɣwy piłk gra ?||ta (przeciw)||'piłka ręczna (gra)', a może np. "ɣwy i rek piłk gra"
 
|-
 
|-
||<del>zapach,</del> węch||ta tę||'czuje węchem'
+
||piłka, piłk||
 
|-
 
|-
||żre||ta tę||"je" to coś koło "jest"
+
||ɣwy noga piłka, ɣwy krak krocz piłk||||'piłka nożna (przedmiot; do nogi, do gry w nogę, do gry w piłkę nożną)'
 
|-
 
|-
||konsumuje, konsumuj, konsum, jeść||ta tę||'je (stały pokarm)'
+
||ɣwy ręka piłka, ɣwy krak trzym piłk||||'piłka ręczna (przedmiot; do gry w piłkę ręczną)'
 
|-
 
|-
||pije, pij, ɣwy wod żre||ta tę||skrót albo ze słowotwórstwa
+
||pokona, wygra, wygr||ta tę (ąc)||"<del>przegra</del>" zbędne, np. "siensz ta Marek tę Damian ąc szachy wygr"-'Marek wygrał z Damianem w szachy', "siensz tę Niemcy ąc wojna wygr"-'Niemcy (państwo) przegrały wojnę.', "szesz ta kle ąc pasjans wygr jes tę pnic li"~="szesz tę pnic kle ąc pasjans wygr"-'Przeciętna wygrana w pasjansa jest z nikim.'
 
|-
 
|-
||posiłek, psiłek, psił||ta tę||"eń psił" to 'posiłek (pokarm przeznaczony na posiłek)', w odróżnieniu od ogólnego "eń żre"
+
||przemoc||ta (? (przeciw)) ((je) ? ((ąc)))
 
|-
 
|-
||śniadanie, śniada, śnia||ta ||
+
||potyka, potyk, potknie, potkń||ta (zza) ? <del>ta przeciw</del>||ktoś o coś, np. "szesz jor zza próg potkń"<del> ? "szesz jor przeciw próg potkń"</del> - 'potykam się o próg', "szensz ta on zza martw zza próg dok potkń"<del> ? "szensz ta on zza martw przeciw próg potkń"</del> - 'ze zmartwienia potknął się o próg')
 
|-
 
|-
||obiad||ta ||'obiad jako spożywanie na śniadanie, obiadanie', "szesz je żre obiad", "szesz tę co ten obiad"~="szesz je co ten eń obiad" (ale to drugie nawet nie mówi, że "eń obiad" ('obiad jako pokarm') będzie zjedzone) ~ 'Co jest na obiad?' (analogicznie inne posiłki i samo "psił")
+
||klucz||ta||do czegoś
 
|-
 
|-
||kolacja, klacja, klac||ta tę||
+
||katastrofa, katastrof, ktrof||
 
|-
 
|-
||obraz, obr||ta||'obraz, wyobrażenie (czegoś)'
+
||ɣwy ktrof ogń||||'pożar'
 
|-
 
|-
||maluje, maluj||ta tę ?||ktoś coś ? ale co to znaczy? można malować ścianę, obraz albo słońce na obrazie, można też zamalować płótno
+
||ɣwy?ɣwo ktrof zalej||ta tę jtą ? ta tę ?||'powódź'
 
|-
 
|-
||rysuje, rysuj, rys||ta tę ?||z uwagami z grubsza jak wyżej dodać stosunek do rys i rysowania samochodu przez wandala
+
||sieć||
 
|-
 
|-
||fotografia, fotka, foto||ta (de)||? "oj foto" to 'fotografować'
+
||krata, krat||||np. metalowa
 
|-
 
|-
||kryje, kryj||ta ||?
+
||ɣwoś krat, kratka, kratk ? ny krat||ta||wzór (?), przymiotnik 'kraciasty'
 
|-
 
|-
||ące kryje, nce kryj||ta||'skryty, skłonny do sekretów', por. "nce tę ... kryj", ?
+
||pas||||np. skórzany
 
|-
 
|-
||ny kryje, ny kryj||ta||'skryty, skrycie, po kryjomu'
+
||pasek, pask ? ny pas||ta||wzór, por. "ɣwoś krat"
 
|-
 
|-
||pomoc, pomaga, pomóż, pom||ta tę <del>byż</del> ać ?||ktoś komuś w czymś
+
||skóra, skór||
 
|-
 
|-
||każe, każ||ta tę byż||ktoś komuś coś, por. "proś"
+
||skórka, skórk ? kby skór||||np. owocu
 
|-
 
|-
||<del>karze, karz</del> kara, kar||ta tę zza (?) (je)||czy "tę ja kar" to i 'kara dla mnie', i 'karanie mnie'? czy "zza" pasuje?
+
||<del>tor</del> tork||
 
|-
 
|-
||radzi, radź||ta tę tmu o byż ?
+
||wór, work <del>, wor</del> ?||
 
|-
 
|-
||rodzisię (?), rodzi, rodź||ta ? ta tę
+
||gryzie, gryź||ta tę
 
|-
 
|-
||posiada ? bgo||ta tę||? "jest tgo ... li", "bgo" samo z siebie tak działa
+
||ɣwoś gryź||ta tę ?||'piecze, drażni (jak szampon)', "nce ɣwoś gryź" - 'gryzące, drażniące', co z miejscem
 
|-
 
|-
||ubiera||ta tmu tę||"ta ... tę ... tmu ... ubiera" to skrót od "ta ... oj zacz ta ... jes w ubr ... li"
+
||?nadr ɣwoś gryź||ta tę||'pali, żre (jak kwas)', "nce nadr ɣwoś gryź" - 'żrące'
 
|-
 
|-
||ucieka, uciek||ta tę od do przez pszo pszon (?)||ktoś komuś ...
+
||boli, ból||ta tę||kogo co (?)
 
|-
 
|-
||<del>goni, goń</del> bez ucieka, bez uciek||ta tę od do przez pszo pszon (?)||ktoś kogoś ...
+
||samochód, aŭto(?), aŭt(?), aŭtko, aŭtk||||konkretnie 'samochód', ogólnie (z np. poniższymi) "ark jedź"
 
|-
 
|-
||ładny, ład||ta||"bez ład" to 'brzydki', "bar ład" - 'piękny'
+
||aŭtobus, bus||
 
|-
 
|-
||śliczny, ślicz||ta||'śliczny, uroczy, słodki'
+
||<del>bus</del> busik, busk||
 
|-
 
|-
||<del>czarny</del> ny węgiel, ny węg||ta
+
||tramwaj, tram||
 
|-
 
|-
||<del>biały</del> ny śnieg||ta
+
||pociąg, pciąg||
 
|-
 
|-
||<del>czerwony</del> ny krew||ta
+
||rower||||przykład "rka jedź"
 
|-
 
|-
||<del>zielony</del> ny trawa, ny traw||ta
+
||aŭtomat||||?
 
|-
 
|-
||<del>niebieski</del> ny niebo, ny nieb||ta
+
||ny aŭtomat||ta||'aŭtomatyczny'
 
|-
 
|-
||<del>żółty</del> ny żółtko, ny żółt||ta
+
||szyba, <del>szyb,</del> szybk||
 
|-
 
|-
||brązowy ? ny brąz||ta
+
||matematyka, mat||||por. "amt"
 
|-
 
|-
||<del>szary, szar</del> ny mysz||ta
+
||fizyka, fiz||
 
|-
 
|-
||<del>fioletowy</del> ny fiołek, ny fioł||ta
+
||chemia, chem||
 
|-
 
|-
||różowy||ta
+
||biologia, bio||
 
|-
 
|-
||<del>pomarańczowy</del> ny pomarańcza, ny pomarańcz<del>, ny pom</del>||ta
+
||informatyka, inf (?)||
 
|-
 
|-
||<del>rudy</del> ny lisk, ny lis coś||ta
+
||<del>koło, koł</del> kółko, kółk||||jako figura geometryczna
 
|-
 
|-
||kolor||ta||'kolor, coś ma kolor', np. "je kolor ny śnieg"
+
||kula||
 
|-
 
|-
||ny kolor||ta||'kolorowy'
+
||ny kółko, ny kółk||ta||'okrągły'
 
|-
 
|-
||<del>ny biały</del> ny ny śnieg <del>? pa ny śnieg</del>||ta||'jasny (kolor)'
+
||ɣwo jedź kółk||||'koło (np. samochodu)'
 
|-
 
|-
||<del>bez ny biały</del> bez ny ny śnieg <del>? bez pa ny śnieg ?</del> <del>ny czarny</del> ... '''ny ny węg''' <del>? pa ny węg</del>||ta||'ciemny (kolor)'
+
||<del></del> ośka, ośk||
 
|-
 
|-
||<del>pa biały</del> pa ny śnieg||ta||'białawy'
+
||numerek, nrek||||'numer'
 
|-
 
|-
||<del>pa czarny</del> pa ny węg||ta||'czerniawy'
+
||góra, gór||||'góra (wysoko)'
 
|-
 
|-
||świat||||?
+
||dół||||'dół (nisko)'; ="bez góra"
 
|-
 
|-
||światło, światł, świeć||ta||'świecić, światło czegoś' (a może trzeba odróżnić 'światło' od 'świecenia'?), por. "wojn"
+
||górka, górk||||'góra (w górach)'
 
|-
 
|-
||ny światło, ny światł, ny świeć||ta||'jasny, oświetlony' ('mocno świecący' to "bar świeć")
+
||dołek, dołk||||'dół (wykopany)'
 
|-
 
|-
||... bez ny świeć||ta||'ciemny, nieoświetlony' ('słabo świecący' to chyba "bez ber świeć")
+
||prosi, proś||ta tę byż||por. "każ"
 
|-
 
|-
||... ɣwon krew świeć||||'światło czerwone (uliczne)'
+
||dziękuje, dziękuj||ta tę zza
 
|-
 
|-
||... ɣwon traw świeć||||'światło zielone (uliczne)'
+
||przeprasza, przeproś||ta tę zza
 
|-
 
|-
||... ɣwon żółt świeć||||'światło żółte (uliczne)'
+
||wita||ta tę
 
|-
 
|-
||dobry, dob||ta||'zły' - "bez dobry"
+
||żegna||ta
 
|-
 
|-
||duży, duż||ta||'mały' - "bez duży", zob. "mały"
+
||lubi, lubk||ta
 
|-
 
|-
||długi, dług||ta||'krótki' - "bez długi"
+
||<del>kocha, koch</del> nadr lubk||ta
 
|-
 
|-
||wysoki, wysok||ta||'niski' - "bez wysoki"
+
||zakochany, zakch||ta ||ktoś w kimś
 
|-
 
|-
||ciężki, cięż||ta||'lekki' - "bez ciężki"
+
||podoba, podob||ta ||komuś coś
 
|-
 
|-
||daleki, dalek, dlek||ta||'bliski' - "bez daleki", zob. "dko", "blisk"
+
||podobny, <del>podob,</del> dobny||ta ||coś do czegoś
 
|-
 
|-
||ciepły, ciep||ta||'zimny' - "bez ciepły"
+
||zły||ta ||'ktoś jest na kogoś zły, zdenerwowany'; (?) ściśle 'zły'="bez dob"/"nie dob"
 
|-
 
|-
||szybki, <del>szybk,</del> szyb||ta||np. iść, raczej jako przysłówek; 'wolny, powolny' - "bez szybki"
+
||zmysł||ta ||ogólnie 'odczuwa jakimś zmysłem', por. "czuje", "wrażenie"
 
|-
 
|-
||ny szybki, <del>ny szybk,</del> ny szyb||ta||np. człowiek; 'wolny, powolny' - "bez ny szybki"
+
||widzi, <del>wzrok,</del> widź||ta
 
|-
 
|-
||wolny||ta ...||'wolny, swobodny'
+
||słyszy, <del>słuch,</del> słysz||ta
 
|-
 
|-
||zdrowy, zdrow||ta||sam zdrowy, człowiek czy zwierzę; 'chory' - "bez zdrowy"
+
||dotyk, dot||ta ||'czuje dotykiem'
 
|-
 
|-
||ny zdrowy, ny zdrow||ta||np. jedzenie
+
||smak||ta ||'czuje smakiem'
 
|-
 
|-
||dzdrow <del>? całość</del>||ta||'cały, nie w kawałkach'
+
||<del>zapach,</del> węch||ta ||'czuje węchem'
 
|-
 
|-
||szalony, szalon||ta||'szalony, szaleć'
+
||żre||ta ||"je" to coś koło "jest"
 
|-
 
|-
||młody, młod||ta||'młody', 'nowy (niedawno wyprodukowany)'; 'stary' to "bez młody" albo "bez nowy", zależnie od dokładnego znaczenia
+
||konsumuje, konsumuj, konsum, jeść||ta ||'je (stały pokarm)'
 
|-
 
|-
||nowy, now||ta?||raczej z "kna"; 'nowy' jak 'Nowy eksponat w muzeum to najstarsza na świecie książka' - "szesz je ten kna now w muzeum eksponat najz bez młod książk", 'Nasza nowa sprzątaczka jest starsza niż stara' - "szesz ta ten kna now ka acz dla my sprząta niż kna bez now an bez młod"; 'stary' to "bez młody" albo "bez nowy", zależnie od dokładnego znaczenia
+
||pije, pij, ɣwy wod żre||ta ||skrót albo ze słowotwórstwa
 
|-
 
|-
||nowina, nowin||?||zaskakuje kogo? a może "je że to wie kna now jor wie"
+
||posiłek, psiłek, psił||ta tę||"eń psił" to 'posiłek (pokarm przeznaczony na posiłek)', w odróżnieniu od ogólnego "eń żre"
 
|-
 
|-
||wiadomość||?||'przekazywanie wiadomości' ?
+
||śniadanie, śniada, śnia||ta tę||
 
|-
 
|-
||nowość||?||dla kogo, czy nie wystarczy "hacz now" (ale miało być z "kna")
+
||obiad||ta tę||'obiad jako spożywanie na śniadanie, obiadanie', "szesz je żre obiad", "szesz tę co ten obiad"~="szesz je co ten eń obiad" (ale to drugie nawet nie mówi, że "eń obiad" ('obiad jako pokarm') będzie zjedzone) ~ 'Co jest na obiad?' (analogicznie inne posiłki i samo "psił")
 
|-
 
|-
||specjalny||ta?||?
+
||kolacja, klacja, klac||ta ||
 
|-
 
|-
||stoi, stój||ta||kiedy nie "bez idź"
+
||obraz, obr||ta||'obraz, wyobrażenie (czegoś)'
 
|-
 
|-
||siedzi, siedź||ta
+
||maluje, maluj||ta tę ?||ktoś coś ? ale co to znaczy? można malować ścianę, obraz albo słońce na obrazie, można też zamalować płótno
 
|-
 
|-
||leży, leż||ta
+
||rysuje, rysuj, rys||ta tę ?||z uwagami z grubsza jak wyżej dodać stosunek do rys i rysowania samochodu przez wandala
 
|-
 
|-
||<del>trwa</del>||ta||zbędne, jest np. "szersz mecz" - 'Trwa mecz.', "szensz w gdy to mecz" - 'Wtedy trwał mecz.', "w gdy mecz" - 'w czasie (trwania) meczu'; zob. "skutektrwa"="trwa"
+
||fotografia, fotka, foto||ta (de)||? "oj foto" to 'fotografować'
 
|-
 
|-
||<del>szczeka, szczek</del> <del>ga pies</del> ga pies dom, ga piesk||ta
+
||kryje, kryj||ta tę||?
 
|-
 
|-
||<del>miaŭczy, miaŭcz</del> <del>ga kot</del> <del>ga ak drap</del> ga kot dom, ga kotk||ta
+
||ące kryje, nce kryj||ta||'skryty, skłonny do sekretów', por. "nce tę ... kryj", ?
 
|-
 
|-
||wina, winny, winka, wink<del>, win</del>||ta ||'ktoś jest czemuś winny', "szesz tor dorn wink"~="szesz dorj heń tor wink"~="szesz zwin ty to" ~ 'jesteś temu winny'~='to twoja wina'~='to jest twoją winą'~='to przez ciebie', por. "dłuż", "win", "won"
+
||ny kryje, ny kryj||ta||'skryty, skrycie, po kryjomu'
 
|-
 
|-
||wolne||ta||'ktoś ma wolne, czyjś wolny czas' ?
+
||pomoc, pomaga, pomóż, pom||ta tę <del>byż</del> ać ?||ktoś komuś w czymś
 
|-
 
|-
||zależy||ta tę||coś od czegoś
+
||każe, każ||ta tę byż||ktoś komuś coś, por. "proś"
 
|-
 
|-
||chce||ta byż <del>ta że</del> ? ta tę||<del>"że ... chce" = (?) "tę fakt ... chce", ale co z "mów"</del> Czasami 'chcę czegoś' znaczy, że 'chcę, żeby tak było', ale czasami że 'chcę, żeby to było moje' - "jor byż jorf/jors to chce" - nie należy tego jakoś skrócić?
+
||<del>karze, karz</del> kara, kar||ta tę zza (?) (je)||czy "tę ja kar" to i 'kara dla mnie', i 'karanie mnie'? czy "zza" pasuje?
 
|-
 
|-
||zależym||<del>ta tę ? ta że</del> ta byż||'komuś na czymś zależy'
+
||radzi, radź||ta tę tmu o byż ?
 
|-
 
|-
||próbuje, próbuj, prób||ta tę||np. "szensz nor tę gotuj prób" - 'Próbował gotować.'
+
||rodzisię (?), rodzi, rodź||ta ? ta tę
 
|-
 
|-
||bróbuje, bróbuj, brób||ta tę||'bezskutecznie próbować'
+
||posiada ? bgo||ta tę||? "jest tgo ... li", "bgo" samo z siebie tak działa
 
|-
 
|-
||nadzieja, nadź||ta że
+
||ubiera||ta tmu tę||"ta ... tę ... tmu ... ubiera" to skrót od "ta ... oj zacz ta ... jes w ubr ... li"
 
|-
 
|-
||zakład<del>, zakłada, stawia</del>||ta tę tmu zamian że ? ta tę (?) że||'ktoś coś przeciw czyjemuś czemuś że coś ''('na kogoś' z grubsza "że ta ... wygra", chyba że chodzi o 'stawianie, że coś będzie', czyli po prostu "że")'' stawia' ? jak "je zakład umowa"
+
||<del>ucieka, uciek</del> bez goni, bez goń||ta tę od do przez pszo pszon pszow||ktoś komuś ...
 
|-
 
|-
||umowa||ta tę (?) że||kogoś (z kimś'', czy dawać dwie osoby pod "ta"?'') że
+
||goni, goń <del>bez ucieka, bez uciek</del>||ta tę od do przez pszo pszon pszow||ktoś kogoś ...
 
|-
 
|-
||macha, mach||ta ||np. "tor tę tonz ręka macha"
+
||ładny, ład||ta||"bez ład" to 'brzydki', "bar ład" - 'piękny'
 
|-
 
|-
||trzyma, trzym||ta
+
||śliczny, ślicz||ta||'śliczny, uroczy, słodki'
 
|-
 
|-
||łapie, łap||ta tę||chyba raczej "zacz trzym", chociaż przynajmniej łapanie rzuconej piłki albo myszy to coś ciekawego; jak się ma do "bierz"
+
||<del>czarny</del> ny węgiel, ny węg||ta
 
|-
 
|-
||daje, daj||ta tę tmu||"<del>dostaje</del>" zbędne
+
||<del>biały</del> ny śnieg||ta
 
|-
 
|-
||prezentuje, prezentuj, prezent||ta tę tmu||"eń prezent" to 'prezent'
+
||<del>czerwony</del> ny krew||ta
 
|-
 
|-
||bierze, bierz||ta tę tmu||ktoś coś od kogoś (a skądś?); jak się ma do "przyjm" i "łap"?
+
||<del>zielony</del> ny trawa, ny traw||ta
 
|-
 
|-
||przyjmuje, przyjmuj, przyjm||ta tę tmu||ktoś coś od kogoś; a może "bierz"?
+
||<del>niebieski</del> ny niebo, ny nieb||ta
 
|-
 
|-
||kradnie, kradź||ta tę tmu
+
||<del>żółty</del> ny żółtko, ny żółt||ta
 
|-
 
|-
||<del>dług</del> dłużny, dłuż||ta tę tmu||'(ktoś coś komuś) jest winny/dłużny', por. "wink"
+
||brązowy ? ny brąz||ta
 
|-
 
|-
||kupuje, kup||ta tę tmu zamian||ktoś coś od kogoś za coś; "<del>sprzedaje</del>" zbędne; to symetryczne (można kupować pieniądze za towar), czy nie?; można rozbić na przekazanie towaru, przekazanie opłaty i umowę, ale co z tego wynika?; co z usługami?; por. "płać"
+
||<del>szary, szar</del> ny mysz||ta
 
|-
 
|-
||płaci, płać||ta tę tmu zamian||ktoś coś komuś za coś; a co z czasem (z góry, z dołu) i zamianą/barterem? czy to będą jedyne różnice w stosunku do "kup"? jak opisać sprzedaż na kredyt i po przedpłacie; a spłacanie długów?
+
||<del>fioletowy</del> ny fiołek, ny fioł||ta
 
|-
 
|-
||uczy, ucz||ta tę tmu||ktoś o czymś kogoś, ? "ta ... oj o ... ta ... ej wie" czy jakoś tak
+
||różowy||ta
 
|-
 
|-
||oddziela, oddziel||ta tę tmu ? ta tę od ? ta tę||"tę śtan tmu mlek oddziel"?"tę śtan od mlek oddziel"?"tę i śtan mlek oddziel"
+
||<del>pomarańczowy</del> ny pomarańcza, ny pomarańcz<del>, ny pom</del>||ta
 
|-
 
|-
||kroi, krój||ta tę (wę) (?)
+
||<del>rudy</del> ny lisk, ny lis coś||ta
 
|-
 
|-
||odkrawa, odkrój||ta tę tmu ? ta tę od ? ta tę||'oddziela krojąc' (por.)
+
||kolor||ta||'kolor, coś ma kolor', np. "je kolor ny śnieg"
 
|-
 
|-
||skrawa, skrój||ta tę tmu||'odkrawa po plasterku', tego chyba nie da się wyrazić innym sposobem
+
||ny kolor||ta||'kolorowy'
 
|-
 
|-
||smaruje, smaruj||<del>ta tmu tę ?</del> ta tę jtą
+
||<del>ny biały</del> ny ny śnieg <del>? pa ny śnieg</del>||ta||'jasny (kolor)'
 
|-
 
|-
||zalewa, zalej||ta tę jtą ? ta tę||"ta Ania tę japk jtą wod zalej" czy "ta Ania oj ta wod tę japk zalej"
+
||<del>bez ny biały</del> bez ny ny śnieg <del>? bez pa ny śnieg ?</del> <del>ny czarny</del> ... '''ny ny węg''' <del>? pa ny węg</del>||ta||'ciemny (kolor)'
 
|-
 
|-
||huśtasię, huśta, huśt||ta (?)||"ta X oj ta Y huśt"-'X huśta Y'
+
||<del>pa biały</del> pa ny śnieg||ta||'białawy'
 
|-
 
|-
||... dło huśt||||'huśtawka'
+
||<del>pa czarny</del> pa ny węg||ta||'czerniawy'
 
|-
 
|-
||nazywa, nazwie ?||ta tę tmu||ktoś jakoś kogoś, np. "ta on tmu ja tę " Łukasz ' nazywa"="nor jorm tę " Łukasz ' nazwie" ? a może "nor oj je jor imię " Łukasz '" ? jak rozróżnić 'nazywać/wołać' i 'nadawać imię/nazwę'
+
||świat||||?
 
|-
 
|-
||kojarzy, kojarz||ta tę tmu||ktoś z czymś coś
+
||światło, światł, świeć||ta||'świecić, światło czegoś' (a może trzeba odróżnić 'światło' od 'świecenia'?), por. "wojn"
 
|-
 
|-
||mówi, mów||ta tę tmu o że||ogólnie
+
||ny światło, ny światł, ny świeć||ta||'jasny, oświetlony' ('mocno świecący' to "bar świeć")
 
|-
 
|-
||rzecze, rzecz||ta tę tmu o że
+
||... bez ny świeć||ta||'ciemny, nieoświetlony' ('słabo świecący' to chyba "bez ber świeć")
 
|-
 
|-
||krzyczy, krzycz||ta tę tmu o że
+
||... ɣwon krew świeć||||'światło czerwone (uliczne)'
 
|-
 
|-
||szepce, szepcz, szepc||ta tę tmu o że
+
||... ɣwon traw świeć||||'światło zielone (uliczne)'
 
|-
 
|-
||śpiewa, śpiew||ta tę tmu o że||"eń śpiew" to 'piosenka'
+
||... ɣwon żółt świeć||||'światło żółte (uliczne)'
 
|-
 
|-
||pisze, pisz||ta tę tmu o że
+
||dobry, dob||ta||'zły' - "bez dobry"
 
|-
 
|-
||myśli, myśl||ta tę o że||konkretna sformułowana myśl
+
||duży, duż||ta||'mały' - "bez duży", zob. "mały"
 
|-
 
|-
||rozsądny, rozsądek, rozsąd ? ny rozmyśl||ta
+
||długi, dług||ta||(dosłownie, por. "dutrwał"); 'krótki' - "bez długi"
 
|-
 
|-
||uważa, uważ||ta tę o że||'myśli, uważa, sądzi' (większej pewności nie ma) (?)
+
||długotrwały, długotrwał, dutrwał||ta||'długo trwający'; 'krótkotrwały' - "bez dutrwał"
 
|-
 
|-
||ny uważa, ny uważ||ta||'pewny, przekonany, zdecydowany (mniej lub bardziej)' (?)
+
||wysoki, wysok||ta||'niski' - "bez wysoki"
 
|-
 
|-
||przypuszcza, przypuść||ta tę o że||a może "że chba ... uważa" zamiast "że ... przypuść"
+
||ciężki, cięż||ta||'lekki' - "bez ciężki"
 
|-
 
|-
||czuje, czuj||ta tę o że||'czuje (że coś jest prawdziwe)'
+
||daleki, dalek, dlek||ta||'bliski' - "bez daleki", zob. "dko", "blisk"
 
|-
 
|-
||wrażenie, wrażeń||ta tę o że||'ma wrażenie, że jakoś jest', np. "szesz jor że jo <del>zimny</del> bez ciep wrażeń" - 'mam wrażenie, że jest zimno, zimno mi' (por. "szesz mi ja bez ciep") (?)
+
||ciepły, ciep||ta||'zimny' - "bez ciepły"
 
|-
 
|-
||rozmyśla, rozmyśl||ta o
+
||szybki, <del>szybk,</del> szyb||ta||np. iść, raczej jako przysłówek; 'wolny, powolny' - "bez szybki"
 
|-
 
|-
||odpowiada, odp||ta tę o że tmu zamian||ktoś coś o czymś że coś komuś na coś
+
||ny szybki, <del>ny szybk,</del> ny szyb||ta||np. człowiek; 'wolny, powolny' - "bez ny szybki"
 
|-
 
|-
||słowo, słow||o że(?)
+
||wolny||ta ...||'wolny, swobodny'
 
|-
 
|-
||zdanie, zdań||o że(?)
+
||zdrowy, zdrow||ta||sam zdrowy, człowiek czy zwierzę; 'chory' - "bez zdrowy"
 
|-
 
|-
||tłumaczy, tłumacz, tłumcz||ta (tę tmu o że ?) poŭd dŭop||"acz tłumacz" - 'tłumacz'
+
||ny zdrowy, ny zdrow||ta||np. jedzenie
 
|-
 
|-
||<del>język</del> <ins>ski coś</ins>||ta||czyjś, 'język (mowa)'
+
||dzdrow <del>? całość</del>||ta||'cały, nie w kawałkach'
 
|-
 
|-
||ozór||(zon)||'język (część ciała)'
+
||szalony, szalon||ta||'szalony, szaleć'
 
|-
 
|-
||znaczy, znacz||ta||'znaczenie'
+
||młody, młod||ta||'młody', 'nowy (niedawno wyprodukowany)'; 'stary' to "bez młody" albo "bez nowy", zależnie od dokładnego znaczenia
 
|-
 
|-
||pamięta, pamięć||ta tę o że
+
||nowy, now||ta?||raczej z "kna"; 'nowy' jak 'Nowy eksponat w muzeum to najstarsza na świecie książka' - "szesz je ten kna now w muzeum eksponat najz bez młod książk", 'Nasza nowa sprzątaczka jest starsza niż stara' - "szesz tnor kna now ka acz dla my sprząta niż kna bez now an bez młod"; 'stary' to "bez młody" albo "bez nowy", zależnie od dokładnego znaczenia; por. "jkna"
 
|-
 
|-
||zapamięta||ta tę o że
+
||nowina, nowin||?||zaskakuje kogo? a może "je że to wie kna now jor wie"
 
|-
 
|-
||przypomni||ta tę o że
+
||wiadomość||?||'przekazywanie wiadomości' ?
 
|-
 
|-
||zapomni||ta tę o że
+
||nowość||?||dla kogo, czy nie wystarczy "hacz now" (ale miało być z "kna")
 
|-
 
|-
||problem||ta (ów) (je) (?)||'czyj'
+
||specjalny||ta?||?
 
|-
 
|-
||błąd||ta (je) (?)||'czyj', np. "je nie gotuj jor błąd" - 'mój błąd polegający na niegotowaniu' (?) (pomijając inne problemy, czy "nie" można tak używać), por. "pragma# szesz błąd"
+
||stoi, stój||ta||kiedy nie "bez idź"
 
|-
 
|-
||pracuje, pracuj, praca, prac||ta (ów)||(?) ktoś nad czymś/czyjaś nad czymś
+
||siedzi, siedź||ta
 
|-
 
|-
||... ny prac||ta||'pracowity'
+
||leży, leż||ta
 
|-
 
|-
||<del>leniwy, leniw<del>, leń</del></del> ... bez ny prac||ta||'leniwy'
+
||<del>trwa</del>||ta||zbędne, jest np. "szersz mecz" - 'Trwa mecz.', "szensz w gdy to mecz" - 'Wtedy trwał mecz.', "w gdy mecz" - 'w czasie (trwania) meczu'; zob. "skutektrwa"="trwa"
 
|-
 
|-
||... acz bez ny prac||||'leń'
+
||<del>szczeka, szczek</del> <del>ga pies</del> ga pies dom, ga piesk||ta
 
|-
 
|-
||... ak bez ny prac||||'leniwiec'
+
||<del>miaŭczy, miaŭcz</del> <del>ga kot</del> <del>ga ak drap</del> ga kot dom, ga kotk||ta
 
|-
 
|-
||mama, mam||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'rodzic czyli ojciec lub matka'
+
||wina, winny, winka, wink<del>, win</del>||ta ||'ktoś jest czemuś winny', "szesz tor dorn wink"~="szesz dorj heń tor wink"~="szesz zwin ty to" ~ 'jesteś temu winny'~='to twoja wina'~='to jest twoją winą'~='to przez ciebie', por. "dłuż", "win", "won"
 
|-
 
|-
||syn||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'dziecko jako syn lub córka'
+
||wolne||ta||'ktoś ma wolne, czyjś wolny czas' ?
 
|-
 
|-
||brat||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'brat lub siostra'
+
||zależy||ta ||coś od czegoś
 
|-
 
|-
||mąż||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'mąż lub żona'
+
||chce||ta byż <del>ta że</del> ? ta tę||<del>"że ... chce" = (?) "tę fakt ... chce", ale co z "mów"</del> Czasami 'chcę czegoś' znaczy, że 'chcę, żeby tak było', ale czasami że 'chcę, żeby to było moje' - "jor byż jorw/jors to chce" - nie należy tego jakoś skrócić?
 
|-
 
|-
||przyjaciel||<del>tma</del> <ins>ta</ins>
+
||zależym||<del>ta tę ? ta że</del> ta byż||'komuś na czymś zależy'
 
|-
 
|-
||dumny||ta||takie uczucia często z "zza", a może jednak "ta ... ... dumny" zamiast "ta ... zza ... dumny"
+
||próbuje, próbuj, prób||ta ||np. "szensz nor gotuj prób" - 'Próbował gotować.'
 
|-
 
|-
||szczęśliwy, szczęśliw, szczęście, szczęść||ta
+
||bróbuje, bróbuj, brób||ta tę||'bezskutecznie próbować', ="bnie próbuj"
 
|-
 
|-
||fart, bez pech||ta||'szczęście (przeciwieństwo pecha)'
+
||nadzieja, nadź||ta że||~="jes i ta li byż bli że ! chce ta li że bli że ! przypuść" (?)
 
|-
 
|-
||pech, bez fart||ta
+
||zakład<del>, zakłada, stawia</del>||ta tę tmu zamian że ? ta tę (?) że||'ktoś coś przeciw czyjemuś czemuś że coś ''('na kogoś' z grubsza "że ta ... wygra", chyba że chodzi o 'stawianie, że coś będzie', czyli po prostu "że")'' stawia' ? jak "je zakład umowa"
 
|-
 
|-
||uśmiechasię, uśmiech||ta
+
||umowa||ta tę (?) że||kogoś (z kimś'', czy dawać dwie osoby pod "ta"?'') że
 
|-
 
|-
||płacze, płacz||ta
+
||macha, mach||ta tę||np. "tor tę tonz ręka macha"
 
|-
 
|-
||wesoły, wesoł, wesół||ta
+
||trzyma, trzym||ta tę||por. "łap"
 
|-
 
|-
||smutny, smutek, bez wesoły, bez wesoł, bez wesół||ta
+
||rzuć||ta tę tmu||'ktoś coś w kogoś rzuca'
 
|-
 
|-
||nuda||ta
+
||drzuć||ta tę tmu||'ktoś coś komuś rzuca', ~="je rzuć daj"
 
|-
 
|-
||martwisię, martwi, martw||ta||'martwy' to "bez żyj"
+
||daje, daj, da||ta tę tmu||"<del>dostaje</del>" zbędne
 
|-
 
|-
||przestroga||ta dla ? de dla ? ta tę
+
||prezentuje, prezentuj, prezent||ta tę tmu||"eń prezent" to 'prezent'
 
|-
 
|-
||nagły, nagł||ta||'nagły, nagle'
+
||bierze, bierz||ta tę tmu||ktoś coś od kogoś (a skądś?); jak się ma do "przyjm" i "łap"?
 
|-
 
|-
||opowiadabajkę||ta||zwykły czasownik, używany, kiedy ktoś mówi "opowiembajkę" itp.
+
||przyjmuje, przyjmuj, przyjm||ta tę tmu||ktoś coś od kogoś; a może "bierz"?
 
|-
 
|-
||stan||ta||np. "szesz jor je stan opowiadabajkę" (?)
+
||kradnie, kradź||ta tę tmu
 
|-
 
|-
||wystarczy, starczy, wyst<del>, dosyć, dość</del>||ta tę (?)||coś komuś
+
||<del>dług</del> dłużny, dłuż||ta tę tmu||'(ktoś coś komuś) jest winny/dłużny', por. "wink"
 
|-
 
|-
||bardzy, <del>bary,</del> bry||ta||'bardzo', zob. "bar"
+
||kupuje, kup||ta tę tmu zamian||ktoś coś od kogoś za coś; "<del>sprzedaje</del>" zbędne; to symetryczne (można kupować pieniądze za towar), czy nie?; można rozbić na przekazanie towaru, przekazanie opłaty i umowę, ale co z tego wynika?; co z usługami?; por. "płać"
 
|-
 
|-
||bardzawy, brwy, bwy, braw||ta||~'mocno', jakby mniej niż 'bardzo', zob. "baw"
+
||płaci, płać||ta tę tmu zamian||ktoś coś komuś za coś; a co z czasem (z góry, z dołu) i zamianą/barterem? czy to będą jedyne różnice w stosunku do "kup"? jak opisać sprzedaż na kredyt i po przedpłacie; a spłacanie długów?
 
|-
 
|-
||mały, <del>maɣ, mał,</del> mły||ta||="bez bry" ("bez bardzy"<del>, "bez bary"</del>), ~'mało' jako 'nie bardzo', zob. "mło", 'mały' to "bez duż"
+
||uczy, ucz||ta tę tmu||ktoś o czymś kogoś, ? "ta ... oj o ... ta ... ej wie" czy jakoś tak
 
|-
 
|-
||kilka, klka, kilk||||'więcej niż jeden', jak liczebnik, z "tle", "tle kilk"="mno"
+
||oddziela, oddziel||ta tę tmu <del>? ta tę od ? ta tę</del>||"tę śtan tmu mlek oddziel"<del>?"tę śtan od mlek oddziel"?"tę i śtan mlek oddziel"</del>
 
|-
 
|-
||dużo, dżo||||jak liczebnik, z "tle", "bez dżo"="bżo"
+
||kroi, krój||ta tę (wę)
 +
|-
 +
||odkrawa, odkrój||ta tę tmu <del>? ta tę od ? ta tę</del>||'oddziela krojąc' (por.)
 +
|-
 +
||skrawa, skrój||ta tę tmu||'odkrawa po plasterku', tego chyba nie da się wyrazić innym sposobem
 +
|-
 +
||smaruje, smaruj||ta tmu tę <del>? ta tę jtą</del>
 +
|-
 +
||zalewa, zalej||<del>ta tę jtą ?</del> ta tę||'coś coś zalewa', np. <del>"ta Ania tę japk jtą wod zalej" czy</del> "ta Ania oj ta wod tę japk zalej"
 +
|-
 +
||huśtasię, huśta, huśt||ta (?)||"ta X oj ta Y huśt"-'X huśta Y'
 +
|-
 +
||... dło huśt||||'huśtawka'
 +
|-
 +
||nazywa, nazwie ?||ta tę tmu||ktoś jakoś kogoś, np. "ta on tmu ja tę " Łukasz ' nazywa"="nor jorm tę " Łukasz ' nazwie" ? a może "nor oj je jor imię " Łukasz '" ? jak rozróżnić 'nazywać/wołać' i 'nadawać imię/nazwę'
 +
|-
 +
||kojarzy, kojarz||ta tę tmu||ktoś z czymś coś
 +
|-
 +
||mówi, mów||ta tę tmu o że byż(?)||ogólnie
 +
|-
 +
||rzecze, rzecz||ta tę tmu o że byż(?)
 +
|-
 +
||krzyczy, krzycz||ta tę tmu o że byż(?)
 
|-
 
|-
||bżo||||'mało', jak liczebnik, z "tle", ="bez dżo", zob. "mało"
+
||szepce, szepcz, szepc||ta tę tmu o że byż(?)
 
|-
 
|-
||robi, rób||ta iz tę||?, może raczej "ta ... iz ... oj ..."
+
||śpiewa, śpiew||ta tę tmu o że byż(?)||"eń śpiew" to 'piosenka'
 
|-
 
|-
||<del>zostaje</del>||ta tę||?, raczej "zacz jes je ... li"
+
||pisze, pisz||ta tę tmu o że byż(?)
 
|-
 
|-
||<del>jest</del>||ta tę||?, raczej "jes je ... li", jak już to trochę ogólniej, zobacz przy ''specjalne słowa''
+
||pyta, pytanie||ta tę tmu o że||"że" zawsze (?) łączy się z jakimś "czyż", "cóż" czy podobnym; por. "problem"
|}
+
|-
 
+
||myśli, myśl||ta tę o że byż(?)||konkretna sformułowana myśl
==Kalki==
+
|-
Nie wiem, czy to logiczne, ale są kalki typu
+
||rozsądny, rozsądek, rozsąd ? ny rozmyśl||ta
* "je pan" - 'pan' jako grzecznościowy tytuł albo forma drugiej osoby, np. "szesz w gdzie co wter ten je pan profesor" - 'Gdzie jest pan profesor?', "szesz ta je pan ty co"(~="szesz ta torj pan co") - 'Co pan robi?'
+
|-
* "kto", "on", "ona" - nie mówi się 'co', 'coś', 'to' o ludziach
+
||uważa, uważ||ta o że||'myśli, uważa, sądzi' (pewności nie ma, ale "nadr uważ" to 'pewny, przekonany', a "bar uważ" oznacza, że uważa coś za bardzo prawdopodobne, nawet jeśli nie w 100% procentach)
Chociaż niby można z nich zrezygnować.
+
|-
 
+
||ny uważa, ny uważ||ta||<del>'pewny, przekonany, zdecydowany (mniej lub bardziej)'</del> 'zdecydowany (człowiek)' (?), por. "zdecydowanie"
==Przykłady==
+
|-
'''pollok'''
+
||wie||ta o że||'wie' (tak uważa i tak jest); jak się ma do "snie uważ"?; "o" to 'na temat kogoś/czegoś' (ale "że hors piesk wie" - 'wiedzieć o jej psie, wiedzieć, że ma psa')
:prawdą der ja den ty lubi
+
|-
:: -> szesz jor tę ty lubk
+
||zna||ta tę||'wiedzieć dużo(?) o kimś/czymś' (nie ma kilku znaczyń? Znam wiersz, fizykę, ludzi (ledwo, dobrze)? Jak rozwiązać klasyczny paradoks „Ojciec Jana jest zamaskowany, więc Jan mówi, że nie zna tego człowieka”?)
:prawdą der Karol dem mama den piłka daje
+
|-
:: -> szesz ta Karol tmu mam piłk daj
+
||przypuszcza, przypuść||ta tę o że||jakby skrót: "że chba ... uważa" blisko "że ... przypuść"
:prawdą w <del>des</del> <del>derm</del> <ins>der</ins> ja dom ja
+
|-
:: -> szesz w <del>tgo</del> <del>tma</del> <ins>ta</ins> ja dom ja
+
||czuje, czuj||ta tę o że||'czuje (że coś jest prawdziwe)'
:prawdą do Poznań przez na tor der pociąg jedzie
+
|-
:: -> szesz do Poznań przez na tor ta pociąg jedź
+
||wrażenie, wrażeń||ta tę o że||'ma wrażenie, że jakoś jest', np. "szesz jor że jo <del>zimny</del> bez ciep wrażeń" - 'mam wrażenie, że jest zimno, zimno mi' (por. "szesz mi ja bez ciep") (?)
:niech der ten piesk od tu idzie
+
|-
:: -> niech ta ten piesk od tu''(ale tu jestem ja, więc psa tu chyba nie ma)'' idź
+
||rozmyśla, rozmyśl||ta o
:czy der piesk kwiczy
+
|-
:: -> czy ta piesk kwicz
+
||odpowiada, odp||ta tę o że tmu zamian||ktoś coś o czymś że coś komuś na coś
:prawdą der ja o piesk den że der piesk ga piesk coś mówi
+
|-
:: -> szesz jor o pies tę że ta piesk ga piesk coś mów
+
||słowo, słow||o że(?) (je)
: <del>prawdą der ty niż der ja tol deren der acz oi uczy lubi syn</del> <del>prawdą der ty niż ja denen der acz oi uczy lubi syn</del> prawdą <del>derm</del> <ins>der</ins> ty niź <del>derm</del> <ins>der</ins> ja li denen der acz oi uczy lubi syn
+
|-
: szesz tor niż ja kę ta acz oj ucz lubi syn
+
||zdanie, zdań||o że (je)||'zdanie gramatyczne', por. "uważa"
:: Ty bardziej niż ja masz syna (dziecko), którego nauczyciel lubi.
+
|-
:: Nauczyciel lubi twojego syna bardziej niż mojego.
+
||tłumaczy, tłumacz, tłumcz||ta tę tmu o że poŭd dŭop||"acz tłumacz" - 'tłumacz'
: prawdą der rod niż platyna niź der platyna niż złoto li drogi
+
|-
:: Rod jest bardziej droższy od platyny niż platyna od złota.(?)
+
||<del>język</del> <ins>ski coś</ins>||ta (?)||czyjś, 'język (mowa)'
: szesz ta coś oj ta zo się ręka rusza
+
|-
:: Coś rusza swoja ręką.
+
||<del>ɣwo mam język</del> <ins>ɣwo mam ski coś</ins>||ta||czyjś, 'język ojczysty'
: szesz zo i jak zon ɣwy żab płyń li ta ręka rusza jak zon ɣwy pełznie płyń li ta noga rusza płyń
+
|-
:: Płynie z ruchami ręki jak przy pływaniu żabką i ruchami nogi jak przy pływaniu kraulem
+
||ozór||(zon)||'język (część ciała)'
: niecht płyń
+
|-
: niech ten ów żab ręk
+
||znaczy, znacz||ta||'znaczenie'
: niech ten ów pełz nog
+
|-
:: Płyń. Niech będzie ta żabowa ręka. Niech będzie ta pełzaniowa noga. (Ręce do żabki, nogi do kraula.)
+
||pamięta, pamięć||ta tę o że
: szesz ta zon ja włos niź ny krew ny traw
+
|-
:: Moje włosy są bardziej zielone niż czerwone.
+
||zapamięta||ta tę o że
: dla owiec gimnazjum je adło eje den mat zna książka
+
|-
:: podręcznik do matematyki dla gimnazjalistów
+
||przypomni||ta tę o że
: szesz ta kia w gdy ta Mark_Spitz jes je nastolatek li tę tle 6 . tę płynie ɣwy złoto medal w w num 1 9 6 5 . w n.e. rok ɣwo Machabeusz olimpiada zdobywa si Mark_Spitz w po si zdobywa jeszcze tę i ta si Mark_Spitz w w Meksyk w num 1 9 6 8 . w n.e. rok olimpiada tę i tle 2 . ɣwy złoto medal i tle 1 . ɣwy srebro medal tle 1 . ɣwy brąz medal zdobywa ta si Mark_Spitz kę dopiero w w Pekin olimpiada ta Michael_Phelps pobija w Monachium w num 1 9 7 2 . w n.e. rok ów tle 7 . ɣwy złoto medal rekord udajesię
+
|-
szesz
+
||zapomni||ta tę o że
  ta
+
|-
  kia
+
||problem, kłopot||ta o (je)||'czyj z czym' (ale czasem 'problem' tłumaczy się raczej na "pyta")
    w
+
|-
    gdy
+
||błąd||ta o (je)||'czyj związany z czym', np. "je fakt nie gotuj jor błąd" - 'mój błąd polegający na niegotowaniu' (<del>pomijając inne problemy, czy "nie" można tak używać</del> bez "fakt" chyba nie można), por. "pragma# szesz błąd"
      ta
+
|-
      Mark_Spitz
+
||pracuje, pracuj, praca, prac||ta (ów)||(?) ktoś nad czymś/czyjaś nad czymś (a może "o" zamiast "ów"?)
      jes
+
|-
        je
+
||... ny prac||ta||'pracowity'
        nastolatek
+
|-
        li
+
||<del>leniwy, leniw<del>, leń</del></del> ... bez ny prac||ta||'leniwy'
    tę
+
|-
      tle
+
||... acz bez ny prac||||'leń'
      6
+
|-
        .
+
||... ak bez ny prac||||'leniwiec'
      tę
+
|-
        płynie
+
||mama, mam||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'rodzic czyli ojciec lub matka'
        ɣwy
+
|-
        złoto
+
||syn||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'dziecko jako syn lub córka'
        medal
+
|-
      w
+
||brat||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'brat lub siostra'
      w
+
|-
        num
+
||mąż||<del>tma</del> <ins>ta</ins>||'mąż lub żona'
        1
+
|-
          9
+
||przyjaciel||<del>tma</del> <ins>ta</ins>
          6
+
|-
            5
+
||dumny||ta (zza)||takie uczucia często z "zza", a może jednak "ta ... tę ... dumny" albo ewentualnie "ta ... o ... dumny" zamiast "ta ... zza ... dumny"
            .
+
|-
        w
+
||szczęśliwy, szczęśliw, szczęście, szczęść||ta
          n.e.
+
|-
          rok
+
||fart, bez pech||ta||'szczęście (przeciwieństwo pecha)'
        ɣwo
+
|-
        Machabeusz
+
||pech, bez fart||ta
        olimpiada
+
|-
      zdobywa
+
||uśmiechasię, uśmiech||ta
    si
+
|-
    Mark_Spitz
+
||płacze, płacz||ta
  w
+
|-
    po
+
||wesoły, wesoł, wesół||ta
    si
+
|-
      zdobywa
+
||smutny, smutek, bez wesoły, bez wesoł, bez wesół||ta
    jeszcze
+
|-
    tę
+
||nuda||ta
      i
+
|-
      ta
+
||martwisię, martwi, martw||ta||'martwy' to "bez żyj"
        si
+
|-
        Mark_Spitz
+
||przestroga||ta dla ? de dla ? ta tę
        w
+
|-
        w
+
||nagły, nagł||ta||'nagły, nagle'
          Meksyk
+
|-
          w
+
||opowiadabajkę||ta||zwykły czasownik, używany, kiedy ktoś mówi "opowiembajkę" itp.
          num
+
|-
            1
+
||stan||ta||np. "szesz jor je stan opowiadabajkę" (?)
            9
+
|-
              6
+
||wystarczy, starczy, wyst<del>, dosyć, dość</del>||ta tę (?)||coś komuś
              8
+
|-
                .
+
||bardzy, <del>bary,</del> bry||ta||'bardzo, wielki', np. "szesz ta ten nadr lubk bry" - 'Ta miłość jest wielka.', zob. "bar"
            w
+
|-
            n.e.
+
||zdecydowany||ta||'zdecydowany, wyraźny', zob. 'zdecydowanie'
            rok
+
|-
          olimpiada
+
||bardzawy, brwy, bwy, braw||ta||~'mocno', jakby mniej niż 'bardzo', zob. "baw"
        tę
+
|-
          i
+
||mały, <del>maɣ, mał,</del> mły||ta||="bez bry" ("bez bardzy"<del>, "bez bary"</del>), ~'mało' jako 'nie bardzo', zob. "mło", 'mały' to "bez duż"
          tle
+
|-
            2
+
||kilka, klka, kilk||||'więcej niż jeden', jak liczebnik, z "tle", "tle kilk"="mno"
            .
+
|-
            ɣwy
+
||dużo, dżo||||jak liczebnik, z "tle", "bez dżo"="bżo"
            złoto
+
|-
            medal
+
||bżo||||'mało', jak liczebnik, z "tle", ="bez dżo", zob. "mało"
          i
+
|-
            tle
+
||robi, rób||ta iz tę||?, może raczej "ta ... iz ... oj ..."
            1
+
|-
              .
+
||gidź||ta poŭd przeŭ dŭop||~"gby idź": 'iść, przechodzić w znaczeniu abstrakcyjnym', np. "siensz ta koń poŭd stęp przeŭ kłus dŭop galop gidź" - 'Koń przeszedł od stępu przez galop do kłusu.'
            ɣwy
+
|-
              srebro
+
||<del>zostaje</del>||ta tę||?, raczej "zacz jes je ... li"
              medal
+
|-
            tle
+
||<del>jest</del>||ta tę||?, raczej "jes je ... li", jak już to trochę ogólniej, zobacz przy ''specjalne słowa''
            1
+
|}
              .
+
 
            ɣwy
+
===Kalki===
              brąz
+
Nie wiem, czy to logiczne, ale są kalki typu
              medal
+
* "je pan" - 'pan' jako grzecznościowy tytuł albo forma drugiej osoby, np. "szesz w gdzie co wter ten je pan profesor" - 'Gdzie jest pan profesor?', "szesz ta je pan ty co"(~="szesz ta torj pan co") - 'Co pan robi?'
          zdobywa
+
* "kto", "on", "ona" - nie mówi się 'co', 'coś', 'to' o ludziach
      ta
+
Chociaż niby można z nich zrezygnować.
        si
+
 
        Mark_Spitz
+
==Przykłady==
        kę
+
===pollok - pierwszy zestaw===
        dopiero
+
:prawdą der ja den ty lubi
          w
+
:: -> szesz jor tę ty lubk
          w
+
:prawdą der Karol dem mama den piłka daje
            Pekin
+
:: -> szesz ta Karol tmu mam tę piłk daj
            olimpiada
+
:prawdą w <del>des</del> <del>derm</del> <ins>der</ins> ja dom ja
          ta
+
:: -> szesz w <del>tgo</del> <del>tma</del> <ins>ta</ins> ja dom ja
            Michael_Phelps
+
:prawdą do Poznań przez na tor der pociąg jedzie
            pobija
+
:: -> szesz do Poznań przez na tor ta pociąg jedź
        w
+
:niech der ten piesk od tu idzie
          Monachium
+
:: -> niech tnor piesk od tu''(ale tu jestem ja, więc psa tu chyba nie ma)'' idź
          w
+
:czy der piesk kwiczy
          num
+
:: -> czy ta piesk kwicz
            1
+
:prawdą der ja o piesk den że der piesk ga piesk coś mówi
            9
+
:: -> szesz jor o pies tę że ta piesk ga piesk coś mów
              7
+
: <del>prawdą der ty niż der ja tol deren der acz oi uczy lubi syn</del> <del>prawdą der ty niż ja denen der acz oi uczy lubi syn</del> prawdą <del>derm</del> <ins>der</ins> ty niź <del>derm</del> <ins>der</ins> ja li denen der acz oi uczy lubi syn
              2
+
: szesz tor niż ja kę ta acz oj ucz lubi syn
                .
+
:: Ty bardziej niż ja masz syna (dziecko), którego nauczyciel lubi.
            w
+
:: Nauczyciel lubi twojego syna bardziej niż mojego.
            n.e.
+
: prawdą der rod niż platyna niź der platyna niż złoto li drogi
            rok
+
: szesz ta rod niż platyna niź ta platyna niż złoto li drogi
          ów
+
:: Rod jest bardziej droższy od platyny niż platyna od złota.(?)
            tle
+
: szesz ta coś oj ta zo się ręka rusza
            7
+
:: Coś rusza swoja ręką.
              .
+
: szesz zo i jak zon ɣwy żab płyń li ta ręka rusza jak zon ɣwy pełznie płyń li ta noga rusza płyń
            ɣwy
+
:: Płynie z ruchami ręki jak przy pływaniu żabką i ruchami nogi jak przy pływaniu kraulem
              złoto
+
: niecht płyń
              medal
+
: niech ten ów żab ręk
            rekord
+
: niech ten ów pełz nog
      udajesię
+
:: Płyń. Niech będzie ta żabowa ręka. Niech będzie ta pełzaniowa noga. (Ręce do żabki, nogi do kraula.)
:: (?) Markowi Spitzowi, który zdobył jako nastolatek 6 złotych medali w pływaniu na Olimpiadzie Machabejskiej w 1965 roku, później udało się jeszcze zdobyć 2 razy złoto, raz srebro i brąz na Igrzyskach Olimpijskich w Meksyku w 1968 roku, a także ustanowić pobity dopiero na igrzyskach w Pekinie przez Michaela Phelpsa, który zdobył 8 złotych medali, rekord 7 złotych krążków w Monachium w 1972 roku. [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Olimpiada_Machabejska&oldid=38213963]
+
: szesz ta zon ja włos niź ny krew ny traw
: czy ta kle ny krew nce kappa ba bę widź
+
:: Moje włosy są bardziej zielone niż czerwone.
: czy bo ta ny krew ɣow krew to
+
: dla owiec gimnazjum je adło eje den mat zna książka
:: Czy czerwony rzuca się w oczy? Czy to dlatego, że czerwony wiąże się z krwią?
+
:: podręcznik do matematyki dla gimnazjalistów
: szesz je ɣwy ktrof zalej jtą?ta wod zalej
+
: szesz ta kia w gdy ta Mark_Spitz jes je nastolatek li tę tle 6 . tę płynie ɣwy złoto medal w w num 1 9 6 5 . w n.e. rok ɣwo Machabeusz olimpiada zdobywa si Mark_Spitz w po si zdobywa jeszcze tę i śnor Mark_Spitz w w Meksyk w num 1 9 6 8 . w n.e. rok olimpiada tę i tle 2 . ɣwy złoto medal i tle 1 . ɣwy srebro medal tle 1 . ɣwy brąz medal zdobywa śnor Mark_Spitz kę dopiero w w Pekin olimpiada ta Michael_Phelps pobija w Monachium w num 1 9 7 2 . w n.e. rok ów tle 7 . ɣwy złoto medal rekord udajesię
:: (?) Powódź to zalanie wodą.
+
szesz
: szesz żad może z żad co ten żyj
+
  ta
:: (?) nie może być tak, że (istnieje ż takie, że (nie istnieje c takie że ((c - co) i (ż - takie życie z c))))
+
  kia
:: (?) Bez czego nie mogą żyć. (''Poza gramatyką, co znaczy to "z"?'')
+
    w
: szesz i ów sze bałagan ów nine bałagan
+
    gdy
:: ~ Jest bałagan w powyższym i niniejszym.
+
      ta
: szesz bo co ta tan skr igła jes tki li
+
      Mark_Spitz
:: Dlaczego ta igła (''zależnie od kontekstu, np. igła z drzewa'') jest taka?
+
      jes
: szesz dzmy fik w nak ciz szkło górk mno kę trwa tresuj szczur
+
        je
:: Powiedzmy, że fikcyjnie na szczycie („końcu”) szklanej góry są tresowane szczury.
+
        nastolatek
: siensz chba zacz nie hacz grub
+
        li
:: Chyba pojawił się brak grubych.
+
    tę
:: Grube (np. łodygi) chyba się skończyły.
+
      tle
: szersz chba obec ta pnic tę garnek myj
+
      6
: szensz w gdy tę sze pisz si obec myj
+
        .
: szersz si obec myj
+
      tę
: kanalok
+
        płynie
: szersz 2 2 . w 2 1 . w 1 3 . w 1 2 . w 2 0 1 7 . w n.e. rok miesiąc doba godzina minuta
+
        ɣwy
: szersz 2 3 . w 2 1 . w 1 3 . w 1 2 . w 2 0 1 7 . w n.e. rok miesiąc doba godzina minuta
+
        złoto
:: Nic chyba teraz myje garnek. Kiedy powyższe było pisane miało miejsce to mycie. Teraz też to mycie ma miejsce. Jest 2017-12-13, 20:21. Jest 2017-12-13, 20:22.
+
        medal
: siesz tgo ty wlu kulk
+
      w
: szesz kia or ny nieb ny krew ny traw ny żółt uf to
+
      w
: siepsz tą ki to tor bawi
+
        num
: siepsz tą hacz ny nieb to
+
        1
:: „Masz dużo kulek. Niebieskie, czerwone, zielone i żółte. Jakimi będziesz się bawić?” „Niebieskimi.
+
          9
: cip wno mor do ten er pan idź
+
          6
: szesz tak niepch nie ta wor kia zbyt późny wróć ale
+
            5
: siepsz nie ten wróć
+
            .
:: „Czy możemy iść do tego pana?” „Tak, ale nie wracajcie zbyt późno.” „Nie wrócimy [zbyt późno].”
+
        w
: siesz fik ta zo smok głow kier ptą nieś
+
          n.e.
:: Głowy smoka „niosą się piechotą” ("kier": same kierują, "ptą": samodzielnie, "nieś": przemieszczają się jako część całości względem tej całości (ewentualnie, dla "non nieś", są przenoszone na takich częściach)). [Jeśli chodzi o smoki z niezależnymi głowami.]
+
          rok
: wak ład
+
        ɣwo
: siesz gdyb jor ty zacz jorf kę jor chce er czło (?)
+
        Machabeusz
:: Urodo, gdybym cię miała, dostałabym mężczyznę, którego bym chciała.
+
        olimpiada
: szesz dzmy ta kle wŭad cyk wlu cyk
+
      zdobywa
:: Powiedzmy, że typowe cykady dużo cykają.
+
    si
: szeksz ta tle bar dżo czło pszo rower jedź
+
    Mark_Spitz
:: Bardzo wielu ludzi jeździ ~tutaj (koło tu i teraz) na rowerach.
+
  w
: opowiedziałembajkę
+
    po
: szesz nib transformers
+
    si
: opowiembajkę
+
      zdobywa
:: ''[Na początku wypowiedzi musiałem być w trybie opowiadania bajki.]'' (Przestaję opowiadać bajki.) Istnieją nibytransformersy. (Zaczynam opowiadać bajkę.)
+
    jeszcze
::: Istnieją zabawkowe transformersy, poważnie.
+
    tę
: siesz tunorj len nyr ów wlk rybk dzień
+
      i
:: To (ten dzień) jest ostatni dzień wieloryba. ''("wlk rybk" to wieloryb?)''
+
      śnor
: siesz śli torj szczęść ɣapt klaszcz
+
        Mark_Spitz
:: Klaszcz, jeśli jesteś szczęśliwy.
+
        w
 
+
        w
idea.../kle...
+
          Meksyk
: szesz w gdzie ta ryż leż kie leż ryż
+
          w
:: Tam, gdzie jest leżenie ryżu, jest leżący ryż.
+
          num
: czy idej kia ryż leż"
+
            1
: szesz dzmy żad idej ta coś ryż
+
            9
: szesz bo niet tamniet
+
              6
:: Czy istnieje (unikalna) idea leżenia, które ma (w odpowiednim sensie, ~posiadanie nieseparowalne (jak 'moja mama'); kogo?, co?) ryż? Powiedzmy, że nic nie ma (w tym sensie) ryżu. Ponieważ nie istnieje to, nie istnieje tamto. (''Czy to na pewno logiczne rozwiązania? Dalej mam już pytania bez odpowiedzi.'')
+
              8
: szesz dzmy żad idej tam si coś
+
                .
: szesz bo żad ten ta " tam si coś ' sens niet
+
            w
: czy ten idej si coś
+
            n.e.
: ale
+
            rok
: śli szesz idej si coś szesz idej si tam coś
+
          olimpiada
: szesz ów i " ten idea jor gotuj ' " idej ten jor gotuj ' co
+
        tę
: szesz dzmy je mój " idej si coś ' idej mój " bo żad ten ta " tam si coś NI' sens niet '
+
          i
: szesz dzmy je się idej bo żad ten ta " tam si coś ' sens fakt żad idej tam si coś
+
          tle
:: Powiedzmy, że nie istnieje (unikalna, dla obecnego kontekstu) idea „tamsiego czegoś”. Nie, bo "tam si coś" nie ma sensu. Ale czy istnieje idea „siego czegoś”? Jeśli istnieje idea „siego czegoś”, to istnieje idea „siego tamczegoś”. Co z tą (nieunikalną) ideą mojego gotowania i (unikalną) ideą tego mojego gotowania? Powiedzmy, że pisząc "idej si coś" miałem na myśli (unikalną) ideę prawdziwości określonego przeczenia spowodowanej przez brak sensu "tam si coś". (''Ale czy "tam si coś" naprawdę nie ma sensu? Może oznaczać inną rzecz dokładnie taką, jak rozmówca powiedział.'') Powiedzmy, że to oznacza ideę spowodowanego przez brak sensu "tam si coś" braku idei „tamsiego czegoś”.
+
            2
: szesz dzmy żad idejm " tam si coś '
+
            .
: szesz bo żad ten ta " tam si coś ' sens niet
+
            ɣwy
: czy ten idejm  " si coś '
+
            złoto
: ale
+
            medal
: śli szesz idejm " si coś ' szesz idejm " si tam coś '
+
          i
: szesz ta idejm " si coś ' tę idejk poŭ ski Polska " to ' podobny.
+
            tle
: siesz ta idejm " si coś ' tę idejm " się ' co
+
            1
: czy je to tamto
+
              .
:: Powiedzmy, że nie istnieje (unikalna, dla wszystkich kontekstów) idea „tamsiego czegoś”. Nie, bo "tam si coś" nie ma sensu. Ale czy istnieje idea „siego czegoś”? Jeśli istnieje idea „siego czegoś”, to istnieje idea „siego tamczegoś”. Idea „siego czegoś” (w polloku) jest podobna do idei „tego” po polsku. Co robi idea „siego czegoś” z ideą „się”? (Jak się do siebie mają?) Czy to jest tamtym?
+
            ɣwy
: szesz dzmy je idej zwan dgrvgxxw idej dgrvgxxw
+
              srebro
: szesz dzmy żad je idej zwan piesk idej piesk
+
              medal
: ale
+
            tle
: szesz i idej zwan piesk idej piesk
+
            1
: ale
+
              .
:: Powiedzmy, że istnieje (unikalna) idea dgrvgxxw, która jest ideą dgrvgxxw jako nazwy, ale powiedzmy, że nie istnieje idea psa, która jest ideą psa jako nazwy, ale istnieje idea psa i idea psa jako nazwy.
+
            ɣwy
: siesz dost em kia stój gmoń
+
              brąz
: siesz może jor dla się em kia marsz gmoń
+
              medal
:: Dość bycia stojącym gamoniem. Mogę sobie pobyć maszerującym gamoniem.
+
          zdobywa
: siesz bo ta jorj gmoń zza stój nuda wpot jor marsz
+
      śnor
:: Ponieważ nudzi mnie, gamonia, stanie, będę maszerował.
+
        Mark_Spitz
: cip ta mwy ptą krocz
+
        kę
:: Idziemy pieszo?
+
        dopiero
: szesz ta nin gmoń tę krak pacz widź tmu ny żółt jes i ta li tę bli bę pacz widź w gdy ta li tę bli bmu widź ta li martwiś
+
          w
:: Niniejszy gamoń ma się tak do oczu i koloru żołtego, że gamoń patrzy oczami i martwi się, kiedy widzi żółty.
+
          w
: szesz ta każd dob dob
+
            Pekin
: szesz chba ta kle wysok żad wysok
+
            olimpiada
: ale
+
          ta
:: Każde dobro jest dobre, ale chyba przeciętna wysokość nie jest wysoka.
+
            Michael_Phelps
: szesz ta kle kna bez duż kna duż myszk co
+
            pobija
:: Co robi przeciętna mała duża mysz? (mysz mała jak na dużą jak na mysz mysz)
+
        w
: szesz ta okz kia bez duż każd chom do na pa górk idź
+
          Monachium
:: ~Mały (jak każdy) chomik wszedł na wzgórze.
+
          w
:: Jeden (lub więcej) z bezdużych (wszystkie są bezduże) chomików przemieścił się/przemieszcza się/będzie się przemieszczał na pagórę.
+
          num
::: ''"każd", czy jakieś "wszystek", "wszystkie"?''
+
            1
: szensz dok ta len ka okz kia szar kle myszk tę ser jeść
+
            9
:: Jedna szara mysz (samica; jedna z typowych, szarych, myszy) zjadła ser.
+
              7
 
+
              2
nle tle ...
+
                .
: nlel 2 metr przeden ! piesk
+
            w
:: nlelt 2 . metr przeden ! piesk
+
            n.e.
:: nlel tle 2 . metr przeden ! piesk
+
            rok
::: dwa metry za psem (''miejsce, rzeczownik jak "na domk"'')
+
          ów
: nle 2 metr jes w przeden piesk li
+
            tle
:: nlet 2 . metr jes w przeden piesk li
+
            7
:: nle tle 2 . metr jes w przeden piesk li
+
              .
::: jest dwa metry za psem (''~czasownik'')
+
            ɣwy
: nle 2 decy bel dziej ny ga coś
+
              złoto
:: nlet 2 . decy bel dziej ny ga coś
+
              medal
:: nle tle 2 . decy bel dziej ny ga coś
+
            rekord
::: o dwa decybele głośniejszy
+
      udajesię
: nlel 2 metr nad ! to
+
:: (?) Markowi Spitzowi, który zdobył jako nastolatek 6 złotych medali w pływaniu na Olimpiadzie Machabejskiej w 1965 roku, później udało się jeszcze zdobyć 2 razy złoto, raz srebro i brąz na Igrzyskach Olimpijskich w Meksyku w 1968 roku, a także ustanowić pobity dopiero na igrzyskach w Pekinie przez Michaela Phelpsa, który zdobył 8 złotych medali, rekord 7 złotych krążków w Monachium w 1972 roku. [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Olimpiada_Machabejska&oldid=38213963]
:: nlelt 2 . metr nad ! to
+
: czy ta kle ny krew nce kappa ba bę widź
:: nlel tle 2 . metr nad ! to
+
: czy bo ta ny krew ɣow krew to
::: o dwa metry wyżej (nad tym, ''miejsce, rzeczownik jak "na domk"'')
+
:: Czy czerwony rzuca się w oczy? Czy to dlatego, że czerwony wiąże się z krwią?
: nle 2 metr jes w nad to li
+
: szesz je ɣwy ktrof zalej jtą?ta wod zalej
:: nlt 2 . metr jes w nad to li
+
:: (?) Powódź to zalanie wodą.
:: nle tle 2 . metr jes w nad to li
+
: szesz żad może z żad co ten żyj
::: jest o dwa metry wyżej (nad tym, ''~czasownik'')
+
:: (?) nie może być tak, że (istnieje ż takie, że (nie istnieje c takie że ((c - co) i (ż - takie życie z c))))
: nle 2 kroć dziej bez wysok
+
:: (?) Bez czego nie mogą żyć. (''Poza gramatyką, co znaczy to "z"?'')
:: nlet 2 . kroć dziej bez wysok
+
: szesz i ów sze bałagan ów nine bałagan
:: nle tle 2 . kroć dziej bez wysok
+
:: ~ Jest bałagan w powyższym i niniejszym.
::: dwa razy niższy
+
: szesz bo co ta tan skr igła jes tki li
: nle 2 cłość dziej bez wysok
+
:: Dlaczego ta igła (''zależnie od kontekstu, np. igła z drzewa'') jest taka?
:: nlet 2 . cłość dziej bez wysok
+
: dzym fik w nak ciz szkło górk mno kę trwa tresuj szczur
:: nle tle 2 . cłość dziej bez wysok
+
:: Powiedzmy, że fikcyjnie na szczycie („końcu”) szklanej góry są tresowane szczury.
::: o dwa razy niższy (minus jeden razy niższy ''- wiele sensu to nie ma'')
+
: siensz chba zacz nie hacz grub
: nle 2 cłość dziej duż
+
:: Chyba pojawił się brak grubych.
:: nlet 2 . cłość dziej duż
+
:: Grube (np. łodygi) chyba się skończyły.
:: nle tle 2 . cłość dziej duż
+
: szersz chba obec ta pnic tę garnek myj
::: o dwa razy większy (trzy razy większy)
+
: szensz w gdy tę sze pisz si obec myj
: nlet / 3 . 2 . cłość bez dziej wysok
+
: szersz si obec myj
:: nle tle / 3 . 2 . cłość bez dziej wysok
+
: kanalok
::: o dwie trzecie niższy (mniej wysoki)
+
: szersz 2 2 . w 2 1 . w 1 3 . w 1 2 . w 2 0 1 7 . w n.e. rok miesiąc doba godzina minuta
: nlet / 3 . 2 . cłość dziej bez wysok
+
: szersz 2 3 . w 2 1 . w 1 3 . w 1 2 . w 2 0 1 7 . w n.e. rok miesiąc doba godzina minuta
:: nle tle / 3 . 2 . cłość dziej bez wysok
+
:: Nic chyba teraz myje garnek. Kiedy powyższe było pisane miało miejsce to mycie. Teraz też to mycie ma miejsce. Jest 2017-12-13, 20:21. Jest 2017-12-13, 20:22.
:: nlet / 5 . 3 . kroć dziej wysok
+
: siesz tgo ty wlu kulk
:: nlet 4 0 . <del>procent</del> <ins>cent cłość</ins> bez dziej wysok
+
: szesz kia or ny nieb ny krew ny traw ny żółt uf to
:: nlet 6 0 . cent kroć dziej wysok
+
: siepsz tą ki to tor bawi
::: o dwie trzecie większa niskość (o dwie trzecie bardziej niski, czyli niskość 5/3, czyli wysokość 3/5, czyli o 40 procent mniej wysoki, czyli 60% raza wyższy)
+
: siepsz tą hacz ny nieb to
: nle 2 <del>procent</del> <ins>cent cłość</ins> dziej dług
+
:: „Masz dużo kulek. Niebieskie, czerwone, zielone i żółte. Jakimi będziesz się bawić?” „Niebieskimi.”
:: nlet 2 . <del>procent</del> <ins>cent cłość</ins> dziej dług
+
: cip wno mor do ten er pan idź
:: nle tle 2 . <del>procent</del> <ins>cent cłość</ins> dziej dług
+
: szesz tak niepch nie ta wor kia zbyt późny wróć ale
:: nlet 1 0 2 . cent kroć dziej dług
+
: siepsz nie ten wróć
:: nlet 1 , 0 2 . kroć dziej dług
+
:: „Czy możemy iść do tego pana?” „Tak, ale nie wracajcie zbyt późno.” „Nie wrócimy [zbyt późno].”
::: o dwa procent dłuższy, czyli 102% raza wyższy
+
: siesz fik ta zo smok głow kier ptą nieś
: nle tle 2 . kilo gram bez zbyt cięż
+
:: Głowy smoka „niosą się piechotą” ("kier": same kierują, "ptą": samodzielnie, "nieś": przemieszczają się jako część całości względem tej całości (ewentualnie, dla "non nieś", są przenoszone na takich częściach)). [Jeśli chodzi o smoki z niezależnymi głowami.]
:: nle tle 2 . kilo gram bez zbyt cięż
+
: wak ład
:: nle tle 2 . kilo gram bez zbyt cięż
+
: siesz gdyb jor ty zacz jorw kę jor chce er czło (?)
::: o dwa kilogramy za lekki (za mało ciężki)
+
:: Urodo, gdybym cię miała, dostałabym mężczyznę, którego bym chciała.
: nlet / 3 . 1. cłość dziej wysok
+
: dzym ta kle wŭad cyk wlu cyk
:: (?) nle / 3 . cłość dziej wysok (''to sugeruje, że czasem "tle" jest równoważne "*" - ale skąd wiadomo, że na początku jest jeden?'')
+
:: Powiedzmy, że typowe cykady dużo cykają.
:: nle tle / 3 . 1. cłość dziej wysok
+
: szeksz ta tle bar dżo czło pszo rower jedź
::: wyższy o jedną trzecią
+
:: Bardzo wielu ludzi jeździ ~tutaj (koło tu i teraz) na rowerach.
Tak jak chyba wszędzie, "dziej" można zastąpić przez "niż"+coś (albo coś w stylu "niź tę to li"), np.:
+
: opowiedziałembajkę
: nle 2 decy bel niż samochód ny ga coś
+
: szesz nib transformers
:: nlet 2 . decy bel niż samochód ny ga coś
+
: opowiembajkę
:: nle tle 2 . decy bel niż samochód ny ga coś
+
:: ''[Na początku wypowiedzi musiałem być w trybie opowiadania bajek.]'' (Przestaję opowiadać bajki.) Istnieją nibytransformersy. (Zaczynam opowiadać bajki.)
::: o dwa decybele głośniejszy niż samochód
+
::: Istnieją zabawkowe transformersy, poważnie.
: nlet / 3 . 2 . cłość bez niż róż wysok
+
: siesz tunorj len nyr ów wlk rybk dzień
::: o dwie trzecie mniej wysoki niż róża (czyli trzy razy niższy niż róża)
+
:: To (ten dzień) jest ostatni dzień wieloryba. ''("wlk rybk" to wieloryb?)''
"tle" też ma ciekawe użycia
+
: siesz śli torj szczęść ɣapt klaszcz
: tle 2 0 metr ku gór w nad domk leć
+
:: Klaszcz, jeśli jesteś szczęśliwy.
:: tle tle 2 0 . metr ku gór w nad domk leć
+
: szesz chba jorj kia nce kappa ba bę bez goń gmoń
::: polecieć dwadzieścia metrów w górę nad domem
+
:: Chyba istnieje gamoń, który wykazuje skłonność do znajdowania się w sytuacji, w której coś mu ucieka, który jest mną.
::: podlecieć dwadzieścia metrów nad dom
+
::: Chyba jestem uciekajumym (ściślej, skłonnym do bycia uciekajumym) gamoniem.
 +
: szesz ta wen ów okular ściereczka jca okular pszow kieszeń pszo gmoń pszon 2 dośk krak krocz nkier non krocz
 +
:: Pojemnik na okulary, w którym jest chusteczka, jedzie/jest niesiony (nie kierując) w kieszeni przez gamonia idącego na dokładnie dwu nogach.
 +
::: Etui na okulary ze ściereczką do okularów jest niesione w kieszeni przez gamonia idącego na dwóch nogach.
 +
: szesz jor że je totu kę ta Picasso w gdy ta się em zo kia dług włos er ę czło maluj obraz uważa
 +
:: Uważam, że to tu to obraz namalowany przez Picassa, kiedy był chłopcem z długimi włosami.
 +
: szersz oen ta jorj gmoń poŭ pollok mamrocz się
 +
:: Istnieje teraz, o którym, którym jestem, gamoń w polloku mamrocze, toż (mamrotanie).
 +
::: Gamoń, którym jestem, mamrocze w polloku o tym mamrotaniu.
 +
: wak kia bar ek ślicz ek gby ę chom
 +
:: ~ O bardzo śliczniutkie jakbychomiczątko!
 +
: szesz je krak krocz nacz pszon ! krocz
 +
: szesz je krak łap nacz tą ! łap
 +
: ale
 +
:: ~Istnieją chodzidła, które są chodzidłami, ale istnieją łapacze, które są łapaczami.
 +
::: Nogi służą do chodzenia na nich, ale ręce służą do łapania nimi.
 +
: ci ta i in ziem ser bez ny wod
 +
: siesz bmo ta i in ziem ser dość bez ny wod
 +
:: Czy ziemniaki i ser są suche? Może ziemniaki i ser są stosunkowo suche.
  
Ojcze nasz (pierwszy szkic, czasem logiczniej, czasem dosłowniej)
+
====idea.../kle...====
<poem>uwaga des my w niebo tata
+
: szesz w gdzie ta ryż leż kie leż ryż
niech den des ty imię czci
+
:: Tam, gdzie jest leżenie ryżu, jest leżący ryż.
niech des ty królestwo dokończy przychodzi
+
: czy idej kia ryż leż
niech den des ty wola w i na ziemia niebo dokończy spełnia
+
: dzym żad idej ta coś ryż
niech der ty dem my den des my deren powszedni chleb w dziś daje
+
: szesz bo niet tamniet
niech der ty dem my den des my winy odpuszcza
+
:: Czy istnieje (unikalna) idea leżenia, które ma (w odpowiednim sensie, ~posiadanie nieseparowalne (jak 'moja mama'); kogo?, co?) ryż? Powiedzmy, że nic nie ma (w tym sensie) ryżu. Ponieważ nie istnieje to, nie istnieje tamto. (''Czy to na pewno logiczne rozwiązania? Dalej mam już pytania bez odpowiedzi.'')
prawdą der my den des my winowajca odpuszcza
+
: dzym żad idej tam si coś
analog
+
: szesz bo żad ten ta " tam si coś ' sens niet
niech nie der ty den my do na pokuszenie wodzi
+
: czy ten idej si coś
niech der ty den my przeciw zły zbawia
+
: ale
lecz</poem>
+
: śli szesz idej si coś szesz idej si tam coś
 
+
: szesz ów i " ten idea jor gotuj ' " idej ten jor gotuj ' co
Ojcze nasz (nowsza wersja, wciąż niedopracowana)
+
: dzym je mój " idej si coś ' idej mój " bo żad ten ta " tam si coś NI' sens niet '
<poem>uwaga <del>derm</del> <ins>der</ins> my w niebiosa mama
+
: dzym je się idej bo żad ten ta " tam si coś ' sens fakt żad idej tam si coś
niech den <del>derm</del> <ins>der</ins> ty imię święci
+
:: Powiedzmy, że nie istnieje (unikalna, dla obecnego kontekstu) idea „tamsiego czegoś”. Nie, bo "tam si coś" nie ma sensu. Ale czy istnieje idea „siego czegoś”? Jeśli istnieje idea „siego czegoś”, to istnieje idea „siego tamczegoś”. Co z tą (nieunikalną) ideą mojego gotowania i (unikalną) ideą tego mojego gotowania? Powiedzmy, że pisząc "idej si coś" miałem na myśli (unikalną) ideę prawdziwości określonego przeczenia spowodowanej przez brak sensu "tam si coś". (''Ale czy "tam si coś" naprawdę nie ma sensu? Może oznaczać inną rzecz dokładnie taką, jak rozmówca powiedział.'') Powiedzmy, że to oznacza ideę spowodowanego przez brak sensu "tam si coś" braku idei „tamsiego czegoś”.
niech der <del>derm</del> <ins>der</ins> ty królestwo dokończy przychodzi
+
: dzym żad idejm " tam si coś '
niech w i na ziemia niebiosa denen der ty chce coś
+
: szesz bo żad ten ta " tam si coś ' sens niet
niech der ty dem my den ów my deren powszedni chleb w dziś daje
+
: czy ten idejm  " si coś '
niech der ty dem my den enie der my winny odpuszcza
+
: ale
prawdą der my dem acz przeciw my winny odpuszcza
+
: śli szesz idejm " si coś ' szesz idejm " si tam coś '
analog
+
: szesz ta idejm " si coś ' tę idejk poŭ ski Polska " to ' dobny
niech nie der ty den my do na pokuszenie wodzi
+