Nowofundlandzki angielski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 84 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 7: Linia 7:
 
! rowspan=2 | General
 
! rowspan=2 | General
 
Canadian
 
Canadian
! colspan=2 | General
+
! colspan=2 | General American
American
 
 
! rowspan=2 | Received
 
! rowspan=2 | Received
 
Pronunciation
 
Pronunciation
Linia 16: Linia 15:
 
! Southern
 
! Southern
 
! Thomasow
 
! Thomasow
 +
(central)
 
! Krikow
 
! Krikow
 +
(northern)
 
! Trad.
 
! Trad.
 
! New
 
! New
 +
! Trad.
 +
Non-rhotic
 
! Trad.  
 
! Trad.  
 
Rhotic
 
Rhotic
! Trad.
 
Non-rhotic
 
 
! New
 
! New
! With  
+
! With cot-
cot-caught
+
-caught
 
merger
 
merger
! Without  
+
! Without cot-
cot-caught
+
-caught
 
merger
 
merger
 
|-
 
|-
| b'''a'''n, d'''a'''mn
+
| b'''a'''n, d'''a'''mn <ref name="p1">Rozbicie fonemu /æ/ na /ɛə/ przed spółgłoskami nosowymi oraz [ɡ] i /a/ w każdej innej pozycji (Nowofundlandzki angielski). Wzniesienie samogłoski następuje również w Kanadzie i USA, patrz [https://en.wikipedia.org/wiki/Canadian_English#Other_common_features æ-tensing]</ref>
 
| ɛˑ ~ ɛə̯
 
| ɛˑ ~ ɛə̯
 
| eə̯
 
| eə̯
Linia 42: Linia 43:
 
| rowspan=3 | æ ~ a
 
| rowspan=3 | æ ~ a
 
|-
 
|-
| t'''a'''g, b'''a'''g, r'''a'''ng  
+
| t'''a'''g, b'''a'''g, r'''a'''ng <ref name="p1"/>
 
| colspan=2 | ɛˑ
 
| colspan=2 | ɛˑ
 
| colspan=2 | ɛˑ
 
| colspan=2 | ɛˑ
Linia 55: Linia 56:
 
| rowspan=2; colspan=3 | æ
 
| rowspan=2; colspan=3 | æ
 
|-
 
|-
| p'''a'''ss, p'''a'''th
+
| p'''a'''ss, p'''a'''th <ref name="p2">[https://en.wikipedia.org/wiki/Phonological_history_of_English_short_A#Trap.E2.80.93bath_split trap-bath split] Rozbicie fonemu /æ/ na /æ/ i /ɑː/ w brytyjskim angielskim.</ref>
| rowspan=2 | ɑː
+
| rowspan=2 | ɑː  
 
|-
 
|-
 
| f'''a'''ther
 
| f'''a'''ther
Linia 62: Linia 63:
 
| rowspan=3 | ɑ̈ˑ
 
| rowspan=3 | ɑ̈ˑ
 
| rowspan=3; colspan=3 | ɑˑ
 
| rowspan=3; colspan=3 | ɑˑ
| rowspan=5 | ɑ̈ˑ
+
| rowspan=5 | ɑ̈ˑ <ref name="p3">[https://en.wikipedia.org/wiki/Phonological_history_of_English_low_back_vowels#Cot.E2.80.93caught_merger cot-caught merger] w tradycyjnym dialekcie centralnym. Występuje również we wszystkich dialektach Kanady i wśród ~39-50% Amerykanów. Gdy zachodzi to zjawisko, brytyjskim /ɒ/, /ɑː/ i /ɔː/ odpowiada jeden dźwięk.</ref>
 
| rowspan=3 | ɑ̈ˑ
 
| rowspan=3 | ɑ̈ˑ
 
| rowspan=3; colspan=3 | ɒˑ
 
| rowspan=3; colspan=3 | ɒˑ
| rowspan=5; colspan=2 | ɒ ~ ɑ
+
| rowspan=5; colspan=2 | ɒ ~ ɑ <ref name="p3"/>
 
| rowspan=2 | ɑ ~ ä
 
| rowspan=2 | ɑ ~ ä
 
|-
 
|-
Linia 71: Linia 72:
 
| rowspan=3 | ɒ ~ ɔ
 
| rowspan=3 | ɒ ~ ɔ
 
|-
 
|-
| '''o'''ff, l'''o'''ss, cl'''o'''th, w'''a'''nt
+
| '''o'''ff, l'''o'''ss, cl'''o'''th <ref name="p4">[https://en.wikipedia.org/wiki/Phonological_history_of_English_low_back_vowels#Lot.E2.80.93cloth_split lot-cloth split] w amerykańskim angielskim /ɒ/ > /ɒː/, a potem /ɒː/, /ɔː/ > /ɔ/.</ref>, w'''a'''nt
 
| rowspan=3 | ɔ ~ ɒ
 
| rowspan=3 | ɔ ~ ɒ
 
|-
 
|-
| l'''o'''ng, d'''o'''g
+
| l'''o'''ng, d'''o'''g <ref name="p5">Przejście /ɒɡ/ i /ɒŋ/ w /ɔːɡ/ i /ɔːŋ/ w nowofundlandzkim angielskim.</ref>
 
| colspan=2; rowspan=2 | ɔˑ ~ ɔ̝ˑ
 
| colspan=2; rowspan=2 | ɔˑ ~ ɔ̝ˑ
 
| colspan=3; rowspan=2 | ɔˑ
 
| colspan=3; rowspan=2 | ɔˑ
Linia 83: Linia 84:
 
| oː
 
| oː
 
|-
 
|-
 +
| '''a'''bout
 +
| ə̞ ~ ɐ̝ ~ ɜ
 +
| rowspan=2 | ə̞ ~ ɐ̝
 +
| colspan=3 | ə̞ ~ ɐ̝
 +
| colspan=2; rowspan=2 | ə̞ ~ ɐ̝
 +
| colspan=2 | ə̞ ~ ɜ
 +
| ə̞ ~ ɐ̝ ~ ɜ
 +
| colspan=3 | ə
 +
| ə
 +
|-
 +
| comm'''a''', sod'''a'''
 +
| rowspan=2 | ɐ ~ ɜ
 +
| ɐ
 +
| colspan=2; rowspan=2 | ɐ
 +
| colspan=2 | ɜ
 +
| rowspan=2 | ɜ ~ ɐ
 +
| colspan=3 | ɐ
 +
| ɐ?
 +
|-
 +
| r'''u'''n, w'''o'''n, fl'''oo'''d
 +
| ʌ̠
 +
| ɯ̽ <ref name="p6">Wymowa rozpowszechniona wśród młodzieży klasy średniej oraz w środowiskach hip-hopowych oraz wśród ludzi migrujących z obszarów dialektu wschodniego.</ref> ~ ɐ
 +
| colspan=2 | ʌ̠
 +
| colspan=2 | ɯ̽
 +
| ʌ
 +
| colspan=2 | ʌ̈ ~ ɐ̝
 +
| ə ~ ʌ ~ ɑ
 +
|-
 +
| p'''u'''t, h'''oo'''d, w'''oul'''d
 +
| colspan=2 | ʊ ~ u
 +
| u
 +
| ʊ ~ u
 +
| ʊ
 +
| colspan=2 | ʊ
 +
| colspan=3 | u
 +
| colspan=3 | ʊ
 +
| ʊ ~ ɵ̠
 +
|-
 +
| thr'''ough''', y'''ou'''
 +
| colspan=2 | uˑ ~ u̞u̯ ~ ʉu̯
 +
| u̟u̯ ~ ʉu̯
 +
| uˑ ~ u̟u̯
 +
| uˑ
 +
| colspan=2 | ʉu̯
 +
| colspan=2 | ɪu̯
 +
| u̟u̯ ~ ʉu̯
 +
| colspan=3 | u̟
 +
| ɵu̯
 +
|-
 +
| c'''u'''te, '''ewe'''
 +
| colspan=2 | juˑ ~ ju̟u̯ ~ jʉu̯
 +
| ju̟u̯ ~ jʉu̯
 +
| juˑ ~ ju̟u̯
 +
| juˑ
 +
| colspan=2 | jʉu̯
 +
| colspan=2 | jɪu̯
 +
| ju̟u̯ ~ jʉu̯
 +
| colspan=3 | ju̟
 +
| ju̟ː ~ jʉː
 +
|-
 +
| spott'''e'''d
 +
| rowspan=2 | ɪ̈
 +
| ɪ̈
 +
| rowspan=2; colspan=3 | ɪ̈
 +
| colspan=2 | ɪ̈
 +
| colspan=3; rowspan=2 | ɪ̈
 +
| colspan=3 | ɪ̈
 +
| rowspan=2 | ɪ
 +
|-
 +
| s'''i'''t, f'''i'''x
 +
| rowspan=2 | ɪ
 +
| rowspan=2; colspan=2 | ɪ
 +
| colspan=3 | ɪ
 +
|-
 +
| cit'''y''', happ'''y'''
 +
| i
 +
| colspan=3 | i
 +
| colspan=2, rowspan=2 | eˑ
 +
| i
 +
| colspan=3 | i ~ ɪ
 +
| ɪj
 +
|-
 +
| d'''a'''te, d'''ay''', p'''ai'''n
 +
| colspan=2 | ɛ̝i̯ ~ eˑ
 +
| colspan=3 | ɛ̝i̯
 +
| colspan=2 | eˑ
 +
| eˑ
 +
| colspan=3 | eɪ̯ ~ e
 +
| ɛɪ̯
 +
|-
 +
| n'''ail'''
 +
| colspan=2 | ɛ̝jəl ~ ɛ̝jl̩ ~ eˑl ~ eə̯ɫ
 +
| colspan=3 | ɛ̝jəl ~ ɛ̝jl̩
 +
| colspan=2 | eə̯ɫ
 +
| colspan=3 | eˑl
 +
| colspan=3 | e(ɪ̯)ə̯ɫ
 +
| ɛɪ̯ə̯ɫ ?
 +
|-
 +
| s'''ee''', m'''ea'''t
 +
| colspan=2 | iˑ
 +
| colspan=3 | iˑ
 +
| colspan=2 | iˑ
 +
| colspan=3 | iˑ
 +
| colspan=3 | i
 +
| ɪj
 +
|-
 +
| b'''e'''t, br'''ea'''d
 +
| ɛ
 +
| ɛ̝
 +
| colspan=3 | ɛ
 +
| colspan=2 | ɛ̝
 +
| colspan=3 | ɛ
 +
| colspan=3 | ɛ
 +
| e̞ ~ ɛ
 +
|-
 +
! rowspan=2 | Fonem(y)
 +
! colspan=2 | General NFE
 +
! colspan=3 | Dialekt zachodni
 +
! colspan=2 | Dialekt centralny
 +
! colspan=3 | Dialekt wschodni
 +
! rowspan=2 | General
 +
Canadian
 +
! colspan=2 | General American
 +
! rowspan=2 | Received
 +
Pronunciation
 +
|-
 +
! East & West
 +
! Central
 +
! Southern
 +
! Thomasow
 +
(central)
 +
! Krikow
 +
(northern)
 +
! Trad.
 +
! New
 +
! Trad.
 +
Non-rhotic
 +
! Trad.
 +
Rhotic
 +
! New
 +
! With cot-
 +
-caught
 +
merger
 +
! Without cot-
 +
-caught
 +
merger
 +
|-
 +
| m'''y''', w'''i'''se, h'''igh'''
 +
| ai̯ ~ ɐi̯  <ref name="p7">[https://en.wikipedia.org/wiki/Canadian_raising Canadian raising] - wznoszenie /aɪ/, /aʊ/ lub obu przed bezdźwięczną spółgłoską. Dotyczy Kanady (oba dyftongi), dialektów północnoamerykańskich (/aɪ/) oraz gwary południowej i częściowo gwary tomaszowskiej dialektu zachodniego (oba dyftongi) w Nowej Fundlandii.</ref>
 +
| ɑ̈i̯
 +
| colspan=2 | ai̯ ~ ɐi̯ <ref name="p7"/>
 +
| ɐi̯
 +
| rowspan=2 | ɑ̈i̯
 +
| ɑ̈i̯
 +
| colspan=2 | ɜi̯
 +
| ai̯
 +
| colspan=3 | aɪ̯ ~ ʌi̯ <ref name="p7"/>
 +
| ɑɪ̯
 +
|-
 +
| b'''oy''', h'''oi'''st
 +
| colspan=2 | ɔi̯ ~ oi̯
 +
| colspan=3 | ɔi̯
 +
| oi̯
 +
| colspan=3 | oi̯
 +
| ɔɪ̯
 +
| colspan=2 | ɔɪ̯ ~ oɪ̯
 +
| oɪ̯
 +
|-
 +
| n'''o''', s'''oa'''p, f'''o'''lk
 +
| ɔu̯
 +
| ʌ̠u̯
 +
| colspan=3 | ɔu̯
 +
| ʌ̠ʉ̯ ~ əʉ̯
 +
| ʌ̠u̯
 +
| colspan=3 | oˑ
 +
| colspan=3 | oʊ̯ ~ o
 +
| əʊ̯
 +
|-
 +
| c'''old''', s'''old'''
 +
| ɔˑld
 +
| ʌ̠u̯ɫd
 +
| colspan=3 | ɔˑld
 +
| colspan=2 | ʌ̠u̯ɫd
 +
| colspan=3 | oˑld
 +
| colspan=3 | oʊ̯ ~ o ~ oə̯
 +
| əʊ̯ ~ ɒʊ̯ ~ ɔʊ̯
 +
|-
 +
| n'''ow''', tr'''ou'''t
 +
| au̯ ~ ɐu̯ <ref name="p7"/>
 +
| æʊ̯ ~ eə̯ʊ̯ <ref name="p8">Przesunięcie dyftongu /aʊ/ do przodu przed spółgłoską nosową w dialekcie centralnym i amerykańskim angielskim.</ref>
 +
| colspan=2 | au̯ ~ ɐu̯ <ref name="p7"/>
 +
| ɐu̯
 +
| colspan=2 | æʊ̯ ~ eə̯ʊ̯ <ref name="p8"/>
 +
| colspan=2 | ɜu̯
 +
| au̯
 +
| äʊ̯ ~ ʌu̯ <ref name="p7"/>
 +
| colspan=2 | äʊ̯ ~ æʊ̯ <ref name="p8"/>
 +
| au̯
 +
|-
 +
|-
 +
| b'''ur'''n, w'''or'''k, w'''or'''ld
 +
| colspan=2; rowspan=4 | ɚ
 +
| colspan=3; rowspan=4 | ɚ
 +
| colspan=2; rowspan=4 | ɚ
 +
| rowspan=3 | ɵˑ ~ ɚ + V
 +
| colspan=2; rowspan=4 | ɚ
 +
| colspan=3; rowspan=3 | ɝ ~ ɚ ~ ɹ̩
 +
| rowspan=3 | əː(ɹ) ~ ɜː(ɹ)
 +
|-
 +
| h'''er'''d, '''ear'''th, h'''er'''b
 +
|-
 +
| b'''ir'''d, g'''ir'''l
 +
|-
 +
| winn'''er''', fav'''o(u)r'''
 +
| ɜ ~ ɚ + V
 +
| colspan=3 | ɚ ~ ɹ̩
 +
| (ɐ?) ~ ə(ɹ)
 +
|-
 +
| '''ar'''m, c'''ar'''
 +
| colspan=2 | ɐɹ ~ aɹ
 +
| colspan=3 | ɐɹ
 +
| colspan=2 | ɐɹ
 +
| aˑ ~ aɹV
 +
| colspan=2 | aɹ ~ ɐɹ
 +
| colspan=3 | ɑɹ
 +
| ɑː(ɹ)
 +
|-
 +
| d'''eer''', h'''ere'''
 +
| colspan=2 | i(ə̯)ɹ
 +
| colspan=3 | i(ə̯)ɹ
 +
| colspan=2 | i(ə̯)ɹ
 +
| iɜ̯ ~ i(ə̯)ɹV
 +
| colspan=2 | i(ə̯)ɹ
 +
| ɪɹ
 +
| colspan=2 | i(ə̯)ɹ
 +
| ɪə̯(ɹ) ~ ɪː(ɹ)
 +
|-
 +
| m'''are''', th'''ere''', b'''ear'''
 +
| ɛɹ
 +
| ɛ̝ɹ
 +
| colspan=3 | ɛɹ
 +
| colspan=2 | ɛ̝ɹ
 +
| ɛˑ ~ ɛɹV
 +
| colspan=2 | ɛɹ
 +
| ɛɹ
 +
| colspan=2 | ɛ(ə̯)ɹ ~ eɹ
 +
| ɛə̯(ɹ) ~ ɛː(ɹ)
 +
|-
 +
| s'''or'''t, w'''ar'''m, b'''oar'''
 +
| colspan=2 | ɔɹ ~ oɹ
 +
| colspan=3 | ɔɹ
 +
| colspan=2 | oɹ
 +
| oˑ ~ oɹV
 +
| colspan=2 | oɹ
 +
| ɔɹ
 +
| colspan=2 | ɔɹ ~ oɹ
 +
| oː(ɹ)
 +
|-
 +
| t'''our''', m'''oor'''
 +
| u(ə̯)ɹ
 +
| ʊ(ə̯)ɹ
 +
| colspan=3 | u(ə̯)ɹ
 +
| colspan=2 | ʊ(ə̯)ɹ
 +
| uɜ̯ ~ u(ə̯)ɹV
 +
| colspan=2 | u(ə̯)ɹ
 +
| ʊɹ
 +
| colspan=2 | ʊɹ ~ ɔɹ ~ oɹ
 +
| ɵː(ɹ) ~ oː(ɹ)
 +
|-
 +
| '''Eur'''ope, p'''ure'''
 +
| ju(ə̯)ɹ
 +
| jʊ(ə̯)ɹ
 +
| colspan=3 | ju(ə̯)ɹ
 +
| colspan=2 | jʊ(ə̯)ɹ
 +
| juɜ̯ ~ ju(ə̯)ɹV
 +
| colspan=2 | ju(ə̯)ɹ
 +
| colspan=3 | jʊɹ ~ jɝ ~ jɚ
 +
| jɵː(ɹ) ~ joː(ɹ)
 +
|-
 +
! rowspan=2 | Fonem(y)
 +
! colspan=2 | General NFE
 +
! colspan=3 | Dialekt zachodni
 +
! colspan=2 | Dialekt centralny
 +
! colspan=3 | Dialekt wschodni
 +
! rowspan=2 | General
 +
Canadian
 +
! colspan=2 | General American
 +
! rowspan=2 | Received
 +
Pronunciation
 +
|-
 +
! East & West
 +
! Central
 +
! Southern
 +
! Thomasow
 +
(central)
 +
! Krikow
 +
(northern)
 +
! Trad.
 +
! New
 +
! Trad.
 +
Non-rhotic
 +
! Trad.
 +
Rhotic
 +
! New
 +
! With cot-
 +
-caught
 +
merger
 +
! Without cot-
 +
-caught
 +
merger
 +
|-
 +
| si'''ng'''er, si'''ng''' ͜  it!
 +
| colspan=2 | ŋɡ
 +
| colspan=3 | ŋɡ
 +
| colspan=2 | ŋɡ
 +
| colspan=3 | ŋɡ
 +
| rowspan=2; colspan=3 | ŋ
 +
| rowspan=2 | ŋ
 +
|-
 +
| si'''ng''', ri'''ng''', thi'''ng'''
 +
| colspan=2 | ŋ
 +
| colspan=3 | ŋ
 +
| colspan=2 | ŋ
 +
| colspan=3 | ŋ
 +
|-
 +
| do'''ing''', anyth'''ing'''
 +
| ɪ̈ŋ
 +
| ɪŋ
 +
| ɪ̈ŋ ~ ɪ̈n
 +
| ɪ̈ŋ
 +
| ɪ̈ŋ ~ ɪ̈n
 +
| colspan=2 | ɪŋ ~ ɪn
 +
| colspan=2 | n̩ ~ ən
 +
| ɪ̈ŋ ~ ɪ̈n
 +
| colspan=3 | ɪŋ
 +
| ɪŋ
 +
|-
 +
| be'''tt'''er, par'''t'''y
 +
| colspan=2; rowspan=2 | ɾ
 +
| colspan=3; rowspan=2 | ɾ
 +
| colspan=2; rowspan=2 | ɾ
 +
| colspan=2 | tˢ <ref name="p9">Obecne tylko wśród najstarszego pokolenia (60+) niezależnie od klasy, choć ludzie wykształceni przejmują często inne warianty wymowy.</ref> ~ ʔ <ref name="p10">Najpowszechniejszy wariant wśród mieszkańców małych miejscowości.</ref> ~ ɾ
 +
| rowspan=2 | ɾ
 +
| colspan=3; rowspan=2 | ɾ
 +
| t
 +
|-
 +
|-
 +
| la'''dd'''er
 +
| colspan=2 | dᶻ <ref name="p9"/> ~ ʔ <ref name="p10"/> ~ ɾ
 +
| d
 +
|-
 +
| '''th'''ink, a'''th'''letic
 +
| colspan=2 | θ
 +
| colspan=3 | θ
 +
| θ ~ t̪ <ref name="p9"/>
 +
| θ
 +
| colspan=2 | θ ~ t̪ <ref name="p9"/>
 +
| θ
 +
| colspan=3 | θ
 +
| θ
 +
|-
 +
| '''th'''ey, o'''th'''er
 +
| colspan=2 | ð
 +
| colspan=3 | ð
 +
| ð ~ d̪ <ref name="p9"/>
 +
| ð
 +
| colspan=2 | ð ~ d̪ <ref name="p9"/>
 +
| ð
 +
| colspan=3 | ð
 +
| ð
 +
|-
 +
| '''t'''o, re'''t'''urn
 +
| colspan=2 | t̪ ~ tˢ
 +
| colspan=3; rowspan=2 | t̪
 +
| t̪ ~ tˢ <ref name="p9"/>
 +
| t̪
 +
| colspan=3 | tˢ
 +
| colspan=3 | tʰ
 +
| tʰ
 +
|-
 +
| s'''t'''ing, restar'''t'''
 +
| colspan=2 | t̪
 +
| colspan=2 | t̪
 +
| colspan=3 | t̪
 +
| colspan=3 | t
 +
| rowspan=2 | t
 +
|-
 +
| be'''t''', pe'''t''', star'''t'''
 +
| colspan=2 | t̪ ~ t̚ ~ ɾ <ref name="p11"> Między samogłoskami.</ref>
 +
| colspan=3 | t̪ ~ t̚ ~ ɾ <ref name="p11"/>
 +
| colspan=2 | t̪ ~ t̚ ~ ɾ <ref name="p11"/>
 +
| colspan=3 | t̚ ~ ʔ <ref name="p10"/> ~ ɾ <ref name="p11"/>
 +
| colspan=3 | t ~ t̚ ~ ʔ ~ ɾ <ref name="p11"/>
 +
|-
 +
| '''d'''o, un'''d'''o
 +
| colspan=2 | d̪ ~ dᶻ
 +
| colspan=3 | d̪
 +
| d̪ ~ dᶻ <ref name="p9"/>
 +
| d̪
 +
| colspan=3 | dᶻ
 +
| colspan=3 | d
 +
| rowspan=2 | d
 +
|-
 +
| di'''d''', ma'''d'''e
 +
| colspan=2 | d̪ ~ dᶻ ~ ɾ <ref name="p11"/>
 +
| colspan=3 | d̪ ~ ɾ <ref name="p11"/>
 +
| d̪~dᶻ<ref name="p9"/>~ɾ<ref name="p11"/>
 +
| d̪~ɾ<ref name="p11"/>
 +
| colspan=3 | dᶻ ~ ɾ <ref name="p11"/>
 +
| colspan=3 | d ~ ɾ <ref name="p11"/>
 +
|-
 +
| '''t'''une
 +
| colspan=2 | t̪ ~ tˢ
 +
| colspan=3 | t̪
 +
| t̪ ~ t͡ɕ <ref name="p9"/>
 +
| t̪
 +
| colspan=3 | t͡ɕ
 +
| colspan=3 | t
 +
| tj ~ t͡ʃ
 +
|-
 +
| '''d'''uke
 +
| colspan=2 | d̪ ~ dᶻ
 +
| colspan=3 | d̪
 +
| d̪ ~ d͡ʑ <ref name="p9"/>
 +
| d̪
 +
| colspan=3 | d͡ʑ
 +
| colspan=3 | d
 +
| dj ~ d͡ʒ
 +
|-
 +
| '''l'''ook, '''l'''ike
 +
| rowspan=2 | l̪
 +
| l̪
 +
| colspan=3; rowspan=2 | l̪
 +
| colspan=2 | l̪
 +
| colspan=3; rowspan=2 | l̪
 +
| colspan=3 | l ~ ɫ
 +
| l
 +
|-
 +
| a'''ll''', peop'''le'''
 +
| ɫ
 +
| colspan=2 | ɫ
 +
| colspan=3 | ɫ
 +
| ɫ
 +
|-
 +
 +
= Przypisy =
 +
<references/>

Aktualna wersja na dzień 08:36, 22 lis 2019

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Rozbicie fonemu /æ/ na /ɛə/ przed spółgłoskami nosowymi oraz [ɡ] i /a/ w każdej innej pozycji (Nowofundlandzki angielski). Wzniesienie samogłoski następuje również w Kanadzie i USA, patrz æ-tensing
  2. trap-bath split Rozbicie fonemu /æ/ na /æ/ i /ɑː/ w brytyjskim angielskim.
  3. 3,0 3,1 cot-caught merger w tradycyjnym dialekcie centralnym. Występuje również we wszystkich dialektach Kanady i wśród ~39-50% Amerykanów. Gdy zachodzi to zjawisko, brytyjskim /ɒ/, /ɑː/ i /ɔː/ odpowiada jeden dźwięk.
  4. lot-cloth split w amerykańskim angielskim /ɒ/ > /ɒː/, a potem /ɒː/, /ɔː/ > /ɔ/.
  5. Przejście /ɒɡ/ i /ɒŋ/ w /ɔːɡ/ i /ɔːŋ/ w nowofundlandzkim angielskim.
  6. Wymowa rozpowszechniona wśród młodzieży klasy średniej oraz w środowiskach hip-hopowych oraz wśród ludzi migrujących z obszarów dialektu wschodniego.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Canadian raising - wznoszenie /aɪ/, /aʊ/ lub obu przed bezdźwięczną spółgłoską. Dotyczy Kanady (oba dyftongi), dialektów północnoamerykańskich (/aɪ/) oraz gwary południowej i częściowo gwary tomaszowskiej dialektu zachodniego (oba dyftongi) w Nowej Fundlandii.
  8. 8,0 8,1 8,2 Przesunięcie dyftongu /aʊ/ do przodu przed spółgłoską nosową w dialekcie centralnym i amerykańskim angielskim.
  9. 9,00 9,01 9,02 9,03 9,04 9,05 9,06 9,07 9,08 9,09 9,10 Obecne tylko wśród najstarszego pokolenia (60+) niezależnie od klasy, choć ludzie wykształceni przejmują często inne warianty wymowy.
  10. 10,0 10,1 10,2 Najpowszechniejszy wariant wśród mieszkańców małych miejscowości.
  11. 11,00 11,01 11,02 11,03 11,04 11,05 11,06 11,07 11,08 11,09 11,10 Między samogłoskami.
Fonem(y) General NFE Dialekt zachodni Dialekt centralny Dialekt wschodni General

Canadian

General American Received

Pronunciation

East & West Central Southern Thomasow

(central)

Krikow

(northern)

Trad. New Trad.

Non-rhotic

Trad.

Rhotic

New With cot-

-caught merger

Without cot-

-caught merger

ban, damn [1] ɛˑ ~ ɛə̯ eə̯ ɛə̯ ɛˑ ~ ɛə̯ ɛˑ eə̯ a æ̝ˑ ~ ɛə̯ ~ eə̯ æ ~ a
tag, bag, rang [1] ɛˑ ɛˑ æ ~ æ̝ˑ ~ ɛə̯ ~ eə̯
lad, bad, cat a æ a æ æ
pass, path [2] ɑː
father ɒˑ ~ ɑˑ ɑ̈ˑ ɑˑ ɑ̈ˑ [3] ɑ̈ˑ ɒˑ ɒ ~ ɑ [3] ɑ ~ ä
not, bother, cot ɒ ~ ɔ
off, loss, cloth [4], want ɔ ~ ɒ
long, dog [5] ɔˑ ~ ɔ̝ˑ ɔˑ ɔ̝ˑ ɔ̝ˑ
law, caught, all
about ə̞ ~ ɐ̝ ~ ɜ ə̞ ~ ɐ̝ ə̞ ~ ɐ̝ ə̞ ~ ɐ̝ ə̞ ~ ɜ ə̞ ~ ɐ̝ ~ ɜ ə ə
comma, soda ɐ ~ ɜ ɐ ɐ ɜ ɜ ~ ɐ ɐ ɐ?
run, won, flood ʌ̠ ɯ̽ [6] ~ ɐ ʌ̠ ɯ̽ ʌ ʌ̈ ~ ɐ̝ ə ~ ʌ ~ ɑ
put, hood, would ʊ ~ u u ʊ ~ u ʊ ʊ u ʊ ʊ ~ ɵ̠
through, you uˑ ~ u̞u̯ ~ ʉu̯ u̟u̯ ~ ʉu̯ uˑ ~ u̟u̯ ʉu̯ ɪu̯ u̟u̯ ~ ʉu̯ ɵu̯
cute, ewe juˑ ~ ju̟u̯ ~ jʉu̯ ju̟u̯ ~ jʉu̯ juˑ ~ ju̟u̯ juˑ jʉu̯ jɪu̯ ju̟u̯ ~ jʉu̯ ju̟ ju̟ː ~ jʉː
spotted ɪ̈ ɪ̈ ɪ̈ ɪ̈ ɪ̈ ɪ̈ ɪ
sit, fix ɪ ɪ ɪ
city, happy i i i i ~ ɪ ɪj
date, day, pain ɛ̝i̯ ~ eˑ ɛ̝i̯ eɪ̯ ~ e ɛɪ̯
nail ɛ̝jəl ~ ɛ̝jl̩ ~ eˑl ~ eə̯ɫ ɛ̝jəl ~ ɛ̝jl̩ eə̯ɫ eˑl e(ɪ̯)ə̯ɫ ɛɪ̯ə̯ɫ ?
see, meat i ɪj
bet, bread ɛ ɛ̝ ɛ ɛ̝ ɛ ɛ e̞ ~ ɛ
Fonem(y) General NFE Dialekt zachodni Dialekt centralny Dialekt wschodni General

Canadian

General American Received

Pronunciation

East & West Central Southern Thomasow

(central)

Krikow

(northern)

Trad. New Trad.

Non-rhotic

Trad.

Rhotic

New With cot-

-caught merger

Without cot-

-caught merger

my, wise, high ai̯ ~ ɐi̯ [7] ɑ̈i̯ ai̯ ~ ɐi̯ [7] ɐi̯ ɑ̈i̯ ɑ̈i̯ ɜi̯ ai̯ aɪ̯ ~ ʌi̯ [7] ɑɪ̯
boy, hoist ɔi̯ ~ oi̯ ɔi̯ oi̯ oi̯ ɔɪ̯ ɔɪ̯ ~ oɪ̯ oɪ̯
no, soap, folk ɔu̯ ʌ̠u̯ ɔu̯ ʌ̠ʉ̯ ~ əʉ̯ ʌ̠u̯ oʊ̯ ~ o əʊ̯
cold, sold ɔˑld ʌ̠u̯ɫd ɔˑld ʌ̠u̯ɫd oˑld oʊ̯ ~ o ~ oə̯ əʊ̯ ~ ɒʊ̯ ~ ɔʊ̯
now, trout au̯ ~ ɐu̯ [7] æʊ̯ ~ eə̯ʊ̯ [8] au̯ ~ ɐu̯ [7] ɐu̯ æʊ̯ ~ eə̯ʊ̯ [8] ɜu̯ au̯ äʊ̯ ~ ʌu̯ [7] äʊ̯ ~ æʊ̯ [8] au̯
burn, work, world ɚ ɚ ɚ ɵˑ ~ ɚ + V ɚ ɝ ~ ɚ ~ ɹ̩ əː(ɹ) ~ ɜː(ɹ)
herd, earth, herb
bird, girl
winner, favo(u)r ɜ ~ ɚ + V ɚ ~ ɹ̩ (ɐ?) ~ ə(ɹ)
arm, car ɐɹ ~ aɹ ɐɹ ɐɹ aˑ ~ aɹV aɹ ~ ɐɹ ɑɹ ɑː(ɹ)
deer, here i(ə̯)ɹ i(ə̯)ɹ i(ə̯)ɹ iɜ̯ ~ i(ə̯)ɹV i(ə̯)ɹ ɪɹ i(ə̯)ɹ ɪə̯(ɹ) ~ ɪː(ɹ)
mare, there, bear ɛɹ ɛ̝ɹ ɛɹ ɛ̝ɹ ɛˑ ~ ɛɹV ɛɹ ɛɹ ɛ(ə̯)ɹ ~ eɹ ɛə̯(ɹ) ~ ɛː(ɹ)
sort, warm, boar ɔɹ ~ oɹ ɔɹ oˑ ~ oɹV ɔɹ ɔɹ ~ oɹ oː(ɹ)
tour, moor u(ə̯)ɹ ʊ(ə̯)ɹ u(ə̯)ɹ ʊ(ə̯)ɹ uɜ̯ ~ u(ə̯)ɹV u(ə̯)ɹ ʊɹ ʊɹ ~ ɔɹ ~ oɹ ɵː(ɹ) ~ oː(ɹ)
Europe, pure ju(ə̯)ɹ jʊ(ə̯)ɹ ju(ə̯)ɹ jʊ(ə̯)ɹ juɜ̯ ~ ju(ə̯)ɹV ju(ə̯)ɹ jʊɹ ~ jɝ ~ jɚ jɵː(ɹ) ~ joː(ɹ)
Fonem(y) General NFE Dialekt zachodni Dialekt centralny Dialekt wschodni General

Canadian

General American Received

Pronunciation

East & West Central Southern Thomasow

(central)

Krikow

(northern)

Trad. New Trad.

Non-rhotic

Trad.

Rhotic

New With cot-

-caught merger

Without cot-

-caught merger

singer, sing ͜ it! ŋɡ ŋɡ ŋɡ ŋɡ ŋ ŋ
sing, ring, thing ŋ ŋ ŋ ŋ
doing, anything ɪ̈ŋ ɪŋ ɪ̈ŋ ~ ɪ̈n ɪ̈ŋ ɪ̈ŋ ~ ɪ̈n ɪŋ ~ ɪn n̩ ~ ən ɪ̈ŋ ~ ɪ̈n ɪŋ ɪŋ
better, party ɾ ɾ ɾ [9] ~ ʔ [10] ~ ɾ ɾ ɾ t
ladder dᶻ [9] ~ ʔ [10] ~ ɾ d
think, athletic θ θ θ ~ t̪ [9] θ θ ~ t̪ [9] θ θ θ
they, other ð ð ð ~ d̪ [9] ð ð ~ d̪ [9] ð ð ð
to, return t̪ ~ tˢ t̪ ~ tˢ [9]
sting, restart t t
bet, pet, start t̪ ~ t̚ ~ ɾ [11] t̪ ~ t̚ ~ ɾ [11] t̪ ~ t̚ ~ ɾ [11] t̚ ~ ʔ [10] ~ ɾ [11] t ~ t̚ ~ ʔ ~ ɾ [11]
do, undo d̪ ~ dᶻ d̪ ~ dᶻ [9] dᶻ d d
did, made d̪ ~ dᶻ ~ ɾ [11] d̪ ~ ɾ [11] d̪~dᶻ[9][11] d̪~ɾ[11] dᶻ ~ ɾ [11] d ~ ɾ [11]
tune t̪ ~ tˢ t̪ ~ t͡ɕ [9] t͡ɕ t tj ~ t͡ʃ
duke d̪ ~ dᶻ d̪ ~ d͡ʑ [9] d͡ʑ d dj ~ d͡ʒ
look, like l ~ ɫ l
all, people ɫ ɫ ɫ ɫ