Olżycki: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 113: Linia 113:
  
 
===Czasowniki===
 
===Czasowniki===
Czasowniki określają wykonywaną czynność lub stan, w jakim znajduje się podmiot. Czasowniki charakteryzują cechy wyróżniające: tryb, czas (w tym aspekt), koniugacja. Dzielą się na trzy grupy:
+
Czasowniki określają wykonywaną czynność lub stan, w jakim znajduje się podmiot. Czasowniki charakteryzują cechy wyróżniające: tryb, czas (w tym aspekt), koniugacja. Dzielą się na kilka grup:
* '''koniugacja -a-''', czyli czasowniki kończące się w bezokoliczniku regularnie na '''-ate''', mające wstawkę w temacie czasu teraźniejszego
+
* '''koniugacja -a-''' - grupa czasowników kończących się w bezokoliczniku regularnie na '''-ate''', mające wstawkę w temacie czasu teraźniejszego, np. ''cita-te > citae-an''
* '''koniugacja -e-''', czyli czasowniki kończące się w bezokoliczniku regularnie na '''-ete''' i '''-ite'''
+
* '''koniugacja samogłoskowa''' - grupa podobna do poprzedniej, zawierająca krótkie czasowniki o jednosylabowych tematach kończących się samogłoską, np. ''pi-te > pie-an''
* '''czasowniki nieregularne''', mające różne wzorce odmiany, np. ''bute'', ''edte'', ''eante''
+
* '''koniugacja -e-''', czyli czasowniki kończące się w bezokoliczniku regularnie na '''-ete''' i '''-ite''', np. ''vide-te, voli-te > vide-an, vole-an''
 +
* '''koniugacja spółgłoskowa''' - grupa zawierająca czasowniki o temacie kończącym się spółgłoską: ''mog-te > mog-an''
 +
* '''czasowniki nieregularne''', mające różne wzorce odmiany, np. ''bu-te > eme'', ''eed-te > eem'', ''ean-te > im-an''
  
 
====Eu present====
 
====Eu present====
Linia 161: Linia 163:
 
{| class=wikitable
 
{| class=wikitable
 
!inf
 
!inf
!''vedte''
+
!''vedte'' /{{IPA|vesː}}/
 
|-
 
|-
 
!1sg
 
!1sg
|''vedan''
+
|''vedan'' /{{IPA|vedã}}/
 
|-
 
|-
 
!2sg
 
!2sg
|''vedese''
+
|''vedese'' /{{IPA|vedzez}}/
 
|-
 
|-
 
!3sg
 
!3sg
|''vedee''
+
|''vedee'' /{{IPA|vedze}}/
 
|-
 
|-
 
!1pl
 
!1pl
|''vedeme''
+
|''vedeme'' /{{IPA|vedzem}}/
 
|-
 
|-
 
!2pl
 
!2pl
|''vedete''
+
|''vedete'' /{{IPA|vedzets}}/
 
|-
 
|-
 
!3pl
 
!3pl
|''vedant''
+
|''vedant'' /{{IPA|vedã}}/
 
|}
 
|}
  

Wersja z 22:28, 17 sty 2011

Język olżycki (ea rece olgittic /jaˌʀeʃ olʒiˈsːik/, prościej: e'olgittine /jolʒiˈsːiɲ/) - fikcyjny język zachodniosłowiański używany w alternatywnej historii w północnej Lotaryngii (Lorunea), Nadrenii (Renanea, Olgiteu Staru) i Hesji (Olgiteu Novu). Nazwa pochodzi od kontaminacji Alzacji z Łużycami.

Fonologia i zapis

Spółgłoski

wargowe dziąsłowe zadziąsłowe podniebienne tylnojęzykowe
zwarte b p d~ɾ t ɟ c
g c **
g k
g c
zw.-szcz. dz ts
d t *
szczel. v f z s ʒ ʃ
g c *
nosowe m n ɲ
n *
płynne l j
l *
ʀ
r
*) przed e i
**) przed u

Samogłoski

Olgittine vowel trapezoid.png

Zapis

Spółgłoski

  • m [m]
  • b [b]
  • p [p]
  • bh v [v]
  • ph f [f]
  • n [n]
  • d [d] [dz]¹
  • t [t] [ts]¹, na końcu wyrazu [ɾ] (jeśli następny zaczyna się samogłoską) lub nieme
  • dh [d]¹
  • th [t]¹
  • z [z]
  • s [s], na końcu wyrazu [z] (jeśli następny zaczyna się samogłoską) lub nieme
  • l [l] [j]¹
  • g [g] [ʒ]¹
  • c [k] [ʃ]¹
  • gu [gʲ]¹
  • k cu qu [kʲ]¹
  • r [ʁ]

¹) przed literami "e", "i"

Dwuznaki

  • dt tt [tt] [ss]¹
  • zt st [st] [ss]¹
  • ds ts [ss]
  • gt ct [tt] [ss]¹
  • zc sc [sk] [ʃʃ]¹
  • gs cs x [ss]

¹) przed literami "e", "i"

Samogłoski

  • a [a]
  • an [ã]
  • e [ʲe] [j]²
  • ee [ʲe]
  • eu [ʲu]
  • i [i]
  • o [o]
  • ou [u]
  • u [y]

²) "e" jest wymawiane jako:

  • [j] między samogłoskami, na początku wyrazu przed samogłoską, po samogłosce
  • [e] między spółgłoskami, na początku wyrazu przed spółgłoską
  • nieme po spółgłosce, zmienia wymowę niektórych spółgłosek

Morfologia

Rodzajniki

W języku olżyckim występuje rodzajnik określony w dwóch rodzajach: męskim i żeńskim, w liczbie pojedynczej i mnogiej:

  • Liczba pojedyncza: eu (rodzaj męski), ea (rodzaj żeński)
  • Liczba mnoga: ee (brak rozróżnienia na rodzaje)

Rodzajnik określony jest często skracany do e' przed samogłoską, np. e'olgittine zamiast ea olgittine.

Czasowniki

Czasowniki określają wykonywaną czynność lub stan, w jakim znajduje się podmiot. Czasowniki charakteryzują cechy wyróżniające: tryb, czas (w tym aspekt), koniugacja. Dzielą się na kilka grup:

  • koniugacja -a- - grupa czasowników kończących się w bezokoliczniku regularnie na -ate, mające wstawkę w temacie czasu teraźniejszego, np. cita-te > citae-an
  • koniugacja samogłoskowa - grupa podobna do poprzedniej, zawierająca krótkie czasowniki o jednosylabowych tematach kończących się samogłoską, np. pi-te > pie-an
  • koniugacja -e-, czyli czasowniki kończące się w bezokoliczniku regularnie na -ete i -ite, np. vide-te, voli-te > vide-an, vole-an
  • koniugacja spółgłoskowa - grupa zawierająca czasowniki o temacie kończącym się spółgłoską: mog-te > mog-an
  • czasowniki nieregularne, mające różne wzorce odmiany, np. bu-te > eme, eed-te > eem, ean-te > im-an

Eu present

Czas teraźniejszy będący czasem podstawowym.

Odmiana czasowników regularnych:

inf citate /ʃitats/ pite /pits/ videte /vidzets/ recte /ʁeʃː/
1sg citaean /ʃitajã/ piean /pijã/ videan /vidzã/ recan /ʁekã/
2sg citaese /ʃitajz/ piese /pijz/ vidise /vidziz/ recese /ʁeʃez/
3sg citaee /ʃitaje/ piee /pije/ vidi /vidzi/ recee /ʁeʃe/

Eu perfect

E'imperfect

Eu plusperfect

Eu futur

Eu futur perfect

Eu futur proce

Czas przyszły bliski, wyrażający czynności mające miejsce w najbliższej przyszłości, co do których jesteśmy pewni, że się wydarzą.

Konstrukcja: podmiot + vedte (present) + bezokolicznik bez -e

inf vedte /vesː/
1sg vedan /vedã/
2sg vedese /vedzez/
3sg vedee /vedze/
1pl vedeme /vedzem/
2pl vedete /vedzets/
3pl vedant /vedã/

Przykładowe zdanie:

  • Eo vedan edt. /jo vedã etː/ - Będę jeść.