Olżycki: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 124: Linia 124:
  
 
====Eu present====
 
====Eu present====
Czas teraźniejszy będący czasem podstawowym.
+
'''Czas teraźniejszy''' będący czasem podstawowym.
  
 
Odmiana czasowników regularnych:
 
Odmiana czasowników regularnych:
Linia 170: Linia 170:
 
|''recant'' /{{IPA|ʁekã}}/
 
|''recant'' /{{IPA|ʁekã}}/
 
|}
 
|}
 +
 +
====Eu present contemporal====
 +
'''Czas teraźniejszy współczesny''' oznaczający czynności występujące równocześnie. Może wskazywać bardziej na trwanie czynności.
 +
 +
:Konstrukcja: '''''bute'' (present) + imiesłów współczesny'''
 +
Imiesłów współczesny tworzy się najczęściej końcówką ''-ante'', np. ''citaeante'', ''voleante''.
 +
 +
{| class=wikitable
 +
!inf
 +
!''bute'' /{{IPA|byts}}/
 +
|-
 +
!1sg
 +
|''eme'' /{{IPA|em}}/
 +
|-
 +
!2sg
 +
|''ese'' /{{IPA|ez}}/
 +
|-
 +
!3sg
 +
|''est'' /{{IPA|e(st)}}/
 +
|-
 +
!1pl
 +
|''esme'' /{{IPA|esm}}/
 +
|-
 +
!2pl
 +
|''este'' /{{IPA|esː}}/
 +
|-
 +
!3pl
 +
|''sant'' /{{IPA|sã}}/
 +
|}
 +
 +
Przykład:
 +
* ''Eo eme eedeante a recan.'' /{{IPA|jo em jedzãts a ʁekã}}/ - Jem i mówię. / Jedząc, mówię.
  
 
====Eu perfect====
 
====Eu perfect====
 +
 
====E'imperfect====
 
====E'imperfect====
 +
 +
====Eu passee contemporal====
 +
'''Czas przeszły współczesny''' oznaczający czynności występujące równocześnie w przeszłości. Może wskazywać, jak present contemporal, na trwanie czynności.
 +
 +
:Konstrukcja: '''''bute'' (imperfect) + imiesłów współczesny'''
 +
 +
{| class=wikitable
 +
!inf
 +
!''bute'' /{{IPA|byts}}/
 +
|-
 +
!1sg
 +
|''buvaean'' /{{IPA|byvajã}}/
 +
|-
 +
!2sg
 +
|''buvaese'' /{{IPA|byvɛz}}/
 +
|-
 +
!3sg
 +
|''buvaet'' /{{IPA|byvɛ}}/
 +
|-
 +
!1pl
 +
|''buvaeme'' /{{IPA|byvɛm}}/
 +
|-
 +
!2pl
 +
|''buvaete'' /{{IPA|byvɛts}}/
 +
|-
 +
!3pl
 +
|''buvaeant'' /{{IPA|byvajã}}/
 +
|}
 +
 +
Przykład:
 +
* ''Eo buvaeant eedeante a recaean.'' /{{IPA|jo byvajã jedzãts a ʁekajã}}/ - Jadłem i mówiłem. / Jedząc, mówiłem.
 +
 
====Eu plusperfect====
 
====Eu plusperfect====
 +
 
====Eu futur====
 
====Eu futur====
====Eu futur perfect====
 
  
 
====Eu futur proce====
 
====Eu futur proce====
Czas przyszły bliski, wyrażający czynności mające miejsce w najbliższej przyszłości, co do których jesteśmy pewni, że się wydarzą.
+
'''Czas przyszły bliski''' wyrażający czynności mające miejsce w najbliższej przyszłości, co do których jesteśmy pewni, że się wydarzą.
  
Konstrukcja: '''podmiot + ''vedte'' (present) + bezokolicznik bez -e'''
+
:Konstrukcja: '''''vedte'' (present) + bezokolicznik bez -e'''
  
 
{| class=wikitable
 
{| class=wikitable
Linia 193: Linia 258:
 
|-
 
|-
 
!3sg
 
!3sg
|''vedee'' /{{IPA|vedze}}/
+
|''vedet'' /{{IPA|vedze}}/
 
|-
 
|-
 
!1pl
 
!1pl
Linia 205: Linia 270:
 
|}
 
|}
  
Przykładowe zdanie:
+
Przykład:
 
* ''Eo vedan edt.'' /{{IPA|jo vedã etː}}/ - Będę jeść.
 
* ''Eo vedan edt.'' /{{IPA|jo vedã etː}}/ - Będę jeść.
  
 
[[Kategoria:Sztuczne języki słowiańskie]]
 
[[Kategoria:Sztuczne języki słowiańskie]]
 
[[Kategoria:Języki Miłego]]
 
[[Kategoria:Języki Miłego]]

Wersja z 19:54, 25 lut 2011

Język olżycki (ea rece olgittic /jaˌʀeʃ olʒiˈsːik/, prościej: e'olgittine /jolʒiˈsːiɲ/) - fikcyjny język zachodniosłowiański używany w alternatywnej historii w północnej Lotaryngii (Lorunea), Nadrenii (Renanea, Olgiteu Staru) i Hesji (Olgiteu Novu). Nazwa pochodzi od kontaminacji Alzacji z Łużycami.

Fonologia i zapis

Spółgłoski

wargowe dziąsłowe zadziąsłowe podniebienne tylnojęzykowe
zwarte b p d~ɾ t ɟ c
g c **
g k
g c
zw.-szcz. dz ts
d t *
szczel. v f z s ʒ ʃ
g c *
nosowe m n ɲ
n *
płynne l j
l *
ʀ
r
*) przed e i
**) przed u

Samogłoski

Olgittine vowel trapezoid.png

Zapis

Spółgłoski

  • m [m]
  • b [b]
  • p [p]
  • bh v [v]
  • ph f [f]
  • n [n]
  • d [d] [dz]¹
  • t [t] [ts]¹, na końcu wyrazu [ɾ] (jeśli następny zaczyna się samogłoską) lub nieme
  • dh [d]¹
  • th [t]¹
  • z [z]
  • s [s], na końcu wyrazu [z] (jeśli następny zaczyna się samogłoską) lub nieme
  • l [l] [j]¹
  • g [g] [ʒ]¹
  • c [k] [ʃ]¹
  • gu [gʲ]¹
  • k cu qu [kʲ]¹
  • r [ʁ]

¹) przed literami "e", "i"

Dwuznaki

  • dt tt [tt] [ss]¹
  • zt st [st] [ss]¹
  • ds ts [ss]
  • gt ct [tt] [ss]¹
  • zc sc [sk] [ʃʃ]¹
  • gs cs x [ss]

¹) przed literami "e", "i"

Samogłoski

  • a [a]
  • ae [ɛ]
  • an [ã]
  • au [ɔ]
  • e [ʲe] [j]²
  • ee [ʲe]
  • eu [ʲu]
  • i [i]
  • o [o]
  • oe [e]
  • ou [u]
  • u [y]

²) "e" jest wymawiane jako:

  • [j] między samogłoskami, na początku wyrazu przed samogłoską, po samogłosce
  • [e] między spółgłoskami, na początku wyrazu przed spółgłoską
  • nieme po spółgłosce, zmienia wymowę niektórych spółgłosek

Morfologia

Rodzajniki

W języku olżyckim występuje rodzajnik określony w dwóch rodzajach: męskim i żeńskim, w liczbie pojedynczej i mnogiej:

  • Liczba pojedyncza: eu (rodzaj męski), ea (rodzaj żeński)
  • Liczba mnoga: ee (brak rozróżnienia na rodzaje)

Rodzajnik określony jest często skracany do e' przed samogłoską, np. e'olgittine zamiast ea olgittine.

Czasowniki

Czasowniki określają wykonywaną czynność lub stan, w jakim znajduje się podmiot. Czasowniki charakteryzują cechy wyróżniające: tryb, czas (w tym aspekt), koniugacja. Dzielą się na kilka grup:

  • koniugacja -a- - grupa czasowników kończących się w bezokoliczniku regularnie na -ate, mające wstawkę w temacie czasu teraźniejszego, np. cita-te > citae-an
  • koniugacja samogłoskowa - grupa podobna do poprzedniej, zawierająca krótkie czasowniki o jednosylabowych tematach kończących się samogłoską, np. pi-te > pie-an
  • koniugacja -e-, czyli czasowniki kończące się w bezokoliczniku regularnie na -ete i -ite, np. vide-te, voli-te > vide-an, vole-an
  • koniugacja spółgłoskowa - grupa zawierająca czasowniki o temacie kończącym się spółgłoską: mog-te > mog-an
  • czasowniki nieregularne, mające różne wzorce odmiany, np. bu-te > eme, eed-te > eem, ean-te > im-an

Eu present

Czas teraźniejszy będący czasem podstawowym.

Odmiana czasowników regularnych:

inf citate /ʃitats/ pite /pits/ videte /vidzets/ recte /ʁeʃː/
1sg citaean /ʃitajã/ piean /pijã/ videan /vidzã/ recan /ʁekã/
2sg citaese /ʃitɛz/ piese /pijz/ vidise /vidziz/ recese /ʁeʃez/
3sg citaet /ʃitɛ/ piet /pij/ vidit /vidzi/ recet /ʁeʃe/
1pl citaeme /ʃitɛm/ pieme /pijm/ vidime /vidzim/ receme /ʁeʃem/
2pl citaete /ʃitɛts/ piete /pijts/ vidite /vidzits/ recete /ʁeʃets/
3pl citaeant /ʃitajã/ pieant /pijã/ videant /vidzã/ recant /ʁekã/

Eu present contemporal

Czas teraźniejszy współczesny oznaczający czynności występujące równocześnie. Może wskazywać bardziej na trwanie czynności.

Konstrukcja: bute (present) + imiesłów współczesny

Imiesłów współczesny tworzy się najczęściej końcówką -ante, np. citaeante, voleante.

inf bute /byts/
1sg eme /em/
2sg ese /ez/
3sg est /e(st)/
1pl esme /esm/
2pl este /esː/
3pl sant //

Przykład:

  • Eo eme eedeante a recan. /jo em jedzãts a ʁekã/ - Jem i mówię. / Jedząc, mówię.

Eu perfect

E'imperfect

Eu passee contemporal

Czas przeszły współczesny oznaczający czynności występujące równocześnie w przeszłości. Może wskazywać, jak present contemporal, na trwanie czynności.

Konstrukcja: bute (imperfect) + imiesłów współczesny
inf bute /byts/
1sg buvaean /byvajã/
2sg buvaese /byvɛz/
3sg buvaet /byvɛ/
1pl buvaeme /byvɛm/
2pl buvaete /byvɛts/
3pl buvaeant /byvajã/

Przykład:

  • Eo buvaeant eedeante a recaean. /jo byvajã jedzãts a ʁekajã/ - Jadłem i mówiłem. / Jedząc, mówiłem.

Eu plusperfect

Eu futur

Eu futur proce

Czas przyszły bliski wyrażający czynności mające miejsce w najbliższej przyszłości, co do których jesteśmy pewni, że się wydarzą.

Konstrukcja: vedte (present) + bezokolicznik bez -e
inf vedte /vesː/
1sg vedan /vedã/
2sg vedese /vedzez/
3sg vedet /vedze/
1pl vedeme /vedzem/
2pl vedete /vedzets/
3pl vedant /vedã/

Przykład:

  • Eo vedan edt. /jo vedã etː/ - Będę jeść.