Olżycki: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 92: Linia 92:
 
====Samogłoski====
 
====Samogłoski====
 
* a [a]
 
* a [a]
* ae [ɛ]
+
* ae[ɛ]
 
* an [ã]
 
* an [ã]
 
* au [ɔ]
 
* au [ɔ]
Linia 100: Linia 100:
 
* i [i] ³
 
* i [i] ³
 
* o [o]
 
* o [o]
* oe [e]
+
* oe[e]
 
* ou [u]
 
* ou [u]
 
* u [y]
 
* u [y]
Linia 145: Linia 145:
 
|-
 
|-
 
!2sg
 
!2sg
|''citaese'' /{{IPA|ʃitɛz}}/
+
|''citæse'' /{{IPA|ʃitɛz}}/
 
|''piese'' /{{IPA|pijz}}/
 
|''piese'' /{{IPA|pijz}}/
 
|''vidise'' /{{IPA|vidziz}}/
 
|''vidise'' /{{IPA|vidziz}}/
Linia 151: Linia 151:
 
|-
 
|-
 
!3sg
 
!3sg
|''citaet'' /{{IPA|ʃitɛ}}/
+
|''citæt'' /{{IPA|ʃitɛ}}/
 
|''piet'' /{{IPA|pij}}/
 
|''piet'' /{{IPA|pij}}/
 
|''vidit'' /{{IPA|vidzi}}/
 
|''vidit'' /{{IPA|vidzi}}/
Linia 157: Linia 157:
 
|-
 
|-
 
!1pl
 
!1pl
|''citaeme'' /{{IPA|ʃitɛm}}/
+
|''citæme'' /{{IPA|ʃitɛm}}/
 
|''pieme'' /{{IPA|pijm}}/
 
|''pieme'' /{{IPA|pijm}}/
 
|''vidime'' /{{IPA|vidzim}}/
 
|''vidime'' /{{IPA|vidzim}}/
Linia 163: Linia 163:
 
|-
 
|-
 
!2pl
 
!2pl
|''citaete'' /{{IPA|ʃitɛts}}/
+
|''citæte'' /{{IPA|ʃitɛts}}/
 
|''piete'' /{{IPA|pijts}}/
 
|''piete'' /{{IPA|pijts}}/
 
|''vidite'' /{{IPA|vidzits}}/
 
|''vidite'' /{{IPA|vidzits}}/
Linia 224: Linia 224:
 
|-
 
|-
 
!2sg
 
!2sg
|''buvaese'' /{{IPA|byvɛz}}/
+
|''buvæse'' /{{IPA|byvɛz}}/
 
|-
 
|-
 
!3sg
 
!3sg
|''buvaet'' /{{IPA|byvɛ}}/
+
|''buvæt'' /{{IPA|byvɛ}}/
 
|-
 
|-
 
!1pl
 
!1pl
|''buvaeme'' /{{IPA|byvɛm}}/
+
|''buvæme'' /{{IPA|byvɛm}}/
 
|-
 
|-
 
!2pl
 
!2pl
|''buvaete'' /{{IPA|byvɛts}}/
+
|''buvæte'' /{{IPA|byvɛts}}/
 
|-
 
|-
 
!3pl
 
!3pl

Wersja z 21:52, 22 gru 2011

Język olżycki (ea rece olgittic /jaˌʀeʃ olʒiˈsːik/, prościej: e'olgittine /jolʒiˈsːiɲ/) - fikcyjny język zachodniosłowiański używany w alternatywnej historii w północnej Lotaryngii (Lorunea), Nadrenii (Renanea, Olgiti Etar) i Hesji (Olgiti Nov).

Nazwa pochodzi od kontaminacji Alzacji z Łużycami.

Fonologia i zapis

Spółgłoski

wargowe dziąsłowe zadziąsłowe podniebienne tylnojęzykowe
zwarte b p d~ɾ t ɟ c
g c **
g k
g c
zw.-szcz. dz ts
d t *
szczel. v f z s ʒ ʃ
g c *
nosowe m n ɲ
n *
płynne l j
l *
ʀ
r
*) przed e i
**) przed u

Samogłoski

Olgittine vowel trapezoid.png

Zapis

Spółgłoski

  • m [m]
  • b [b]
  • p [p]
  • bh v [v]
  • ph f [f]
  • n [n]
  • d [d] [dz]¹
  • t [t] [ts]¹, na końcu wyrazu [ɾ] (jeśli następny zaczyna się samogłoską) lub nieme
  • dh [d]¹
  • th [t]¹
  • z [z]
  • s [s], na końcu wyrazu [z] (jeśli następny zaczyna się samogłoską) lub nieme
  • l [l] [j]¹
  • g [g] [ʒ]¹
  • c [k] [ʃ]¹
  • gu [gʲ]¹
  • k cu qu [kʲ]¹
  • r [ʁ]

¹) przed literami "e", "i"

Dwuznaki

  • dt tt [tt] [ss]¹
  • zt st [st] [ss]¹
  • ds ts [ss]
  • gt ct [tt] [ss]¹
  • zc sc [sk] [ʃʃ]¹
  • gs cs x [ss]

¹) przed literami "e", "i"

Samogłoski

  • a [a]
  • ae/æ [ɛ]
  • an [ã]
  • au [ɔ]
  • e [e] [j] ² ³
  • é [e] ³
  • eu [y] [u] ³
  • i [i] ³
  • o [o]
  • oe/œ [e]
  • ou [u]
  • u [y]

²) "e" jest wymawiane jako:

  • [j] – między samogłoskami, na początku wyrazu przed samogłoską, po samogłosce
  • [e] – między spółgłoskami, na początku wyrazu przed spółgłoską
  • nieme – po spółgłosce

³) zmienia wymowę niektórych spółgłosek, po których następuje

Morfologia

Rodzajniki

W języku olżyckim występuje rodzajnik określony w dwóch rodzajach: męskim i żeńskim, w liczbie pojedynczej i mnogiej:

  • Liczba pojedyncza: eu /(j)y/ (rodzaj męski), ea /ja/ (rodzaj żeński)
  • Liczba mnoga: é /je/ (brak rozróżnienia na rodzaje)

Rodzajnik określony jest często skracany do e' /j/ przed samogłoską, np. e'olgittine zamiast ea olgittine.

Czasowniki

Czasowniki określają wykonywaną czynność lub stan, w jakim znajduje się podmiot. Czasowniki charakteryzują cechy wyróżniające: tryb, czas (w tym aspekt), koniugacja. Dzielą się na kilka grup:

  • koniugacja -a- - grupa czasowników kończących się w bezokoliczniku regularnie na -ate /ats/, mające wstawkę w temacie czasu teraźniejszego, np. cita-te > citae-an
  • koniugacja samogłoskowa - grupa podobna do poprzedniej, zawierająca krótkie czasowniki o jednosylabowych tematach kończących się samogłoską, np. pi-te > pie-an
  • koniugacja -e-, czyli czasowniki kończące się w bezokoliczniku regularnie na -ete /ets/ i -ite /its/, np. vide-te, voli-te > vide-an, vole-an
  • koniugacja spółgłoskowa - grupa zawierająca czasowniki o temacie kończącym się spółgłoską: mog-te > mog-an
  • czasowniki nieregularne, mające różne wzorce odmiany, np. bu-te > eme, éd-te > ém, ean-te > im-an

Eu present

Czas teraźniejszy będący czasem podstawowym.

Odmiana czasowników regularnych:

inf citate /ʃitats/ pite /pits/ videte /vidzets/ recte /ʁeʃː/
1sg citaean /ʃitajã/ piean /pijã/ videan /vidzã/ recan /ʁekã/
2sg citæse /ʃitɛz/ piese /pijz/ vidise /vidziz/ recese /ʁeʃez/
3sg citæt /ʃitɛ/ piet /pij/ vidit /vidzi/ recet /ʁeʃe/
1pl citæme /ʃitɛm/ pieme /pijm/ vidime /vidzim/ receme /ʁeʃem/
2pl citæte /ʃitɛts/ piete /pijts/ vidite /vidzits/ recete /ʁeʃets/
3pl citaeant /ʃitajã/ pieant /pijã/ videant /vidzã/ recant /ʁekã/

Eu present contemporal

Czas teraźniejszy współczesny oznaczający czynności występujące równocześnie. Może wskazywać bardziej na trwanie czynności.

Konstrukcja: bute (present) + imiesłów współczesny

Imiesłów współczesny tworzy się najczęściej końcówką -ante, np. citaeante, voleante.

inf bute /byts/
1sg eme /em/
2sg ese /ez/
3sg est /e(t)/
1pl emé /eme/
2pl este /esː/
3pl sant //

Przykład:

  • Eo eme édeante a recan. /jo em jedzãts a ʁekã/ - Jem i mówię. / Jedząc, mówię.

Eu perfect

E'imperfect

Eu passé contemporal

Czas przeszły współczesny oznaczający czynności występujące równocześnie w przeszłości. Może wskazywać, jak present contemporal, na trwanie czynności.

Konstrukcja: bute (imperfect) + imiesłów współczesny
inf bute /byts/
1sg buvaean /byvajã/
2sg buvæse /byvɛz/
3sg buvæt /byvɛ/
1pl buvæme /byvɛm/
2pl buvæte /byvɛts/
3pl buvaeant /byvajã/

Przykład:

  • Eo buvaeant édeante a recaean. /jo byvajã jedzãts a ʁekajã/ - Jadłem i mówiłem. / Jedząc, mówiłem.

Eu plusperfect

Eu futur

Eu futur proce

Czas przyszły bliski wyrażający czynności mające miejsce w najbliższej przyszłości, co do których jesteśmy pewni, że się wydarzą.

Konstrukcja: vedte (present) + bezokolicznik bez -e
inf vedte /vesː/
1sg vedan /vedã/
2sg vedese /vedzez/
3sg vedet /vedze/
1pl vedeme /vedzem/
2pl vedete /vedzets/
3pl vedant /vedã/

Przykład:

  • Eo vedan edt. /jo vedã etː/ - Będę jeść.