Słownik:Język protogamajski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 51: Linia 51:
 
*'''zwyczajny, wolny człowiek''' - aghaduqin /{{IPA|ˈaɣaduqin}}/
 
*'''zwyczajny, wolny człowiek''' - aghaduqin /{{IPA|ˈaɣaduqin}}/
 
*'''wojownik''' - nuzaar /{{IPA|ˈnuza:r}}/
 
*'''wojownik''' - nuzaar /{{IPA|ˈnuza:r}}/
 +
*'''grupa, zespół, oddział''' - ghis /{{IPA|ˈɣis}}/
 
-----
 
-----
 
*'''jeździec rydwanu, osoba doglądająca koni'''<ref>znaczenie oryginalne</ref> – qadunu /{{IPA|ˈqadunu}}/
 
*'''jeździec rydwanu, osoba doglądająca koni'''<ref>znaczenie oryginalne</ref> – qadunu /{{IPA|ˈqadunu}}/
Linia 112: Linia 113:
 
*'''rozsądek''' - turumpu /{{IPA|ˈturumpu}}/
 
*'''rozsądek''' - turumpu /{{IPA|ˈturumpu}}/
 
*'''spokój, rozwaga''' – aamriqa /{{IPA|ˈaːmriqa}}/
 
*'''spokój, rozwaga''' – aamriqa /{{IPA|ˈaːmriqa}}/
 +
*'''wolność''' - adhurqa /{{IPA|ˈaðurqa}}/
 
-----
 
-----
 
*'''błąd''' – qasim /{{IPA|ˈqasim}}/
 
*'''błąd''' – qasim /{{IPA|ˈqasim}}/
Linia 124: Linia 126:
 
*'''dobra zmiana, zmiana na lepsze, poprawa''' - yarazlau /{{IPA|ˈjarazlaʊ̯}}/
 
*'''dobra zmiana, zmiana na lepsze, poprawa''' - yarazlau /{{IPA|ˈjarazlaʊ̯}}/
 
*'''skromność, niewinność, cnota''' - mayqin /{{IPA|'majqin}}/
 
*'''skromność, niewinność, cnota''' - mayqin /{{IPA|'majqin}}/
 +
*'''bogactwo''' - raawwan /{{IPA|'ra:w:an}}/
  
 
===Religia i duchowość===
 
===Religia i duchowość===
Linia 155: Linia 158:
 
*'''jarzmo''' – saman /{{IPA|ˈsaman}}/
 
*'''jarzmo''' – saman /{{IPA|ˈsaman}}/
 
*'''wóz, rydwan''' – awwasar /{{IPA|ˈawːasar}}/
 
*'''wóz, rydwan''' – awwasar /{{IPA|ˈawːasar}}/
 +
*'''sznur, wiązać''' - auphum /{{IPA|aw'θum}}/
 +
*'''związany, spętany''' - auphumsus /{{IPA|aw'θumsus}}/
 
-----
 
-----
 
*'''ziarno''' – haluz /{{IPA|ˈhaluz}}/
 
*'''ziarno''' – haluz /{{IPA|ˈhaluz}}/
Linia 272: Linia 277:
 
*'''ładunek''' – dilli /{{IPA|ˈdilːi}}/
 
*'''ładunek''' – dilli /{{IPA|ˈdilːi}}/
 
*'''płaszcz''' – ghabar /{{IPA|ˈɣabar}}/
 
*'''płaszcz''' – ghabar /{{IPA|ˈɣabar}}/
 +
*'''dług''' - ghauntar /{{IPA|ˈɣawntar}}/
  
 
===Spójniki===
 
===Spójniki===

Aktualna wersja na dzień 01:05, 9 lip 2020

Raħ Ghammarasa Czytasz artykuł z serii Pragamajowie. | Język protogamajski (Słownik · Rodzina języków gamajskich) · Mitologia · Nuzaarghis · Step Gamajski
Słownik języka protogamajskiego
Nazwa: Język protogamajski
Nazwa własna: Raħ ghammasas iighaur
Informacje
Twórca: Borlach
Rok: 2019
Sposoby zapisu: w conworldzie: brak
de facto: alfabet łaciński
Klasyfikacja: aglutynacyjny, SVO
Liczba słów: kilkaset
Lista conlangów
Newspaper Cover.svg.png Przeczytaj też artykuł o tym języku.

Słownik języka protogamajskiego — artykuł ten będzie zawierał wszystkie aktualne słowa języka protogamajskiego. Słowa podano wraz z rekonstruowaną wymową w IPA. W części słów występują oboczności, interpretowane zwykle jako różnice regionalno-dialektalne.

Słowniczek

Rodzina

  • ojciec – taghii /ˈtaɣiː/
  • matka – dharaħ /ˈðaraħ/
  • brat – tiiqar /ˈtiːqar/
  • siostra – kaylaħ /ˈkajlaħ/
  • syn – ghahan /ˈɣahan/
  • córka – iiyuzu /ˈiːjuzu/
  • wnuk, wnuczka – nipuur /ˈnipuːr/
  • dziadek – ħahtataghii /ħahtaˈtaɣiː/
  • babcia – ħahtadharaħ /ħahtaˈðaraħ/
  • stryj – yuziif /ˈjuziːf/
  • wuj – sitaallin /ˈsitaːlːin/
  • ciotka (siostra ojca) – wiina /ˈwiːna/
  • ciotka (siostra matki) – kahya /ˈkahja/

Ludzie i zawody

  • lud – iizrayil /ˈiːzrajil/
  • plemię, klan – aysuur /ˈajsuːr/
  • człowiek – ghamma /ˈɣamːa/
  • osoba – waliig /ˈwaliːɡ/
  • dziecko – pautu /ˈpawtu/
  • mężczyzna, mąż – laughal /ˈlawɣal/
  • kobieta, żona – limmi /ˈlimːi/
  • tytuł grzecznościowy w stosunku do osób starszych – dhii /ðiː/
  • imię – ghaphim /ˈɣaθim/

  • bohater – basħaar /ˈbasħaːr/
  • kapłan, szaman – hitlaa /ˈhitlaː/
  • kobieta, kapłanka, szmanka – wayla /ˈwajla/
  • król, wódz, bohater – qabrii /ˈqabriː/
  • pan – paabun /ˈpaːbun/
  • wieszcz, medium, wyrocznia – ulayb /ˈulajb/
  • dłużnik, niewolnik za długi - aghaunti /ˈaɣawnti/
  • zwyczajny, wolny człowiek - aghaduqin /ˈaɣaduqin/
  • wojownik - nuzaar /ˈnuza:r/
  • grupa, zespół, oddział - ghis /ˈɣis/

  • jeździec rydwanu, osoba doglądająca koni[1] – qadunu /ˈqadunu/
  • myśliwy – suwaridu /ˈsuwaridu/
  • pasterz (dialektalnie również przewodnik) – auf /awf/
  • rolnik, osoba robiąca w polu – kiigiiru /ˈkiːɡiːru/
  • służący - liintaq /ˈli:ntaq/

Anatomia

  • głowa – asuwan /ˈasuwan/
  • kolano – sukayrim /ˈsukajrim/
  • kość – kahin /ˈkahin/
  • krew – ħarrtaaq /ˈħarːtaːq/
  • łza – nirrya /ˈnirːja/
  • noga – tayrim /ˈtajrim/
  • ogon – qiyap /ˈqijap/
  • oko – zuumak /ˈzuːmak/
  • penis – dhugh /ˈðuɣ/
  • pizda – kiima /ˈkiːma/
  • policzek, broda, szczęka – warghat /ˈwarɣat/
  • ręka, dłoń – ayn /ajn/
  • róg – tukan /ˈtukan/
  • serce – qiwaħ /ˈqiwaħ/
  • ucho – daguum /ˈdaɡuːm/
  • wątroba – farra /ˈfarːa/, farrah /ˈfarːah/
  • włosy, sierść – ruubu /ˈruːbu/
  • ząb – yuugan /ˈjuːɡan/

Zmysły, stany i czynności fizjologiczne

  • stan, kondycja, władza – auzai /ˈaʊ̯zaɪ̯/

  • słuchać – duur /duːr/
  • słyszeć – adur /ˈadur/
  • widzieć – innak /ˈinːak/

  • rodzić – paut /pawt/
  • urodzić się, przyjść na świat – parr /parː/
  • żyć – fiyy /fijː/
  • życie – fiyyam /fijːam/
  • ginąć – daalik /ˈdaːlik/
  • śmierć – radhmaa /ˈraðmaː/
  • harmonia – iruuhauzai /ˈiruːhaʊ̯zaɪ̯/

  • boleć – amm /amː/
  • ból – ammar /ˈamːar/
  • sen – faqiih /ˈfaqiːh/
  • spać, śnić – faqhan /ˈfaqhan/
  • oddychać – asif /ˈasif/
  • oddech – sayf /sajf/
  • jeść – tau /taw/
  • pić – aaph /aːθ/

Psychika

  • kochać – farrah[2] /ˈfarːah/
  • miłość – suuriyaa /ˈsuːrijaː/
  • obrzydzenie, odraza, okrzyk pogardy – dhatlaqaaq /ˈðatlaqaːq/
  • wierzyć – qiwaħ[3] /ˈqiwaħ/
  • woleć, pożądać – ruuna /ˈruːna/

  • mądrość – mazda /ˈmazda/
  • rozsądek - turumpu /ˈturumpu/
  • spokój, rozwaga – aamriqa /ˈaːmriqa/
  • wolność - adhurqa /ˈaðurqa/

  • błąd – qasim /ˈqasim/
  • myśleć – siiq /siːq/
  • wiedzieć – galifa /ˈɡalifa/
  • wizja, zamysł, pomysł – rilar /ˈrilar/
  • znać – umbar /ˈumbar/

  • morderstwo, zbrodnia – daalka /ˈdaːlka/
  • zemsta, kara – iraan /ˈiraːn/
  • zmiana – izlama /ˈizlama/
  • dobra zmiana, zmiana na lepsze, poprawa - yarazlau /ˈjarazlaʊ̯/
  • skromność, niewinność, cnota - mayqin /'majqin/
  • bogactwo - raawwan /'ra:w:an/

Religia i duchowość

  • dobro, dobroć, dobry – ura /ˈura/
  • zło, zły – rriim /rːiːm/
  • bóg – raawwiya /ˈraːwːija/
  • bóg Werunos – Raawwiya Qiiħaghuyagh /ˈraːwːija ˈqiːħaɣujaɣ/
  • anioł, dobry duch – aaħura /ˈaːħura/
  • demon, zły duch – aaħrriim /ˈaːħrːiːm/
  • dusza – tuum /tuːm/
  • modlić się – daur /dawr/
  • modlitwa – daurar /ˈdawrar/

Komunikacja

  • język – iighaur /ˈiːɣawr/
  • kazać, nakazywać, rozkazywać – ghayr /ɣajr/
  • mówić, rzec – iigh /iːɣ/
  • odpowiadać – kawan /ˈkawan/
  • prosić – kanad /ˈkanad/
  • prośba – inur /ˈinur/
  • pytać, prosić – usub /ˈusub/
  • żądanie, rozkaz – iisuuq /ˈiːsuːq/

Rolnictwo i hodowla

  • pole – buurtiis /ˈbuːrtiːs/
  • orać – ziim /ziːm/
  • siać – pahag /ˈpahaɡ/
  • mielić, miażdżyć – sahmat /ˈsahmat/

  • wypas – hautlaa /ˈhawtlaː/
  • jarzmo – saman /ˈsaman/
  • wóz, rydwan – awwasar /ˈawːasar/
  • sznur, wiązać - auphum /aw'θum/
  • związany, spętany - auphumsus /aw'θumsus/

  • ziarno – haluz /ˈhaluz/
  • zboże – karrad /ˈkarːad/
  • jajko – bitu /ˈbitu/
  • mleko – asaal /ˈasaːl/
  • miód, miód pitny – yugtun /ˈjuɡtun/
  • wełna – qaħti /ˈqaħti/

Astronomia

  • dzień – gauda /ˈɡawda/
  • noc – baylar /ˈbajlar/
  • niebo – phannif /ˈθanːif/
  • świat – bilaruusa /ˈbilaruːsa/
  • słońce – ghaabii /ˈɣaːbiː/
  • wschód słońca – panghaabii /ˈpanɣaːbiː/, pannghaabii /ˈpanːɣaːbiː/
  • zachód słońca – zaunghaabii /ˈzawnɣaːbiː/
  • księżyc, miesiąc – yinmadh /ˈjinmað/
  • gwiazda – zayla /ˈzajla/

Kierunki i miejsca

  • środek, wnętrze – udun /ˈudun/
  • dół – amfa /ˈamfa/
  • góra, powyżej – tirraf /ˈtirːaf/
  • góra, na górze – kirdu /ˈkirdu/, kiridu /ˈkiridu/
  • północ – dhaħad /ˈðaħad/
  • południe – amhad /ˈahmad/
  • wschód (kierunek) – pana /ˈpana/, panna /ˈpanːa/
  • zachód (kierunek) – zauna /ˈzawna/

  • miejsce – pharas /ˈθaras/, pharaph /ˈθaraθ/

Natura

  • równina – nuhaab /ˈnuhaːb/
  • step – siyun /ˈsijun/
  • wzgórze – saaqu /ˈsaːqu/
  • ziemia, kraina – aab /aːb/

  • burza – qurran /ˈqurːan/
  • ogień – faatraa /ˈfaːtraː/
  • wiatr – dhurqagh /ˈðurqaɣ/, ħimlaa /ˈħimlaː/
  • woda – katara /ˈkatara/
  • żywioł, zasada – piisu /ˈpiːsu/

  • trawa – siyyab /ˈsijːab/
  • drewno, drzewo – liitauni /ˈliːtawni/
  • drzewo – pirrun /ˈpirːun/
  • kamień – alla /ˈalːa/
  • sól – phinnu /ˈθinːu/

  • blask, oślepiające światło – taghar /ˈtaɣar/
  • błyszczeć, jaśnieć, promienieć – tagh /taɣ/
  • światło – wallar /ˈwalːar/

Kolory

  • żółty - taaħin /'ta:ħin/

Zwierzęta

  • bydło – ghau /ɣaw/, ħau /ħaw/
  • gęś – uunmu /ˈuːnmu/
  • jeleń – patar /ˈpatar/
  • kaczka – baab /baːb/
  • koń – waqadun /ˈwaqadun/
  • lew – pahlau /ˈpahlaw/
  • mamut – dhatluu /ˈðatluː/
  • mysz, szczur – naaphu /ˈnaːθu/
  • niedźwiedź – puutin /ˈpuːtin/
  • owca – phauru /ˈθawru/
  • pies – awqar /ˈawqar/
  • ryba – gullum /ˈɡulːum/
  • świnia – hayr /hajr/
  • wilk – phalku /ˈθalku/
  • zwierzę, zwierzyna – rrawa /ˈrːawa/

Czynności

  • być – kandas /ˈkandas/
  • mieć, posiadać – ħauhtas /ˈħawhtas/
  • brać – haptin /ˈhaptin/
  • dawać – dhuq /ðuq/
  • robić – zaww /zawː/
  • sprawiać, czynić – raub /rawb/

  • siedzieć – aurim /ˈawrim/
  • iść – tudur /ˈtudur/
  • biec, biegać – ghim /ɣim/, gip /ɡip/
  • bieg – gipir /ˈɡipir/

  • atakować, atak – kaħin /'kaħin/
  • ciągnąć – taww /'tawː/
  • dźwigać – liir /'liːr/
  • polować – suwar /ˈsuwar/
  • ratować, ratunek – firdaus /ˈfirdaʊ̯s/
  • walczyć – unzur /ˈunzur/
  • walka – unuzar /ˈunuzar/
  • wozić, transportować – yaghawwar /ˈjaɣawːar/

  • wschodzić, wstawać, podnosić się – pan /pan/, pann /panː/
  • zachodzić, opadać, znikać – zaun /zawn/

Określenia

  • brzydki – uunigsis /ˈuːniɡsis/
  • cały, pełny, kompletny – dauruusus /ˈdawruːsus/
  • ciepły – bausas /ˈbawsas/
  • ciężki – illisis /ˈilːisis/
  • dużo, suma – pazau /ˈpazaw/
  • nowy – katlisis /ˈkatlisis/
  • pasujący, dopasowany, pasować do siebie – iruuhsus /ˈiruːhsus/
  • płaski – nuhsus /ˈnuhsus/
  • szybki – sayyasas /ˈsajːasas/
  • szybko – sayyasah /ˈsajːasah/
  • świetlisty, jasny – wallarsas /ˈwalːarsas/
  • wielki – ħahtasas /ˈħahtasas/
  • wspaniały, szanowany – ayd /ajd/

Inne

  • koło – yamna /ˈjamna/
  • ładunek – dilli /ˈdilːi/
  • płaszcz – ghabar /ˈɣabar/
  • dług - ghauntar /ˈɣawntar/

Spójniki

  • a, i – fi /fi/
  • aby, żeby – tugi /ˈtuɡi/
  • gdy – kaar /kaːr/

Przyimki

  • dla – pir /pir/
  • na – zur /zur/
  • nad – pana /ˈpana/, panna /ˈpanːa/
  • po (w znaczeniu czasowym) – aaghir /ˈaːɣir/
  • pod – saya /ˈsaja/, sayya /ˈsajːa/
  • przed (w znaczeniu czasowym) – giira /ˈɡiːra/
  • przed (w znaczeniu przestrzennym) – phal /θal/
  • przy – ghad /ɣad/
  • wokół – phaluudh /ˈθaluːð/
  • za (w znaczeniu przestrzennym) – uudh /uːð/, zudh /zuð/

Partykuły

  • nie – waan /waːn/
  • niechaj – kammi /ˈkamːi/
  • ale, jednak – maadhur /ˈmaːður/
  • tylko – zaħi /ˈzaħi/
  • mimo, pomimo – farrik /ˈfarːik/

Zaimki

  • co – asi /ˈasi/
  • jak – apa /ˈapa/
  • jaki, który – isi /ˈisi/
  • kiedyś, niegdyś, dawniej – aukar /ˈawkar/
  • to – sauk /sawk/
  • tamto – asuuk /ˈasuːk/

Liczby

  • jeden – hazru /ˈhazru/
  • dwa – pharu /ˈθaru/
  • trzy – dhinnu /ˈðinːu/
  • cztery – aasau /ˈaːsaw/
  • pięć – kargha /karˈɣa/
  • sześć – niirra /niːˈrːa/
  • siedem – saugh /sawɣ/
  • osiem – wayr /wajr/
  • dziewięć – baalla /ˈbaːlːa/
  • dziesięć – abaagh /ˈabaːɣ/
  • dwadzieścia – pharwi /ˈθarwi/
  • trzydzieści – dhinwi /ˈðinwi/
  • czterdzieści – wiswi /ˈwiswi/
  • pięćdziesiąt – karghawwa /karɣaˈwːa/
  • sześćdziesiąt – niirrawwa /niːrːaˈwːa/
  • siedemdziesiąt – saughiw /ˈsawɣiw/
  • osiemdziesiąt – wayriw /ˈwajriw/
  • dziewięćdziesiąt – baalliw /ˈbaːlːiw/
  • sto – phaafyar /ˈθaːfjar/
  • tysiąc – ħahtaphaafyar /ħahtaˈθaːfjar/

Przypisy

  1. znaczenie oryginalne
  2. jak wątroba
  3. jak serce