Słownik:Język protogamajski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m
m
Linia 1: Linia 1:
 +
==Słowniczek==
 +
===Rodzina===
 +
*'''ojciec''' – taghii /{{IPA|ˈtaɣiː}}/
 +
*'''matka''' – dharaħ /{{IPA|ˈðaraħ}}/
 +
*'''brat''' – tiiqar /{{IPA|ˈtiːqar}}/
 +
*'''siostra''' – kaylaħ /{{IPA|ˈkajlaħ}}/
 +
*'''syn''' – ghahan /{{IPA|ˈɣahan}}/
 +
*'''córka''' – iiyuzu /{{IPA|ˈiːjuzu}}/
 +
*'''wnuk, wnuczka''' – nipuur /{{IPA|ˈnipuːr}}/
 +
*'''dziadek''' – ħahtataghii /{{IPA|ħahtaˈtaɣiː}}/
 +
*'''babcia''' – ħahtadharaħ /{{IPA|ħahtaˈðaraħ}}/
 +
*'''stryj''' – yuziif /{{IPA|ˈjuziːf}}/
 +
*'''wuj''' – sitaallin /{{IPA|ˈsitaːlːin}}/
 +
*'''ciotka''' (siostra ojca) – wiina /{{IPA|ˈwiːna}}/
 +
*'''ciotka''' (siostra matki) – kahya /{{IPA|ˈkahja}}/
 +
 +
===Ludzie i zawody===
 +
*'''lud''' – iizrayil /{{IPA|ˈiːzrajil}}/
 +
*'''plemię, klan''' – aysuur /{{IPA|ˈajsuːr}}/
 +
*'''człowiek''' – ghamma /{{IPA|ˈɣamːa}}/
 +
*'''osoba''' – waliig /{{IPA|ˈwaliːɡ}}/
 +
*'''dziecko''' – pautu /{{IPA|ˈpawtu}}/
 +
*'''mężczyzna, mąż''' – laughal /{{IPA|ˈlawɣal}}/
 +
*'''kobieta, żona''' – limmi /{{IPA|ˈlimːi}}/
 +
*'''''tytuł grzecznościowy w stosunku do osób starszych''''' – dhii /{{IPA|ðiː}}/
 +
*'''imię''' – ghaphim /{{IPA|ˈɣaθim}}/
 +
-----
 +
*'''bohater''' – basħaar /{{IPA|ˈbasħaːr}}/
 +
*'''kapłan, szaman''' – hitlaa /{{IPA|ˈhitlaː}}/
 +
*'''kobieta, kapłanka, szmanka''' – wayla /{{IPA|ˈwajla}}/
 +
*'''król, wódz, bohater''' – qabrii /{{IPA|ˈqabriː}}/
 +
*'''pan''' – paabun /{{IPA|ˈpaːbun}}/
 +
*'''wieszcz, medium, wyrocznia''' – ulayb /{{IPA|ˈulajb}}/
 +
-----
 +
*'''jeździec rydwanu, osoba doglądająca koni'''<ref>znaczenie oryginalne</ref> – qadunu /{{IPA|ˈqadunu}}/
 +
*'''myśliwy''' – suwaridu /{{IPA|ˈsuwaridu}}/
 +
*'''pasterz''' (dialektalnie również '''przewodnik''') – auf /{{IPA|awf}}/
 +
*'''rolnik, osoba robiąca w polu''' – kiigiiru /{{IPA|ˈkiːɡiːru}}/
 +
 +
===Anatomia===
 +
*'''głowa''' – asuwan /{{IPA|ˈasuwan}}/
 +
*'''kolano''' – sukayrim /{{IPA|ˈsukajrim}}/
 +
*'''kość''' – kahin /{{IPA|ˈkahin}}/
 +
*'''krew''' – ħarrtaaq /{{IPA|ˈħarːtaːq}}/
 +
*'''łza''' – nirrya /{{IPA|ˈnirːja}}/
 +
*'''noga''' – tayrim /{{IPA|ˈtajrim}}/
 +
*'''ogon''' – qiyap /{{IPA|ˈqijap}}/
 +
*'''oko''' – zuumak /{{IPA|ˈzuːmak}}/
 +
*'''policzek, broda, szczęka''' – warghat /{{IPA|ˈwarɣat}}/
 +
*'''ręka, dłoń''' – ayn /{{IPA|ajn}}/
 +
*'''róg''' – tukan /{{IPA|ˈtukan}}/
 +
*'''serce''' – qiwaħ /{{IPA|ˈqiwaħ}}/
 +
*'''ucho''' – daguum /{{IPA|ˈdaɡuːm}}/
 +
*'''wątroba''' – farra /{{IPA|ˈfarːa}}/, farrah /{{IPA|ˈfarːah}}/
 +
*'''włosy, sierść''' – ruubu /{{IPA|ˈruːbu}}/
 +
*'''ząb''' – yuugan /{{IPA|ˈjuːɡan}}/
 +
 +
===Zmysły, stany i czynności fizjologiczne===
 +
*'''stan, kondycja, władza''' – auzai /{{IPA|ˈaʊ̯zaɪ̯}}/
 +
-----
 +
*'''słuchać''' – duur /{{IPA|duːr}}/
 +
*'''słyszeć''' – adur /{{IPA|ˈadur}}/
 +
*'''widzieć''' – innak /{{IPA|ˈinːak}}/
 +
-----
 +
*'''rodzić''' – paut /{{IPA|pawt}}/
 +
*'''urodzić się, przyjść na świat''' – parr /{{IPA|parː}}/
 +
*'''żyć''' – fiyy /{{IPA|fijː}}/
 +
*'''życie''' – fiyyam /{{IPA|fijːam}}/
 +
*'''ginąć''' – daalik /{{IPA|ˈdaːlik}}/
 +
*'''śmierć''' – radhmaa /{{IPA|ˈraðmaː}}/
 +
*'''harmonia''' – iruuhauzai /{{IPA|ˈiruːhaʊ̯zaɪ̯}}/
 +
-----
 +
*'''boleć''' – amm /{{IPA|amː}}/
 +
*'''ból''' – ammar /{{IPA|ˈamːar}}/
 +
*'''sen''' – faqiih /{{IPA|ˈfaqiːh}}/
 +
*'''spać, śnić''' – faqhan /{{IPA|ˈfaqhan}}/
 +
*'''oddychać''' – asif /{{IPA|ˈasif}}/
 +
*'''oddech''' – sayf /{{IPA|sajf}}/
 +
*'''jeść''' – tau /{{IPA|taw}}/
 +
*'''pić''' – aaph /{{IPA|aːθ}}/
 +
 +
===Psychika===
 +
*'''kochać''' – farrah<ref>jak ''wątroba''</ref> /{{IPA|ˈfarːah}}/
 +
*'''miłość''' – suuriyaa /{{IPA|ˈsuːrijaː}}/
 +
*'''obrzydzenie, odraza, okrzyk pogardy''' – dhatlaqaaq /{{IPA|ˈðatlaqaːq}}/
 +
*'''wierzyć''' – qiwaħ<ref>jak ''serce''</ref> /{{IPA|ˈqiwaħ}}/
 +
*'''woleć, pożądać''' – ruuna /{{IPA|ˈruːna}}/
 +
-----
 +
*'''mądrość''' – mazda /{{IPA|ˈmazda}}/
 +
*'''rozsądek''' - turumpu /{{IPA|ˈturumpu}}/
 +
*'''spokój, rozwaga''' – aamriqa /{{IPA|ˈaːmriqa}}/
 +
-----
 +
*'''błąd''' – qasim /{{IPA|ˈqasim}}/
 +
*'''myśleć''' – siiq /{{IPA|siːq}}/
 +
*'''wiedzieć''' – galifa /{{IPA|ˈɡalifa}}/
 +
*'''wizja, zamysł, pomysł''' – rilar /{{IPA|ˈrilar}}/
 +
*'''znać''' – umbar /{{IPA|ˈumbar}}/
 +
-----
 +
*'''morderstwo, zbrodnia''' – daalka /{{IPA|ˈdaːlka}}/
 +
*'''zemsta, kara''' – iraan /{{IPA|ˈiraːn}}/
 +
*'''zmiana''' – izlama /{{IPA|ˈizlama}}/
 +
*'''dobra zmiana, zmiana na lepsze, poprawa''' - yarazlau /{{IPA|ˈjarazlaʊ̯}}/
 +
 +
===Religia i duchowość===
 +
*'''dobro, dobroć, dobry''' – ura /{{IPA|ˈura}}/
 +
*'''zło, zły''' – rriim /{{IPA|rːiːm}}/
 +
*'''bóg''' – raawwiya /{{IPA|ˈraːwːija}}/
 +
*'''bóg Werunos''' – Raawwiya Qiiħaghuyagh /{{IPA|ˈraːwːija ˈqiːħaɣujaɣ}}/
 +
*'''anioł, dobry duch''' – aaħura /{{IPA|ˈaːħura}}/
 +
*'''demon, zły duch''' – aaħrriim /{{IPA|ˈaːħrːiːm}}/
 +
*'''dusza''' – tuum /{{IPA|tuːm}}/
 +
*'''modlić się''' – daur /{{IPA|dawr}}/
 +
*'''modlitwa''' – daurar /{{IPA|ˈdawrar}}/
 +
 +
===Komunikacja===
 +
*'''język''' – iighaur /{{IPA|ˈiːɣawr}}/
 +
*'''kazać, nakazywać, rozkazywać''' – ghayr /{{IPA|ɣajr}}/
 +
*'''mówić, rzec''' – iigh /{{IPA|iːɣ}}/
 +
*'''odpowiadać''' – kawan /{{IPA|ˈkawan}}/
 +
*'''prosić''' – kanad /{{IPA|ˈkanad}}/
 +
*'''prośba''' – inur /{{IPA|ˈinur}}/
 +
*'''pytać, prosić''' – usub /{{IPA|ˈusub}}/
 +
*'''żądanie, rozkaz''' – iisuuq /{{IPA|ˈiːsuːq}}/
 +
 +
===Rolnictwo i hodowla===
 +
*'''pole''' – buurtiis /{{IPA|ˈbuːrtiːs}}/
 +
*'''orać''' – ziim /{{IPA|ziːm}}/
 +
*'''siać''' – pahag /{{IPA|ˈpahaɡ}}/
 +
*'''mielić, miażdżyć''' – sahmat /{{IPA|ˈsahmat}}/
 +
-----
 +
*'''wypas''' – hautlaa /{{IPA|ˈhawtlaː}}/
 +
*'''jarzmo''' – saman /{{IPA|ˈsaman}}/
 +
*'''wóz, rydwan''' – awwasar /{{IPA|ˈawːasar}}/
 +
-----
 +
*'''ziarno''' – haluz /{{IPA|ˈhaluz}}/
 +
*'''zboże''' – karrad /{{IPA|ˈkarːad}}/
 +
*'''jajko''' – bitu /{{IPA|ˈbitu}}/
 +
*'''mleko''' – asaal /{{IPA|ˈasaːl}}/
 +
*'''miód, miód pitny''' – yugtun /{{IPA|ˈjuɡtun}}/
 +
*'''wełna''' – qaħti /{{IPA|ˈqaħti}}/
 +
 +
===Astronomia===
 +
*'''dzień''' – gauda /{{IPA|ˈɡawda}}/
 +
*'''noc''' – baylar /{{IPA|ˈbajlar}}/
 +
*'''niebo''' – phannif /{{IPA|ˈθanːif}}/
 +
*'''świat''' – bilaruusa /{{IPA|ˈbilaruːsa}}/
 +
*'''słońce''' – ghaabii /{{IPA|ˈɣaːbiː}}/
 +
*'''wschód słońca''' – panghaabii /{{IPA|ˈpanɣaːbiː}}/, pannghaabii /{{IPA|ˈpanːɣaːbiː}}/
 +
*'''zachód słońca''' – zaunghaabii /{{IPA|ˈzawnɣaːbiː}}/
 +
*'''księżyc, miesiąc''' – yinmadh /{{IPA|ˈjinmað}}/
 +
*'''gwiazda''' – zayla /{{IPA|ˈzajla}}/
 +
 +
===Kierunki i miejsca===
 +
*'''środek, wnętrze''' – udun /{{IPA|ˈudun}}/
 +
*'''dół''' – amfa /{{IPA|ˈamfa}}/
 +
*'''góra, powyżej''' – tirraf /{{IPA|ˈtirːaf}}/
 +
*'''góra, na górze''' – kirdu /{{IPA|ˈkirdu}}/, kiridu /{{IPA|ˈkiridu}}/
 +
*'''północ''' – dhaħad /{{IPA|ˈðaħad}}/
 +
*'''południe''' – amhad /{{IPA|ˈahmad}}/
 +
*'''wschód''' (kierunek) – pana /{{IPA|ˈpana}}/, panna /{{IPA|ˈpanːa}}/
 +
*'''zachód''' (kierunek) – zauna /{{IPA|ˈzawna}}/
 +
-----
 +
*'''miejsce''' – pharas /{{IPA|ˈθaras}}/, pharaph /{{IPA|ˈθaraθ}}/
 +
 +
===Natura===
 +
*'''równina''' – nuhaab /{{IPA|ˈnuhaːb}}/
 +
*'''step''' – siyun /{{IPA|ˈsijun}}/
 +
*'''wzgórze''' – saaqu /{{IPA|ˈsaːqu}}/
 +
*'''ziemia, kraina''' – aab /{{IPA|aːb}}/
 +
-----
 +
*'''burza''' – qurran /{{IPA|ˈqurːan}}/
 +
*'''ogień''' – faatraa /{{IPA|ˈfaːtraː}}/
 +
*'''wiatr''' – dhurqagh /{{IPA|ˈðurqaɣ}}/, ħimlaa /{{IPA|ˈħimlaː}}/
 +
*'''woda''' – katara /{{IPA|ˈkatara}}/
 +
*'''żywioł, zasada''' – piisu /{{IPA|ˈpiːsu}}/
 +
-----
 +
*'''trawa''' – siyyab /{{IPA|ˈsijːab}}/
 +
*'''drewno, drzewo''' – liitauni /{{IPA|ˈliːtawni}}/
 +
*'''drzewo''' – pirrun /{{IPA|ˈpirːun}}/
 +
*'''kamień''' – alla /{{IPA|ˈalːa}}/
 +
*'''sól''' – phinnu /{{IPA|ˈθinːu}}/
 +
-----
 +
*'''blask, oślepiające światło''' – taghar /{{IPA|ˈtaɣar}}/
 +
*'''błyszczeć, jaśnieć, promienieć''' – tagh /{{IPA|taɣ}}/
 +
*'''światło''' – wallar /{{IPA|ˈwalːar}}/
 +
 +
===Zwierzęta===
 +
*'''bydło''' – ghau /{{IPA|ɣaw}}/, ħau /{{IPA|ħaw}}/
 +
*'''gęś''' – uunmu /{{IPA|ˈuːnmu}}/
 +
*'''jeleń''' – patar /{{IPA|ˈpatar}}/
 +
*'''kaczka''' – baab /{{IPA|baːb}}/
 +
*'''koń''' – waqadun /{{IPA|ˈwaqadun}}/
 +
*'''lew''' – pahlau /{{IPA|ˈpahlaw}}/
 +
*'''mamut''' – dhatluu /{{IPA|ˈðatluː}}/
 +
*'''mysz, szczur''' – naaphu /{{IPA|ˈnaːθu}}/
 +
*'''niedźwiedź''' – puutin /{{IPA|ˈpuːtin}}/
 +
*'''owca''' – phauru /{{IPA|ˈθawru}}/
 +
*'''pies''' – awqar /{{IPA|ˈawqar}}/
 +
*'''ryba''' – gullum /{{IPA|ˈɡulːum}}/
 +
*'''świnia''' – hayr /{{IPA|hajr}}/
 +
*'''wilk''' – phalku /{{IPA|ˈθalku}}/
 +
*'''zwierzę, zwierzyna''' – rrawa /{{IPA|ˈrːawa}}/
 +
 +
===Czynności===
 +
*'''być''' – kandas /{{IPA|ˈkandas}}/
 +
*'''mieć, posiadać''' – ħauhtas /{{IPA|ˈħawhtas}}/
 +
*'''brać''' – haptin /{{IPA|ˈhaptin}}/
 +
*'''dawać''' – dhuq /{{IPA|ðuq}}/
 +
*'''robić''' – zaww /{{IPA|zawː}}/
 +
*'''sprawiać, czynić''' – raub /{{IPA|rawb}}/
 +
-----
 +
*'''siedzieć''' – aurim /{{IPA|ˈawrim}}/
 +
*'''iść''' – tudur /{{IPA|ˈtudur}}/
 +
*'''biec, biegać''' – ghim /{{IPA|ɣim}}/, gip /{{IPA|ɡip}}/
 +
*'''bieg''' – gipir /{{IPA|ˈɡipir}}/
 +
-----
 +
*'''atakować, atak''' – kaħin /{{IPA|'kaħin}}/
 +
*'''ciągnąć''' – taww /{{IPA|'tawː}}/
 +
*'''dźwigać''' – liir /{{IPA|'liːr}}/
 +
*'''polować''' – suwar /{{IPA|ˈsuwar}}/
 +
*'''ratować, ratunek''' – firdaus /{{IPA|ˈfirdaʊ̯s}}/
 +
*'''walczyć''' – unzur /{{IPA|ˈunzur}}/
 +
*'''walka''' – unuzar /{{IPA|ˈunuzar}}/
 +
*'''wozić, transportować''' – yaghawwar /{{IPA|ˈjaɣawːar}}/
 +
-----
 +
*'''wschodzić, wstawać, podnosić się''' – pan /{{IPA|pan}}/, pann /{{IPA|panː}}/
 +
*'''zachodzić, opadać, znikać''' – zaun /{{IPA|zawn}}/
 +
 +
===Określenia===
 +
*'''brzydki''' – uunigsis /{{IPA|ˈuːniɡsis}}/
 +
*'''cały, pełny, kompletny''' – dauruusus /{{IPA|ˈdawruːsus}}/
 +
*'''ciepły''' – bausas /{{IPA|ˈbawsas}}/
 +
*'''ciężki''' – illisis /{{IPA|ˈilːisis}}/
 +
*'''dużo, suma''' – pazau /{{IPA|ˈpazaw}}/
 +
*'''nowy''' – katlisis /{{IPA|ˈkatlisis}}/
 +
*'''pasujący, dopasowany, pasować do siebie'''  – iruuhsus /{{IPA|ˈiruːhsus}}/
 +
*'''płaski''' – nuhsus /{{IPA|ˈnuhsus}}/
 +
*'''szybki''' – sayyasas /{{IPA|ˈsajːasas}}/
 +
*'''szybko''' – sayyasah /{{IPA|ˈsajːasah}}/
 +
*'''świetlisty, jasny''' – wallarsas /{{IPA|ˈwalːarsas}}/
 +
*'''wielki''' – ħahtasas /{{IPA|ˈħahtasas}}/
 +
*'''wspaniały, szanowany''' – ayd /{{IPA|ajd}}/
 +
 +
===Inne===
 +
*'''koło''' – yamna /{{IPA|ˈjamna}}/
 +
*'''ładunek''' – dilli /{{IPA|ˈdilːi}}/
 +
*'''płaszcz''' – ghabar /{{IPA|ˈɣabar}}/
 +
 +
===Spójniki===
 +
*'''a, i''' – fi /{{IPA|fi}}/
 +
*'''aby, żeby''' – tugi /{{IPA|ˈtuɡi}}/
 +
*'''gdy''' – kaar /{{IPA|kaːr}}/
 +
 +
===Przyimki===
 +
*'''dla''' – pir /{{IPA|pir}}/
 +
*'''na''' – zur /{{IPA|zur}}/
 +
*'''nad''' – pana /{{IPA|ˈpana}}/, panna /{{IPA|ˈpanːa}}/
 +
*'''po''' (w znaczeniu czasowym) – aaghir /{{IPA|ˈaːɣir}}/
 +
*'''pod''' – saya /{{IPA|ˈsaja}}/, sayya /{{IPA|ˈsajːa}}/
 +
*'''przed''' (w znaczeniu czasowym) – giira /{{IPA|ˈɡiːra}}/
 +
*'''przed''' (w znaczeniu przestrzennym) – phal /{{IPA|θal}}/
 +
*'''przy''' – ghad /{{IPA|ɣad}}/
 +
*'''wokół''' – phaluudh /{{IPA|ˈθaluːð}}/
 +
*'''za''' (w znaczeniu przestrzennym) – uudh /{{IPA|uːð}}/, zudh /{{IPA|zuð}}/
 +
 +
===Partykuły===
 +
*'''nie''' – waan /{{IPA|waːn}}/
 +
*'''niechaj''' – kammi /{{IPA|ˈkamːi}}/
 +
*'''ale, jednak''' –  maadhur /{{IPA|ˈmaːður}}/
 +
*'''tylko''' – zaħi /{{IPA|ˈzaħi}}/
 +
*'''mimo, pomimo''' – farrik /{{IPA|ˈfarːik}}/
 +
 +
===Zaimki===
 +
*'''co''' – asi /{{IPA|ˈasi}}/
 +
*'''jak''' – apa /{{IPA|ˈapa}}/
 +
*'''jaki, który''' – isi /{{IPA|ˈisi}}/
 +
*'''kiedyś, niegdyś, dawniej''' – aukar /{{IPA|ˈawkar}}/
 +
*'''to''' – sauk /{{IPA|sawk}}/
 +
*'''tamto''' – asuuk /{{IPA|ˈasuːk}}/
 +
 +
===Liczby===
 +
*'''jeden''' – hazru /{{IPA|ˈhazru}}/
 +
*'''dwa''' – pharu /{{IPA|ˈθaru}}/
 +
*'''trzy''' – dhinnu /{{IPA|ˈðinːu}}/
 +
*'''cztery''' – aasau /{{IPA|ˈaːsaw}}/
 +
*'''pięć''' – kargha /{{IPA|karˈɣa}}/
 +
*'''sześć''' – niirra /{{IPA|niːˈrːa}}/
 +
*'''siedem''' – saugh /{{IPA|sawɣ}}/
 +
*'''osiem''' – wayr /{{IPA|wajr}}/
 +
*'''dziewięć''' – baalla /{{IPA|ˈbaːlːa}}/
 +
*'''dziesięć''' – abaagh /{{IPA|ˈabaːɣ}}/
 +
*'''dwadzieścia''' – pharwi /{{IPA|ˈθarwi}}/
 +
*'''trzydzieści''' – dhinwi /{{IPA|ˈðinwi}}/
 +
*'''czterdzieści''' – wiswi /{{IPA|ˈwiswi}}/
 +
*'''pięćdziesiąt''' – karghawwa /{{IPA|karɣaˈwːa}}/
 +
*'''sześćdziesiąt''' – niirrawwa /{{IPA|niːrːaˈwːa}}/
 +
*'''siedemdziesiąt''' – saughiw /{{IPA|ˈsawɣiw}}/
 +
*'''osiemdziesiąt''' – wayriw /{{IPA|ˈwajriw}}/
 +
*'''dziewięćdziesiąt''' – baalliw /{{IPA|ˈbaːlːiw}}/
 +
*'''sto''' – phaafyar /{{IPA|ˈθaːfjar}}/
 +
*'''tysiąc''' – ħahtaphaafyar /{{IPA|ħahtaˈθaːfjar}}/
 +
 
[[Kategoria:Użytkownik:Borlach]][[Kategoria:Języki gamajskie]]
 
[[Kategoria:Użytkownik:Borlach]][[Kategoria:Języki gamajskie]]

Wersja z 22:41, 1 lip 2020

Słowniczek

Rodzina

  • ojciec – taghii /ˈtaɣiː/
  • matka – dharaħ /ˈðaraħ/
  • brat – tiiqar /ˈtiːqar/
  • siostra – kaylaħ /ˈkajlaħ/
  • syn – ghahan /ˈɣahan/
  • córka – iiyuzu /ˈiːjuzu/
  • wnuk, wnuczka – nipuur /ˈnipuːr/
  • dziadek – ħahtataghii /ħahtaˈtaɣiː/
  • babcia – ħahtadharaħ /ħahtaˈðaraħ/
  • stryj – yuziif /ˈjuziːf/
  • wuj – sitaallin /ˈsitaːlːin/
  • ciotka (siostra ojca) – wiina /ˈwiːna/
  • ciotka (siostra matki) – kahya /ˈkahja/

Ludzie i zawody

  • lud – iizrayil /ˈiːzrajil/
  • plemię, klan – aysuur /ˈajsuːr/
  • człowiek – ghamma /ˈɣamːa/
  • osoba – waliig /ˈwaliːɡ/
  • dziecko – pautu /ˈpawtu/
  • mężczyzna, mąż – laughal /ˈlawɣal/
  • kobieta, żona – limmi /ˈlimːi/
  • tytuł grzecznościowy w stosunku do osób starszych – dhii /ðiː/
  • imię – ghaphim /ˈɣaθim/

  • bohater – basħaar /ˈbasħaːr/
  • kapłan, szaman – hitlaa /ˈhitlaː/
  • kobieta, kapłanka, szmanka – wayla /ˈwajla/
  • król, wódz, bohater – qabrii /ˈqabriː/
  • pan – paabun /ˈpaːbun/
  • wieszcz, medium, wyrocznia – ulayb /ˈulajb/

  • jeździec rydwanu, osoba doglądająca koni[1] – qadunu /ˈqadunu/
  • myśliwy – suwaridu /ˈsuwaridu/
  • pasterz (dialektalnie również przewodnik) – auf /awf/
  • rolnik, osoba robiąca w polu – kiigiiru /ˈkiːɡiːru/

Anatomia

  • głowa – asuwan /ˈasuwan/
  • kolano – sukayrim /ˈsukajrim/
  • kość – kahin /ˈkahin/
  • krew – ħarrtaaq /ˈħarːtaːq/
  • łza – nirrya /ˈnirːja/
  • noga – tayrim /ˈtajrim/
  • ogon – qiyap /ˈqijap/
  • oko – zuumak /ˈzuːmak/
  • policzek, broda, szczęka – warghat /ˈwarɣat/
  • ręka, dłoń – ayn /ajn/
  • róg – tukan /ˈtukan/
  • serce – qiwaħ /ˈqiwaħ/
  • ucho – daguum /ˈdaɡuːm/
  • wątroba – farra /ˈfarːa/, farrah /ˈfarːah/
  • włosy, sierść – ruubu /ˈruːbu/
  • ząb – yuugan /ˈjuːɡan/

Zmysły, stany i czynności fizjologiczne

  • stan, kondycja, władza – auzai /ˈaʊ̯zaɪ̯/

  • słuchać – duur /duːr/
  • słyszeć – adur /ˈadur/
  • widzieć – innak /ˈinːak/

  • rodzić – paut /pawt/
  • urodzić się, przyjść na świat – parr /parː/
  • żyć – fiyy /fijː/
  • życie – fiyyam /fijːam/
  • ginąć – daalik /ˈdaːlik/
  • śmierć – radhmaa /ˈraðmaː/
  • harmonia – iruuhauzai /ˈiruːhaʊ̯zaɪ̯/

  • boleć – amm /amː/
  • ból – ammar /ˈamːar/
  • sen – faqiih /ˈfaqiːh/
  • spać, śnić – faqhan /ˈfaqhan/
  • oddychać – asif /ˈasif/
  • oddech – sayf /sajf/
  • jeść – tau /taw/
  • pić – aaph /aːθ/

Psychika

  • kochać – farrah[2] /ˈfarːah/
  • miłość – suuriyaa /ˈsuːrijaː/
  • obrzydzenie, odraza, okrzyk pogardy – dhatlaqaaq /ˈðatlaqaːq/
  • wierzyć – qiwaħ[3] /ˈqiwaħ/
  • woleć, pożądać – ruuna /ˈruːna/

  • mądrość – mazda /ˈmazda/
  • rozsądek - turumpu /ˈturumpu/
  • spokój, rozwaga – aamriqa /ˈaːmriqa/

  • błąd – qasim /ˈqasim/
  • myśleć – siiq /siːq/
  • wiedzieć – galifa /ˈɡalifa/
  • wizja, zamysł, pomysł – rilar /ˈrilar/
  • znać – umbar /ˈumbar/

  • morderstwo, zbrodnia – daalka /ˈdaːlka/
  • zemsta, kara – iraan /ˈiraːn/
  • zmiana – izlama /ˈizlama/
  • dobra zmiana, zmiana na lepsze, poprawa - yarazlau /ˈjarazlaʊ̯/

Religia i duchowość

  • dobro, dobroć, dobry – ura /ˈura/
  • zło, zły – rriim /rːiːm/
  • bóg – raawwiya /ˈraːwːija/
  • bóg Werunos – Raawwiya Qiiħaghuyagh /ˈraːwːija ˈqiːħaɣujaɣ/
  • anioł, dobry duch – aaħura /ˈaːħura/
  • demon, zły duch – aaħrriim /ˈaːħrːiːm/
  • dusza – tuum /tuːm/
  • modlić się – daur /dawr/
  • modlitwa – daurar /ˈdawrar/

Komunikacja

  • język – iighaur /ˈiːɣawr/
  • kazać, nakazywać, rozkazywać – ghayr /ɣajr/
  • mówić, rzec – iigh /iːɣ/
  • odpowiadać – kawan /ˈkawan/
  • prosić – kanad /ˈkanad/
  • prośba – inur /ˈinur/
  • pytać, prosić – usub /ˈusub/
  • żądanie, rozkaz – iisuuq /ˈiːsuːq/

Rolnictwo i hodowla

  • pole – buurtiis /ˈbuːrtiːs/
  • orać – ziim /ziːm/
  • siać – pahag /ˈpahaɡ/
  • mielić, miażdżyć – sahmat /ˈsahmat/

  • wypas – hautlaa /ˈhawtlaː/
  • jarzmo – saman /ˈsaman/
  • wóz, rydwan – awwasar /ˈawːasar/

  • ziarno – haluz /ˈhaluz/
  • zboże – karrad /ˈkarːad/
  • jajko – bitu /ˈbitu/
  • mleko – asaal /ˈasaːl/
  • miód, miód pitny – yugtun /ˈjuɡtun/
  • wełna – qaħti /ˈqaħti/

Astronomia

  • dzień – gauda /ˈɡawda/
  • noc – baylar /ˈbajlar/
  • niebo – phannif /ˈθanːif/
  • świat – bilaruusa /ˈbilaruːsa/
  • słońce – ghaabii /ˈɣaːbiː/
  • wschód słońca – panghaabii /ˈpanɣaːbiː/, pannghaabii /ˈpanːɣaːbiː/
  • zachód słońca – zaunghaabii /ˈzawnɣaːbiː/
  • księżyc, miesiąc – yinmadh /ˈjinmað/
  • gwiazda – zayla /ˈzajla/

Kierunki i miejsca

  • środek, wnętrze – udun /ˈudun/
  • dół – amfa /ˈamfa/
  • góra, powyżej – tirraf /ˈtirːaf/
  • góra, na górze – kirdu /ˈkirdu/, kiridu /ˈkiridu/
  • północ – dhaħad /ˈðaħad/
  • południe – amhad /ˈahmad/
  • wschód (kierunek) – pana /ˈpana/, panna /ˈpanːa/
  • zachód (kierunek) – zauna /ˈzawna/

  • miejsce – pharas /ˈθaras/, pharaph /ˈθaraθ/

Natura

  • równina – nuhaab /ˈnuhaːb/
  • step – siyun /ˈsijun/
  • wzgórze – saaqu /ˈsaːqu/
  • ziemia, kraina – aab /aːb/

  • burza – qurran /ˈqurːan/
  • ogień – faatraa /ˈfaːtraː/
  • wiatr – dhurqagh /ˈðurqaɣ/, ħimlaa /ˈħimlaː/
  • woda – katara /ˈkatara/
  • żywioł, zasada – piisu /ˈpiːsu/

  • trawa – siyyab /ˈsijːab/
  • drewno, drzewo – liitauni /ˈliːtawni/
  • drzewo – pirrun /ˈpirːun/
  • kamień – alla /ˈalːa/
  • sól – phinnu /ˈθinːu/

  • blask, oślepiające światło – taghar /ˈtaɣar/
  • błyszczeć, jaśnieć, promienieć – tagh /taɣ/
  • światło – wallar /ˈwalːar/

Zwierzęta

  • bydło – ghau /ɣaw/, ħau /ħaw/
  • gęś – uunmu /ˈuːnmu/
  • jeleń – patar /ˈpatar/
  • kaczka – baab /baːb/
  • koń – waqadun /ˈwaqadun/
  • lew – pahlau /ˈpahlaw/
  • mamut – dhatluu /ˈðatluː/
  • mysz, szczur – naaphu /ˈnaːθu/
  • niedźwiedź – puutin /ˈpuːtin/
  • owca – phauru /ˈθawru/
  • pies – awqar /ˈawqar/
  • ryba – gullum /ˈɡulːum/
  • świnia – hayr /hajr/
  • wilk – phalku /ˈθalku/
  • zwierzę, zwierzyna – rrawa /ˈrːawa/

Czynności

  • być – kandas /ˈkandas/
  • mieć, posiadać – ħauhtas /ˈħawhtas/
  • brać – haptin /ˈhaptin/
  • dawać – dhuq /ðuq/
  • robić – zaww /zawː/
  • sprawiać, czynić – raub /rawb/

  • siedzieć – aurim /ˈawrim/
  • iść – tudur /ˈtudur/
  • biec, biegać – ghim /ɣim/, gip /ɡip/
  • bieg – gipir /ˈɡipir/

  • atakować, atak – kaħin /'kaħin/
  • ciągnąć – taww /'tawː/
  • dźwigać – liir /'liːr/
  • polować – suwar /ˈsuwar/
  • ratować, ratunek – firdaus /ˈfirdaʊ̯s/
  • walczyć – unzur /ˈunzur/
  • walka – unuzar /ˈunuzar/
  • wozić, transportować – yaghawwar /ˈjaɣawːar/

  • wschodzić, wstawać, podnosić się – pan /pan/, pann /panː/
  • zachodzić, opadać, znikać – zaun /zawn/

Określenia

  • brzydki – uunigsis /ˈuːniɡsis/
  • cały, pełny, kompletny – dauruusus /ˈdawruːsus/
  • ciepły – bausas /ˈbawsas/
  • ciężki – illisis /ˈilːisis/
  • dużo, suma – pazau /ˈpazaw/
  • nowy – katlisis /ˈkatlisis/
  • pasujący, dopasowany, pasować do siebie – iruuhsus /ˈiruːhsus/
  • płaski – nuhsus /ˈnuhsus/
  • szybki – sayyasas /ˈsajːasas/
  • szybko – sayyasah /ˈsajːasah/
  • świetlisty, jasny – wallarsas /ˈwalːarsas/
  • wielki – ħahtasas /ˈħahtasas/
  • wspaniały, szanowany – ayd /ajd/

Inne

  • koło – yamna /ˈjamna/
  • ładunek – dilli /ˈdilːi/
  • płaszcz – ghabar /ˈɣabar/

Spójniki

  • a, i – fi /fi/
  • aby, żeby – tugi /ˈtuɡi/
  • gdy – kaar /kaːr/

Przyimki

  • dla – pir /pir/
  • na – zur /zur/
  • nad – pana /ˈpana/, panna /ˈpanːa/
  • po (w znaczeniu czasowym) – aaghir /ˈaːɣir/
  • pod – saya /ˈsaja/, sayya /ˈsajːa/
  • przed (w znaczeniu czasowym) – giira /ˈɡiːra/
  • przed (w znaczeniu przestrzennym) – phal /θal/
  • przy – ghad /ɣad/
  • wokół – phaluudh /ˈθaluːð/
  • za (w znaczeniu przestrzennym) – uudh /uːð/, zudh /zuð/

Partykuły

  • nie – waan /waːn/
  • niechaj – kammi /ˈkamːi/
  • ale, jednak – maadhur /ˈmaːður/
  • tylko – zaħi /ˈzaħi/
  • mimo, pomimo – farrik /ˈfarːik/

Zaimki

  • co – asi /ˈasi/
  • jak – apa /ˈapa/
  • jaki, który – isi /ˈisi/
  • kiedyś, niegdyś, dawniej – aukar /ˈawkar/
  • to – sauk /sawk/
  • tamto – asuuk /ˈasuːk/

Liczby

  • jeden – hazru /ˈhazru/
  • dwa – pharu /ˈθaru/
  • trzy – dhinnu /ˈðinːu/
  • cztery – aasau /ˈaːsaw/
  • pięć – kargha /karˈɣa/
  • sześć – niirra /niːˈrːa/
  • siedem – saugh /sawɣ/
  • osiem – wayr /wajr/
  • dziewięć – baalla /ˈbaːlːa/
  • dziesięć – abaagh /ˈabaːɣ/
  • dwadzieścia – pharwi /ˈθarwi/
  • trzydzieści – dhinwi /ˈðinwi/
  • czterdzieści – wiswi /ˈwiswi/
  • pięćdziesiąt – karghawwa /karɣaˈwːa/
  • sześćdziesiąt – niirrawwa /niːrːaˈwːa/
  • siedemdziesiąt – saughiw /ˈsawɣiw/
  • osiemdziesiąt – wayriw /ˈwajriw/
  • dziewięćdziesiąt – baalliw /ˈbaːlːiw/
  • sto – phaafyar /ˈθaːfjar/
  • tysiąc – ħahtaphaafyar /ħahtaˈθaːfjar/
  • znaczenie oryginalne
  • jak wątroba
  • jak serce