Słownik nowopołabski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 230: Linia 230:
 
|-
 
|-
 
! połabski !! polski !! etymologja !! uzasadnienie
 
! połabski !! polski !! etymologja !! uzasadnienie
 +
|-
 +
| /dǫpnaićă/, /dǫpă/, /dǫpo/ || chrzest || śdn. dôpe + psł. *-ьnica || słowo zaświadczone
 +
|-
 +
| /sjǫtĕ/ || święty || psł. *svętъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| /Sjǫtĕ Ånskă/ || dzień św. Jana || psł. *svęt, Ånskă ze śdn. || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| /Sjǫtĕ Tåri Ťėnąʒai/ || Trzech Króli || psł. *svętyji tri kъnęʒi || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| /sjǫtü/ || święto || psł. *svęto || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| /rådüst/ || ślub || psł. *radostь || słowo poświadczone
 
| /rådüst/ || ślub || psł. *radostь || słowo poświadczone

Wersja z 22:21, 26 maj 2020

Słownik tematyczny języka nowopołabskiego

O słowniku

Słownik ma na celu zebranie dobrze zaświadczonych słów połabskich (wendzkich, wendyjskich), a także wykreowanie nowych bazując na toponimji, możliwych zapożyczeniach z dolnoniemieckiego, slawizmów w dolnoniemieckim, kalek połabsko-niemieckich, a czasem sugerując się słownictwem w językach łużyckich i słowińskim, rzadziej także w czeskim i polskim.

Za literacki został wzięty djalekt, w którym wystąpiło pełne mazurzenie oraz psł. *u dało /au/, a nie /ai/.

Ciało

połabski polski etymologja uzasadnienie
/celü/ policzek psł. *čelo słowo poświadczone
/mǫdă/ męzkie genitalja psł. *mǫda słowo poświadczone
/müzdin/ mózg psł. *moždženь słowo poświadczone
/plicĕ/ ramię, bark psł. *pleťe słowo poświadczone
/paizdǎ/ dupa psł. *pizda słowo poświadczone
/pinkă/ żeńskie genitalja ??? słowo poświadczone
/potkă/ pochwa por. niem. Fotze słowo poświadczone
/råmą/ ramię psł. ormę słowo poświadczone
/råt/ usta psł. *rъtъ słowo poświadczone
/rebrü/ żebro psł. rebro słowo poświadczone
/pöd/ serce psł. *podъ słowo poświadczone
/pǫp/ pępek psł. *pǫpъ słowo poświadczone
/våťü/ oko psł. *oko słowo poświadczone
/zǫb/ ząb psł. *zǫbъ słowo poświadczone

Czas

połabski polski etymologja uzasadnienie
/dans/ dzisiaj psł. *dьnьsь słowo poświadczone
/ľotü/ lato psł. *lěto słowo poświadczone
/nideľă/ niedziela; tydzień psł. *neděľa słowo poświadczone
/vicer/ wieczór psł. *večerъ słowo poświadczone

Dom

połabski polski etymologja uzasadnienie
/våknü/ okno psł. *okъno słowo poświadczone

Jedzenie i napoje

połabski polski etymologja uzasadnienie
/mosko/, /moskǎ/ masło psł. *mastъka słowo poświadczone
/moslenă mlåkă/ maślanka psł. *moslenoje melko słowo poświadczone
/moslenĕ/ maślany psł. *maslenъjь słowo poświadczone
/mǫkă/ mąka psł. *mǫka słowo poświadczone
/mlåkă/ mleko psł. *melko słowo poświadczone
/paivü/ piwo psł. *pivo słowo poświadczone
/sükår/ cukier śdn. sucker zapożyczenie ze śdn., śdn. -er -> wen. -år w zasadzie typowe
/viceră/ kolacja psł. *večeřa słowo poświadczone
/zaitü/ zboże psł. *žito słowo poświadczone

Kolory

połabski polski etymologja uzasadnienie
/blovĕ/ niebieski śdn. blawe słowo poświadczone
/carvenĕ/ czerwony psł. čьrvenъjь słowo poświadczone
/cornĕ/ czarny psł. *čьrnъjь słowo poświadczone
/farbă/ kolor por. niem. Farbe słowo poświadczone
/srebrenĕ/ srebrny, srebrzony srebrü + -enĕ w analogji do /zlåtenĕ/, srebrü poświadczone
/zlåtenĕ/ złoty, złocony psł. *zoltenъjь słowo poświadczone

Krajobraz

połabski polski etymologja uzasadnienie
/ľǫdü/ pole, ziemia rolna psł. *lędo słowo poświadczone
/ziḿă/ ziemia psł. *zemьja słowo poświadczone

Miesiące

połabski polski etymologja uzasadnienie
/zaimă-mond/ listopad psł. *zima + śdn. mând słowo poświadczone

Narodowości

połabski polski etymologja uzasadnienie
/cex/ Czech cz. Čech zapożyczenie z czeskiego
/den/ Duńczyk śdn. dêne zapożyczenie ze średnio-dolno-niemieckiego
/froncüz/? Francuz dn. Franzoos zapożyczenie z dolno-niemieckiego
/fris/ Fryzyjczyk śdn. vrêsch słowo poświadczone
/slüv́onĕk/ Słowianin psł. *slověnъkъ z /slüvensťĕ/ - słowiański, wzorem ďörconĕk:ďörconi
/pülăk/ Polak püli + -ăk odbitka, złożenie pole + -ak
/śos/ Niemiec śdn. sasse z /śosťĕ/ - niemiecki
/vend/ Wend, Połabianin niem. Wend? z /vensťĕ/ - połabski, wendzki
/zaid/ Żyd psł. *židъ słowo poświadczone

Narzędzia

połabski polski etymologja uzasadnienie
/nüz/ nóż psł. *nožь słowo poświadczone

Pogoda

połabski polski etymologja uzasadnienie
/dåzd/ deszcz psł. *dъždžь słowo poświadczone
/Moraină zaipă/ tęcza psł *Marina župa, dosłownie ubrania Maryi słowo poświadczone
/morz/ mróz psł. *morzъ słowo poświadczone
/ḿåglă/ mgła psł. *mьgla słowo poświadczone
/sneg/ śnieg psł. *sněgъ słowo poświadczone

Rodzina

połabski polski etymologja uzasadnienie
/aită/ ojciec germanizm, por. sfr. heitha słowo poświadczone
/ľoľă/ tata prawdopodobnie ze słownictwa dziecięcego słowo poświadczone
/motai/ matka psł. *mati słowo poświadczone
/motex́ă/ macocha psł. *matexa słowo poświadczone
/ząt/ zięć psł. *zętь słowo poświadczone
/zenă/ żona, także kobieta psł. *žena słowo poświadczone

Rośliny

połabski polski etymologja uzasadnienie
/bauk/ buk psł. *bukъ słowo poświadczone
/båz/ bez psł. *bъzъ słowo poświadczone
/jadlă/ jodła psł. *jedla słowo poświadczone
/laipo/ lipa psł. *lipa słowo poświadczone
/ľån/ len psł. *lьnъ słowo poświadczone
/molainǎ/ malina psł. *malina słowo poświadczone
/źornü/ ziarno psł. *zьrno słowo poświadczone

Substancje

połabski polski etymologja uzasadnienie
/papir/ papier śdn. papîr słowo poświadczone
/ṕosăk/ piasek psł. *pěsъkъ słowo poświadczone
/srebrü/ srebro psł. *sьrebro słowo poświadczone
/vådă/ woda psł. *voda słowo poświadczone
/våsk/ wosk psł. *voskъ słowo poświadczone
/zlåtă/ złoto psł. *zolto słowo poświadczone

Święta i uroczystości

połabski polski etymologja uzasadnienie
/dǫpnaićă/, /dǫpă/, /dǫpo/ chrzest śdn. dôpe + psł. *-ьnica słowo zaświadczone
/sjǫtĕ/ święty psł. *svętъ słowo poświadczone
/Sjǫtĕ Ånskă/ dzień św. Jana psł. *svęt, Ånskă ze śdn. słowo poświadczone
/Sjǫtĕ Tåri Ťėnąʒai/ Trzech Króli psł. *svętyji tri kъnęʒi słowo poświadczone
/sjǫtü/ święto psł. *svęto słowo poświadczone
/rådüst/ ślub psł. *radostь słowo poświadczone

Zawody

połabski polski etymologja uzasadnienie
/püp/ ksiądz, duchowny psł. *popъ słowo poświadczone

Zwierzęta

połabski polski etymologja uzasadnienie
/blåxă/ pchła psł. *blъxa słowo poświadczone
/daivăk/ jeleń psł. *divakъ słowo poświadczone
/ľåv/ lew psł. *lьvъ słowo poświadczone
/mois/ mysz psł. *myšь słowo poświadczone
/netüpard/ motyl psł. *netopyřь, -d nieregularne słowo poświadczone
/korvo/ krowa psł. *korva słowo poświadczone
/porsą/ prosię psł. *porsę słowo poświadczone
/ṕås/ pies psł. *pьsъ słowo poświadczone
/raibo/ ryba psł. *ryba słowo poświadczone
/stiną/ szczenię psł. *ščenę słowo poświadczone
/vål/ wół psł. *volъ słowo poświadczone
/vås/ wesz psł. *vъšь słowo poświadczone
/våsă/, /våsăk/ osa psł. *osa, *osъkъ słowo poświadczone
/vićă/ owca psł. *ovьca słowo poświadczone
/zobo/ żaba psł. *žaba słowo poświadczone
/zojąc/ zając psł. zajęcь słowo poświadczone
/zopkă/ żaba drzewna, rzekotka psł. *žabъka słowo poświadczone
/züzaucka/ kukułka psł. *zozučьka słowo poświadczone