Słownik nowopołabsko-polski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 37 wersji utworzonych przez 2 użytkowników)
Linia 5: Linia 5:
 
Dla ułatwienia wyszukiwania i dotarcia do szerszych mas, cały artykuł jest pisany w [[Conlanger:Leksykon#R|języku radopolskim]].
 
Dla ułatwienia wyszukiwania i dotarcia do szerszych mas, cały artykuł jest pisany w [[Conlanger:Leksykon#R|języku radopolskim]].
 
==O słowniku==
 
==O słowniku==
Słownik ma na celu zebranie dobrze zaświadczonych słów połabskich (wendzkich, wendyjskich), a także wykreowanie nowych bazując na toponimii, możliwych zapożyczeniach z dolnoniemieckiego, slawizmów w dolnoniemieckim, kalek połabsko-niemieckich, a czasem sugerując się słownictwem w językach łużyckich i słowińskim, rzadziej także w czeskim i polskim.
+
Słownik ma na celu zebranie dobrze zaświadczonych słów połabskich (wendzkich, wendyjskich, drzewiańskich), a także wykreowanie nowych bazując na toponimii, możliwych zapożyczeniach z dolnoniemieckiego, slawizmów w dolnoniemieckim, kalek połabsko-niemieckich, a czasem sugerując się słownictwem w językach łużyckich i słowińskim, rzadziej także w czeskim i polskim.
  
 
Za literacki został wzięty dialekt, w którym wystąpiło pełne mazurzenie, psł. *ьl/ъl dało /åu/ a nie /u/ oraz psł. *u dało (za wyjątkiem pozycji przed wargowymi i przyrostków) /au/, a nie /ai/.
 
Za literacki został wzięty dialekt, w którym wystąpiło pełne mazurzenie, psł. *ьl/ъl dało /åu/ a nie /u/ oraz psł. *u dało (za wyjątkiem pozycji przed wargowymi i przyrostków) /au/, a nie /ai/.
Linia 186: Linia 186:
  
 
== Szczegółowa fonologia ==
 
== Szczegółowa fonologia ==
 +
 +
=== Samogłoski ===
 +
 +
=== Spółgłoski ===
 +
 +
=== Asymilacje ===
 +
Przy połączeniach dwóch i więcej spółgłosek dochodziło do asymilacji dźwięczności, tzn. spółgłoski ulegały ubezdźwięcznieniu, np. dewka=/defkă/, wǫzkie=/vǫsťĕ/. Co ważne, w odróżnieniu od języka polskiego, w języku połabskim udźwięcznienie nie zachodziło na końcu wyrazu, np. Bug=/büg/, dǫb=/dǫb/, led=/led/, nie ulegały ubezdźwięcznieniu także połączenia typu bezdźwięczna+w, np. råkwîcia=/råkvaićă/, šwadá=/švodo/, swecia=/svećă/, citwàru=/citvărü/.
  
 
=== Fonologia dialektalna ===
 
=== Fonologia dialektalna ===
Linia 200: Linia 207:
 
| *š, *č, *ž ||colspan="3"|  s, c, z || š, č, ž || s, c, z
 
| *š, *č, *ž ||colspan="3"|  s, c, z || š, č, ž || s, c, z
 
|-
 
|-
| *u<sup>1</sup> || au || ||  || || au = û
+
| *u<sup>1</sup> || au ||colspan="2"| oi? åi? || ai? || au = û
 
|}
 
|}
 
<sup>1</sup> - w pozycji innej niż przed spółgłoskami wargowymi
 
<sup>1</sup> - w pozycji innej niż przed spółgłoskami wargowymi
Linia 254: Linia 261:
 
|-
 
|-
 
| ȧchterskie /axtersťĕ/ || tylny || śdn. achter + psł. *-ьskъjь || słowo poświadczone w r. żeńskim
 
| ȧchterskie /axtersťĕ/ || tylny || śdn. achter + psł. *-ьskъjь || słowo poświadczone w r. żeńskim
 +
|-
 +
| ȧl /al/ || już || śdn. al || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| Ȧlbȧnîja /Albanajă/ || Albania || por. niem. Albanien, końcówka -ajă || zapożyczenie z niemieckiego
 
| Ȧlbȧnîja /Albanajă/ || Albania || por. niem. Albanien, końcówka -ajă || zapożyczenie z niemieckiego
Linia 264: Linia 273:
 
|-
 
|-
 
| ȧmén /amen/ || amen || śdn. amen || słowo poświadczone
 
| ȧmén /amen/ || amen || śdn. amen || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| ȧnîz /anaiz/ || anyż || por. niem. Aneis, hol. anijs || zapożyczenie z -i->-ai-
 +
|-
 +
| ȧr /ar/ I || albo || por. dn. or || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| ȧr /ar/ II || tutaj || por. lüneb. hēr || słowo poświadczone, obocznie er
 +
|-
 +
| ȧrdál /ardol/ || w dół, na dół || dn. herdāl || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| ȧrde-mand /ardĕ-mond/ || styczeń || śdn. harde + śdn. mând || poświadczone jako grudzień, ale 1) hardemând = styczeń, 2) brakuje stycznia
 
| ȧrde-mand /ardĕ-mond/ || styczeń || śdn. harde + śdn. mând || poświadczone jako grudzień, ale 1) hardemând = styczeń, 2) brakuje stycznia
Linia 274: Linia 291:
 
|-
 
|-
 
| ȧste /astĕ/ || szybki || śdn. haste || słowo poświadczone
 
| ȧste /astĕ/ || szybki || śdn. haste || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| ȧkiėr /aťėr/ || kramarz || śdn. haker || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| ȧwén /aven/ || właśnie || śdn. even || słowo poświadczone
 
| ȧwén /aven/ || właśnie || śdn. even || słowo poświadczone
Linia 283: Linia 302:
 
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
 
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
 
|-
 
|-
| Åns, Ånsa /Åns(ă)/ || Jan || śdn. Hans || słowo poświadczone
+
| Åns, Ånsa /Åns(ă)/ || Jan || śdn. Hans || słowo poświadczone, imię
 
|-
 
|-
| Ånska /Ånskă/ || Janek || śdn. Hans + psł. *-ъka || słowo poświadczone
+
| Ånska /Ånskă/ || Janek || śdn. Hans + psł. *-ъka || słowo poświadczone, imię
 
|}
 
|}
  
Linia 309: Linia 328:
 
| bardzia /borʒ́ă/ || bruzda || psł. *borzda || słowo poświadczone
 
| bardzia /borʒ́ă/ || bruzda || psł. *borzda || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Barlen /borlĕn/? || Berlin || psł. *bъrlinъ? || rekonstrukcja
+
| Barlen /borlĕn/ || Berlin || psł. *bъrlinъ? || rekonstrukcja, toponim
 
|-
 
|-
 
| barna /bornă/ || brona || psł. *borna || słowo poświadczone
 
| barna /bornă/ || brona || psł. *borna || słowo poświadczone
Linia 315: Linia 334:
 
| barnu /bornü/ || ił, glina || psł. *bъrno || poświadczone w toponimii: Barneitz (<*bъrnišče)
 
| barnu /bornü/ || ił, glina || psł. *bъrno || poświadczone w toponimii: Barneitz (<*bъrnišče)
 
|-
 
|-
| bart /bort/ || barć || psł. *bъrtь || poświadczone w toponimji w złożeniu: Pardein (<*bъrtina), Prietnick (<*bъrtьnikъ), Bartsch (<*bъrtьce), por stłuż. bart
+
| bart /bort/ || barć || psł. *bъrtь || poświadczone w toponimii w złożeniu: Pardein (<*bъrtina), Prietnick (<*bъrtьnikъ), Bartsch (<*bъrtьce), por stłuż. bart
 
|-
 
|-
 
| bartnek /bortnĕk/ || bartnik || bort + -nĕk || z rekonstruowanego bort, poświadczone stpoł. nazwisko rodowe: Bartenick
 
| bartnek /bortnĕk/ || bartnik || bort + -nĕk || z rekonstruowanego bort, poświadczone stpoł. nazwisko rodowe: Bartenick
Linia 340: Linia 359:
 
|-
 
|-
 
| bȧn /ban/ || strych || śdn. bon || słowo poświadczone  
 
| bȧn /ban/ || strych || śdn. bon || słowo poświadczone  
 +
|-
 +
| bȧnȧna /banană/ || banan || niem. Banane || zapożyczenie z niem., por. łuż. banana
 
|-
 
|-
 
| bȧnkî /banťai/ || ławka || śdn. banke || słowo poświadczone
 
| bȧnkî /banťai/ || ławka || śdn. banke || słowo poświadczone
Linia 390: Linia 411:
 
|-
 
|-
 
| bezîka /bezaikă/ || goniec, biegacz || psł. *běžika || słowo poświadczone
 
| bezîka /bezaikă/ || goniec, biegacz || psł. *běžika || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| biala zȧne /b́olă zanĕ/ || ścięgno || b́olĕ + zanĕ || złożenie wzorem dłuż. běła žyłka
 
|-
 
|-
 
| bialak /b́olăk/ || białko jajka; białko || psł. *bělъkъ || słowo poświadczone
 
| bialak /b́olăk/ || białko jajka; białko || psł. *bělъkъ || słowo poświadczone
Linia 406: Linia 429:
 
|-
 
|-
 
| bikac /bikăc/ || dzięcioł || śdn bicken + psł. *-ačь || słowo poświadczone
 
| bikac /bikăc/ || dzięcioł || śdn bicken + psł. *-ačь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| bilikie /biliťĕ/ || tani || śdn. billik || zasymilowane zapożyczenie jak sch. jeftin, -iťĕ regularnie zasymilowane
 
|-
 
|-
 
| biûcet /b́aucĕt/ || szczekać || dźwiękonaśladowcze? || poświadczone w 3Sg: b́aucĕ
 
| biûcet /b́aucĕt/ || szczekać || dźwiękonaśladowcze? || poświadczone w 3Sg: b́aucĕ
Linia 507: Linia 532:
 
| brede /bredĕ/ || szeroki || śdn. brêt || słowo poświadczone
 
| brede /bredĕ/ || szeroki || śdn. brêt || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| brést /brest/ || wiąz || psł. *brest || poświadczone w toponimii: Briest, Brestah (<*brestъkъ), Prestein (<*brestina)
+
| Bremŷ /Bremoi/ || Brema || niem. Bremen || adaptacja końcówki -en jako l.mn., por. cz. Brémy
 +
|-
 +
| brest /brest/ || wiąz || psł. *brest || poświadczone w toponimii: Briest, Brestah (<*brestъkъ), Prestein (<*brestina)
 
|-
 
|-
 
| breza /breză/ || brzoza || psł. *berza || słowo poświadczone
 
| breza /breză/ || brzoza || psł. *berza || słowo poświadczone
Linia 535: Linia 562:
 
| broda /brödă/ || podbródek || psł. *borda || słowo poświadczone
 
| broda /brödă/ || podbródek || psł. *borda || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| brodawîcia /brödavaićă/ || brodawka || psł. *bordavica || słowo poświadczone
+
| brodàwîcia /brödăvaićă/ || brodawka || psł. *bordavica || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| brodegȧm /brödegam/ || małżonek, mąż || śdn. brüdegam || słowo poświadczone  
 
| brodegȧm /brödegam/ || małżonek, mąż || śdn. brüdegam || słowo poświadczone  
Linia 610: Linia 637:
 
|-
 
|-
 
| Buze Wåtruk /Büzĕ Våtrük/ || Syn Boży || psł. Božьjь Otrokъ || słowo poświadczone
 
| Buze Wåtruk /Büzĕ Våtrük/ || Syn Boży || psł. Božьjь Otrokъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| Buzen /Büzĕn/ || Bösen || psł. *Božinъ || rekonstrukcja, por. XIV Bozene, Bosen, toponim
 
|-
 
|-
 
| Buziǫtkiu /büźǫtťü/ || obrazek święty || psł. *božętъko || słowo poświadczone
 
| Buziǫtkiu /büźǫtťü/ || obrazek święty || psł. *božętъko || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| bu̇k /buk/ || piasta || śdn. bûk || słowo poświadczone
 
| bu̇k /buk/ || piasta || śdn. bûk || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| bu̇nkiėr /bunťėr/ || bunkier || niem. bunker || zapożyczenie z niemieckiego
 
|-
 
|-
 
| bu̇ntie /bunťĕ/ || kolorowy, pstrokaty || śdn. bunt || słowo poświadczone
 
| bu̇ntie /bunťĕ/ || kolorowy, pstrokaty || śdn. bunt || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| bu̇ntia rŷbá /bunťă råibo/ || pstrąg || bunťă + råibo || słowo poświadczone
 
| bu̇ntia rŷbá /bunťă råibo/ || pstrąg || bunťă + råibo || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| Bûcî /Baucai/ || Boitze || psł. *buci, NPl od *bukъ || rekonstrukcja/adaptacja i adideacja nazwy niemieckiej, toponim
 
|-
 
|-
 
| bûd /baud/ || szyling || śdn. butken || słowo poświadczone
 
| bûd /baud/ || szyling || śdn. butken || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| bûdet /baudĕt/ || budzić || psł. *buditi || aspekt ndk. do poświadczonego våzbaudĕt
 
|-
 
|-
 
| bûk /bauk/ || buk || psł. *bukъ || słowo poświadczone
 
| bûk /bauk/ || buk || psł. *bukъ || słowo poświadczone
Linia 649: Linia 684:
 
| cȧrkiėwne /carťėvnĕ/ || kościelny || carťai + -nĕ || przymiotnik wzorem plaug-plauznĕ
 
| cȧrkiėwne /carťėvnĕ/ || kościelny || carťai + -nĕ || przymiotnik wzorem plaug-plauznĕ
 
|-
 
|-
| cȧrkî /carťai/ || kościół, także cmentarz przykościelny || psł. *cьrky || słowo poświadczone
+
| cȧrkî /carťai/ || kościół; cmentarz przykościelny || psł. *cьrky || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| cȧrkwîcia /carkvaićă/ || kaplica || psł. *cьrkъvica || słowo poświadczone
 
| cȧrkwîcia /carkvaićă/ || kaplica || psł. *cьrkъvica || słowo poświadczone
Linia 662: Linia 697:
 
|-
 
|-
 
| cȧrw lezące /carv lezącĕ/ || ślimak || psł. *čьrvь lězęťьjь || słowo poświadczone
 
| cȧrw lezące /carv lezącĕ/ || ślimak || psł. *čьrvь lězęťьjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| cȧrwena repá /carvenă repo/ || burak || carvenă + repo || kalka niem. Rote Beete, Rote Rübe, por. galĕrepo, dłuż. cerwjena rěpa
 
|-
 
|-
 
| cȧrwene /carvenĕ/ || czerwony || psł. *čьrvenъjь || słowo poświadczone
 
| cȧrwene /carvenĕ/ || czerwony || psł. *čьrvenъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| cȧtîdle /cataidlĕ/ || komputer; liczydło || caist + -aidlĕ || kalka niem. Rechner, por. głuż. ličadło, cz. počítač, sch. računar
 
|-
 
|-
 
| cąst /cąst/ || część || psł. *čęstь || brak poświadczonych słów na część, słowo ogólnosłowiańskie
 
| cąst /cąst/ || część || psł. *čęstь || brak poświadczonych słów na część, słowo ogólnosłowiańskie
Linia 696: Linia 735:
 
|-
 
|-
 
| cew /cev/ || cewka tkacka || psł. *cěvъ || słowo poświadczone
 
| cew /cev/ || cewka tkacka || psł. *cěvъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| cial /ćol/ || na zdrowie! || psł. *cělъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| cikànîcia /cikănaićă/ || kózka? || niem. Zike + -naićă || słowo poświadczone
 
| cikànîcia /cikănaićă/ || kózka? || niem. Zike + -naićă || słowo poświadczone
Linia 701: Linia 742:
 
| ciliûst /ciľaust/ || szczęka dolna || psł. *čeľustь || słowo poświadczone
 
| ciliûst /ciľaust/ || szczęka dolna || psł. *čeľustь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| cial /ćol/ || na zdrowie! || psł. *cělъ || słowo poświadczone
+
| cink /cink/ || cynk || niem. Zink || zapożyczenie, por. łuż. cynk, internacjonalizm pochodzi ze słowa górnoniemieckiego
 
|-
 
|-
 
| cirkác /cirkoc/ || świerszcz || onomatopeja + psł. *-ačь || słowo poświadczone
 
| cirkác /cirkoc/ || świerszcz || onomatopeja + psł. *-ačь || słowo poświadczone
Linia 718: Linia 759:
 
|-
 
|-
 
| citèrnarde /citĕrnordĕ/ || czworokątny || psł. *četyre + śdn. nôrd || słowo poświadczone
 
| citèrnarde /citĕrnordĕ/ || czworokątny || psł. *četyre + śdn. nôrd || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| citrana /citronă/ || cytryny || niem. Zitrone, dn. Zitroon || por. łuż. citrona
 
|-
 
|-
 
| citwàru /citvărü/ || czworo || psł. *četvoro || słowo poświadczone
 
| citwàru /citvărü/ || czworo || psł. *četvoro || słowo poświadczone
Linia 770: Linia 813:
 
|-
 
|-
 
| dalekie /doleťĕ/ || daleki || psł. *dalekъjь || według poświadczonego /dolĕk/ - daleko
 
| dalekie /doleťĕ/ || daleki || psł. *dalekъjь || według poświadczonego /dolĕk/ - daleko
 +
|-
 +
| dargie /dorďĕ/ || drogi || psł. *dorgъjь || rekonstrukcja, por. nazwę miejscową Neu-Darchau (*novaja dorgava)
 +
|-
 +
| darm /dorm/ || jelito || por. śdn. darm, dn. Doarm || zapożyczenie jak np. ströta 'tchawica'
 
|-
 
|-
 
| dat /dot/ I || dać || psł. *dati || słowo poświadczone
 
| dat /dot/ I || dać || psł. *dati || słowo poświadczone
Linia 775: Linia 822:
 
| dat /dot/ II || śmierć || śdn. dôt || słowo poświadczone, być może dod
 
| dat /dot/ II || śmierć || śdn. dôt || słowo poświadczone, być może dod
 
|-
 
|-
| dawek /dovĕk/ || jastrząb || psł. *davikъ || słowo poświadczone, niepewne
+
| dawek /dovĕk/ I || azot || dovĕt + -ĕk || kalka niem. Stickstoff, por. głuż. dusyk, cz. dusík, -ĕk jak w ďüjĕt-ďüjĕk
 
|-
 
|-
| dawet /dovĕt/ || cisnąć, dławić || psł. *daviti || słowo poświadczone
+
| dawek /dovĕk/ II || jastrząb || psł. *davikъ || słowo poświadczone, niepewne
 +
|-
 +
| dawet /dovĕt/ || cisnąć, dławić, dusić || psł. *daviti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| dȧgiėl /daďėl/ || tygiel || śdn. degel || poświadczone w 3Sg: dovĕ
 
| dȧgiėl /daďėl/ || tygiel || śdn. degel || poświadczone w 3Sg: dovĕ
Linia 818: Linia 867:
 
|-
 
|-
 
| dåzd /dåzd/ || deszcz || psł. *dъždžь || słowo poświadczone
 
| dåzd /dåzd/ || deszcz || psł. *dъždžь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| dåzdinek /dåzdinĕk/ || parasol (na deszcz) || dåzd + -inĕk || por. niem. Regenschirm, cz. deštník, głuż. předešćnik
 
|-
 
|-
 
| dącká /dącko/ || dzięki, dziękuję || śdn. dank + -ăk || słowo poświadczone, Polański odczytuje /dancko/, ale jest to raczej stara pożyczka
 
| dącká /dącko/ || dzięki, dziękuję || śdn. dank + -ăk || słowo poświadczone, Polański odczytuje /dancko/, ale jest to raczej stara pożyczka
Linia 831: Linia 882:
 
| degá /dego/ || szpada || śdn. dege || słowo poświadczone
 
| degá /dego/ || szpada || śdn. dege || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| dék /dek/ || dach || śdn. dâk || słowo poświadczone
+
| dek /dek/ || dach || śdn. dâk || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| delet /delĕt/ || dzielić || psł. *děliti || poświadczone w 3Sg: delĕ
 
| delet /delĕt/ || dzielić || psł. *děliti || poświadczone w 3Sg: delĕ
Linia 932: Linia 983:
 
|-
 
|-
 
| dor /dör/ II || prze-, przez, (durch) || śdn. dor || słowo poświadczone
 
| dor /dör/ II || prze-, przez, (durch) || śdn. dor || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| dornîste /dörnaistĕ/ || dworzec || dör + -n- + -aistĕ || kalka niem. Bahnhof, por. dłuż. dwórnišćo
 
|-
 
|-
 
| dorstiat /dörsťăt/ || być spragnionym || śdn. dörsten || poświadczone w 3Sg: dörsťojĕ
 
| dorstiat /dörsťăt/ || być spragnionym || śdn. dörsten || poświadczone w 3Sg: dörsťojĕ
 
|-
 
|-
| Dorta /Dörtă/ || Dorota || śdn. Dorthe || zapożyczenie ze śdn., zasymilowane jak inne imiona
+
| Dorta /Dörtă/ || Dorota || śdn. Dorthe || zapożyczenie ze śdn., zasymilowane jak inne imiona, imię
 
|-
 
|-
| Dortka /Dörtkă/ || Dorotka || Dörtă + -kă || zdrobnienie, por. Morajă-Moraikă
+
| Dortka /Dörtkă/ || Dorotka || Dörtă + -kă || zdrobnienie, por. Morajă-Moraikă, imię
 
|-
 
|-
 
| dorianek /döŕonĕk/ || dzierżawca || dör + -'onĕk || formacja wzorem dör-döŕonkă
 
| dorianek /döŕonĕk/ || dzierżawca || dör + -'onĕk || formacja wzorem dör-döŕonkă
Linia 948: Linia 1001:
 
|-
 
|-
 
| dǫbak /dǫbăk/ || drzewko || psł. *dǫbъkъ || słowo poświadczone
 
| dǫbak /dǫbăk/ || drzewko || psł. *dǫbъkъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| dǫbèwůná /dǫbĕvåuno/ || bawełna || dǫb + våuno || kalka niem. Baumwolle, por. pośw. jopťĕdǫb na Apfelbaum
 
|-
 
|-
 
| dǫbîcia /dǫbaićă/ || sad, dąbrowa || dǫb + -aićă || słowo poświadczone
 
| dǫbîcia /dǫbaićă/ || sad, dąbrowa || dǫb + -aićă || słowo poświadczone
Linia 981: Linia 1036:
 
| drenuwate /drenüvotĕ/ || cierniowy || dren + -üvotĕ || słowo poświadczone
 
| drenuwate /drenüvotĕ/ || cierniowy || dren + -üvotĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Drewes /Drevĕs/ || Andrzej || śdn. Drêwes || słowo poświadczone
+
| Drewes /Drevĕs/ || Andrzej || śdn. Drêwes || słowo poświadczone, imię
 
|-
 
|-
| Dreweska /Dreveskă/ || Andrzejek || Drevĕs + -kă || zdrobnienie za pomocą typowego sufiksu -kă
+
| Dreweska /Dreveskă/ || Andrzejek || Drevĕs + -kă || zdrobnienie za pomocą typowego sufiksu -kă, imię
 
|-
 
|-
 
| drewu /drevü/ || drzewo || psł. *dervo || rozkład poświadczonego drivenĕ, "drzewo" to także ľos, dǫb, drevü mogło być zapomniane
 
| drewu /drevü/ || drzewo || psł. *dervo || rozkład poświadczonego drivenĕ, "drzewo" to także ľos, dǫb, drevü mogło być zapomniane
Linia 1033: Linia 1088:
 
| dujet /düjĕt/ || doić || psł. *dojiti || słowo poświadczone
 
| dujet /düjĕt/ || doić || psł. *dojiti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| dujokie /düjoťĕ/ || dwojaki || psł. *dъvojakъjь || słowo poświadczone jako düjocĕ, niepewne
+
| dujoce /düjocĕ/ || dwojaki || psł. *dъvojačьjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| dukiuncet /düťüncĕt/ || dokończyć || psł. *dokončiti || słowo poświadczone
 
| dukiuncet /düťüncĕt/ || dokończyć || psł. *dokončiti || słowo poświadczone
Linia 1056: Linia 1111:
 
|-
 
|-
 
| du̇ldichie /duldix́ĕ/ || cierpliwy || śdn. duldich || słowo poświadczone
 
| du̇ldichie /duldix́ĕ/ || cierpliwy || śdn. duldich || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| dûre /daurĕ/ || drogi || śdn. dûr || uzupełnienie braków semantycznych, -ûr- > -aur- jak w saur
 
|-
 
|-
 
| dûsa /dausă/ || dusza || psł. *duša || słowo poświadczone
 
| dûsa /dausă/ || dusza || psł. *duša || słowo poświadczone
Linia 1080: Linia 1137:
 
|-
 
|-
 
| dwenacté /dvenocte/ || dwanaście || psł. *dъvě na desęte || słowo poświadczone
 
| dwenacté /dvenocte/ || dwanaście || psł. *dъvě na desęte || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| dwenactèpȧlcnîcia /dvenoctĕpolcnaićă/ || dwunastnica || dvenoctĕ + polăc + -naićă || kalka niem. Zwölffingerdarm, por. dłuż. dwanasćopalcnik
 
|-
 
|-
 
| dwenàcti /dvenăcti/ || dwanaście || psł. *dъvě na desęte || słowo poświadczone
 
| dwenàcti /dvenăcti/ || dwanaście || psł. *dъvě na desęte || słowo poświadczone
Linia 1154: Linia 1213:
 
|-
 
|-
 
| fȧlgát /falgot/ || następować, postępować || śdn. volgen || poświadczone w 3Sg: falgojĕ
 
| fȧlgát /falgot/ || następować, postępować || śdn. volgen || poświadczone w 3Sg: falgojĕ
 +
|-
 +
| fȧná /fano/ || flaga || niem. fahne || zapożyczenie z niemieckiego
 
|-
 
|-
 
| fȧrbȧt /farbat/ || zakaz || śdn. vorbot || słowo poświadczone
 
| fȧrbȧt /farbat/ || zakaz || śdn. vorbot || słowo poświadczone
Linia 1196: Linia 1257:
 
|-
 
|-
 
| find /find/ || nieprzyjaciel, wróg || dn. Find || słowo poświadczone
 
| find /find/ || nieprzyjaciel, wróg || dn. Find || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| fîgá /faigo/ || figa || niem. Feige? || zapożyczenie, por. łuż., pl. figa
 +
|-
 +
| fîgiuwe /faiďüvĕ/ || figowy || faigo + -üvĕ || przymiotnik na -üvĕ, żeby nie wywoływać I palatalizacji
 +
|-
 +
| fîgiuwe lîst /faiďüvĕ laist/ || listek figowy || faiďüvĕ + laist || kalka niem. Feigenblatt
 
|-
 
|-
 
| flȧša /flašă/ || butla || niem. Flasche || formacja wsteczna wzgl. poświadczonego flaškă
 
| flȧša /flašă/ || butla || niem. Flasche || formacja wsteczna wzgl. poświadczonego flaškă
Linia 1281: Linia 1348:
 
| gardîste /gordaistĕ/ || grodzisko, plac grodowy || psł. *gordišče || słowo poświadczone
 
| gardîste /gordaistĕ/ || grodzisko, plac grodowy || psł. *gordišče || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Garduw /Gordüv/? || Gartow || psł. *gordovъ? || rekonstrukcja
+
| Garduw /Gordüv/? || Gartow || psł. *gordovъ? || rekonstrukcja, toponim
 
|-
 
|-
 
| garch /gorx/ || groch; wyka || psł. *gorxъ || słowo poświadczone
 
| garch /gorx/ || groch; wyka || psł. *gorxъ || słowo poświadczone
Linia 1325: Linia 1392:
 
| gegén /gegen/ || przeciwko || śdn. gegen || słowo poświadczone
 
| gegén /gegen/ || przeciwko || śdn. gegen || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Gieska /Ďeskă/ || Gertruda, Gierka || śdn. Geske || zapożyczenie ze śdn., zasymilowane jak inne imiona
+
| Gieska /Ďeskă/ || Gertruda, Gierka || śdn. Geske || zapożyczenie ze śdn., zasymilowane jak inne imiona, imię
 
|-
 
|-
 
| giole /ďölĕ/ || goły || psł. *golъjь || słowo poświadczone
 
| giole /ďölĕ/ || goły || psł. *golъjь || słowo poświadczone
Linia 1343: Linia 1410:
 
| giorkie /ďörťĕ/ || gorzki || psł. *gorьkъjь || słowo poświadczone
 
| giorkie /ďörťĕ/ || gorzki || psł. *gorьkъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Giorska /Ďörskă/ || Bergen || psł. *gorьska(ja) || słowo poświadczone
+
| Giorska /Ďörskă/ || Bergen || psł. *gorьska(ja) || słowo poświadczone, toponim
 
|-
 
|-
 
| giujek /ďüjĕk/ || uzdrowiciel || psł. *gojikъ || słowo poświadczone, Polański tłumaczy "lekarz, cyrulik"
 
| giujek /ďüjĕk/ || uzdrowiciel || psł. *gojikъ || słowo poświadczone, Polański tłumaczy "lekarz, cyrulik"
Linia 1392: Linia 1459:
 
|-
 
|-
 
| glåwne /glåwnĕ/ || głowowy, główny || psł. *golvьnъjь || słowo poświadczone
 
| glåwne /glåwnĕ/ || głowowy, główny || psł. *golvьnъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| glåwne kiusån /glåvnĕ ťüsån/ || poduszka do spania || śdn
 
|-
 
|-
 
| gliǫdat /gľǫdăt/ || śnić || psł. *ględati || poświadczono w 3Sg: gľǫdăl
 
| gliǫdat /gľǫdăt/ || śnić || psł. *ględati || poświadczono w 3Sg: gľǫdăl
Linia 1397: Linia 1466:
 
| glîná /glaino/ || glina || psł. *glina || słowo poświadczone
 
| glîná /glaino/ || glina || psł. *glina || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Glîne /Glainĕ/? || Lüneburg || psł. *glinьje || poświadczony miejscownik /vå Gľainĕ/
+
| Glîn /Glain/ || Lüneburg || psł. *glinь || poświadczony miejscownik /vå Gľainĕ/ świadczy chyba o r. żeńskim, toponim
 
|-
 
|-
 
| glînene /glainenĕ/ || gliniany || psł. *glinenъjь || słowo poświadczone
 
| glînene /glainenĕ/ || gliniany || psł. *glinenъjь || słowo poświadczone
Linia 1421: Linia 1490:
 
| gmîna /gmaină/ || gmina, || niem. arch. Gemeine, śdn. gemeine, gemêne || por. pl. gmina, dłuż. gmejna
 
| gmîna /gmaină/ || gmina, || niem. arch. Gemeine, śdn. gemeine, gemêne || por. pl. gmina, dłuż. gmejna
 
|-
 
|-
| gnát /gnot/ || gnać || psł. *gъnati || poświadczone w 3Sg: gnol, zinĕ
+
| gnat /gnot/ || gnać || psł. *gъnati || poświadczone w 3Sg: gnol, zinĕ
 
|-
 
|-
 
| gnåle /gnålĕ/ || zgniły || psł. *gnilъjь || słowo poświadczone
 
| gnåle /gnålĕ/ || zgniły || psł. *gnilъjь || słowo poświadczone
Linia 1442: Linia 1511:
 
|-
 
|-
 
| gniazde /gńozdĕ/ || gniazdo || psł. *gnězdo || słowo poświadczone
 
| gniazde /gńozdĕ/ || gniazdo || psł. *gnězdo || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| gǫgièlnîcia /gǫďĕlnaićă/ || skrzypce || psł. *golgol-? + -naićă || zapożyczenie do dn. Gungelneitz ’Geige, Violine’
 
|-
 
|-
 
| gǫs /gǫs/ || gęś || psł. *gǫsь || słowo poświadczone
 
| gǫs /gǫs/ || gęś || psł. *gǫsь || słowo poświadczone
Linia 1474: Linia 1545:
 
|-
 
|-
 
| grȧmat /gramăt/ || grzmieć || psł. *grьměti || słowo poświadczone
 
| grȧmat /gramăt/ || grzmieć || psł. *grьměti || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| grȧnȧta /gramată/ || granat || niem. Granate || zapożyczenie z niemieckiego, por. dłuż. granata
 
|-
 
|-
 
| Grecka /greckă/ || Grecja || Grek + -skă || por. dłuż. Grichiska, cz. Řecko
 
| Grecka /greckă/ || Grecja || Grek + -skă || por. dłuż. Grichiska, cz. Řecko
Linia 1493: Linia 1566:
 
| gresnek /gresnĕk/ || grzesznik || psł. *grěšьnikъ || poświadczone w l. mn.: gresnaiťĕ
 
| gresnek /gresnĕk/ || grzesznik || psł. *grěšьnikъ || poświadczone w l. mn.: gresnaiťĕ
 
|-
 
|-
| grėbiåt /grėb́åt/ || grzbiet, plecy || psł. *xrьbьtъ, nieregularnie || słowo poświadczone
+
| gribiåt /grib́åt/ || grzbiet, plecy || psł. *xrьbьtъ, nieregularnie || słowo poświadczone, Polański transkrybuje grėb́åt
 
|-
 
|-
 
| gribin /gribin/ || grzebień || psł. *grebenь || słowo poświadczone
 
| gribin /gribin/ || grzebień || psł. *grebenь || słowo poświadczone
Linia 1624: Linia 1697:
 
|-
 
|-
 
| chîzne /x́aiznĕ/ || chałupne, około chałupy || psł. *xyžьnъjь || słowo poświadczone
 
| chîzne /x́aiznĕ/ || chałupne, około chałupy || psł. *xyžьnъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| chlar /xlor/ || chlor || niem. Chlor || zapożyczenie, por. cz., łuż., pl. chlor
 
|-
 
|-
 
| chlåd /xlåd/ || chłód || psł. *xoldъ || słowo poświadczone
 
| chlåd /xlåd/ || chłód || psł. *xoldъ || słowo poświadczone
Linia 1642: Linia 1717:
 
|-
 
|-
 
| chrume /xrümĕ/ || kaleki, chromy || psł. *xromъjь || słowo poświadczone
 
| chrume /xrümĕ/ || kaleki, chromy || psł. *xromъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| chrumene /chrümenĕ/ || obrażenie, skaleczenie || psł. *xromenьje || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| chrumîcia /xrümaićă/ || kalectwo || xrümĕ + -aićă || złożenie wzorem x́audĕ-x́audaićă
 
| chrumîcia /xrümaićă/ || kalectwo || xrümĕ + -aićă || złożenie wzorem x́audĕ-x́audaićă
 
|-
 
|-
| chrumene /chrümenĕ/ || obrażenie, skaleczenie || psł. *xromenьje || słowo poświadczone
+
| chrumota /xrümötă/ || kaleka || xrümĕ + -ötă || złożenie jak pröstĕ-pröstötă
 
|}
 
|}
  
Linia 1728: Linia 1805:
 
|-
 
|-
 
| îkrast /aikrăst/ || ukraść || psł. *ukrasti || poświadczone gerundium: aikrădinĕ
 
| îkrast /aikrăst/ || ukraść || psł. *ukrasti || poświadczone gerundium: aikrădinĕ
 +
|-
 +
| îkràdine /aikrădinĕ/ || kradzież || psł. *ukradenьje || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| îkrujet /aikrüjĕt/ || ukroić, odciąć || psł. *ukrojiti || słowo poświadczone
 
| îkrujet /aikrüjĕt/ || ukroić, odciąć || psł. *ukrojiti || słowo poświadczone
Linia 1736: Linia 1815:
 
|-
 
|-
 
| îmarzat /aimorzăt/ || zmarznąć || psł. *umoržati || poświadczony imiesłów : aimărzonĕ
 
| îmarzat /aimorzăt/ || zmarznąć || psł. *umoržati || poświadczony imiesłów : aimărzonĕ
 +
|-
 +
| îmiarte /aiḿortĕ/ || zmarły, umarły  || psł. *umьrtъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| îmret /aimrĕt/ || umrzeć || psł. *umerti || poświadczony imiesłów: aiḿortĕ
 
| îmret /aimrĕt/ || umrzeć || psł. *umerti || poświadczony imiesłów: aiḿortĕ
 
|-
 
|-
 
| îmûdît sa /aimaudait să/ || opóźnić się || psł. *umuditi sę || poświadczone w czasie przeszłym: aimaudål să
 
| îmûdît sa /aimaudait să/ || opóźnić się || psł. *umuditi sę || poświadczone w czasie przeszłym: aimaudål să
 +
|-
 +
| îpast /aipăst/ || odpaść || psł. *upasti || poświadczone gerundium: aipădenĕ
 
|-
 
|-
 
| îplatet /aiplotĕt/ || zapłacić, opłacić || psł. *uplatiti || poświadczone w 3Sg: aiplotĕ
 
| îplatet /aiplotĕt/ || zapłacić, opłacić || psł. *uplatiti || poświadczone w 3Sg: aiplotĕ
Linia 1747: Linia 1830:
 
| îpûstet /aipaustĕt/ || upuścić || psł. *upustiti || poświadczone czasy przeszłe: aipaustål, aipaustaix, aipaustăs
 
| îpûstet /aipaustĕt/ || upuścić || psł. *upustiti || poświadczone czasy przeszłe: aipaustål, aipaustaix, aipaustăs
 
|-
 
|-
| îrezat /airezăt/ || uciąć, odciąć || psł. *urězati || poświadczone w 3Sg: airezĕ
+
| îriazat /aiŕozăt/ || uciąć, odciąć || psł. *urězati || poświadczone w 3Sg: airezĕ
 +
|-
 +
| îrudene /airüdenĕ/ || urodzony || psł. *urodenъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| îrudît sa /airüdait să/ || urodzić się || psł. *uroditi sę || poświadczone w czasie przeszłym: airüdål să
 
| îrudît sa /airüdait să/ || urodzić się || psł. *uroditi sę || poświadczone w czasie przeszłym: airüdål să
Linia 1753: Linia 1838:
 
| îsact /aisăct/ || uciąć, usiec, skosić || psł. *useťi || słowo poświadczone
 
| îsact /aisăct/ || uciąć, usiec, skosić || psł. *useťi || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| îsȧgat /aisagăt/ || oszlifować || ai- + śdn. sagen || poświadczony imiesłów: aisăgonĕ, być może aisogăt
+
| îsȧgát /aisagot/ || oszlifować, wygładzić || ai- + śdn. sagen || poświadczony imiesłów: aisăgonĕ, być może aisogot
 
|-
 
|-
 
| îstrîzat /aistraizăt/ || ostrzyc || psł. *ustrižati || poświadczony imiesłów: aistraizonĕ
 
| îstrîzat /aistraizăt/ || ostrzyc || psł. *ustrižati || poświadczony imiesłów: aistraizonĕ
Linia 1761: Linia 1846:
 
| ît /ait/ || iść || psł. *iti || słowo poświadczone
 
| ît /ait/ || iść || psł. *iti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| îta /aită/ || ojciec || germanizm, por. sfr. heitha || słowo poświadczone
+
| ît dånû /ait dånau/ || wchodzić, wstępować || ait + dånau || poświadczone w 3Sg: aidĕ dånau
 
|-
 
|-
| îtąt /aitąt/ || uciąć || psł. *utęti || poświadczone w 3Sg: aitnĕ
+
| ît del /ait del/ || odchodzić || ait + del || poświadczone w 3Sg: aidĕ del
 
|-
 
|-
| îtupît sa /aitüpait să/ || utopić się || psł. *utopiti sę || poświadczone w 3Sg: aitüpi să
+
| ît sa /ait să/ || powodzić się, wieść się || ait + să || poświadczone w 3Sg: aidi să
 +
|-
 +
| ît wåkårst /ait våkårst/ || obchodzić || ait + våkårst || poświadczone w 3Sg: aidĕ våkårst
 +
|-
 +
| ît wånû /ait vånau/ || wychodzić || ait + vånau || poświadczone w 3Sg: aidĕ vånau
 +
|-
 +
| îta /aită/ || ojciec || germanizm, por. sfr. heitha || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| îtąt /aitąt/ || uciąć || psł. *utęti || poświadczone w 3Sg: aitnĕ
 +
|-
 +
| îtîne liǫdu /aitainĕ ľǫdü/ || ojczyzna || aită + -aină + ľǫdü || kalka głuż. wótčny kraj
 +
|-
 +
| îtupît sa /aitüpait să/ || utopić się || psł. *utopiti sę || poświadczone w 3Sg: aitüpi să
 
|-
 
|-
 
| îwiǫzat /aiv́ǫzăt/ || przywiązać || psł. *uvęzati || poświadczone w 3Sg: aivązĕ i imiesłów: aiv́ǫzonĕ
 
| îwiǫzat /aiv́ǫzăt/ || przywiązać || psł. *uvęzati || poświadczone w 3Sg: aivązĕ i imiesłów: aiv́ǫzonĕ
 +
|-
 +
| îwlåcat /aivlåcăt/ || zbronować || psł. *uvolčati || poświadczony imiesłów: aivlåconĕ
 +
|-
 +
| îzaset /aizosĕt/ || przestraszyć || psł. *užasiti || poświadczone w czasie przeszłym: aizăsål-jĕg, aizăsålai-jĕg
 
|}
 
|}
  
Linia 1773: Linia 1874:
 
{| class="wikitable" width="100%"
 
{| class="wikitable" width="100%"
 
|-
 
|-
! połabski !! polski !! etymologja !! uzasadnienie
+
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
 
|-
 
|-
 
| jabkiu /jopťü/ || jabłko || psł. *jablъko || słowo poświadczone
 
| jabkiu /jopťü/ || jabłko || psł. *jablъko || słowo poświadczone
Linia 1818: Linia 1919:
 
|-
 
|-
 
| jȧcht /jaxt/ || polowanie || śdn. jacht || słowo poświadczone
 
| jȧcht /jaxt/ || polowanie || śdn. jacht || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| jȧka /jakă/ || kurtka || niem. Jacke || zapożyczenie, por. łuż. jaka
 
|-
 
|-
 
| jȧnác /janoc/ || jedynak || psł. *jedьnačь || słowo poświadczone
 
| jȧnác /janoc/ || jedynak || psł. *jedьnačь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| jȧnace /janocĕ/ || jednakowy || psł. *jedьnačьjь || rozkład poświadczonego tårüjjanocĕ, por. düjocĕ
 
|-
 
|-
 
| jågla /jåglă/ || igła || psł. *jьgla || słowo poświadczone
 
| jågla /jåglă/ || igła || psł. *jьgla || słowo poświadczone
Linia 1863: Linia 1968:
 
| jezdet /jezdĕt/ || jeździć || psł. *jězditi || słowo poświadczone
 
| jezdet /jezdĕt/ || jeździć || psł. *jězditi || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Jezu̇s /Jezus/ || Jezus || śdn. Jesus || słowo poświadczone
+
| Jezu̇s /Jezus/ || Jezus || śdn. Jesus || słowo poświadczone, imię
 
|-
 
|-
 
| jėgrîcia /jėgraićă/ || zabawa || psł. *jьgrica || słowo poświadczone, obocznie wtórne postaci: jaigraićă, jågraićă
 
| jėgrîcia /jėgraićă/ || zabawa || psł. *jьgrica || słowo poświadczone, obocznie wtórne postaci: jaigraićă, jågraićă
 
|-
 
|-
 
| jėlma /jėlmă/ || wiąz, brzost || psł. *jьlьma || słowo poświadczone
 
| jėlma /jėlmă/ || wiąz, brzost || psł. *jьlьma || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| Jėlmenawa /jėlmenovă/ || Ilmenawa, Ilmenau || psł. *jьlьmenava || rekonstrukcja, toponim
 
|-
 
|-
 
| jėlmuwe /jėlmüvĕ/ || wiązowe, z wiązu || jėlmă + -üvĕ || słowo poświadczone
 
| jėlmuwe /jėlmüvĕ/ || wiązowe, z wiązu || jėlmă + -üvĕ || słowo poświadczone
Linia 1912: Linia 2019:
 
|-
 
|-
 
| jîstu /jaistü/ || nerka || psł. *jьsto || poświadczone w l.mn.: jaistă
 
| jîstu /jaistü/ || nerka || psł. *jьsto || poświadczone w l.mn.: jaistă
 +
|-
 +
| Jorga /Jörgă/ || Jerzy, Jurek || śdn. Jurge(n) || zapożyczenie ze śdn., zasymilowane jak inne imiona, -ör- jak bör, imię
 
|-
 
|-
 
| jǫdre /jǫdrĕ/ || jądro, ziarno orzecha || psł. *jędro || słowo poświadczone
 
| jǫdre /jǫdrĕ/ || jądro, ziarno orzecha || psł. *jędro || słowo poświadczone
Linia 1917: Linia 2026:
 
| jǫtra /jǫtră/ || wątroba || psł. *jętra || słowo poświadczone
 
| jǫtra /jǫtră/ || wątroba || psł. *jętra || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| jǫzek /jǫzĕk/ || język || psł. *językъ || słowo poświadczone
+
| jǫzek /jǫzĕk/ || język (narząd) || psł. *językъ || słowo poświadczone
|-
 
| Jurga /Jürgă/ || Jerzy, Jurek || śdn. Jurge(n) || zapożyczenie ze śdn., zasymilowane jak inne imiona
 
 
|-
 
|-
| Juta /Jütă/ || Judyta || śdn. Jutte ||  zapożyczenie ze śdn., zasymilowane jak inne imiona
+
| Juta /Jütă/ || Judyta || śdn. Jutte ||  zapożyczenie ze śdn., zasymilowane jak inne imiona, imię
 
|-
 
|-
 
| ju̇nge /jungĕ/ || młody || śdn. junk || słowo poświadczone
 
| ju̇nge /jungĕ/ || młody || śdn. junk || słowo poświadczone
Linia 1944: Linia 2051:
 
|-
 
|-
 
| kad /kod/ || skrzynka międlicy || psł. *kadь || słowo poświadczone
 
| kad /kod/ || skrzynka międlicy || psł. *kadь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kafij /kofij/ || kawa || dn., dsas. Koffie || końcowe -j jak w dłuż. kafej, głuż. kofej, por. także blij
 
|-
 
|-
 
| kak /kok, kăk/ || jak || psł. *kako || słowo poświadczone
 
| kak /kok, kăk/ || jak || psł. *kako || słowo poświadczone
Linia 1976: Linia 2085:
 
|-
 
|-
 
| kaminene /kominenĕ/ || kamienny || komoi + -enĕ || słowo poświadczone
 
| kaminene /kominenĕ/ || kamienny || komoi + -enĕ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kampiu̇ter /kompiutĕr/ || komputer || niem. Computer || zapożyczenie, por. łuż. kompjuter
 
|-
 
|-
 
| kamŷ /komoi/ || kamień || psł. kamy || słowo poświadczone, najpewniej rodzaju żeńskiego
 
| kamŷ /komoi/ || kamień || psł. kamy || słowo poświadczone, najpewniej rodzaju żeńskiego
Linia 2005: Linia 2116:
 
| kartkie /kortťě/ || krótki || psł. kortъkъjь || słowo poświadczone
 
| kartkie /kortťě/ || krótki || psł. kortъkъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| kartwilia /kortwiľă/ || rozrywka, zabawa || śdn. kort(e)wile
+
| kartwilia /kortwiľă/ || rozrywka, zabawa || śdn. kort(e)wile || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| karwá /korvo/ || krowa || psł. *korva || słowo poświadczone
 
| karwá /korvo/ || krowa || psł. *korva || słowo poświadczone
Linia 2013: Linia 2124:
 
| karwe /korvĕ/ || krowi || psł. *korvьjь || słowo poświadczone
 
| karwe /korvĕ/ || krowi || psł. *korvьjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Karwîcia /Korvaićă/? || Karwitz || psł. korvica? || rekonstrukcja
+
| Karwîcia /Korvaićă/? || Karwitz || psł. korvica? || rekonstrukcja, toponim
 
|-
 
|-
 
| kas /kos/ || zakwas? || psł. *kvasъ || słowo poświadczone
 
| kas /kos/ || zakwas? || psł. *kvasъ || słowo poświadczone
Linia 2038: Linia 2149:
 
|-
 
|-
 
| kȧlądår /kalądår/ || kalendarz || niem. Kalender || słowo poświadczone, Polański zapisuje kalandår
 
| kȧlądår /kalądår/ || kalendarz || niem. Kalender || słowo poświadczone, Polański zapisuje kalandår
 +
|-
 +
| kȧnél /kanel/ || cynamon || dn. Kaneel || zapożyczenie z dn., słowo Zimt południowoniemieckie
 
|-
 
|-
 
| kȧnta /kantă/ || kąt, róg || śdn. kante || słowo poświadczone
 
| kȧnta /kantă/ || kąt, róg || śdn. kante || słowo poświadczone
Linia 2059: Linia 2172:
 
| kåtu /kåtü/ || kto || psł. *kъto || słowo poświadczone
 
| kåtu /kåtü/ || kto || psł. *kъto || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Kliǫska /Kľǫskă/? || Clentz || psł. *klęsъka || słowo poświadczone
+
| Klǫcka /Klǫckă/? || Clenze || psł. *klanьčьka?? || słowo poświadczone, odczyt Kľǫskă nieprawdopodobny, toponim
 +
|-
 +
| kiȧba /ťabă/ || duch || ??? || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiȧdål /ťadål/ || kitel, bluza || śdn. kedel || słowo poświadczone, obocznie ťetål
 +
|-
 +
| kiȧdiá /ťaďo/ || łańcuch || śdn. kêde || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| kiȧrl /ťarl/ || mąż; mężczyzna || śdn. kerle || słowo poświadczone
+
| kiȧgiėl /ťaďėl/ || kręgiel || śdn. kegel || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiȧgle /ťaglĕ/ || kręgle (gra) || ťaďėl + -ĕ || poświadczone chyba jako biernik: ťagli
 +
|-
 +
| kiȧjàncînia /ťajăncaińă/ || kij pasterski, palica || psł. *kyjanьčinьja || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiȧjànîcia /ťajănaićă/ || tłuczek do lnu || psł. kyjanica || słowo poświadczone, Polański obocznie rekonstruuje kiėjănaićă
 +
|-
 +
| kiȧrl /ťarl/ || mąż; mężczyzna || śdn. kerle || słowo poświadczone, obocznie ťaŕål
 +
|-
 +
| kiȧsŷ /ťasåi/ || dom || śdn. kese + -åi || słowo poświadczone, obocznie ťesåi
 
|-
 
|-
 
| kiȧtrek /ťatrĕk/ || piesek || śdn. koter || słowo poświadczone
 
| kiȧtrek /ťatrĕk/ || piesek || śdn. koter || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| kicér /ťicer/ || kosz; więcierz, kaszerz (do łowienia ryb) || por. śdn. Kesser || słowo poświadczone
+
| kicår /ťicår/ || kosz; więcierz, kaszerz (do łowienia ryb) || por. śdn. Kesser || słowo poświadczone, obocznie ťicer
 +
|-
 +
| kicårak /ťicerăk/ || koszyczek || ťicår + -ăk || słowo poświadczone jako ťicerak, ale por. ťicår
 
|-
 
|-
| kicerak /ťicerăk/ || koszyczek || ťicer + -ăk || słowo poświadczone
+
| kicårnek /ťicernĕk/ || koszykarz, łubiankarz || ťicår + -nĕk || formacja wzorem criv-crivnĕk, klübĕk-klübaucnĕk
 
|-
 
|-
| kicernek /ťicernĕk/ || koszykarz, łubiankarz || ťicer + -nĕk || formacja wzorem criv-crivnĕk, klübĕk-klübaucnĕk
+
| kieler /ťelĕr/ || piwnica || dn. Keller || słowo poświadczone, Polański pisze ťeler
 +
|-
 +
| kiėcînia /ťėcaińă/ || udo, udziec || psł. *kъčinьja || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| kiėde /ťėdĕ/ || gdzie || psł. *kъde || słowo poświadczone, być może /ťėd/
 
| kiėde /ťėdĕ/ || gdzie || psł. *kъde || słowo poświadczone, być może /ťėd/
Linia 2080: Linia 2213:
 
|-
 
|-
 
| kiėnądz /ťėnąʒ/ II || księżyc || psł. *kъnęʒь || słowo poświadczone
 
| kiėnądz /ťėnąʒ/ II || księżyc || psł. *kъnęʒь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiėnągînia /ťėnąďaińă/ || szlachcianka, królowa || psł. *kъnęgyni || słowo poświadczone, znaczenie "królowa" w analogii do ťėnąʒ
 +
|-
 +
| kiėnąze /ťėnązĕ/ || królewskie, szlacheckie || ťėnąʒ + -ĕ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiėnąze liǫdu /ťėnązĕ ľǫdü/ || królestwo || ťėnązĕ + ľǫdü || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| kiėsin /ťėsin/ || żołądek || psł. *kъsenь || słowo poświadczone
 
| kiėsin /ťėsin/ || żołądek || psł. *kъsenь || słowo poświadczone
Linia 2129: Linia 2268:
 
| kirnia /ťirńă/ || maślnica, kierznia || śdn. kerne || słowo poświadczone, obocznie ťirnă, ale raczej to niedokładność zapisu
 
| kirnia /ťirńă/ || maślnica, kierznia || śdn. kerne || słowo poświadczone, obocznie ťirnă, ale raczej to niedokładność zapisu
 
|-
 
|-
| kiulèsî /ťülĕsai/ || rower || psł. *kolesi || dualis tantum od poświadczonego tölü, por. celü-cilĕsai
+
| kiubar /ťübăr/ || łóżko; pościel?; poduszka? || psł. *kobьrь || słowo poświadczone, obocznie ťübĕr
 
|-
 
|-
| kiun /ťün/ || koń || psł. *koňь || słowo poświadczone
+
| kiubåla /ťübålă/ || kobyła || psł. *kobyla || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| kiunek /ťünĕk/ || koń || psł. *koňikъ || słowo poświadczone
+
| kiubålka /ťübålkă/ || kobyłka || psł. *kobylъka || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| kiuset /ťüsĕt/ || kosić || ťösă + -ĕt || czasownik od poświadczonego ťösă
+
| kiulȧc /ťülac/ || kołek || psł. *kolьcь|| słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| kiust /ťüst/ || kość || psł. *kostь || słowo poświadczone
+
| kiulcet /ťülcĕt/ || wbijać kołki || psł. *kolьčiti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| kiusten /küstĕn/ || Küsten || psł. *kostinъ? || rekonstrukcja
+
| kiulèsî /ťülĕsai/ || rower || psł. *kolesi || dualis tantum od poświadczonego tölü, por. celü-cilĕsai
 
|-
 
|-
| kiupål /ťüpål/ || motyka || psł. *kopъlь || słowo poświadczone
+
| kiuliane /ťüľonĕ/ || kolano || psł. *kolěno || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| kiûrá /ťauro/ || kura || psł. *kura || poświadczone w l.mn.: ťauråi
+
| kiulne /ťülnĕ/ || wozowy, dotyczący wozu || ťölü + -nĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| kiûrą /ťaurą/ || kurczę, kurczątko || psł. *kurę || słowo poświadczone
+
| kiumål /ťümål/ || kminek || śdn. kömen, kömel || zapożyczenie z dn. jak engevår albo mairon
 
|-
 
|-
| kiûrèpatka /ťaurĕpotkă/ || kuropatwa || psł. *kuropatъka || słowo poświadczone
+
| kiun /ťün/ || koń; wałach || psł. *koňь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| kiûrîcé /ťauraice/ || przedmieście, przysiółek || ťauro + -aice || słowo poświadczone
+
| kiunac /ťünăc/ || koniec || psł. *konьcь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| kiûsát /ťausot/ || kosztować, próbować, smakować || psł. *kušati || słowo poświadczone
+
| kiuncet /ťüncĕt/ || kończyć || psł. *konьčiti || czasownik od poświadczonego ťünăc
 
|-
 
|-
| kiûtît /ťautait/ || robić, czynić || psł. *kutiti || słowo poświadczone
+
| kiunek /ťünĕk/ || koń || psł. *koňikъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| kiwit /ťivit/ || czajka || śdn. kiwit || słowo poświadczone
+
| kiunskie /ťünsťĕ/ || koński, dla koni || psł. *koňьskъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| kîpac /ťaipăc/ || kupiec || psł. *kupьcь || słowo poświadczone
+
| kiupa /ťüpă/ || kopa, sześćdziesiąt sztuk || psł. *kopa || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| kîpet /ťaipĕt/ || kupić || psł. *kupiti || poświadczone w 3Sg: ťaipĕ
+
| kiupål /ťüpål/ || motyka || psł. *kopъlь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| klagat /klogăt/ || skarżyć, oskarżać || śdn. klagen || poświadczone w 3Sg: klogă
+
| kiupîcia /ťüpaićă/ || sterta siana || psł. *kopica||słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| klagá /klogo/ || skarga || śdn. klage || słowo poświadczone
+
| kiuprîwa /ťüpraivă/ || pokrzywa || psł. *kopriva || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiusån /ťüsån/ || poduszka (pod głowę i do siedzenia) || śdn. küssen || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiuset /ťüsĕt/ || kosić || ťösă + -ĕt || czasownik od poświadczonego ťösă
 +
|-
 +
| kiusîste /ťüsaistĕ/ || drzewce kosy, kosisko || psł. *kosišče || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiust /ťüst/ || kość || psł. *kostь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| Kiustne /ťüstnĕ/ || Küsten || psł. *kostьno? || rekonstrukcja, być może *xvostьno?; toponim
 +
|-
 +
| kiustrîwa /ťüstrîvă/ || stokłosa || psł. *kostriva || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiutàlnîcia /ťütălnaićă/ || hak do zawieszenia kotła (nad paleniskiem) || ťüťål + -naićă || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiutiål /ťüťål/ || kocioł || psł. *kotьlъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiutlek /ťütlĕk/ || kociołek || psł. *kotьlikъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiuzån /ťüzån/ || kożuch || psł. *kožьnъ|| słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiuza /ťüză/ || skóra || psł. *koža || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiuzac /ťüzăc/ || kwałek chleba, kromka || śdn. kûse + -ăc || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiuze /ťüzĕ/ || kozi || ťöză + -ĕ|| słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiuzka /ťüskă/ || skórka || psł. kožьka || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiûchár /ťauxor/ || kucharz || psł. *kuxařь || słowo poświadczone, obocznie ťaux́or
 +
|-
 +
| kiûchàrnîcia /ťauxărnaićă/ || kuchnia || ťauxor + -naićă || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiûrá /ťauro/ || kura || psł. *kura || poświadczone w l.mn.: ťauråi
 +
|-
 +
| kiûrą /ťaurą/ || kurczę, kurczątko || psł. *kurę || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiûrèpatka /ťaurĕpotkă/ || kuropatwa || psł. *kuropatъka || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiûrîcé /ťauraice/ || przedmieście, przysiółek || ťauro + -aice || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiûsát /ťausot/ || kosztować, próbować, smakować || psł. *kušati || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiûtît /ťautait/ || robić, czynić || psł. *kutiti || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kiwit /ťivit/ || czajka || śdn. kiwit || słowo poświadczoneą
 +
|-
 +
| kizat /ťizăt/ || wybrać || śdn. kesen || poświadczone jako: ťizen, ale por. voiťizăt
 +
|-
 +
| kîpac /ťaipăc/ || kupiec, handlarz || psł. *kupьcь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kîpet /ťaipĕt/ I || kupić || psł. *kupiti || poświadczone w 3Sg: ťaipĕ
 +
|-
 +
| kîpet /ťaipĕt/ II || kipieć || psł. *kypěti || poświadczone w 3Sg: ťaipĕ
 +
|-
 +
| kîsèlîna /ťaisĕlaină/ || kwas || ťaiśolĕ + -aină || poświadczone w toponimii: Keisslein, por. głuż. kisalina
 +
|-
 +
| kîselek /ťaiselĕk/ || tlen || ťaiśolĕ + -nĕk || kalka niem. Sauerstoff, por. głuż. kislik, cz. kyslík, -ĕk jak w ďüjĕt-ďüjĕk
 +
|-
 +
| kîsiale /ťaiśolĕ/ || kwaśny, kisły || psł. *kisělъjь || poświadczone w toponimii: Keisslein, Kuseleitzen, por. głuż. kisały
 +
|-
 +
| kîzår /ťaizår/ || cesarz || śdn. keyser || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| klagat /klogăt/ || skarżyć, oskarżać || śdn. klagen || poświadczone w 3Sg: klogă
 +
|-
 +
| klagá /klogo/ || skarga || śdn. klage || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| klare /klorĕ/ || czysty; wódka || śdn. klare || słowo poświadczone
 
| klare /klorĕ/ || czysty; wódka || śdn. klare || słowo poświadczone
Linia 2182: Linia 2387:
 
|-
 
|-
 
| klåda /klådă/ || beczka || psł. *kolda || słowo poświadczone
 
| klåda /klådă/ || beczka || psł. *kolda || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| Klådce /Klåtcĕ/ || Klötze || psł. *Koldьcě || rekonstrukcja, toponim
 
|-
 
|-
 
| klåkiol /klåťöl/ || zegar; dzwon || psł. *kolkolъ || słowo poświadczone
 
| klåkiol /klåťöl/ || zegar; dzwon || psł. *kolkolъ || słowo poświadczone
Linia 2210: Linia 2417:
 
|-
 
|-
 
| klen /klen/ || klon || psł. *klenъ || rozkład przymiotnika klenüvĕ
 
| klen /klen/ || klon || psł. *klenъ || rozkład przymiotnika klenüvĕ
 +
|-
 +
| Klenuw /klenüv/ || Klennow || psł. *Klenovъ || rekonstrukcja, toponim
 
|-
 
|-
 
| klenuwe /klenüvĕ/ || klonowy || psł. *klenovъjь || słowo poświadczone, ale w znaczeniu "bukowy", zapewne błąd
 
| klenuwe /klenüvĕ/ || klonowy || psł. *klenovъjь || słowo poświadczone, ale w znaczeniu "bukowy", zapewne błąd
Linia 2406: Linia 2615:
 
|-
 
|-
 
| kůcá /kåuco/ || głownia (płonąca) || psł. *kъlča || słowo poświadczone
 
| kůcá /kåuco/ || głownia (płonąca) || psł. *kъlča || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| kůp /kåup/ || łabędź || psł. *kъlpь~kъlpъ || por. słi. kålp, łuż. kołṕ
 
|-
 
|-
 
| kwȧpia /kvaṕă/ || miętus || niem. Quappe || słowo poświadczone jako niezasymilowane Quappi
 
| kwȧpia /kvaṕă/ || miętus || niem. Quappe || słowo poświadczone jako niezasymilowane Quappi
Linia 2436: Linia 2647:
 
|-
 
|-
 
| lastawîcia /lostovaićă/ || jaskółka || psł. *lastavica || słowo poświadczone, obocznie lostĕvaićă  
 
| lastawîcia /lostovaićă/ || jaskółka || psł. *lastavica || słowo poświadczone, obocznie lostĕvaićă  
 +
|-
 +
| Lastuw /Lostüv/ || Salzwedel || psł. lastovъ || słowo poświadczone, postuluje się także ľosťüv, ľostťüv, toponim
 
|-
 
|-
 
| latwa /lotvă/ || łata (dachowa) || śdn. latte || słowo poświadczone
 
| latwa /lotvă/ || łata (dachowa) || śdn. latte || słowo poświadczone
Linia 2441: Linia 2654:
 
| lawá /lovo/ I || ława || psł. *lava || poświadczone w toponimii: Lafei, Lowey, Lawei (l. mn.)
 
| lawá /lovo/ I || ława || psł. *lava || poświadczone w toponimii: Lafei, Lowey, Lawei (l. mn.)
 
|-
 
|-
| lawá /lovo/ II || wiara || śdn. glâwe || słowo poświadczone
+
| lawá /lovo/ II || wiara || śdn. glâwe || słowo poświadczone, obocznie glovo
 
|-
 
|-
| lawîća /lovaićă/ || ławka || psł. *lavica || poświadczone w toponimii: Lappke, Loweitz, Lowitz
+
| lawîcia /lovaićă/ || ławka || psł. *lavica || poświadczone w toponimii: Lappke, Loweitz, Lowitz
 
|-
 
|-
 
| lazet /lozĕt/ || łazić, włazić || psł. *laziti || poświadczone w 3Sg: lozĕ
 
| lazet /lozĕt/ || łazić, włazić || psł. *laziti || poświadczone w 3Sg: lozĕ
Linia 2475: Linia 2688:
 
| lȧzát /lazot/ || czytać || śdn. lesen  || słowo poświadczone
 
| lȧzát /lazot/ || czytać || śdn. lesen  || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Låbi /Låbi/ || Łaba || psł. *olbe || słowo poświadczone, rekonstruuje się także Låbü, ale cz. Labe i głuż. Łobjo sugerują psł. *olbe, nie *olbo
+
| Låbi /Låbi/ || Łaba || psł. *olbe || słowo poświadczone, rekonstruuje się także Låbü, ale cz. Labe i głuż. Łobjo sugerują psł. *olbe, nie *olbo, hydronim
 
|-
 
|-
 
| lågat /lågăt/ || kłamać, łgać || psł. *lъgati || poświadczone w 2Sg: låzĕs i w 3Sg: låzĕ
 
| lågat /lågăt/ || kłamać, łgać || psł. *lъgati || poświadczone w 2Sg: låzĕs i w 3Sg: låzĕ
Linia 2528: Linia 2741:
 
|-
 
|-
 
| lias /ľos/ || las; drzewo, drewno || psł. *lěsъ || słowo poświadczone
 
| lias /ľos/ || las; drzewo, drewno || psł. *lěsъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| liat /ľot/ || lot, rejs || deryw. od ľotot || por. niem. fliegen-Flug, dłuż. lět
 
|-
 
|-
 
| liatát /ľotot/ || latać || psł. *lětati || poświadczone w 3Pl: ľotoją
 
| liatát /ľotot/ || latać || psł. *lětati || poświadczone w 3Pl: ľotoją
Linia 2571: Linia 2786:
 
| litet /litĕt/ || lecieć || psł. *letěti || poświadczone w 3Sg: litĕ
 
| litet /litĕt/ || lecieć || psł. *letěti || poświadczone w 3Sg: litĕ
 
|-
 
|-
| liûdi /ľaudi/ || ludzie || psł. *ľudьje || słowo poświadczone
+
| litîdle /litaidlĕ/ || samolot || litĕt + -aidlĕ || por. niem. Flugzeug, łuż. lětadło, cz. letadlo
 +
|-
 +
| litîste /litaistĕ/ || lotnisko, port lotniczy || litĕt + -aistĕ || por. niem. Flughafen, Flugplatz, cz. letiště, dłuż. lětanišćo
 +
|-
 +
| litnek /litnĕk/ || lotnik || litĕt + -nĕk || por. niem. Flieger, dłuż. lětaŕ
 +
|-
 +
| liûdi /ľaudi/ || ludzie || psł. *ľudьje || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| liûdskie /ľaucťĕ/ || ludzki || ľaudi + -sťĕ || złożenie wzorem ogólnosłowiańskiego ludzki
 
| liûdskie /ľaucťĕ/ || ludzki || ľaudi + -sťĕ || złożenie wzorem ogólnosłowiańskiego ludzki
 +
|-
 +
| Liûchiuw /Ľaux́üv/ || Lüchow || psł. *ľuxovъ || słowo poświadczone, toponim
 +
|-
 +
| Liûtkiuw /Ľautťüv/ || Hitzacker || psł. ľudъkovъ? ľutъkovъ? || słowo poświadczone, toponim
 
|-
 
|-
 
| lizet /lizĕt/ || leżeć || psł. *ležeti || poświadczone w 3Sg: lizĕ
 
| lizet /lizĕt/ || leżeć || psł. *ležeti || poświadczone w 3Sg: lizĕ
Linia 2673: Linia 2898:
 
| madŷ /modåi/ || mól || śdn. made || słowo poświadczone
 
| madŷ /modåi/ || mól || śdn. made || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| mácht /moxt/ || moc, siła, potęga || śdn. macht || słowo poświadczone
+
| macht /moxt/ || moc, siła, potęga || śdn. macht || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| mál /mol/ || znak, piętno, znamię || śdn. mâl || słowo poświadczone
+
| mal /mol/ || znak, piętno, znamię || śdn. mâl || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| male /molĕ/ || mały || psł. *malъjь || słowo poświadczone
 
| male /molĕ/ || mały || psł. *malъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| male palac /molĕ polăc/ || mały palec || molĕ + polăc || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| maliat /moľăt/ || malować || śdn. malen || poświadczone w 3Sg: moľă
 
| maliat /moľăt/ || malować || śdn. malen || poświadczone w 3Sg: moľă
Linia 2685: Linia 2912:
 
| maltit /moltit/ || posiłek, danie || śdn. mâl-tît || słowo poświadczone
 
| maltit /moltit/ || posiłek, danie || śdn. mâl-tît || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| mán /mon/ || księżyc || śdn. mân || słowo poświadczone
+
| man /mon/ || księżyc || śdn. mân || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| mánd /mond/ || miesiąc || śdn. mând || słowo poświadczone w nazwach miesięcy
+
| mand /mond/ || miesiąc || śdn. mând || słowo poświadczone w nazwach miesięcy
 
|-
 
|-
| Margata /Morgotă/ || Małgorzata || śdn. Margate || zapożyczenie zaadaptowanej do śdn. formy imienia
+
| Margata /Morgotă/ || Małgorzata || śdn. Margate || zapożyczenie zaadaptowanej do śdn. formy imienia, imię
 
|-
 
|-
| Margatka /Morgotkă/ || Małgosia || śdn. Morgotă + -kă || zdrobnienie za pomocą typowego sufiksu -kă
+
| Margatka /Morgotkă/ || Małgosia || śdn. Morgotă + -kă || zdrobnienie za pomocą typowego sufiksu -kă, imię
 
|-
 
|-
| Marîja /Moraja/ || Maryja, Maria || śdn. Marie || słowo poświadczone
+
| Marîja /Moraja/ || Maryja, Maria || śdn. Marie || słowo poświadczone, imię
 
|-
 
|-
 
| Marîjen dȧnac /Morajĕn danăc/ || święto Matki Boskiej || Morajĕn + danăc || słowo poświadczone
 
| Marîjen dȧnac /Morajĕn danăc/ || święto Matki Boskiej || Morajĕn + danăc || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Marîka /Moraikă/ || Marysia || Moraja + -kă || słowo poświadczone
+
| Marîka /Moraikă/ || Marysia || Moraja + -kă || słowo poświadczone, imię
 
|-
 
|-
 
| Marîna zîpa /moraină zaipă/ || tęcza || psł. *Marina župa, dosłownie pieluchy Maryi || słowo poświadczone
 
| Marîna zîpa /moraină zaipă/ || tęcza || psł. *Marina župa, dosłownie pieluchy Maryi || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Mark /Mork/ || Marek || śdn. Mark || imię zapożyczone z śdn., zasymilowane jak inne
+
| Mark /Mork/ || Marek || śdn. Mark || imię zapożyczone z śdn., zasymilowane jak inne, imię
 
|-
 
|-
 
| marwa /morvă/? || mrówka || psł. *morva || poświadczone w l.mn.: morvĕ
 
| marwa /morvă/? || mrówka || psł. *morva || poświadczone w l.mn.: morvĕ
Linia 2711: Linia 2938:
 
| masketår /mosketår/ || żołnierz || niem. Musketier || słowo poświadczone, niejasna pierwsza (o? u?) i trzecia (e? i?) samogłoska, wybrano -år z uwagi na NPl: /musketri/  
 
| masketår /mosketår/ || żołnierz || niem. Musketier || słowo poświadczone, niejasna pierwsza (o? u?) i trzecia (e? i?) samogłoska, wybrano -år z uwagi na NPl: /musketri/  
 
|-
 
|-
| Maskwá /Moskvo/ || Moskwa || ros. Москва || zapożyczenie, pozostawiony akcent oksytoniczny
+
| maskiu /mosťü/ || masło || psł. *maslъko || słowo poświadczone, ale obocznie mosťĕ
 
|-
 
|-
| mastkiu /mosťü/ || masło || psł. *maslъko || słowo poświadczone, ale obocznie mosťĕ
+
| Maskwá /Moskvo/ || Moskwa || ros. Москва || zapożyczenie, pozostawiony akcent oksytoniczny, toponim
 
|-
 
|-
 
| maslena mlåka /moslenă mlåkă/ || maślanka || psł. *moslenoje melko || słowo poświadczone
 
| maslena mlåka /moslenă mlåkă/ || maślanka || psł. *moslenoje melko || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| maslene /moslenĕ/ || maślany || psł. *maslenъjь || słowo poświadczone
 
| maslene /moslenĕ/ || maślany || psł. *maslenъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| maslu /moslü/ || masło || psł. maslo || poświadczone w GSg: moslo, ale niepewne, por. mosťü
 
|-
 
|-
 
| matá /moto/ || wymiar, rozmiar || śdn. mate || poświadczone w ASg: motǫ
 
| matá /moto/ || wymiar, rozmiar || śdn. mate || poświadczone w ASg: motǫ
Linia 2723: Linia 2952:
 
| matecha /motexă/ || macocha || psł. *matexa || słowo poświadczone
 
| matecha /motexă/ || macocha || psł. *matexa || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Mates /Motĕs/ || Mateusz, Maciej || śdn. Mathies || zapożyczenie z śdn., zasymilowane jak inne imiona
+
| Mates /Motĕs/ || Mateusz, Maciej || śdn. Mathies || zapożyczenie z śdn., zasymilowane jak inne imiona, imię
 
|-
 
|-
 
| materen /moterĕn/ || matczyny || psł. *materinъ || słowo poświadczone
 
| materen /moterĕn/ || matczyny || psł. *materinъ || słowo poświadczone
Linia 2734: Linia 2963:
 
|-
 
|-
 
| mazat /mozăt/ || mazać, smarować || psł. *mazati || poświadczone w 3Sg: mozĕ
 
| mazat /mozăt/ || mazać, smarować || psł. *mazati || poświadczone w 3Sg: mozĕ
 +
|-
 +
| Mȧcedanac /Macedonăc/ || Macedończyk || macedon- + -ăc || nazwa mieszkańca z produktywnym sufiksem, por. mac. Македонец
 +
|-
 +
| Mȧcedanîja /Macedonajă/ || Macedonia || niem. Mazedonien || zapożyczenie być może z -k-, ale w niem. Makedonien oznacza historyczny region
 +
|-
 +
| Mȧcedanka /Macedonkă/ || Macedonka || macedon- + -kă || nazwa mieszkańca z produktywnym sufiksem, por. mac. Македонка
 +
|-
 +
| mȧcedanskie /macedonsťĕ/ || macedoński || macedon- + -sťĕ || typowy przymiotnik
 
|-
 
|-
 
| mȧdiá /maďo/ || miód pitny || śdn. mêde || poświadczone w ASg: madą
 
| mȧdiá /maďo/ || miód pitny || śdn. mêde || poświadczone w ASg: madą
 
|-
 
|-
| mȧde-dát /made-dot/ || dać coś komuś w drogę, wyposażyć || śdn. mede + dot || słowo poświadczone
+
| mȧde dat /made-dot/ || dać coś komuś w drogę, wyposażyć || śdn. mede + dot || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| mȧde-jést /made-jest/ || jeść z kimś || śdn. mede + jest || słowo poświadczone
+
| mȧde jest /made-jest/ || jeść z kimś || śdn. mede + jest || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| mȧdgit /madgit/ || posag || śdn. medegift || słowo poświadczone
 
| mȧdgit /madgit/ || posag || śdn. medegift || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| mȧkȧrelia /makareľă/ || makrela || śdn. makkerēle || zapożyczenie, -le>-ľă jak w kortviľă, -ere->-are- jak varo, por. pl., łuż. makrela
 
|-
 
|-
 
| mȧl /mal/ || żerdź, tyka, drążek || śdn. mol || słowo poświadczone
 
| mȧl /mal/ || żerdź, tyka, drążek || śdn. mol || słowo poświadczone
Linia 2756: Linia 2995:
 
|-
 
|-
 
| mȧnaj /manăj/ || mniej || psł. *mьněje || słowo poświadczone
 
| mȧnaj /manăj/ || mniej || psł. *mьněje || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| mȧndȧrina /mandarină/ || mandarynka || niem. Mandarine || zapożyczenie bez większej asymilacji, por. łuż. mandarina
 
|-
 
|-
 
| mȧnese /manesĕ/ || mniejszy || psł. *mьnějьšьjь || słowo poświadczone
 
| mȧnese /manesĕ/ || mniejszy || psł. *mьnějьšьjь || słowo poświadczone
Linia 2786: Linia 3027:
 
|-
 
|-
 
| med /med/ || miód || psł. *medъ || słowo poświadczone
 
| med /med/ || miód || psł. *medъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| medena melana /medenă melonă/ || melon, melon miodowy || medenĕ + melonă || kalka niem. Honigmelone, por. łuż. mjodowa melona
 
|-
 
|-
 
| medene /medenĕ/ || miodowy || med + -enĕ || typowy przymiotnik na -enĕ
 
| medene /medenĕ/ || miodowy || med + -enĕ || typowy przymiotnik na -enĕ
Linia 2792: Linia 3035:
 
|-
 
|-
 
| mejėr /mejėr/ || kosiarz || śdn. meier || słowo poświadczone
 
| mejėr /mejėr/ || kosiarz || śdn. meier || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| melana /melonă/ || melon || niem. Melone || zapożyczenie bez większej asymilacji, por. łuż. melona
 
|-
 
|-
 
| menet /menĕt/ || mniemać, sądzić || psł. *měniti || poświadczone w 1Sg: meną, 2Sg: menăs wg Polańskiego niepewne
 
| menet /menĕt/ || mniemać, sądzić || psł. *měniti || poświadczone w 1Sg: meną, 2Sg: menăs wg Polańskiego niepewne
Linia 2811: Linia 3056:
 
| mestiår /mesťår/ || mistrz || śdn. mêster || słowo poświadczone
 
| mestiår /mesťår/ || mistrz || śdn. mêster || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| met /met/ || mieć || psł. *(jь)měti || słowo poświadczone
+
| met /met/ || mieć; musieć || psł. *(jь)měti || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| met tedane /met tedonĕ/ || mieć do czynienia || met + tedonĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| metat /metăt/ || miotać || psł. *metati || poświadczone w 3Sg: micĕ
 
| metat /metăt/ || miotać || psł. *metati || poświadczone w 3Sg: micĕ
Linia 2837: Linia 3084:
 
| milta /miltă/ || śledziona || śdn. milte || słowo poświadczone
 
| milta /miltă/ || śledziona || śdn. milte || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Minsk /Minsk/ || Mińsk (Litewski) || brus. Мінск || zapożyczenie toponimu bez potrzeby adaptacji
+
| Minsk /Minsk/ || Mińsk (Litewski) || brus. Мінск || zapożyczenie toponimu bez potrzeby adaptacji, toponim
 
|-
 
|-
| Mîchal /Maixăl/ || Michał || śdn. Michel || poświadczone w przymiotniku Maixălevĕ~üvĕ
+
| Mîchal /Maixăl/ || Michał || śdn. Michel || poświadczone w przymiotniku Maixălevĕ~üvĕ, imię
 
|-
 
|-
| Mîchelka /Maixelkă/ || Michaś || Maixăl + -kă || słowo poświadczone
+
| Mîchelka /Maixelkă/ || Michaś || Maixăl + -kă || słowo poświadczone, imię
 
|-
 
|-
 
| mîliá /maiľo/ || mila || śdn. mile || słowo poświadczone
 
| mîliá /maiľo/ || mila || śdn. mile || słowo poświadczone
Linia 2858: Linia 3105:
 
|-
 
|-
 
| mîsåcne /maisåcnĕ/ || targowy, jarmarczny || maiskă + -nĕ || przymiotnik od poświadczonego maiskă
 
| mîsåcne /maisåcnĕ/ || targowy, jarmarczny || maiskă + -nĕ || przymiotnik od poświadczonego maiskă
 +
|-
 +
| mîz /maiz/ || kukurydza || niem. Mais || por. łuż. majs, nie z Kukuruz ani Türken, bo to słowa południowoniemieckie
 
|-
 
|-
 
| mlåcene /mlåcenĕ/ || mleczny || psł. *melčenъjь || słowo poświadczone
 
| mlåcene /mlåcenĕ/ || mleczny || psł. *melčenъjь || słowo poświadczone
Linia 2864: Linia 3113:
 
|-
 
|-
 
| mlåde /mlådĕ/ || młody || psł. *moldъjь || słowo poświadczone
 
| mlåde /mlådĕ/ || młody || psł. *moldъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| mlåde dȧn /mlådĕ dan/ || sąd ostateczny || mlådĕ + dan || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| mlåka /mlåkă/ || mleko || psł. *melko || słowo poświadczone
 
| mlåka /mlåkă/ || mleko || psł. *melko || słowo poświadczone
Linia 2956: Linia 3207:
 
|-
 
|-
 
| mŷt /moit/ || myć || psł. *myti || słowo poświadczone
 
| mŷt /moit/ || myć || psł. *myti || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| mŷt del /moit del/ || zmywać || moit + del || poświadczone w 3Sg: mojĕ del
 +
|-
 +
| mŷt sa /moit să/ || myć się || psł. *myti sę || poświadczone w 3Sg: moji-să
 
|-
 
|-
 
| mŷte /moitĕ/ || wynagrodzenie, zapłata || psł. *myto || słowo poświadczone
 
| mŷte /moitĕ/ || wynagrodzenie, zapłata || psł. *myto || słowo poświadczone
Linia 2966: Linia 3221:
 
|-
 
|-
 
| na /no/ || na || psł. *na || słowo poświadczone
 
| na /no/ || na || psł. *na || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| na jûtra /no jautră/ || na jutro || psł. *na jutrě || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| na lewaj /no levăj/ || z lewa, po lewej || no + levĕ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| na lewu /no levü/ || na lewo, do lewa || no + levü || w analogii do: no levăj
 +
|-
 +
| na prawaj /no provăj/ || z prawa, po prawej || no + provĕ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| na prawu /no provü/ || na prawo, do prawa || no + provü || w analogii do: no provăj
 
|-
 
|-
 
| na-jûtre /nojautrĕ/ || wschodni || na + jautrü || analogicznie do no-pĕlni
 
| na-jûtre /nojautrĕ/ || wschodni || na + jautrü || analogicznie do no-pĕlni
Linia 2973: Linia 3238:
 
| na-pèlnuc /nopĕlnüc/ || północny || na + pölnüc || analogicznie do no-pĕlni
 
| na-pèlnuc /nopĕlnüc/ || północny || na + pölnüc || analogicznie do no-pĕlni
 
|-
 
|-
| na-wèlcer /novĕcer/ || zachodni || na + wicer || analogicznie do no-pĕlni
+
| na-wècer /novĕcer/ || zachodni || na + wicer || analogicznie do no-pĕlni
 
|-
 
|-
 
| nabår /nobår/ || sąsiad || śdn. naber || słowo poświadczone, wybrano warjant zasymilowany
 
| nabår /nobår/ || sąsiad || śdn. naber || słowo poświadczone, wybrano warjant zasymilowany
Linia 3005: Linia 3270:
 
| narmȧlne /normalnĕ/ || normalny || niem. normal + -nĕ || zapożyczenie z niem., por. głuż., pl. normalny
 
| narmȧlne /normalnĕ/ || normalny || niem. normal + -nĕ || zapożyczenie z niem., por. głuż., pl. normalny
 
|-
 
|-
| nás /nos/ || nasz || psł. *našь || słowo poświadczone
+
| nas /nos/ || nasz || psł. *našь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| nasȧrat /nosaråt/ || nasrać || psł. *nasьrati || słowo poświadczone
+
| nasȧrat /nosarăt/ || nasrać || psł. *nasьrati || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| natore /notörĕ/ || innym razem, na drugi raz || psł. *na vъtoroje || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| natucet /notücĕt/ || natoczyć (wino, piwo) || psł. *natočiti || poświadczone w 3Sg: notücĕ
 
| natucet /notücĕt/ || natoczyć (wino, piwo) || psł. *natočiti || poświadczone w 3Sg: notücĕ
Linia 3017: Linia 3284:
 
| nawûcat /novaucăt/ || przyzwyczajać, nauczać || psł. *naučati || poświadczone w 3Sg: novaucă
 
| nawûcat /novaucăt/ || przyzwyczajać, nauczać || psł. *naučati || poświadczone w 3Sg: novaucă
 
|-
 
|-
|nawûcet /novaucĕt/ || przyzwyczaić, nauczyć || psł. *naučiti || poświadczone w 3Sg: novaucĕ
+
| nawûcet /novaucĕt/ || przyzwyczaić, nauczyć || psł. *naučiti || poświadczone w 3Sg: novaucĕ
 
|-
 
|-
 
| nȧckî /nacťai/ || niecki; opałka || psł. *nьťьky || słowo poświadczone
 
| nȧckî /nacťai/ || niecki; opałka || psł. *nьťьky || słowo poświadczone
Linia 3036: Linia 3303:
 
|-
 
|-
 
| nednaza /nednoză/ || pończocha || śdn. nedden-hase || słowo poświadczone
 
| nednaza /nednoză/ || pończocha || śdn. nedden-hase || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| nefá /nefo/ || bratanek || śdn. nêve || por. głuż. nefa
 +
|-
 +
| nefka /nefkă/ || bratanica || nefo + -kă || nazwa żeńska na -kă
 
|-
 
|-
 
| negelka /negelkă/ || goździk || śdn. negelken || słowo poświadczone
 
| negelka /negelkă/ || goździk || śdn. negelken || słowo poświadczone
Linia 3054: Linia 3325:
 
|-
 
|-
 
| nerezac /nerezăc/ || nietrzebiony samiec świni, kiernoz; dzik || psł. *nerěžьcь || słowo poświadczone
 
| nerezac /nerezăc/ || nietrzebiony samiec świni, kiernoz; dzik || psł. *nerěžьcь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| nerw /nerv/ || nerw || niem. Nerv || zapożyczenie, por. łuż. nerw
 +
|-
 +
| nerwozne /nervöznĕ || nerwowy || niem. nervös + -nĕ || por. łuż. nerwozny, cz. nervózní
 
|-
 
|-
 
| netupard /netüpărd/ || motyl || psł. *netopyřь, -d nieregularne|| słowo poświadczone
 
| netupard /netüpărd/ || motyl || psł. *netopyřь, -d nieregularne|| słowo poświadczone
Linia 3068: Linia 3343:
 
|-
 
|-
 
| nidet /nidĕt/ || nienawidzić; zazdrościć || śdn. niden || słowo poświadczone
 
| nidet /nidĕt/ || nienawidzić; zazdrościć || śdn. niden || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| nichtia /nixťă/ || siostrzeniec || śdn. nichte || por. głuż. nichta, śdn. -te > -ťă częste
 +
|-
 +
| nichtka /nichtkă/ || siostrzenica || nixťă + -kă || forma żeńska na -kă
 
|-
 
|-
 
| nijȧdån /nijadån/ || żaden || psł. *nejedъnъ || słowo poświadczone
 
| nijȧdån /nijadån/ || żaden || psł. *nejedъnъ || słowo poświadczone
Linia 3094: Linia 3373:
 
|-
 
|-
 
| nîzkiu /naisťü/ || nisko || psł. *nizъko || słowo poświadczone
 
| nîzkiu /naisťü/ || nisko || psł. *nizъko || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| nîzne /naiznĕ/ || dolny || psł. nižьnъjь ||poświadczone w toponimii: Niesen-Deich, Niesen-Wiese, Naisdöhl
 
|-
 
|-
 
| nos /nös/ || nos || psł. *nosъ || słowo poświadczone
 
| nos /nös/ || nos || psł. *nosъ || słowo poświadczone
Linia 3147: Linia 3428:
 
| Osterika /Österikă/ || Austria || por. dn. Öösteriek || Österikă na Österreich tak jak Emerika na Himmelreich
 
| Osterika /Österikă/ || Austria || por. dn. Öösteriek || Österikă na Österreich tak jak Emerika na Himmelreich
 
|-
 
|-
| Osterikiėr /Österiťėr/ ||Austriak || Österikă + -år || nazwa mieszkańca z produktywnym sufiksem -år
+
| Osterikiėr /Österiťėr/ || Austriak || Österikă + -år || nazwa mieszkańca z produktywnym sufiksem -år
 
|-
 
|-
|Osterikiėrska /Österiťėrskă/ ||Austriaczka || Österikiėr + -skă|| nazwa mieszkanki z produktywnym sufiksem -skă po -år
+
| Osterikiėrska /Österiťėrskă/ ||Austriaczka || Österikiėr + -skă || nazwa mieszkanki z produktywnym sufiksem -skă po -år
 
|-
 
|-
 
| owål /övål/ || strug, hebel || śdn. hovel || słowo poświadczone, por. evål
 
| owål /övål/ || strug, hebel || śdn. hovel || słowo poświadczone, por. evål
Linia 3173: Linia 3454:
 
| pal /pol/ || pal, kołek || śdn. pâl || słowo poświadczone
 
| pal /pol/ || pal, kołek || śdn. pâl || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| palac /polăc/ || palec || psł. *palьcь || słowo poświadczone
+
| palac /polăc/ || palec (u rąk i u nóg) || psł. *palьcь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| palcą /polcą/ || paluszek || polăc + -ą || słowo poświadczone
+
| palcą /polcą/ || paluszek || psł. palьčę || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| palek /polĕk/ || kołek, drewniany gwóźdź || pol + -ĕk || słowo poświadczone
+
| palek /polĕk/ || kołek, drewniany gwóźdź || śdn. pâl + -ĕk || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| pará /poro/ || błoto, brud, kał || psł. *para || słowo poświadczone
 
| pará /poro/ || błoto, brud, kał || psł. *para || słowo poświadczone
Linia 3184: Linia 3465:
 
|-
 
|-
 
| paret /porĕt/ || brudzić || psł. *pariti || poświadczony zleksykalizowany imiesłów: porenĕ, por. poro
 
| paret /porĕt/ || brudzić || psł. *pariti || poświadczony zleksykalizowany imiesłów: porenĕ, por. poro
 +
|-
 +
| parîna /poraină/ || huba, hubka, żagiew || psł. *parina || słowo poświadczone (jako nazwa terenowa)
 
|-
 
|-
 
| parg /porg/ || próg || psł. *porgъ || słowo poświadczone
 
| parg /porg/ || próg || psł. *porgъ || słowo poświadczone
Linia 3212: Linia 3495:
 
|-
 
|-
 
| patŷ /potåi/ || kopyto rozdwojone, racica || por. szlez.-holszt. poot + -åi || słowo poświadczone
 
| patŷ /potåi/ || kopyto rozdwojone, racica || por. szlez.-holszt. poot + -åi || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| pawes /povĕs/ || papież || śdn. pâwes || słowo zasymilowane jak łuż. bamž, por. Drevĕs
 +
|-
 +
| pazá /pozo/ || pacha || psł. *paža || por. łuż. paža
 +
|-
 +
| pȧda /padă/ || ropucha || śdn. padde || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| pȧgàlîcia /pagălaićă/ || rogalik, bułka w kształcie podkowy || dn. paggeln  + -aićă || słowo poświadczone
 
| pȧgàlîcia /pagălaićă/ || rogalik, bułka w kształcie podkowy || dn. paggeln  + -aićă || słowo poświadczone
Linia 3232: Linia 3521:
 
|-
 
|-
 
| pȧpirene /papirenĕ/ || papierowy || papir + -enĕ || formacja z typowym przyrostkiem do rzeczownik ozn. materiały
 
| pȧpirene /papirenĕ/ || papierowy || papir + -enĕ || formacja z typowym przyrostkiem do rzeczownik ozn. materiały
 +
|-
 +
| pȧprika /paprikă/ || papryka || niem. Paprika || zapożyczenie, dodatkowo może być reanalizowane jako papr- od paṕår i -ikă jak w ťönikă
 
|-
 
|-
 
| pȧradle /parodlĕ/ || miejsce do prania, pralnia || psł. pьradlo || słowo poświadczone
 
| pȧradle /parodlĕ/ || miejsce do prania, pralnia || psł. pьradlo || słowo poświadczone
Linia 3243: Linia 3534:
 
| pȧréd /pared/ || przedtem, dawniej || psł. *perdъ, z nieregularnym -a- || słowo poświadczone
 
| pȧréd /pared/ || przedtem, dawniej || psł. *perdъ, z nieregularnym -a- || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Pȧriz /Pariz/ || Paryż || niem. Paris || zapożyczenie z niem., por. łuż. Paris (/-z-/)
+
| Pȧriz /Pariz/ || Paryż || niem. Paris || zapożyczenie z niem., por. łuż. Paris (/-z-/), toponim
 
|-
 
|-
 
| pȧrstin /parstin/ || pierścionek, obrączka ślubna || psł. *pьrstenь || słowo poświadczone
 
| pȧrstin /parstin/ || pierścionek, obrączka ślubna || psł. *pьrstenь || słowo poświadczone
Linia 3264: Linia 3555:
 
|-
 
|-
 
| påknǫt /påknǫt/ || upaść, spaść || psł. *pъknǫti || słowo poświadczone
 
| påknǫt /påknǫt/ || upaść, spaść || psł. *pъknǫti || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| påknǫt dånû /påknǫt dånau/ || wpaść || påknǫt + dånau || poświadczone w 3Sg: dånau påknĕ
 +
|-
 +
| påknǫt del /påknǫt del/ || odpaść || påknǫt + del || poświadczone w aoryście: påci del
 +
|-
 +
| påknǫt wånû /påknǫt vånau/ || wypaść || påknǫt + vånau || w analogii do poświadczonego dånau påknĕ
 
|-
 
|-
 
| påtinac /påtinăc/ || ptak || psł. *pъtenьcь || słowo poświadczone
 
| påtinac /påtinăc/ || ptak || psł. *pъtenьcь || słowo poświadczone
Linia 3280: Linia 3577:
 
|-
 
|-
 
| påtka /påtkă/ || genitalja || psł. pъtka? || słowo poświadczone, Polański waha się pomiędzy potkă i påtkă
 
| påtka /påtkă/ || genitalja || psł. pъtka? || słowo poświadczone, Polański waha się pomiędzy potkă i påtkă
 +
|-
 +
| pądz /pąʒ/ || pieniądz; fening || psł. *pěnęʒь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| pąpil /pąpil/ || bąk, trzmiel || dźwiękonaśladowcze? || słowo poświadczone
 
| pąpil /pąpil/ || bąk, trzmiel || dźwiękonaśladowcze? || słowo poświadczone
Linia 3295: Linia 3594:
 
| pątdisiǫt /pątdiśǫt/ || pięćdziesiąt || psł. *pętь desętъ || słowo poświadczone
 
| pątdisiǫt /pątdiśǫt/ || pięćdziesiąt || psł. *pętь desętъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| pątkiuste /pątťüste/ || Zielone Świątki || psł. *pętь kostьje || słowo poświadczone
+
| pątkiusté /pątťüste/ || Zielone Świątki || śdn. pinkesten, etymologia ludowa || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| pątkiustne /pątťüstnĕ/ || zielonoświątkowy || pątťüstĕ + -nĕ || słowo poświadczone
 
| pątkiustne /pątťüstnĕ/ || zielonoświątkowy || pątťüstĕ + -nĕ || słowo poświadczone
Linia 3312: Linia 3611:
 
|-
 
|-
 
| pekàrnîcia /pekărnaićă/ || piekarnia || psł. *pekarьnica || słowo poświadczone
 
| pekàrnîcia /pekărnaićă/ || piekarnia || psł. *pekarьnica || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| Peking /Peking/ || Pekin || niem. Peking || zapożyczenie, por. łuż., cz. Peking, toponim
 
|-
 
|-
 
| pelen /pelĕn/ || piołun || psł. *pelynъ || poświadczone w GSg: pelåinĕ
 
| pelen /pelĕn/ || piołun || psł. *pelynъ || poświadczone w GSg: pelåinĕ
Linia 3331: Linia 3632:
 
| perèndȧn /perĕndan/ || czwartek || psł. *perunъ dьnь || słowo poświadczone
 
| perèndȧn /perĕndan/ || czwartek || psł. *perunъ dьnь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| perèndȧne /perĕndanĕ/ || poniedziałkowy || perĕndan + -nĕ || przymiotnik na -nĕ jak *sredületĕ-sredületnĕ
+
| perèndȧnne /perĕndanĕ/ || czwartkowy|| perĕndan + -nĕ || przymiotnik na -nĕ jak *sredületĕ-sredületnĕ
 
|-
 
|-
 
| peret /perĕt/ || prać || psł. periti || słowo poświadczone
 
| peret /perĕt/ || prać || psł. periti || słowo poświadczone
Linia 3341: Linia 3642:
 
| perjést /perjest/ || przejeść; przegryźć || psł. *per-jěsti || poświadczone w 3Sg: perjedĕ i rozkaźniku: perjeʒ
 
| perjést /perjest/ || przejeść; przegryźć || psł. *per-jěsti || poświadczone w 3Sg: perjedĕ i rozkaźniku: perjeʒ
 
|-
 
|-
| perlît /perlait/ || przelać || psł. *perliti || poświadczone w 3Sg: perlajĕ
+
| perlet /perlĕt/ || przelać || psł. *perliti || poświadczone w 3Sg: perlajĕ, może perlait?
 
|-
 
|-
 
| permesat /permesăt/ || przemieszać, pomieszać, zamieszać || psł. *perměšati || słowo poświadczone
 
| permesat /permesăt/ || przemieszać, pomieszać, zamieszać || psł. *perměšati || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| perrŷt /perråit/ || przekopać, przeryć || psł. *perryti || poświadczone w 3Sg: perråjĕ
+
| perprasane /perprosone/ || egzamin, test || perprosot + -nĕ || por. dłuż. pśespytowanje
 +
|-
 +
| perprasát /perprosot/ || przepytywać, egzaminować || per- + prosot || złożenie wzorem dłuż. pśepšašaś, pśepšašowaś
 +
|-
 +
| perret /perrĕt/ || przekopać, przeryć || psł. *perryti || poświadczone w 3Sg: perråjĕ, może perråit?
 
|-
 
|-
 
| pers /pers/ || brzoskwinia || dn. pers || poświadczone w l.mn.: persai
 
| pers /pers/ || brzoskwinia || dn. pers || poświadczone w l.mn.: persai
 
|-
 
|-
| perstrelet /perstrelĕt/ || przestrzelić || psł. *perstrěliti || słowo poświadczone
+
| Persår /Persår/ I || Pers || niem. Perser || zapożyczenie z niem., por. dłuż. Persaŕ
 
|-
 
|-
| peru /perü/ || pióro (ptasie) || psł. pero || słowo poświadczone
+
| persår /persår/ II || dywan perski || niem. Perser || por. dłuż. perser, niem. słowo również jest dwuznaczne
 
|-
 
|-
| pesen /pesĕn/ || pieśń || psł. *pěsnь || słowo poświadczone
+
| Persîja /Persajă/ || Persja || niem. Persien || zapożyczenie z adaptowaniem -ajă
 
|-
 
|-
| Piana /Ṕonă/ || Peene, pol. Piana || psł. *pěna || rekonstrukcja
+
| perskie /persťĕ/ || perski || Pers- + -sťĕ || por. niem. Persisch
 +
|-
 +
| perstrelet /perstrelĕt/ || przestrzelić || psł. *perstrěliti || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| peru /perü/ || pióro (ptasie) || psł. pero || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| pesen /pesĕn/ || pieśń || psł. *pěsnь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| Piana /Ṕonă/ || Peene, pol. Piana || psł. *pěna || rekonstrukcja, hydronim
 
|-
 
|-
 
| piana /ṕonă/ || piana || psł. *pěna || poświadczone w toponimii: Peene
 
| piana /ṕonă/ || piana || psł. *pěna || poświadczone w toponimii: Peene
 
|-
 
|-
 
| piasak /ṕosăk/ || piasek || psł. *pěsъkъ || słowo poświadczone
 
| piasak /ṕosăk/ || piasek || psł. *pěsъkъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| piasåcnĕ /ṕosåcnĕ/ || piaszczysty || ṕosăk + -nĕ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| piat /ṕot/ || śpiewać; piać || psł. *pěti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| piås /ṕås/ || pies || psł. *pьsъ || słowo poświadczone
 
| piås /ṕås/ || pies || psł. *pьsъ || słowo poświadczone
Linia 3411: Linia 3728:
 
| pisîna /pisaină/ || mocz || pisot + -aină || słowo poświadczone
 
| pisîna /pisaină/ || mocz || pisot + -aină || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Pitår /Pitår/ || Piotr || śdn. Peter || imię mocno zasymilowane, ale por. dłuż. Pětš, pol. Piotr
+
| Pitår /Pitår/ || Piotr || śdn. Peter || imię mocno zasymilowane, ale por. dłuż. Pětš, pol. Piotr, imię
 +
|-
 +
| Pitrègard /Pitrĕgord/ || Piotrogród, Petersburg || Pitår + -gárd || kalka niem. Petersburg, por. cz. Petrohrad, głuż. Pětrohród, toponim
 
|-
 
|-
| Pitrègard /Pitrĕgord/ || Piotrogród, Petersburg || Pitår + -gárd || kalka niem. Petersburg, por. cz. Petrohrad, głuż. Pětrohród
+
| pîla /pailă/ || kaczka || por. szlez.-holszt. Piele || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| pîlą /pailą/ || gąsię, kaczę || psł. *pilę || słowo poświadczone
 
| pîlą /pailą/ || gąsię, kaczę || psł. *pilę || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| pîlia /paiľă/ || pożyteczność, użyteczność, korzyść || psł. *pilьja || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| pîlne /pailnĕ/ || pożyteczny, korzystny || paiľă + -nĕ || przymiotnik od pośw. rzeczownika, por. pl., łuż. pilny, sła. pilný
 
|-
 
|-
 
| pîstat /paistăt/ || gwizdać || psł. *piščati || poświadczone w 3Sg: paistĕ
 
| pîstat /paistăt/ || gwizdać || psł. *piščati || poświadczone w 3Sg: paistĕ
Linia 3472: Linia 3795:
 
|-
 
|-
 
| plåwŷ /plåvoi/ || plewy || psł. *pelvy || słowo poświadczone
 
| plåwŷ /plåvoi/ || plewy || psł. *pelvy || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| pląsîka /pląsaikă/ || tancerz || psł. *plęs-ika ||  nazwa zawodu od pľǫsăt na -aikă, pląs- zamiast pľǫs- jak w pląsą
 
|-
 
|-
 
| plekièpîzde /pleťĕpaizdĕ/ || sarnię, sarenka || dn. pleckig + paizdă + -ĕ || słowo poświadczone, zapewne substantywizowany przymiotnik
 
| plekièpîzde /pleťĕpaizdĕ/ || sarnię, sarenka || dn. pleckig + paizdă + -ĕ || słowo poświadczone, zapewne substantywizowany przymiotnik
Linia 3538: Linia 3863:
 
|-
 
|-
 
| porudet /pörüdĕt/ || urodzić || psł. *poroditi || poświadczony imiesłów: pörüdenĕ
 
| porudet /pörüdĕt/ || urodzić || psł. *poroditi || poświadczony imiesłów: pörüdenĕ
 +
|-
 +
| poslát /pöslot/ || posłać, wysłać || psł. *posъlati || poświadczone w czasie przeszłym pöslol
 +
|-
 +
| poslát wån /pöslot vån/ || wysłać, odesłać || pöslot + vån || poświadczono w czasie przeszłym: pöslol vån
 
|-
 
|-
 
| poslûsat /pöslausăt/ || posłuchać, być posłusznym || psł. *poslušati || słowo poświadczone
 
| poslûsat /pöslausăt/ || posłuchać, być posłusznym || psł. *poslušati || słowo poświadczone
Linia 3557: Linia 3886:
 
| pram /prom/ || prom || śdn. prâm || zasymilowane zapożyczenie, por. dłuż. prama
 
| pram /prom/ || prom || śdn. prâm || zasymilowane zapożyczenie, por. dłuż. prama
 
|-
 
|-
| prasat /prosăt/ || pytać || psł. *prašati || poświadczone w czasie przeszłym: prosăl, w teraźniejszym niepewnie
+
| prasát /prosot/ || pytać || psł. *prašati || poświadczone w czasie przeszłym: prosăl, obok tego prosojĕ lub prosoj
 
|-
 
|-
 
| prawe /provĕ/ || prawy || psł. *pravъjь || słowo poświadczone
 
| prawe /provĕ/ || prawy || psł. *pravъjь || słowo poświadczone
Linia 3590: Linia 3919:
 
|-
 
|-
 
| presék /presek/ || sad owocowy, ogród za domem || psł. *persěkъ || słowo poświadczone
 
| presék /presek/ || sad owocowy, ogród za domem || psł. *persěkъ || słowo poświadczone
|-
 
| prestor /prestör/ || kazalnica, ambona || psł. *perstorъ || poświadczone w miejscowniku: no prăstöră
 
 
|-
 
|-
 
| pricne /pricnĕ/ || poprzeczny || psł. *perčьnъjь || słowo poświadczone
 
| pricne /pricnĕ/ || poprzeczny || psł. *perčьnъjь || słowo poświadczone
Linia 3605: Linia 3932:
 
| pridjîmą /pridjaimą/ || imię || prid- + -jaimą || kalka niem. Vorname, por. głuż předmjeno
 
| pridjîmą /pridjaimą/ || imię || prid- + -jaimą || kalka niem. Vorname, por. głuż předmjeno
 
|-
 
|-
| pridjûzînauk /pridjauzainăk/ || przedobiadek, posiłek przed obiadem || psł. *perdъjužinъkъ || słowo poświadczone
+
| pridjûzînak /pridjauzainăk/ || przedobiadek, posiłek przed obiadem || psł. *perdъjužinъkъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| pridmét /pridmet/ || przedmiot, objekt, rzecz || prid- + met || -met z metăt, por. voimetăt, co do kalki por. pl. przedmiot, głuż. předmjet, cz. předmět
 
| pridmét /pridmet/ || przedmiot, objekt, rzecz || prid- + met || -met z metăt, por. voimetăt, co do kalki por. pl. przedmiot, głuż. předmjet, cz. předmět
|-
+
|-  
 
| prichel /prixĕl/ || chór kościelny || por. fryz. Prichel || słowo poświadczone, Polański rekonstruuje prixel
 
| prichel /prixĕl/ || chór kościelny || por. fryz. Prichel || słowo poświadczone, Polański rekonstruuje prixel
 
|-
 
|-
Linia 3633: Linia 3960:
 
| prîbuwat /praibüvăt/ || dobudować || prai- + büvot || słowo poświadczone
 
| prîbuwat /praibüvăt/ || dobudować || prai- + büvot || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| prîdat /praidăt/ || przydać, dodać || psł. *pridati || słowo poświadczone, obocznie praidot
+
| prîdát /praidot/ || przydać, dodać || psł. *pridati || słowo poświadczone, obocznie praidăt
 
|-
 
|-
 
| prîlåbe /prailåbĕ/ || jarzmo przyrożne || psł. *prilъbьje || słowo poświadczone
 
| prîlåbe /prailåbĕ/ || jarzmo przyrożne || psł. *prilъbьje || słowo poświadczone
Linia 3644: Linia 3971:
 
|-
 
|-
 
| prîrest /prairĕst/ || przyrosnąć || prai + rüst || poświadczone w 3Sg: prairüstĕ
 
| prîrest /prairĕst/ || przyrosnąć || prai + rüst || poświadczone w 3Sg: prairüstĕ
 +
|-
 +
| prîroda /prairödă/ || przyroda, natura || prai- + röd + -ă || formacja ogólnosłowiańska, por. głuż. přiroda, cz. příroda
 
|-
 
|-
 
| prîskat /praiskăt/ || przywiązać, zawiązać || psł. *prisъkati || słowo poświadczone
 
| prîskat /praiskăt/ || przywiązać, zawiązać || psł. *prisъkati || słowo poświadczone
Linia 3662: Linia 3991:
 
|-
 
|-
 
| proste /pröstĕ/ || niedorzeczny, szalony || psł. *prostъjь || słowo poświadczone
 
| proste /pröstĕ/ || niedorzeczny, szalony || psł. *prostъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| prostor /pröstör/ || kazalnica, ambona || psł. *prostorъ || poświadczone w miejscowniku: no prăstöră
 
|-
 
|-
 
| prostota /pröstötă/ || dziwak, cudak || psł. *prostota || słowo poświadczone
 
| prostota /pröstötă/ || dziwak, cudak || psł. *prostota || słowo poświadczone
Linia 3686: Linia 4017:
 
|-
 
|-
 
| pucąt /pücąt/ || odpocząć || psł. *počęti || aspekt dokonany od: pücaivăt
 
| pucąt /pücąt/ || odpocząć || psł. *počęti || aspekt dokonany od: pücaivăt
 +
|-
 +
| pucîwane /pücaivonĕ/ || odpoczynek || psł. počivanьje || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| pucîwat /pücaivăt/ || odpoczywać || psł. *počivati || poświadczone w 3Sg: pücaivă
 
| pucîwat /pücaivăt/ || odpoczywać || psł. *počivati || poświadczone w 3Sg: pücaivă
Linia 3695: Linia 4028:
 
| pudåptat /püdåptăt/ || podeptać || psł. *podъpъtati || poświadczone w 3Sg: püdåpcĕ
 
| pudåptat /püdåptăt/ || podeptać || psł. *podъpъtati || poświadczone w 3Sg: püdåpcĕ
 
|-
 
|-
| pudûsa /püdaisă/ || podeszwa || psł. *poduša || słowo poświadczone
+
| pudklást /pütklodĕ/ || podkłaść, podłożyć || psł. *podъklasti || poświadczone w 3Sg: pütklodĕ
 +
|-
 +
| pudkiuw /pütťüv/ || podkowa || psł. podъkovь || słowo poświadczoen
 +
|-
 +
| pudluzet /püdlüzĕt/ || podłożyć || psł. *podъložiti || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| pudret /püdrĕt/ || podkopać || psł. *podъryti || poświadczone w 3Sg: püdråjĕ, może püdråit
 +
|-
 +
| pudûsa /püdausă/ || podeszwa || psł. *poduša || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| pugiore /püďörĕ/ || pogórze, zagórze || psł. *pogorьje ||  słowo poświadczone
 +
|-
 +
| pugribst /pügripst/ || pogrzebać, pogrzeć || psł. *pogrebsti || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| pukînǫt /püťainĕ/ || potrącić, nadepnąć || psł. *pokydnǫti || poświadczone w 3Sg: püťainĕ
 +
|-
 +
| pukret /pükrĕt/ || pokryć || psł. *pokryti || słowo poświadczone, obocznie pökrĕt
 
|-
 
|-
 
| puli /püli/ || pole || psł. *poľe || słowo poświadczone
 
| puli /püli/ || pole || psł. *poľe || słowo poświadczone
Linia 3709: Linia 4058:
 
| pulskie /pülsťĕ/ || polski || Pülăk + -sťĕ || Pülăk-pülsťĕ jak Vend-vensťĕ
 
| pulskie /pülsťĕ/ || polski || Pülăk + -sťĕ || Pülăk-pülsťĕ jak Vend-vensťĕ
 
|-
 
|-
| pumost /pümöst/ || strych || psł. *pomostъ || poświadczone zapożyczenie do dn.: Pomöhs
+
| pumazat /pümozăt/ || pomazać, posmarować || psł. *pomazati || poświadczony imiesłów: pümăzonĕ
 
|-
 
|-
| pup /püp/ || ksiądz, duchowny || psł. *popъ || słowo poświadczone
+
| pumåja /pümojă/ || pomyje || psł. *pomyjě || słowo poświadczone, najpewniej liczba mnoga
 
|-
 
|-
| pustil /püstil/ || łóżko || psł. *posteľь || słowo poświadczone, ale w formie dialektalnej /pöstil/, obocznie püstiľă
+
| pumąciat /pümąćăt/ || pomacać, podotykać || psł. *pomacati || poświadczone w czasie przeszłym: pümąćăl, także przyszłe pümącnĕ
 
|-
 
|-
| put /püt/ || pójść || psł. *pojьti || poświadczone w rozkaźniku: püd, 3Sg: püdĕ
+
| pumost /pümöst/ || strych || psł. *pomostъ || poświadczone zapożyczenie do dn.: Pomöhs
 
|-
 
|-
| putipst /pütipst/ || zmiędlić (len) || psł. potipsti || słowo poświadczone, być może pütist
+
| pup /püp/ || ksiądz, pop, pastor, duchowny || psł. *popъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| pu̇ciår /pućår/ || fryzjer || dn. putzer || poświadczone w wyrażeniu: pućår vǫsüv
+
| pupànîcia /püpănaićă/ || żona pastora || psł. *popanica || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| pu̇ciår wǫsuw /pućår vǫsüv/ || golibroda || dn. putzer + psł. *ǫsъ || słowo poświadczone
+
| pupànîcka /püpănaickă/ || żona pastora, zdrobniale? ||püpànaićă + -kă || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| pu̇ckat /puckăt/ || golić || dn. putzen || słowo poświadczone
+
| pupél /püpel/ || popiół || psł. popelъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| pu̇lwér /pulver/ || proch strzelniczy || śdn. pulver || słowo poświadczone
+
| puprǫg /püprǫg/ || popręg || psł. poprǫgъ|| słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| pûcene /paucenĕ/ || nadziewany || niejasne || słowo poświadczone
+
| pusliád /püsľod/ ||po, potem , później (i przyimek, i przysłówek) || psł. *poslědъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| pûcet /paucĕt/ || nadziewać || niejasne || czasownik, od którego derywowano poświadczony imiesłów: paucenĕ
+
| pusliád kiûtît /püsľod ťautait/ || robić później, odrabiać || püsľod + ťautait || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| pûn /paun/ || funt || śdn. punt || słowo poświadczone
+
| pusliád sådat /püsľod sådăt/ || naśladować || püsľod + sådăt || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| pûstet /paustĕt/ || puścić || psł. *pustiti || poświadczone w 3Sg: paustĕ
+
| pustawet /püstovĕt/ || postawić || psł. *postaviti || poświadczone w 3Sg: püstovĕ
 
|-
 
|-
| půn /påuno/ || pełnia || psł. *pьlnъ || słowo poświadczone
+
| pustawet wånû /püstovĕt vånau/ || wystawić || püstovĕt + vånau || poświadczone w 3Sg: püstovĕ vånau
 
|-
 
|-
| půne /påunĕ/ || pełny || psł. *pьlnъjь || słowo poświadczone
+
| pustén /püsten/ || cień || psł. *postěnь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| půnu /påunü/ || pełno || psł. *pьlno || słowo poświadczone
+
| pustil /püstil/ || łóżko || psł. *posteľь || słowo poświadczone, ale w formie dialektalnej /pöstil/, obocznie püstiľă
|}
 
 
 
==R==
 
{| class="wikitable" width="100%"
 
 
|-
 
|-
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
+
| puswîcia /püsvaićă/ || poszewka (na poduszkę) || psł. pošьvica || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rad /rod/ || radca || śdn. rât || słowo poświadczone
+
| pusŷ /püsåi/ || poszwa; pochwa (na miecz)? || psł. pošьva, reanalizowane || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| radát /rodot/ || rządzić || śdn. raden || poświadczone w 3Sg: rodojĕ
+
| put /püt/ || pójść || psł. *pojьti || poświadczone w rozkaźniku: püd, 3Sg: püdĕ
 
|-
 
|-
| radet /rodĕt/ || radzić, naradzać się? || psł. *raditi pod wpływem /rod/ || poświadczone w 3Sg: rodĕ
+
| putązena kiola /pütązenă ťölă/ || kareta || psł. *potęžьnaja + ťölă || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| radnek /rodnĕk/ || radca || rod + -nĕk || słowo poświadczone
+
| putesat /pütesăt/ || zabawiać (dzieci) || psł. *potěšati || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rak /rok/ || surdut, tużurek || śdn. rok || słowo poświadczone
+
| putipst /pütipst/ || zmiędlić (len) || psł. potipsti || słowo poświadczone, być może pütist
 
|-
 
|-
| ratšȧra /rotšară/ || sztokfisz, wątłusz (ryba) || śdn. rôt-scher || słowo poświadczone
+
| puwadet /püvodĕt/ || nakładać uprząż (koniu), zaprzęgać || psł. *povaditi || poświadczone w 3Sg: püvodĕ
 
|-
 
|-
| rawát /rovot/ || rabować, łupić, grabić || śdn. roven || poświadczone w czasie przeszłym: rovol, rovălai-jĕg
+
| puwǫsat /püvǫsăt/ || powąchać || psł. *povǫšiti || poświadczone w 3Sg: püvǫsă
 
|-
 
|-
| rawån /rovån/ || kruk || śdn. raven || słowo poświadczone
+
| puwûcet /püvaucĕt/ || nauczyć || psł. *po-učiti || poświadczony rozkaźnik: püvaucai-jĕg
 
|-
 
|-
| rawną /rovną/ || wrona, wronię || rovån + -ą || słowo poświadczone
+
| puwûzdat /püvauzdăt/ || okiełznać || psł. *po-uzdati || poświadczony rozkaźnik: püvauzdai-jĕg
 
|-
 
|-
| razát /rozot/ || bawić się; szaleć, hałasować || śdn. rasen || słowo poświadczone
+
| puzȧrat /püzarăt/ || popatrzeć, spojrzeć || psł. *pozьrěti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| razet /rozĕt/ || ciąć, kaleczyć, (bić?) || psł. *raziti || poświadczone w 3Sg: rozĕ
+
| puzdér /püzder/ || paździerz || psł. *pozderь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| razinak /rozinăk/ || rodzynek || por. niem. Rosine + -ăk || poświadczone w l.mn.: rozinťai
+
| puzgînǫt /püzďainǫt/ || zniknąć, zginąć || psł. *po-jьz-ginǫti? || poświadczone w 3Sg: püzďainĕ
 
|-
 
|-
| rȧdlikie /radliťĕ/ || uczciwy, rzetelny || śdn. redelik || słowo poświadczone
+
| puzgînǫte /püzďainǫtĕ/ || zaginiony || imiesłów od püzďainǫt || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rȧgnǫt sa /ragnǫt să/ || ruszać się, poruszać się || śdn. regnen || poświadczone w 3Sg: ragni să
+
| puzîmak /püzaimăk/ || wiosna, przedwiośnie || psł. *pozimъkъ || słowo poświadczone, w tym samym znaczeniu püzaimă
 
|-
 
|-
| rȧchî /rax́ai/ || zemsta || niem. Rache + -åi || słowo poświadczone
+
| puzne /püznĕ/ || późny || psł. *pozdьnъjь || poświadczony przysłówek: püznü
 
|-
 
|-
| rȧmka /ramkă/ || baran (?); cap, kozioł || śdn. ram || słowo poświadczone
+
| puznu /püznü/ || późno || psł. *pozdьno || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rådá /rådo/ || chętnie || psł. *rada || słowo poświadczone, najpewniej nieodmienne
+
| pu̇ciår /pućår/ || fryzjer || dn. putzer || poświadczone w wyrażeniu: pućår vǫsüv
 
|-
 
|-
| rådá met /rådo met/ || lubić || rådo + met || słowo poświadczone
+
| pu̇ciår wǫsuw /pućår vǫsüv/ || golibroda || dn. putzer + psł. *ǫsъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rådlîcia /rådlaićă/ || radlica || rådlü + -aićă || słowo poświadczone
+
| pu̇ckat /puckăt/ || golić || dn. putzen || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rådlîcîste /rådlaicaistĕ/ || radliczysko (część w radle, na której osadzona jest radlica) || rådlaićă + -aistĕ || słowo poświadczone
+
| pu̇lwér /pulver/ || proch strzelniczy || śdn. pulver || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rådlu /rådlü/ || radło || psł. *ordlo || słowo poświadczone
+
| pu̇pergesel /pupergesĕl/ || dudek || źródło niejasne || słowo poświadczone, niejasne dokładne brzmienie
 
|-
 
|-
| rådust /rådüst/ || wesele || psł. *radostь || słowo poświadczone
+
| pûcena pąska /paucenă pąskă/ || kiszka nadziewana krwią, kaszanka || paucenă + pąskă || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| råkî /råťai/ || skrzynia || psł. *orky || słowo poświadczone
+
| pûcene /paucenĕ/ || nadziewany || niejasne || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| råkwîcia /råkvaićă/ || skrzynka || psł. *orkъvica || słowo poświadczone
+
| pûcet /paucĕt/ || nadziewać || niejasne || czasownik, od którego derywowano poświadczony imiesłów: paucenĕ
 
|-
 
|-
| råmą /råmą/ || ramię || psł. *ormę || słowo poświadczone
+
| pûn /paun/ || funt || śdn. punt || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| råna /rånă/ || poranek? || psł. *ranoje? *raně? || słowo poświadczone, niejasny sposób odmiany
+
| pûstet /paustĕt/ || puścić || psł. *pustiti || poświadczone w 3Sg: paustĕ
 
|-
 
|-
| råná /råno/ || rana || psł. *rana || słowo poświadczone
+
| pûstet dånû /paustĕt dånau/ || wpuścić || paustĕt + dånau || poświadczone w rozkaźniku: paust dånau
 
|-
 
|-
| rånene /rånenĕ/ || ranny || *ranenъjь || imiesłów od utworzonego rånĕt, por. ros. раненный, pl. raniony
+
| pûstet wånû /paustĕt vånau/ || wypuścić || paustĕt + vånau || poświadczone w 3Sg: paustĕ vånau
 
|-
 
|-
| rånet /rånĕt/ || ranić || råno + -ĕt || czasownik wzorem bel-belĕt
+
| půná /påuno/ || pełnia || psł. *pьlna || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rånu /rånü/ || wcześnie, rano || psł. *rano || słowo poświadczone
+
| půne /påunĕ/ || pełny || psł. *pьlnъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| råt /råt/ || usta || psł. *rъtъ || słowo poświadczone
+
| půnu /påunü/ || pełno || psł. *pьlno || słowo poświadczone
 +
|}
 +
 
 +
==R==
 +
{| class="wikitable" width="100%"
 
|-
 
|-
| råtáj /råtoj/ || rataj, oracz || psł. *ortajь || słowo poświadczone
+
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
 
|-
 
|-
| råwat /råvăt/ || rwać || psł. *rъvati || słowo poświadczone
+
| rad /rod/ || radca || śdn. rât || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| råz /råz/ || żyto || psł. *rъžь || słowo poświadczone
+
| radát /rodot/ || rządzić || śdn. raden || poświadczone w 3Sg: rodojĕ
 
|-
 
|-
| råzene /råzenĕ/ || żytni || råz + -enĕ || przymiotnik wzorem mlåkă - mlåcenĕ
+
| radet /rodĕt/ || radzić, naradzać się? || psł. *raditi pod wpływem /rod/ || poświadczone w 3Sg: rodĕ
 
|-
 
|-
| rebru /rebrü/ || żebro || psł. rebro || słowo poświadczone
+
| radnek /rodnĕk/ || radca || rod + -nĕk || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rec /rec/ || mowa, język || psł. *rěčь || słowo poświadczone
+
| rak /rok/ || surdut, tużurek || śdn. rok || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| recka /reckă/ || potok, strumyk || rekă + -|| poświadczone zapożyczenie w dn.: Retsch
+
| ratšȧra /rotšară/ || sztokfisz, wątłusz (ryba) || śdn. rôt-scher || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| reka /rekă/ || rzeka || psł. *rěka || słowo poświadczone
+
| rawát /rovot/ || rabować, łupić, grabić || śdn. roven || poświadczone w czasie przeszłym: rovol, rovălai-jĕg
 
|-
 
|-
| renia /reńă/ || rynna || śdn. renne || słowo poświadczone
+
| rawån /rovån/ || kruk || śdn. raven || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| repá /repo/ I || rzepa || psł. *rěpa || słowo poświadczone
+
| rawną /rovną/ || wrona, wronię || rovån + -ą || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| repá /repo/ II || skrobaczka || śdn. rêpe || słowo poświadczone, por. rif
+
| razát /rozot/ || bawić się; szaleć, hałasować || śdn. rasen || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| resene /resenĕ/ || rozwiązywanie (snopów) || psł. *rěšenьje || słowo poświadczone
+
| razet /rozĕt/ || ciąć, kaleczyć, (bić?) || psł. *raziti || poświadczone w 3Sg: rozĕ
 
|-
 
|-
| reset /resĕt/ || rozwiązywać || psł. *rěšiti || rekonstrukcja czasownika z poświadczonego gerundium
+
| razinak /rozinăk/ || rodzynek || por. niem. Rosine + -ăk || poświadczone w l.mn.: rozinťai
 
|-
 
|-
| rewát /revot/ || ruszać, poruszać || śdn. reppen || poświadczone formy osobowe i rozkaźniki: revojĕ, revăji-să, revoj-să
+
| rȧdlikie /radliťĕ/ || uczciwy, rzetelny || śdn. redelik || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| reze /rezĕ/ || szybciej, prędzej || psł. *rěžeji || słowo poświadczone
+
| rȧgnǫt sa /ragnǫt să/ || ruszać się, poruszać się || śdn. regnen || poświadczone w 3Sg: ragni să
 
|-
 
|-
| rezek /rezĕk/ || szybko, prędko || psł. *rězokъ || słowo poświadczone
+
| rȧchî /rax́ai/ || zemsta || niem. Rache + -åi || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rezna /reznă/ || trzcina || psł. *rězьna || słowo poświadczone  
+
| rȧkát /rakot/ || liczyć, rachować || dn. reken || poświadczone w czasie przeszłym: rakol
 
|-
 
|-
| riazat /ŕozăt/ || rżnąć, piłować || psł. *rězati || poświadczone formy 1Sg: rezą, 3Sg: rezĕ
+
| rȧmka /ramkă/ || baran (?); cap, kozioł || śdn. ram || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| ribre /ribrĕ/ || drabina || psł. *rebrьje || słowo poświadczone
+
| rådá /rådo/ || chętnie || psł. *rada || słowo poświadczone, najpewniej nieodmienne
 
|-
 
|-
| rict /rict/ || rzec, powiedzieć || psł. *reťi || słowo poświadczone
+
| rådá met /rådo met/ || lubić || rådo + met || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rif /rif/ || skrobaczka, tarka || lüneb. Rîf || słowo poświadczone, być może riv, por. repo II
+
| rådlîcia /rådlaićă/ || radlica || rådlü + -aićă || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| riká /riko/ || królestwo || śdn. rîke || słowo poświadczone
+
| rådlîcîste /rådlaicaistĕ/ || radliczysko (część w radle, na której osadzona jest radlica) || rådlaićă + -aistĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rikate /rikotĕ/ || bogaty || riko + -otĕ || słowo poświadczone
+
| rådlu /rådlü/ || radło || psł. *ordlo || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| risa /risă/ || kłos || por. stmarch. ress || słowo poświadczone
+
| rådust /rådüst/ || wesele || psł. *radostь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| risete /risetĕ/ || rzeszoto, sito || psł. *rešeto || słowo poświadczone
+
| råkî /råťai/ || skrzynia || psł. *orky || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rîgeriat /raigeŕăt/ || kierować, rządzić, panować || śdn. regêren || poświadczone w 3Sg: raigeŕă
+
| råkwîcia /råkvaićă/ || skrzynka || psł. *orkъvica || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rîz /raiz/ || ryż || śdn. rîs || zapożyczenie ze śdn., alternatywnie z niem. Reis
+
| råmą /råmą/ || ramię || psł. *ormę || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rîzá /raizo/ || podróż; raz || śdn. reise || słowo poświadczone
+
| råna /rånă/ || poranek? || psł. *ranoje? *raně? || słowo poświadczone, niejasny sposób odmiany
 
|-
 
|-
| rîzat /raizăt/ || podróżować || śdn. reisen || słowo poświadczone
+
| råná /råno/ || rana || psł. *rana || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rîzene /raizenĕ/ || żytni || raiz + -enĕ || przymiotnik wzorem mlåkă - mlåcenĕ
+
| rånene /rånenĕ/ || ranny || *ranenъjь || imiesłów od utworzonego rånĕt, por. ros. раненный, pl. raniony
 
|-
 
|-
| rodér /röder/ || wiosło sterowe, ster || śdn. roder || słowo poświadczone
+
| rånet /rånĕt/ || ranić || råno + -ĕt || czasownik wzorem bel-belĕt
 
|-
 
|-
| rosa /rösă/ || rosa || psł. *rosa || słowo poświadczone
+
| rånu /rånü/ || wcześnie, rano || psł. *rano || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rozga /rözgă/ || rózga || psł. *rozga || słowo poświadczone, obocznie /rozgo/
+
| Råstuw /råstüv/ || Rastow || ???? || rekonstrukcja, toponim
 
|-
 
|-
| rozkîdat /rösťaidăt/ || rozrzucić || psł. *orzkidati || poświadczone w imiesłowie: rösťaidĕl
+
| råt /råt/ || usta || psł. *rъtъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rozznat /rözznăt/ || rozeznać, rozpoznać || psł. *orz-znati || słowo poświadczone
+
| råtáj /råtoj/ || rataj, oracz || psł. *ortajь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rǫb /rǫb/ || szew, brzeg (materjału, ubrania) || psł. *rǫbъ || słowo poświadczone
+
| råwat /råvăt/ || rwać || psł. *rъvati || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rǫbet /rǫbĕt/ || obrębiać || psł. *rǫbiti || słowo poświadczone
+
| råz /råz/ || żyto || psł. *rъžь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rǫcne /rǫcnĕ/ || ręczny || rǫkă + -|| słowo poświadczone
+
| råzene /råzenĕ/ || żytni || råz + -enĕ || przymiotnik wzorem mlåkă - mlåcenĕ
 
|-
 
|-
| rǫcnek /rǫcnĕk/ || ręcznik || rǫkă + -nĕk || słowo poświadczone
+
| rebru /rebrü/ || żebro || psł. rebro || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rǫka /rǫkă/ || ręka || psł. *rǫka || słowo poświadczone
+
| rec /rec/ || mowa, język || psł. *rěčь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rǫkaw /rǫkăv/ || rękaw || psł. *rǫkavъ || słowo poświadczone
+
| recka /reckă/ || potok, strumyk || rekă + -kă || poświadczone zapożyczenie w dn.: Retsch
 
|-
 
|-
| rǫkawa /rǫkovă/ || koszula || psł. *rǫkova (dualis tantum) || słowo poświadczone
+
| reka /rekă/ || rzeka || psł. *rěka || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rǫkàwîcia /rǫkăvaićă/ || rękawica || psł. *rǫkavica || słowo poświadczone
+
| renia /reńă/ || rynna || śdn. renne || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rǫp /rǫp/ || kosz, lej (w młynie) || śdn. rump || słowo poświadczone, być może: rump
+
| repá /repo/ I || rzepa || psł. *rěpa || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rudene /rüdenĕ/ || urodzony || psł. *rodenъjь || słowo poświadczone
+
| repá /repo/ II || skrobaczka || śdn. rêpe || słowo poświadczone, por. rif
 
|-
 
|-
| rudet /rüdĕt/ || rodzić || psł. *roditi || poświadczono jedynie w stronie zwrotnej
+
| resene /resenĕ/ || rozwiązywanie (snopów) || psł. *rěšenьje || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rudia /rüďă/ || ruta (roślina) || śdn. rude || słowo poświadczone, obocznie rüdo
+
| reset /resĕt/ || rozwiązywać || psł. *rěšiti || rekonstrukcja czasownika z poświadczonego gerundium
 
|-
 
|-
| rug /rüg/ || róg (u zwierzęcia); róg (instrument) || psł. *rogъ || słowo poświadczone
+
| rewát /revot/ || ruszać, poruszać || śdn. reppen || poświadczone formy osobowe i rozkaźniki: revojĕ, revăji-să, revoj-să
 
|-
 
|-
| rugiuza /rüďüză/ || rogoża (roślina) || psł. *rogoža || słowo poświadczone
+
| reze /rezĕ/ || szybciej, prędzej || psł. *rěžeji || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rugiuznek /rüďüznĕk/ || rogoża, pałka || psł. *rogožьnikъ || słowo poświadczone
+
| rezek /rezĕk/ || szybko, prędko || psł. *rězokъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rudît sa /rüdait să/ || rodzić się || psł. *roditi sę || poświadczone w 3Sg: rüdi-să
+
| rezna /reznă/ || trzcina || psł. *rězьna || słowo poświadczone  
 
|-
 
|-
| ruj /rüj/ || rój || psł. *rojь || formacja wsteczna od poświadczonego /rüji să/
+
| riadkie /ŕotťĕ/ || rzadki, rozrzedzony || psł. *rědъkъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| riazat /ŕozăt/ || rżnąć, piłować || psł. *rězati || poświadczone formy 1Sg: rezą, 3Sg: rezĕ
 
|-
 
|-
| rujît sa /rüjait să/ || roić się (o pszczołach) || psł. *rojiti sę || poświadczone w 3Sg: rüji să
+
| ribre /ribrĕ/ || drabina || psł. *rebrьje || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rukat /rükăt/ || pachnieć, wonieć || śdn. ruken || poświadczone w 3Sg: rükă
+
| rict /rict/ || rzec, powiedzieć || psł. *reťi || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rukelbu̇ska /rükelbuskă/ || bukiecik kwiatów || śdn. rükelbusk || słowo poświadczone
+
| rif /rif/ || skrobaczka, tarka || lüneb. Rîf || słowo poświadczone, być może riv, por. repo II
 
|-
 
|-
| rulia /rüľă/ || zaorane pole || psł. *orľa || słowo poświadczone
+
| riká /riko/ || królestwo || śdn. rîke || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Rum /Rüm/ || Rzym || por. niem. Rom, römisch || zapożyczenie z niemieckiego, ö>ü typowe, por. łuż. Rom
+
| rikate /rikotĕ/ || bogaty || riko + -otĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rumá /rümo/ || przestrzeń, obszar, plac || śdn. rûm || słowo poświadczone
+
| risa /risă/ || kłos || por. stmarch. ress || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rumiån /rüḿån/ || bławatek || psł. *rumьnъ || słowo poświadczone
+
| risete /risetĕ/ || rzeszoto, sito || psł. *rešeto || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| ruzac /rüzăc/ || luty || psł. rožьcь || słowo poświadczone
+
| rîgeriat /raigeŕăt/ || kierować, rządzić, panować || śdn. regêren || poświadczone w 3Sg: raigeŕă
 
|-
 
|-
| Ru̇mén /Rumen/ || Rumun || niem. Rumäne || zapożyczenie z niemieckiego
+
| rîz /raiz/ || ryż || śdn. rîs || zapożyczenie ze śdn., alternatywnie z niem. Reis
 
|-
 
|-
| Ru̇menîja /Rumenajă/ || Rumunja || por. niem. Rumänien || nazwa kraju wzorowana na niemieckiej
+
| rîzá /raizo/ || podróż; raz || śdn. reise || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| ru̇menskie /rumensťĕ/ || rumuński || rumen + -sťĕ || typowy przymiotnik od nazwy narodu
+
| rîzat /raizăt/ || podróżować || śdn. reisen || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| ru̇nte /runtĕ/ || okrągły || śdn. runt || słowo poświadczone
+
| rîzene /raizenĕ/ || żytni || raiz + -enĕ || przymiotnik wzorem mlåkă - mlåcenĕ
 
|-
 
|-
| Rûska /Rauskă/ || Rosja || Raus + -skă || por. głuż. Ruska, cz. Rusko
+
| rodér /röder/ || wiosło sterowe, ster || śdn. roder || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Rûskie /rausťĕ/ || Rosjanin || niem. Reuße lub psł. *Rusъ + -sťĕ || por. cz./sch. Rus, niem. Reuße, co do -stĕ por. Śosťĕ - Niemiec
+
| rosa /rösă/ || rosa || psł. *rosa || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rûskie /rausťĕ/ || rosyjski || rus + -sťĕ || przymiotnik odrzeczownikowy jak wend-wensťĕ
+
| rozga /rözgă/ || rózga || psł. *rozga || słowo poświadczone, obocznie /rozgo/
 
|-
 
|-
| rŷbá /råibo/ || ryba || psł. *ryba || słowo poświadczone
+
| rozkîdat /rösťaidăt/ || rozrzucić || psł. *orzkidati || poświadczone w imiesłowie: rösťaidĕl
 
|-
 
|-
| rŷbe /råibĕ/ || rybi || råibo + -ĕ || słowo poświadczone
+
| rozznat /rözznăt/ || rozeznać, rozpoznać || psł. *orz-znati || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rŷbe dik /råibĕ dik/ || staw do hodowli ryb || råibĕ + dik || słowo poświadczone
+
| rǫb /rǫb/ || szew, brzeg (materjału, ubrania) || psł. *rǫbъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rŷbe kiėcér /råibĕ ťėcer/ || sieć do łowienia ryb || råibĕ + ťėcer || słowo poświadczone
+
| rǫbet /rǫbĕt/ || obrębiać || psł. *rǫbiti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rŷbnek /råibnĕk/ || rybak || råibo + -nĕk || słowo poświadczone, być może råibinĕk < *rybenikъ
+
| rǫcne /rǫcnĕ/ || ręczny || rǫkă + -|| słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rŷdze /råiʒĕ/ || ryży, rudy || psł. *ryďьjь || słowo poświadczone
+
| rǫcnek /rǫcnĕk/ || ręcznik || rǫkă + -nĕk || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rŷdze kiunek /råiʒĕ ťünĕk/ || konik polny; szarańcza || råiʒĕ + ťünĕk || słowo poświadczone
+
| rǫka /rǫkă/ || ręka || psł. *rǫka || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rŷt /råit/ || ryć || psł. *ryti || słowo poświadczone
+
| rǫkaw /rǫkăv/ || rękaw || psł. *rǫkavъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| rŷwat /råivăt/ || wyrywać || psł. *ryvati || słowo poświadczone
+
| rǫkawa /rǫkovă/ || koszula || psł. *rǫkova (dualis tantum) || słowo poświadczone
|}
 
 
 
==S==
 
{| class="wikitable" width="100%"
 
 
|-
 
|-
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
+
| rǫkàwîcia /rǫkăvaićă/ || rękawica || psł. *rǫkavica || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sadet /sodĕt/ || sadzić || psł. *saditi || poświadczone w 3Sg: sodĕ
+
| rǫp /rǫp/ || kosz, lej (w młynie) || śdn. rump || słowo poświadczone, być może: rump
 
|-
 
|-
| sadèwîna /sodĕvaină/ || owoce || psł. *sadovina || słowo poświadczone
+
| rǫte /rǫtĕ/ || okrągły || śdn. runt || słowo poświadczone, Polański pisze runtĕ, ale nie wyklucza rǫtĕ
 
|-
 
|-
| sadlu /sodlü/ || sadło || psł. *sadlo || słowo poświadczone
+
| rudene /rüdenĕ/ || urodzony || psł. *rodenъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sadzé /soʒe/ || sadza || psł. *saďě || słowo poświadczone
+
| rudet /rüdĕt/ || rodzić || psł. *roditi || poświadczono jedynie w stronie zwrotnej
 
|-
 
|-
| sam /som/ || sam || psł. *samъ || słowo poświadczone
+
| rudia /rüďă/ || ruta (roślina) || śdn. rude || słowo poświadczone, obocznie rüdo
 
|-
 
|-
| samac /somăc/ || samiec || psł. samьcь || słowo poświadczone
+
| rug /rüg/ || róg (u zwierzęcia); róg (instrument) || psł. *rogъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| samîcia /somaićă/ || samica || psł. *samica || słowo poświadczone
+
| rugiuza /rüďüză/ || rogoża (roślina) || psł. *rogoža || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| samudialne /somüďolnĕ/ || własnoręczny, własnej roboty || somü + ďolü + -nĕ || słowo poświadczone
+
| rugiuznek /rüďüznĕk/ || rogoża, pałka || psł. *rogožьnikъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sanî /sonai/ || sanie || psł. *sani || słowo poświadczone
+
| rudît sa /rüdait să/ || rodzić się || psł. *roditi sę || poświadczone w 3Sg: rüdi-să
 
|-
 
|-
| sȧhi /sahi/ || wiśta, w lewo || sa? + dn. hi? || słowo poświadczone, być może saxi, sax́ü, sahü?
+
| ruj /rüj/ || rój || psł. *rojь || formacja wsteczna od poświadczonego /rüji să/
 
|-
 
|-
| sȧlát /salot/ || sałata || śdn. sallat/salât || słowo poświadczone
+
| rujît sa /rüjait să/ || roić się (o pszczołach) || psł. *rojiti sę || poświadczone w 3Sg: rüji să
 
|-
 
|-
| sȧlia /saľă/ || chomąto, szleja || psł. *šьľa || słowo poświadczone
+
| ruk /rük/ || spódnica || śdn. rock || zapożyczenie jak tåbat, głuż. klejd
 
|-
 
|-
| sȧlinek /salinĕk/ || rymarz || saľă + -inĕk || słowo poświadczone
+
| rukat /rükăt/ || pachnieć, wonieć || śdn. ruken || poświadczone w 3Sg: rükă
 
|-
 
|-
| sȧr /sar/ || ser || psł. *syrъ || słowo poświadczone
+
| rukelbu̇ska /rükelbuskă/ || bukiecik kwiatów || śdn. rükelbusk || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sȧrat /sarăt/ || srać || psł. *sьrati, wyrównane || słowo poświadczone
+
| rukîtna /rüťaitnă/ || wierzba iwa || psł. *orkytьna || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sȧra zena /sară zenă/ || wdowa || psł. siraja žena || słowo poświadczone
+
| rulia /rüľă/ || zaorane pole || psł. *orľa || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sȧre /sarĕ/ || owdowiały, osierocony || psł. *sirъjь || poświadczone w wyrażeniu: sară zenă
+
| Rum /Rüm/ || Rzym || por. niem. Rom, römisch || zapożyczenie z niemieckiego, ö>ü typowe, por. łuż. Rom, toponim
 
|-
 
|-
| sȧrb /sarb/? || Łużyczanin, także Serb? || psł. *sьrbъ || odbitka łuż. Sorb
+
| rumá /rümo/ || przestrzeń, obszar, plac || śdn. rûm || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sȧrek /sarĕk/ || szeroko || psł. *širokъ || słowo poświadczone
+
| rumiån /rüḿån/ || bławatek || psł. *rumьnъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sȧrota /sarötă/ I || serwatka || psł. *syrota || słowo poświadczone
+
| rusît sa /rüsait să/ || rosić się (bielić się) || psł. *rositi sę || poświadczone w 3Sg: rüsi-să
 
|-
 
|-
| sȧrota /sarötă/ II || sierota || psł. *sirota lub sarĕ + -ötă || por. pröstĕ-pröstötă lub ogólnosłow. sirota/syrota/sierota
+
| rust /rüst/ || rosnąć || psł. *orsti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sȧrukie /sarüťĕ/ || szeroki || psł. širokъjь || słowo poświadczone
+
| rust wånû /rüst vånau/ || wyrastać || rüst + vånau || poświadczone w 3Sg: rüstĕ vånau, por. rüst vör
 
|-
 
|-
| sȧrp /sarp/ || sierp || psł. *sьrpъ || słowo poświadczone
+
| rust wor /rüst vör/ || wyrastać || rüst + vör || poświadczone w 3Sg: rüstĕ vör, por. rüst vånau
 
|-
 
|-
| sȧrsin /sarsin/ || szerszeń || psł. *sьrxy || słowo poświadczone
+
| ruwa jagiàda /rüvă jaďădo/ || agrest, owoc agrestu || rüvă + jaďădo || poświadczone w l.mn.: rüvă jaďădåi
 
|-
 
|-
| sȧrukie /sarüťĕ/ || szeroki || psł. *širokъjь || słowo poświadczone
+
| ruwe /rüvĕ/ || włochaty || śdn. rûw || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| // || z (cum, ex) || psł. *|| słowo poświadczone
+
| ruza /rüză/ || róża || psł. *roža? || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| så Bugiåm /så Büďåm/ || z Bogiem, adieu || så + Büg || zwrot poświadczony
+
| ruzac /rüzăc/ || luty || psł. rožьcь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| så sują wilą /så süją vilą/ || dobrowolnie, z własnej woli || så + süjă + viľă || zwrot poświadczony jako: så süjă wilă
+
| ruzdelet /rüzdelĕt/ || rozdzielić || psł. *orz-děliti || poświadczone w 3Sg: rüzdelĕ
 
|-
 
|-
| såbrukát /såbrükot/ || zużyć || - + brükot || poświadczony imiesłów: såbrükonĕ
+
| ruzgnát /rüzgnot/ || rozegnać || psł. *orz-gъnati || poświadczone w 3Sg: rüzzinĕ, -zg- a nie -zĕg- bo por. rözznăt
 
|-
 
|-
| såcit /såcit/ || szczeć, szczotka || psł. *sъčetь || słowo poświadczone
+
| ruzgnane /rüzgnonĕ/ || nabrzmiałe, spuchnięte || psł. *orz-gnanъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| såcitîna /såcitaină/ || szczecina || såcit + -aină || słowo poświadczone
+
| ruzmesat /rüzmesăt/ || rozczynić, rozrobić (ciasto) || psł. *orz-měšati || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sådat /sådăt/ || zrobić, zdziałać || psł. *sъděti || słowo poświadczone
+
| ruzne /rüznĕ/ || rogowy, dotyczący rogu || psł. *rožьnъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sådȧrgnǫt /sådargnǫt/ || wyczesać len || psł. *sъdъrgnǫti || słowo poświadczone
+
| ruzpást sa /rüspost să/ || rozpaść się || psł. *orz-pasti sę || poświadczony imiesłów: rüspădenĕ
 
|-
 
|-
| sågnat /sågnăt/ || zgonić, spędzić (bydło) || psł. *sъgъnati || poświadczone w 3Sg: såzinĕ
+
| ruzplastet /rüsplostĕt/ || rozpłaszczyć || psł. *orz-plaščiti || poświadczony rozkaźnik: rüsplăstaitĕ
 
|-
 
|-
| sågràsene /sågrăsenĕ/ || grzeszny, bezbożny || psł. *sъgrěšenъjь || słowo poświadczone
+
| ruzskaknǫt /rüsskoknǫt/ || rozbiegnąć się, rozskoczyć, pierzchnąć || psł. *orz-skaknǫti || poświadczone w 3Sg: rüsskoknĕ
 
|-
 
|-
| såkadle /såkodlĕ/ || kołowrotek || psł. *sъkadlo || słowo poświadczone
+
| ruzwȧjanek /rüzvajonĕk/ || kołeczki (u krosna) || psł. *rozvijanikъ || poświadczone w l.mn.: rüzvajănaiťĕ, być może -b- zamiast -v-
 
|-
 
|-
| såkret /såkrĕt/ || skryć, ukryć || psł. *sъkryti || słowo poświadczone
+
| Ru̇mén /Rumen/ || Rumun || niem. Rumäne || zapożyczenie z niemieckiego
 
|-
 
|-
| såklî /såklai/ || okulary || psł. *s(t)ьklě, -i z jo-deklinacji || dualis tantum, por. rǫkăv-rǫkovă (koszula)
+
| Ru̇menîja /Rumenajă/ || Rumunja || por. niem. Rumänien || nazwa kraju wzorowana na niemieckiej
 
|-
 
|-
| såklinek /såklinĕk/ || szklarz || *såklü + -nĕk || słowo poświadczone
+
| ru̇menskie /rumensťĕ/ || rumuński || rumen + -sťĕ || typowy przymiotnik od nazwy narodu
 
|-
 
|-
| såklu /såklü/ || szkło || psł. *stьklo, nieregularnie || rozkład poświadczonego såklinĕk
+
| Rûska /Rauskă/ || Rosja || Raus + -skă || por. głuż. Ruska, cz. Rusko
 
|-
 
|-
| såląc /såląc/ || zgiąć || psł. *sъlęťi || poświadczony imiesłów sålącenă, por. stcz. léci, leku
+
| Rûskie /rausťĕ/ || Rosjanin || niem. Reuße lub psł. *Rusъ + -sťĕ || por. cz./sch. Rus, niem. Reuße, co do -stĕ por. Śosťĕ - Niemiec
 
|-
 
|-
| såląk /såląk/ || wyka? || psł. *sъlękъ || słowo poświadczone
+
| rûskie /rausťĕ/ || rosyjski || rus + -sťĕ || przymiotnik odrzeczownikowy jak wend-wensťĕ
 
|-
 
|-
| såluw /sålüv/ || słowik || psł. *sъlovь || słowo poświadczone
+
| rŷbá /råibo/ || ryba || psł. *ryba || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| såluzet /sålüzĕt/ || złożyć || psł. *sъložiti || poświadczone w 3Sg: sålüzĕ
+
| rŷbe /råibĕ/ || rybi || råibo + -ĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| såmȧrciane /såmarćonĕ/ || zmierzch || psł. *sъmьrcanьje || słowo poświadczone
+
| rŷbe dik /råibĕ dik/ || staw do hodowli ryb || råibĕ + dik || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| såmȧrt /såmart/ || choroba, pomór, zaraza || psł. *sъmьrtь || słowo poświadczone
+
| rŷbe kiėcér /råibĕ ťėcer/ || sieć do łowienia ryb || råibĕ + ťėcer || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| såmàtana /såmătonă/ || śmietana || psł. *sъmětana || słowo poświadczone
+
| rŷbnek /råibnĕk/ || rybak || råibo + -nĕk || słowo poświadczone, być może råibinĕk < *rybenikъ
 
|-
 
|-
| såmeret /såmerĕt/ || zmierzyć || psł. sъměriti || poświadczony imiesłów: såmărenă
+
| rŷdze /råiʒĕ/ || ryży, rudy || psł. *ryďьjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| såmet /såmĕt/ || zmyć || psł. *sъmyti || słowo poświadczone
+
| rŷdze kiunek /råiʒĕ ťünĕk/ || konik polny; szarańcza || råiʒĕ + ťünĕk || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sånadkie /sånotťĕ/ || płytki || psł. *sъnadъkъjь || słowo poświadczone
+
| rŷt /råit/ || ryć || psł. *ryti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| såpat /såpăt/ || spać || psł. *sъpati || słowo poświadczone, obocznie såpot
+
| rŷwat /råivăt/ || wyrywać || psł. *ryvati || słowo poświadczone
 +
|}
 +
 
 +
==S==
 +
{| class="wikitable" width="100%"
 
|-
 
|-
| såpące kamår /såpącĕ komår/ || sypialnia || såpącĕ + komår || słowo poświadczone, także såpącĕ
+
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
 
|-
 
|-
| sås /sås/ || pierś kobieca, cycek || psł. *sъsъ || słowo poświadczone
+
| sada /sodă/ || zdanie || deryw. od sodĕt || por. niem. Satz-setzen, łuż. sada
 
|-
 
|-
| såsat /såsăt/ || ssać || psł. *sъsati || poświadczone w 3Sg: såsĕ
+
| sadet /sodĕt/ || sadzić || psł. *saditi || poświadczone w 3Sg: sodĕ
 
|-
 
|-
| såswetet /såsvetĕt/ || wyświecić, wypalić || psł. *sъsvětiti || poświadczony imiesłów: sås(v)ătonă
+
| sadèwîna /sodĕvaină/ || owoce || psł. *sadovina || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| såt /såt/ || zejść; spaść (o deszczu) || så- + ait || poświadczone w aoryście: sådĕ
+
| sadlu /sodlü/ || sadło || psł. *sadlo || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| såwȧrtat /såvartăt/ || zrobić (ubić) masło || psł. sъvьrtati || słowo poświadczone
+
| sadzé /soʒe/ || sadza || psł. *saďě || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| såwȧrtlîna /såvartlaină/ || maślanka || psł. *sъvьrtlina || słowo poświadczone
+
| sam /som/ || sam || psł. *samъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| såwlåk /såvlåk/ || powój polny || psł. sъvolkъ || słowo poświadczone
+
| samac /somăc/ || samiec || psł. samьcь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| såwlåkne /såvlåknĕ/ || dotyczący powoju, powojowy || såvlåk + -nĕ || słowo poświadczone
+
| samîcia /somaićă/ || samica || psł. *samica || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| såzdat /såzdăt/ || rozebrać || psł. *sъzděti (?) || słowo poświadczone
+
| samudialne /somüďolnĕ/ || własnoręczny, własnej roboty || somü + ďolü + -nĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sązmą /sązmą/ || sążeń || psł. *sęženь, zniekształcony || słowo poświadczone
+
| sanî /sonai/ || sanie || psł. *sani || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sect /sect/ || kosić, siec, rąbać || psł. *sěťi || słowo poświadczone
+
| sȧhi /sahi/ || wiśta, w lewo || sa? + dn. hi? || słowo poświadczone, być może saxi, sax́ü, sahü?
 
|-
 
|-
| sedet /sedĕt/ || siedzić || psł. *sěditi || poświadczone w 3Sg: sedĕ
+
| sȧlát /salot/ || sałata || śdn. sallat/salât || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sedlene /sedlenĕ/ || siodłowy || sedlü + -enĕ || słowo poświadczone
+
| sȧlia /saľă/ || chomąto, szleja || psł. *šьľa || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sedlinek /sedlinĕk/ || siodlarz || psł. *sedъlenikъ || słowo poświadczone
+
| sȧlinek /salinĕk/ || rymarz || saľă + -inĕk || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sedlu /sedlü/ || siodło || psł. *sedъlu || słowo poświadczone
+
| sȧr /sar/ || ser || psł. *syrъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sedme /sedmĕ/ || siódmy || psł. *sedmъjь || nie **sidmĕ, bo poświadczono våsmĕ, a nie **vismĕ
+
| sȧrat /sarăt/ || srać || psł. *sьrati, wyrównane || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sekànîcia /sekănaićă/ || siekane mięso || psł. *sěkanica || słowo poświadczone
+
| sȧra zena /sară zenă/ || wdowa || psł. siraja žena || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sekar /sekăr/ || kosiarz || psł. *sěkařь || poświadczone w GSg: sekăŕo
+
| sȧre /sarĕ/ || owdowiały, osierocony || psł. *sirъjь || poświadczone w wyrażeniu: sară zenă
 
|-
 
|-
| sekat /sekăt/ || siekać || psł. *sěkati || iteratyw od pośw. sect
+
| Sȧrb /sarb/? || Łużyczanin, także Serb? || psł. *sьrbъ || odbitka łuż. Sorb
 
|-
 
|-
| sekiȧra /seťară/ || siekiera || psł. *sěkyra || słowo poświadczone, wtórnie seťaŕă
+
| sȧrek /sarĕk/ || szeroko || psł. *širokъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sekiàrnîcia /seťărnaićă/ || toporek || seťară + -naićă || poświadczone zapożyczenie do dn.: Zinterneitz (topór)
+
| sȧrota /sarötă/ I || serwatka || psł. *syrota || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| selšȧft /selšaft/ || towarzystwo || por. niem. Gesellschaft || słowo poświadczone, obocznie selšap
+
| sȧrota /sarötă/ II || sierota || psł. *sirota lub sarĕ + -ötă || por. pröstĕ-pröstötă lub ogólnosłow. sirota/syrota/sierota
 
|-
 
|-
| selšȧp /selšap/ || towarzystwo || por. lüneb. sellschap || słowo poświadczone, obocznie selšaft
+
| sȧrp /sarp/ || sierp || psł. *sьrpъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sem /sem/ || tu, tutaj, do tego miejsca || psł. *sěmo || słowo poświadczone, obocznie są
+
| sȧrsin /sarsin/ || szerszeń || psł. *sьrxy || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| semą /semą/ || siemię lniane, len || psł. *sěmę || słowo poświadczone, wtórnie semĕnü
+
| sȧrukie /sarüťĕ/ || szeroki || psł. *širokъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| senene /senenĕ/ || sienny, dotyczący siana || śonü + -enĕ || słowo poświadczone
+
| // || z (cum, ex) || psł. *sъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| seninek /seninĕk/ || lipiec || psł. *sěnenikъ || słowo poświadczone
+
| så Bugiåm /så Büďåm/ || z Bogiem, adieu || så + Büg || zwrot poświadczony
 
|-
 
|-
| Serb /Serb/ || Serb || por. niem. Serbe || zapożyczenie z niem., por. pl. Serb
+
| så sują wilą /så süją vilą/ || dobrowolnie, z własnej woli || så + süjă + viľă || zwrot poświadczony jako: så süjă wilă
 
|-
 
|-
| serbècharwatskie /serbĕxorvocťĕ/ || serbskochorwacki, serbochorwacki || Serb + -ĕ- + Xorvăt + -sťĕ || jak niem. Serbokroatisch
+
| såbrukát /såbrükot/ || zużyć || - + brükot || poświadczony imiesłów: såbrükonĕ
 
|-
 
|-
| Serbîja /Serbajă/ || Serbia || niem. Serbien || zapożyczenie, -ajă w miejsce łac. -ia jak w Morajă
+
| såcit /såcit/ || szczeć, szczotka || psł. *sъčetь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Serbka /Serpkă/ || Serbka || por. niem. Serbe || typowa forma żeńska na -kă
+
| såcitîna /såcitaină/ || szczecina || såcit + -aină || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| serbskie /serpsťĕ/ || serbski || Serb + -sťĕ || typowy przymiotnik na -sťĕ
+
| sådat /sådăt/ || zrobić, zdziałać || psł. *sъděti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sest /sest/ || siąść || psł. *sěsti || poświadczony rozkaźnik: sąd, być może wyrównany bezokolicznik do sąst
+
| sådȧrgnǫt /sådargnǫt/ || wyczesać len || psł. *sъdъrgnǫti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| seste /sestĕ/ || szósty || psł. *šestъjь || słowo poświadczone
+
| sågnat /sågnăt/ || zgonić, spędzić (bydło) || psł. *sъgъnati || poświadczone w 3Sg: såzinĕ
 
|-
 
|-
| sestra /sestră/ || siostra || psł. *sestra || słowo poświadczone
+
| sågràsene /sågrăsenĕ/ || grzeszny, bezbożny || psł. *sъgrěšenъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sianu /śonü/ || siano || psł. *sěno || słowo poświadczone
+
| såkadle /såkodlĕ/ || kołowrotek || psł. *sъkadlo || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Siaska /śoskă/ I || Niemcy || śdn. Sasse + -skă || nazwa kraju na -skă, por. głuż. Nimska, cz. Německo, sch. Nemačka
+
| såkret /såkrĕt/ || skryć, ukryć || psł. *sъkryti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Siaska /śoskă/ II || Niemka || śdn. Sasse + -skă || forma żeńska od poświadczonego męzkiego etnonimu
+
| såklî /såklai/ || okulary || psł. *s(t)ьklě, -i z jo-deklinacji || dualis tantum, por. rǫkăv-rǫkovă (koszula)
 
|-
 
|-
| Siaskie /śosťĕ/ || Niemiec || śdn. Sasse + -sťĕ || słowo poświadczone
+
| såklinek /såklinĕk/ || szklarz || *såklü + -nĕk || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| siaskie /śosťĕ/ || niemiecki || śdn. Sasse + -sťĕ || słowo poświadczone
+
| såklu /såklü/ || szkło || psł. *stьklo, nieregularnie || rozkład poświadczonego såklinĕk
 
|-
 
|-
| sidem /sidĕm/ || siedem || psł. *sedmь || słowo poświadczone
+
| såląc /såląc/ || zgiąć || psł. *sъlęťi || poświadczony imiesłów sålącenă, por. stcz. léci, leku
 
|-
 
|-
| sidèmdisiǫt /sidĕmdiśǫt/ || siedemdziesiąt || sidĕm + diśǫt || słowo poświadczone
+
| såląk /såląk/ || wyka? || psł. *sъlękъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sidlîste /sidlaistĕ/ || siedziba? || psł. *sědlišče || poświadczone w nazwie pola, por. cz. sídliště
+
| såluw /sålüv/ || słowik || psł. *sъlovь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sidmàru /sidmărü/ || siedmioro || psł. *sedьmero || słowo poświadczone
+
| såluzet /sålüzĕt/ || złożyć || psł. *sъložiti || poświadczone w 3Sg: sålüzĕ
 
|-
 
|-
| sipél /sipel/ || szufla? miara zboża około 28 litrów || śdn. schepel || słowo poświadczone w GSg: sipelai, obocznie šipelai
+
| såmȧrciane /såmarćonĕ/ || zmierzch || psł. *sъmьrcanьje || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sist /sist/ || sześć || psł. *šestь || słowo poświadczone
+
| såmȧrt /såmart/ || choroba, pomór, zaraza || psł. *sъmьrtь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sistàru /sistărü/ || sześcioro || psł. *šestero || słowo poświadczone
+
| såmàtana /såmătonă/ || śmietana || psł. *sъmětana || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sistdisiǫt /sizdiśǫt/ || sześćdziesiąt || sist + disąt || słowo poświadczone
+
| såmeret /såmerĕt/ || zmierzyć || psł. sъměriti || poświadczony imiesłów: såmărenă
 
|-
 
|-
| sistnacti /sistnocti/ || szesnaście || sist + -nocti || słowo poświadczone, obocznie -nădist
+
| såmet /såmĕt/ || zmyć || psł. *sъmyti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sîdlu /saidlü/ || szydło || psł. *šidlo || słowo poświadczone
+
| sånadkie /sånotťĕ/ || płytki || psł. *sъnadъkъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sît /sait/ || szyć || psł. *šiti || poświadczone w 3Sg: sajĕ
+
| såpat /såpăt/ || spać || psł. *sъpati || słowo poświadczone, obocznie såpot
 
|-
 
|-
| sîtna jågla /saită jåglă/ || igła do szycia || saitnă + jåglă || słowo poświadczone, obocznie saită jåglă
+
| såpące kamår /såpącĕ komår/ || sypialnia || såpącĕ + komår || słowo poświadczone, także såpącĕ
 
|-
 
|-
| sîtne /saitnĕ/ || do szycia, związany z szyciem || saitĕ + -nĕ || słowo poświadczone
+
| sås /sås/ || pierś kobieca, cycek || psł. *sъsъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sîtnîcia /saitnaićă/ || igła do szycia || saitnĕ + -aićă || słowo poświadczone
+
| såsat /såsăt/ || ssać || psł. *sъsati || poświadczone w 3Sg: såsĕ
 
|-
 
|-
| sîve /saivĕ/ || szary || psł. *sivъjь || słowo poświadczone
+
| såswetet /såsvetĕt/ || wyświecić, wypalić || psł. *sъsvětiti || poświadczony imiesłów: sås(v)ătonă
 
|-
 
|-
| skacîka /skocaikă/ || ogier || psł. *skačika || słowo poświadczone
+
| såt /såt/ || zejść; spaść (o deszczu) || så- + ait || poświadczone w aoryście: sådĕ
 
|-
 
|-
| skakat /skokăt/ || skakać || psł. *skakati || słowo poświadczone
+
| såwȧrtat /såvartăt/ || zrobić (ubić) masło || psł. sъvьrtati || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| skaknǫt /skoknǫt/ || skoczyć || psł. *skoknǫti || poświadczone w 3Sg: skoknĕ
+
| såwȧrtlîna /såvartlaină/ || maślanka || psł. *sъvьrtlina || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| skarnîcia /skornaićă/ || wiadro na smołę || psł. *skvarьnica || słowo poświadczone, znaczenie niepewne
+
| såwlåk /såvlåk/ || powój polny || psł. sъvolkъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| skiorîp /sťöraip/ || skorupa; łuska, łupina; skórka owocu || psł. *skorupъ || słowo poświadczone
+
| såwlåkne /såvlåknĕ/ || dotyczący powoju, powojowy || såvlåk + -nĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| skiot /sťöt/ || zamek || psł. *skotъ || słowo poświadczone
+
| såzdat /såzdăt/ || rozebrać || psł. *sъzděti (?) || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| skiuk /sťük/ || skok || psł. *skokъ || słowo poświadczone
+
| sązmą /sązmą/ || sążeń || psł. *sęženь, zniekształcony || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| skiukànîcia /sťükănaićă/ || zając || psł. *skokanica || poświadczone zapożyczenie do dn.: Zickaneitz
+
| sect /sect/ || kosić, siec, rąbać || psł. *sěťi || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| skîba /sťaibă/ || chleb || psł. *skyba z śwn. scība || słowo poświadczone
+
| sedet /sedĕt/ || siedzić || psł. *sěditi || poświadczone w 3Sg: sedĕ
 
|-
 
|-
| skîbål /sťaibål/ || łata, łatka || psł. *skubъlъ || słowo poświadczona
+
| sedlene /sedlenĕ/ || siodłowy || sedlü + -enĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| skîbet /sťaibĕt/ || łatać || psł. *skubiti || poświadczone gerundium: sťaibenĕ
+
| sedlinek /sedlinĕk/ || siodlarz || psł. *sedъlenikъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| skîniá /sťaińo/ || stodoła || dn. skūne || słowo poświadczone
+
| sedlu /sedlü/ || siodło || psł. *sedъlu || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| skîplac /sťaiplăc/ || pasierb || psł. *skuplьcь || słowo poświadczone
+
| sedme /sedmĕ/ || siódmy || psł. *sedmъjь || nie **sidmĕ, bo poświadczono våsmĕ, a nie **vismĕ
 
|-
 
|-
| skîplîcka /sťaiplaickă/ || pasierbica || psł. *skupličьka || słowo poświadczone, Polański rekonstruuje sťaiplaicťă
+
| sekànîcia /sekănaićă/ || siekane mięso || psł. *sěkanica || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| skǫpe /skǫpĕ/ || piątek || psł. *skǫpъjь || słowo poświadczone
+
| sekar /sekăr/ || kosiarz || psł. *sěkařь || poświadczone w GSg: sekăŕo
 
|-
 
|-
| skrupet /skrüpĕt/ || skropić || psł. *sъkropiti || poświadczone w 3Sg: skrüpĕ
+
| sekat /sekăt/ || siekać || psł. *sěkati || iteratyw od pośw. sect
 
|-
 
|-
| slabe /slobĕ/ || słaby || psł. slabъjь || słowo poświadczone
+
| sekiȧra /seťară/ || siekiera || psł. *sěkyra || słowo poświadczone, wtórnie seťaŕă
 
|-
 
|-
| slagî /sloďai/ || drewniany tłuczek || śdn. slâge + -åi || słowo poświadczone
+
| sekiàrnîcia /seťărnaićă/ || toporek || seťară + -naićă || poświadczone zapożyczenie do dn.: Zinterneitz (topór)
 
|-
 
|-
| slapa /slopă/ || flejtuch, niechlujna kobieta || por. lüneb. schloppen || słowo poświadczone
+
| selšȧft /selšaft/ || towarzystwo || por. niem. Gesellschaft || słowo poświadczone, obocznie selšap
 
|-
 
|-
| slȧgbȧm /slagbam/ || zapora, rogatka, szlaban? || por. brem. Slagboom || słowo poświadczone
+
| selšȧp /selšap/ || towarzystwo || por. lüneb. sellschap || słowo poświadczone, obocznie selšaft
 
|-
 
|-
| slȧmår /slamår/ || marnotrawca, rozrzutnik || por. śdn. slômer || słowo poświadczone
+
| sem /sem/ || tu, tutaj, do tego miejsca || psł. *sěmo || słowo poświadczone, obocznie są
 
|-
 
|-
| slȧpiat /slaṕăt/ || wlec, ciągnąć || śdn. slepen || poświadczone w czasie przeszłym: slapol~slaṕol
+
| semą /semą/ || siemię lniane, len || psł. *sěmę || słowo poświadczone, wtórnie semĕnü
 
|-
 
|-
| slåd /slåd/ || słód || psł. *soldъ || słowo poświadczone
+
| senene /senenĕ/ || sienny, dotyczący siana || śonü + -enĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| slådet /slådĕt/ || słodzić || psł. *solditi || slåd-slådĕt jak sül-sülĕt
+
| seninek /seninĕk/ || lipiec || psł. *sěnenikъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| slådkie /slåtťĕ/ || słodki || psł. *soldъkъjь || słowo poświadczone
+
| Serb /Serb/ || Serb || por. niem. Serbe || zapożyczenie z niem., por. pl. Serb
 
|-
 
|-
| slådkiust /slåtťüst/ || słodycz || slåtťĕ + -üst || kalka niem. Süßigkeit(en), por. dłuż słodkosć, pl. słodkości
+
| serbècharwatskie /serbĕxorvocťĕ/ || serbskochorwacki, serbochorwacki || Serb + -ĕ- + Xorvăt + -sťĕ || jak niem. Serbokroatisch
 
|-
 
|-
| slåma /slåmă/ || słoma || psł. *solma || słowo poświadczone, obocznie slåmo
+
| Serbîja /Serbajă/ || Serbia || niem. Serbien || zapożyczenie, -ajă w miejsce łac. -ia jak w Morajă
 
|-
 
|-
| slåmene /slåmenĕ/ || słomiany || slåmă + -enĕ || słowo poświadczone
+
| Serbka /Serpkă/ || Serbka || por. niem. Serbe || typowa forma żeńska na -kă
 
|-
 
|-
| slåmene mech /slåmenĕ mex/ || siennik || slåmenĕ + mex || słowo poświadczone
+
| serbskie /serpsťĕ/ || serbski || Serb + -sťĕ || typowy przymiotnik na -sťĕ
 
|-
 
|-
| slåne /slånĕ/ || słony || psł. *solnъjь || słowo poświadczone
+
| sest /sest/ || siąść || psł. *sěsti || poświadczony rozkaźnik: sąd, być może wyrównany bezokolicznik do sąst
 
|-
 
|-
| slånîcia /slånaićă/ || solniczka || slånĕ + -aićă || słowo poświadczone
+
| seste /sestĕ/ || szósty || psł. *šestъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| slåwek /slåvĕk/ || słowik || psł. *solvikъ || poświadczone w APl: slåvaiťĕ
+
| sestra /sestră/ || siostra || psł. *sestra || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| slåza /slåză/ || łza || psł. *slьza || słowo poświadczone, obocznie slåʒă
+
| sianu /śonü/ || siano || psł. *sěno || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| slepa /slepă/ || kura || psł. *slěpaja || słowo poświadczone
+
| Siaska /śoskă/ I || Niemcy || śdn. Sasse + -skă || nazwa kraju na -skă, por. głuż. Nimska, cz. Německo, sch. Nemačka
 
|-
 
|-
| slepac /slepăc/ || kogut, kurek na wieży kościelnej || psł. *slěpьcь || słowo poświadczone
+
| Siaska /śoskă/ II || Niemka || śdn. Sasse + -skă || forma żeńska od poświadczonego męzkiego etnonimu
 
|-
 
|-
| slepe /slepĕ/ || ślepy || psł. *slěpъjь || słowo poświadczone
+
| Siaskie /śosťĕ/ || Niemiec || śdn. Sasse + -sťĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| slepîce /slepaicĕ/ || kurzy || slepaićă + -ĕ || słowo poświadczone
+
| siaskie /śosťĕ/ || niemiecki || śdn. Sasse + -sťĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| slepîce mąsi /slepaicĕ mąsi/ || drób || slepaicĕ + mąsi || słowo poświadczone
+
| siat /śot/ || siać || psł. *sějati || słowo poświadczone, obocznie sijot
 
|-
 
|-
| slepîcia /slepaićă/ || kura || psł. *slěpica || słowo poświadczone
+
| sidem /sidĕm/ || siedem || psł. *sedmь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sliad /sľod/ I || zwierzę || psł. *slědъ || słowo poświadczone
+
| sidèmdisiǫt /sidĕmdiśǫt/ || siedemdziesiąt || sidĕm + diśǫt || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sliad /sľod/ II || po, za || psł. *slědъ || słowo poświadczone
+
| sidlîste /sidlaistĕ/ || siedziba? || psł. *sědlišče || poświadczone w nazwie pola, por. cz. sídliště
 
|-
 
|-
| slid /slid/ || śledź || psł. *seldь || słowo poświadczone
+
| sidmàru /sidmărü/ || siedmioro || psł. *sedьmero || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sliema /sľemă/ || kąpielówki, strój kąpielowy || ? || słowo poświadczone
+
| sipél /sipel/ || szufla? miara zboża około 28 litrów || śdn. schepel || słowo poświadczone w GSg: sipelai, obocznie šipelai
 
|-
 
|-
| slîna /slaină/ || ślina || psł. *slina || słowo poświadczone
+
| sist /sist/ || sześć || psł. *šestь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| slîwenia /slaiveńă/ || śliwa || psł. *slivenьja || słowo poświadczone, obocznie zapewne slaivenă, por. NPl: slaivenåi
+
| sistàru /sistărü/ || sześcioro || psł. *šestero || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Sluwacka /Slüvockă/ || Słowaczka || Slüvăk + -kă || forma żeńska na -kă jak toblăc-toblockă
+
| sistdisiǫt /sizdiśǫt/ || sześćdziesiąt || sist + disąt || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sluwackie /slüvocťĕ/ || słowacki || Slüvăk + -sťĕ || typowy przymiotnik na -sťĕ
+
| sistnacti /sistnocti/ || szesnaście || sist + -nocti || słowo poświadczone, obocznie -nădist
 
|-
 
|-
| Sluwak /Slüvăk/ || Słowak || niem. Slowake, sła. Slovák || zapożyczenie, Slüw- jak w łuż. Słowak, -ăk jak w rodzimym sufiksie
+
| sîdlu /saidlü/ || szydło || psł. *šidlo || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Sluwakîja /Slüvokajă/ || Słowacja || Slüvăk + -ajă|| brak palatalizacji jak w niem. Slowakei
+
| sît /sait/ || szyć || psł. *šiti || poświadczone w 3Sg: sajĕ
 
|-
 
|-
| Sluwenac /Slüvenăc/ || Słoweniec || słe. Slovenec || Slüv- jak w łuż. Słowjenjec, -ăc odbija słe. -ec
+
| sîtna jågla /saită jåglă/ || igła do szycia || saitnă + jåglă || słowo poświadczone, obocznie saită jåglă
 
|-
 
|-
| Sluwenîja /Slüvenajă/ || Słowenia || słe. Slovenija, niem. Slowenien || -ija na -ajă typowe, Slüv- jak w łuż. Słowjenija
+
| sîtne /saitnĕ/ || do szycia, związany z szyciem || saitĕ + -nĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Sluwenka /Slüvenkă/ || Słowenka || słe. Slovenka || odbitka słoweńskiego słowa, por. Slüvenăc
+
| sîtnîcia /saitnaićă/ || igła do szycia || saitnĕ + -aićă || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sluwenackie /slüvensťĕ/ || słoweński || Slüvenăc + -sťĕ || przymiotnik na -sťĕ, -acťĕ dla uniknięcia homofonji jak sch. slovenački
+
| sîve /saivĕ/ || szary || psł. *sivъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sluwenskie /slüvensťĕ/ || słowiański || psł. *slověnьskъjь || słowo poświadczone
+
| skacîka /skocaikă/ || ogier || psł. *skačika || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sluweskiu /slüvesťü/ || słówko || slüvü + -ťü || zdrobnienie poświadczonego slüvü
+
| skakat /skokăt/ || skakać || psł. *skakati || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Sluwinac /Slüvinăc/ || Słowiniec || pl. Słowiniec || adaptacja morfologiczna jak Slüvăk, Slüvenăc
+
| skaknǫt /skoknǫt/ || skoczyć || psł. *skoknǫti || poświadczone w 3Sg: skoknĕ
 
|-
 
|-
| Sluwinka /Slüvinkă/ || Słowinka || pl. Słowinka || adaptacja morfologiczna jak Slüvockă, Slüvenkă
+
| skarnîcia /skornaićă/ || wiadro na smołę || psł. *skvarьnica || słowo poświadczone, znaczenie niepewne
 
|-
 
|-
| sluwinskie /slüvinsťĕ/ || słowiński || pl. słowiński || przymiotnik na -sťĕ, usunięcie sufiksu -ăc/kă
+
| skiorîp /sťöraip/ || skorupa; łuska, łupina; skórka owocu || psł. *skorupъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sluwisne /slüvisnĕ/ || związany ze słowem, filologiczny || slüvü + -nĕ || złożenie wzorem ros. словесный
+
| skiora /sťöră/ || kora (drzewna) || psł. *skora || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sluwisnek /slüvisnĕk/ || słownik || slüvü + -nĕk || złożenie wzorem pl. słownik
+
| skiorac /sťörăc/ || szpak || psł. *skvorьcь || poświadczone w NPl: sťörce
 
|-
 
|-
| Sluwianek /slüv́onĕk/ || Słowianin || psł. *slověnikъ || z /slüvensťĕ/ - słowiański, wzorem ďörconĕk:ďörconi
+
| skiorka /sťörkă/ || skórka (chleba) || psł. *skorъka || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sluwu /slüvü/ || słowo || psł. *slovo || słowo poświadczone
+
| skiornia /sťörńă/ ||buty (z cholewkami) || psł. *skorьnьja || poświadczone w NPl: sťörne
 
|-
 
|-
| slûsat /slausăt/ || słuchać || psł. *slušati || poświadczone w 3Sg: slausă
+
| skiot /sťöt/ || bydło rogate || psł. *skotъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| slûzet /slauzĕt/ || służyć || psł. *služiti || poświadczone w 3Sg: slauzĕ
+
| skiowarac /sťövorăc/ || serweta na stół, obrus || niejasna || słowo poświadczone, dokładne brzmienie niejasne
 
|-
 
|-
| slŷsát /slåisot/ || słyszeć || psł. *slyšati || słowo poświadczone
+
| skiuk /sťük/ || skok || psł. *skokъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| smard /smord/ || smród || psł. *smordъ || derywat od poświadczonego smardĕt
+
| skiukànîcia /sťükănaićă/ || zając || psł. *skokanica || poświadczone zapożyczenie do dn.: Zickaneitz
 
|-
 
|-
| smardlînia /smordlaińă/ || czarna porzeczka || psł. smьrdlinьja || słowo poświadczone
+
| skiuknǫt /sťüknǫt/ || skoczyć || psł. *skoknǫti || poświadczone w 3Sg: sťüknĕ
 
|-
 
|-
| smȧcne /smacnĕ/ || smaczny || *smak + -nĕ || słowo poświadczone
+
| skiup /sťüp/ || baran || psł. *skopъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| smȧd /smad/ || kowal || śdn. smet || słowo poświadczone
+
| skiutål /sťütål/ || naczynie || sdn. sküttel || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| smȧdiat /smaďăt/ || kuć || śdn. smēden || poświadczone w 3Sg: smaďă, smaďojĕ, obocznie więc smaďot
+
| skiutîna mąsi /sťütaină mąsi/ || wołowina || sťütaină + mąsi || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| smȧgnǫt /smagnǫt/ || rzucić || psł. *smьgnǫti || poświadczone w 3Sg: smagnĕ
+
| skiutîne /sťütainĕ/ || wołowy || psł. *skotinъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| smȧk /smak/ || smak || śdn. smâk || poświadczone derywaty: smakăt, smacnĕ
+
| skîba /sťaibă/ || chleb || psł. *skyba z śwn. scība || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| smȧkat /smakăt/ || smakować || śdn. smâken || poświadczone w 3Sg: smakă, smakojĕ, obocznie więc smakot
+
| skîbål /sťaibål/ || łata, łatka || psł. *skubъlъ || słowo poświadczona
 
|-
 
|-
| smȧrd /smard/ || chłop || psł. *smьrdъ || poświadczone w NPl: smardi
+
| skîbet /sťaibĕt/ || łatać || psł. *skubiti || poświadczone gerundium: sťaibenĕ
 
|-
 
|-
| smȧrdet /smardĕt/ || śmierdzieć || psł. *smьrděti || poświadczone w 3Sg: smardĕ
+
| skîniá /sťaińo/ || stodoła || dn. skūne || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| smårk /smårk/ || świerk || psł. smъrkъ? || poświadczone w toponimii: Schmarkien
+
| skîplac /sťaiplăc/ || pasierb || psł. *skuplьcь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| smech /smex/ || śmiech || psł. *směxъ || rzeczownik od pośw. sḿot să, por. głuż. směch(i), cz. smích
+
| skîplîcka /sťaiplaickă/ || pasierbica || psł. *skupličьka || słowo poświadczone, Polański rekonstruuje sťaiplaicťă
 
|-
 
|-
| smiát sa /sḿot să/ || śmiać się || psł. *smějati sě || słowo poświadczone
+
| skǫpe /skǫpĕ/ || piątek || psł. *skǫpъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| smu̇kie /smuťĕ/ || przystojny, uprzejmy; ładny; dobry (o winie, piwie) || dn. smuk || słowo poświadczone, także jako nieodmienne smuk
+
| skrupet /skrüpĕt/ || skropić || psł. *sъkropiti || poświadczone w 3Sg: skrüpĕ
 
|-
 
|-
| snak /snok/ || wąż, padalec || śdn. snake || słowo poświadczone
+
| slabe /slobĕ/ || słaby || psł. slabъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| snég /sneg/ || śnieg || psł. *sněgъ || słowo poświadczone
+
| slabîna /slobaină/ || pachwina || slobĕ + -aină || złożenie jak łuż. słabina
 
|-
 
|-
| snezet /snezĕt/ || śnieżyć, padać (o śniegu) || sneg + -ĕt || por. caistĕ-caistĕt, *bel-belĕt
+
| slagî /sloďai/ || drewniany tłuczek || śdn. slâge + -åi || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| snezene /sneznĕ/ || śnieżny || sneg + -nĕ || por. viďėn - vignenĕ
+
| slapa /slopă/ || flejtuch, niechlujna kobieta || por. lüneb. schloppen || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| snidår /snidår/ || krawiec || por. szlez.-holszt. snider || słowo poświadczone jako snider, ai snidŕă
+
| slȧgbȧm /slagbam/ || zapora, rogatka, szlaban? || por. brem. Slagboom || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| snitkiėr /sniťėr/ || stolarz || por. śdn. snitker, szlez.-holszt. snittjer || słowo poświadczone, Polański transkrybuje sniťer
+
| slȧmår /slamår/ || marnotrawca, rozrzutnik || por. śdn. slômer || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| snor /snör/ || sznur || śdn. snôr || słowo poświadczone
+
| slȧpiat /slaṕăt/ || wlec, ciągnąć || śdn. slepen || poświadczone w czasie przeszłym: slapol~slaṕol
 
|-
 
|-
| snoriaste /snöŕostĕ/ || obszyty, oblamowany || snör + -'ostĕ || słowo poświadczone  
+
| slåd /slåd/ || słód || psł. *soldъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| snup /snüp/ || snop || psł. *snopъ || słowo poświadczone
+
| slådet /slådĕt/ || słodzić || psł. *solditi || slåd-slådĕt jak sül-sülĕt
 
|-
 
|-
| snuwat /snüvăt/ || snuć (przędzę), prząść || psł. *snovati || słowo poświadczone  
+
| slådkie /slåtťĕ/ || słodki || psł. *soldъkъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sonka /sönkă/ || syn; synek || śdn. sone + -|| słowo poświadczone
+
| slådkiust /slåtťüst/ || słodycz || slåtťĕ + -üst || kalka niem. Süßigkeit(en), por. dłuż słodkosć, pl. słodkości
 
|-
 
|-
| // || ten, ten tutaj || psł. *sь(nъ) || słowo poświadczone
+
| slåma /slåmă/ || słoma || psł. *solma || słowo poświadczone, obocznie slåmo
 
|-
 
|-
| sǫsiada /sǫśodă/ || mieszkaniec, współlokator; komornik (mieszkający na komornym) || psł. *sǫsěda || słowo poświadczone
+
| slåmene /slåmenĕ/ || słomiany || slåmă + -enĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| spadån /spodån/ || rydel || śdn. spâde(n) || poświadczone jako spoden, ale zob. derywat spodåncaistĕ
+
| slåmene mech /slåmenĕ mex/ || siennik || slåmenĕ + mex || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| spadåncîste /spodåncaistĕ/ || stylisko (rydla) || *spodån + -caistĕ || słowo poświadczone
+
| slåne /slånĕ/ || słony || psł. *solnъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| spȧciriát /spaciŕot/ || spacerować, przejechać się konno || niem. spazieren || słowo poświadczone
+
| slånîcia /slånaićă/ || solniczka || slånĕ + -aićă || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| spȧrs /spars/ || szparag || dn. spars, spaars || słowo poświadczone
+
| slåwek /slåvĕk/ || słowik || psł. *solvikъ || poświadczone w APl: slåvaiťĕ
 
|-
 
|-
| spek /spek/ || słonina || śdn. spek || poświadczone w GSg: speťai
+
| slåza /slåză/ || łza || psł. *slьza || słowo poświadczone, obocznie slåʒă
 
|-
 
|-
| spelmȧn /spelman/ || muzykant || dn. spelmann || słowo poświadczone
+
| slepa /slepă/ || kura || psł. *slěpaja || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| speliát /speľot/ || grać na instrumencie || dn. spelen || poświadczone w 3Pl: speľoją
+
| slepa wǫtruba /slepă vǫtrübă/ || ślepa kiszka, wyrostek robaczkowy || slepă + vǫtrüba || kalka niem. Blinddarm, por. dłuż. slěpe crjowo
 
|-
 
|-
| spet /spet/ || dzida || śdn. spêt || słowo poświadczone
+
| slepac /slepăc/ || kogut, kurek na wieży kościelnej || psł. *slěpьcь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| spina /spină/ || szafa || śdn. spinde || słowo poświadczone
+
| slepe /slepĕ/ || ślepy || psł. *slěpъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| spîdål /spaidål/ ||wędzisko, wędlisko; rożen || por. śdn. spît, spêt + niem. -el || słowo poświadczone, dodatkowo zasymilowane -el>-ål
+
| slepîce /slepaicĕ/ || kurzy || slepaićă + -ĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| splet /splet/ || wiklina || psł. sъpletъ || słowo poświadczone w znaczeniu "kij wiklinowy"
+
| slepîce mąsi /slepaicĕ mąsi/ || drób || slepaicĕ + mąsi || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| splint /splint/ || split, 1/16 korca || śdn. spint, -l- niejasne || słowo poświadczone
+
| slepîcia /slepaićă/ || kura || psł. *slěpica || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| spolka /spölkă/ || szpulka || śdn. spôle + -kă || słowo poświadczone
+
| sliad /sľod/ I || zwierzę || psł. *slědъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sporiát /spöŕot/ || tropić || śdn. spṏren || słowo poświadczone
+
| sliad /sľod/ II || po, za || psł. *slědъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| srȧbanek /srabonĕk/ || zupa z krup owsianych, krupnik || psł. srьbanikъ || słowo poświadczone
+
| slid /slid/ || śledź || psł. *seldь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| srebru /srebrü/ || srebro || psł. *sьrebro || słowo poświadczone
+
| sliema /sľemă/ || kąpielówki, strój kąpielowy || ? || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sreda /sredă/ || środek, ośrodek; miękisz; kruszyna, okruch; środa || psł. *serda || słowo poświadczone
+
| slîna /slaină/ || ślina || psł. *slina || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sredka /sretkă/ || kruszyna, okruch chleba || sredă + -kă|| słowo poświadczone
+
| slîwenia /slaiveńă/ || śliwa || psł. *slivenьja || słowo poświadczone, obocznie zapewne slaivenă, por. NPl: slaivenåi
 
|-
 
|-
| sredulete /sredületĕ/ || dzień przesilenia letniego || psł. *serdolětьje || rozkład poświadczonego sredületnĕ
+
| Sluwacka /Slüvockă/ || Słowaczka || Slüvăk + -kă || forma żeńska na -kă jak toblăc-toblockă
 
|-
 
|-
| sreduletne-mand /sredületnĕ-mond/ || czerwiec || sredületnĕ + śdn. mând || słowo poświadczone
+
| sluwackie /slüvocťĕ/ || słowacki || Slüvăk + -sťĕ || typowy przymiotnik na -sťĕ
 
|-
 
|-
| sreduliat /sredüľăt/ || dzień św. Jana || psł. serdolětъ || słowo poświadczone
+
| Sluwak /Slüvăk/ || Słowak || niem. Slowake, sła. Slovák || zapożyczenie, Slüw- jak w łuż. Słowak, -ăk jak w rodzimym sufiksie
 
|-
 
|-
| sreduzîme /sredüzaimĕ/ || dzień przesilenia zimowego || sred- + zaimă + -ĕ || formacja wzorem rekonstruowanego sredületĕ
+
| Sluwakîja /Slüvokajă/ || Słowacja || Slüvăk + -ajă|| brak palatalizacji jak w niem. Slowakei
 
|-
 
|-
| sribȧrne /sribarnĕ/ || srebrny, srebrzony || psł. *sьrebrьnъjь || słowo poświadczone
+
| Sluwenac /Slüvenăc/ || Słoweniec || słe. Slovenec || Slüv- jak w łuż. Słowjenjec, -ăc odbija słe. -ec
 
|-
 
|-
| sridne /sridnĕ/ || środkowy, średni || sredă + -nĕ || słowo poświadczone
+
| Sluwenîja /Slüvenajă/ || Słowenia || słe. Slovenija, niem. Slowenien || -ija na -ajă typowe, Slüv- jak w łuż. Słowjenija
 
|-
 
|-
| stade /stodĕ/ || stado || psł. *stado || poświadczone w toponimii: Staddin, Stadin, Stadineitz
+
| Sluwenka /Slüvenkă/ || Słowenka || słe. Slovenka || odbitka słoweńskiego słowa, por. Slüvenăc
 
|-
 
|-
| stadnîcia /stodnaićă/ || stadnina || stodĕ + -naićă || poświadczone w toponimii: Stadineitz
+
| sluwenackie /slüvensťĕ/ || słoweński || Slüvenăc + -sťĕ || przymiotnik na -sťĕ, -acťĕ dla uniknięcia homofonji jak sch. slovenački
 
|-
 
|-
| sták /stok/ || kij || śdn. stock || słowo poświadczone
+
| sluwenskie /slüvensťĕ/ || słowiański || psł. *slověnьskъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stanîcia /stonaićă/ || osiedle, kolonia || psł. *stanica || poświadczone w toponimii: Stans, Stameitz, Stoinsch-weg
+
| sluweskiu /slüvesťü/ || słówko || slüvü + -ťü || zdrobnienie poświadczonego slüvü
 
|-
 
|-
| stanîste /stonaistĕ/ || obóz, obozowisko || psł. *stanišče || poświadczone w toponimii: Stameist
+
| Sluwinac /Slüvinăc/ || Słowiniec || pl. Słowiniec || adaptacja morfologiczna jak Slüvăk, Slüvenăc
 
|-
 
|-
| stará /storo/ || ostatnia kwadra księżyca || psł. *stara || słowo poświadczone
+
| Sluwinka /Slüvinkă/ || Słowinka || pl. Słowinka || adaptacja morfologiczna jak Slüvockă, Slüvenkă
 
|-
 
|-
| stare /storĕ/ || stary || psł. *starъjь || słowo poświadczone
+
| sluwinskie /slüvinsťĕ/ || słowiński || pl. słowiński || przymiotnik na -sťĕ, usunięcie sufiksu -ăc/kă
 
|-
 
|-
| starek /storĕk/ || zakwas, zaczyn || psł. *starikъ || słowo poświadczone
+
| sluwisne /slüvisnĕ/ || związany ze słowem, filologiczny || slüvü + -nĕ || złożenie wzorem ros. словесный
 
|-
 
|-
| starîcia /storaićă/ || wyschnięty potok || psł. *starica || poświadczone w toponimii: Storeitz, Starreitz, por. cz. stařice
+
| sluwisnek /slüvisnĕk/ || słownik || slüvü + -nĕk || złożenie wzorem pl. słownik
 
|-
 
|-
| starna /stornă/ || strona || psł. *storna || słowo poświadczone, choć zapisy trudne w interpretacji
+
| Sluwianek /slüv́onĕk/ || Słowianin || psł. *slověnikъ || z /slüvensťĕ/ - słowiański, wzorem ďörconĕk:ďörconi
 
|-
 
|-
| starnîste /stornaistĕ/ || partia polityczna, stronnictwo || stornă + -aistĕ || -aistĕ jak w nazwach miejsc, co do storn- por. pol. stronnictwo, cz. strana, sch. stranka, głuż. strona
+
| sluwu /slüvü/ || słowo || psł. *slovo || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| starust /storüst/ || starość || storĕ + -üst || złożenie
+
| slûsat /slausăt/ || słuchać || psł. *slušati || poświadczone w 3Sg: slausă
 
|-
 
|-
| starusta /storüstă/ || sołtys || psł. *starosta || słowo poświadczone
+
| slûzet /slauzĕt/ || służyć || psł. *služiti || poświadczone w 3Sg: slauzĕ
 
|-
 
|-
| starznîcia /storznaićă/ || strażnica, wartownia || psł. *storžьnica || poświadczone w toponimii: Starseneitz
+
| slŷsát /slåisot/ || słyszeć || psł. *slyšati || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stat /stot/ || stać || psł. *stati || słowo poświadczone
+
| smard /smord/ || smród || psł. *smordъ || derywat od poświadczonego smardĕt
 
|-
 
|-
| stawet /stovĕt/ || postawić; podstawić || psł. *staviti || poświadczone w 3Sg: stovĕ
+
| smardlînia /smordlaińă/ || czarna porzeczka || psł. smьrdlinьja || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stawîdle /stovaidlĕ/ || ogrodzone pastwisko; kopka lnu || psł. *stavidlo || słowo poświadczone
+
| smȧcne /smacnĕ/ || smaczny || *smak + -nĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stȧdzia /staʒ́ă/ || ścieżka || psł. *stьʒa || słowo poświadczone
+
| smȧd /smad/ || kowal || śdn. smet || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stȧmil /stamil/ || trzmiel || psł. *(š)čьmelь || słowo poświadczone
+
| smȧdiat /smaďăt/ || kuć || śdn. smēden || poświadczone w 3Sg: smaďă, smaďojĕ, obocznie więc smaďot
 
|-
 
|-
| stefialia /stef́oľă/ || ojczym || śdn. stef + ľoľă, zdysymilowane || słowo poświadczone
+
| smȧgnǫt /smagnǫt/ || rzucić || psł. *smьgnǫti || poświadczone w 3Sg: smagnĕ
 
|-
 
|-
| stegnu /stegnü/ || lędźwie, biodro || psł. *stegno || słowo poświadczone
+
| smȧk /smak/ || smak || śdn. smâk || poświadczone derywaty: smakăt, smacnĕ
 
|-
 
|-
| stenîcia /stenaićă/ || pluskwa || psł. *stěnica || słowo poświadczone
+
| smȧkat /smakăt/ || smakować || śdn. smâken || poświadczone w 3Sg: smakă, smakojĕ, obocznie więc smakot
 
|-
 
|-
| stepa /stepă/ || szczapa, drzazga || psł. *ščepa || słowo poświadczone
+
| smȧrd /smard/ || chłop || psł. *smьrdъ || poświadczone w NPl: smardi
 
|-
 
|-
| stepiat /steṕăt/ || łupić, rozszczepiać || psł. *ščepjati || poświadczone w 3Sg: steṕă
+
| smȧrdet /smardĕt/ || śmierdzieć || psł. *smьrděti || poświadczone w 3Sg: smardĕ
 
|-
 
|-
| stiana /sťonă/ || ściana || psł. *stěna || słowo poświadczone
+
| smårk /smårk/ || świerk || psł. smъrkъ? || poświadczone w toponimii: Schmarkien
 
|-
 
|-
| stig /stig/ || dwudziestka, dwadzieścia sztuk || szlez-holszt. stieg || słowo poświadczone
+
| smech /smex/ || śmiech || psł. *směxъ || rzeczownik od pośw. sḿot să, por. głuż. směch(i), cz. smích
 
|-
 
|-
| stilena /stilenă/ || cielna (o krowie) || psł. *sъtelenaja || słowo poświadczone
+
| smiát sa /sḿot să/ || śmiać się || psł. *smějati sě || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stilet /stilĕt/ || słać (łóżko) || psł. *stьlati, steľǫ || poświadczone w 3Sg: stilĕ; bezokolicznik wyrównany do tematu cz. teraź.
+
| smu̇kie /smuťĕ/ || przystojny, uprzejmy; ładny; dobry (o winie, piwie) || dn. smuk || słowo poświadczone, także jako nieodmienne smuk
 
|-
 
|-
| stiną /stiną/ || szczenię || psł. *ščenę || słowo poświadczone
+
| snak /snok/ || wąż, padalec || śdn. snake || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stiûká /sťauko/ || szczupak || psł. *ščuka || słowo poświadczone
+
| snég /sneg/ || śnieg || psł. *sněgъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| storét sa /störet să/ || podpierać się || śdn. stüren || poświadczone w 3Sg: störi-
+
| snezet /snezĕt/ || śnieżyć, padać (o śniegu) || sneg + -ĕt || por. caistĕ-caistĕt, *bel-belĕt
 
|-
 
|-
| stǫpet /stǫpĕt/ || stąpnąć, wejść || psł. *stǫpiti || słowo poświadczone
+
| snezene /sneznĕ/ || śnieżny || sneg + -nĕ || por. viďėn - vignenĕ
 
|-
 
|-
| stǫpá /stǫpo/ || stępa || psł. *stǫpa || słowo poświadczone
+
| snidår /snidår/ || krawiec || por. szlez.-holszt. snider || słowo poświadczone jako snider, ai snidŕă
 
|-
 
|-
| strach /strox/ || strach || psł. *straxъ || słowo poświadczone
+
| snitkiėr /sniťėr/ || stolarz || por. śdn. snitker, szlez.-holszt. snittjer || słowo poświadczone, Polański transkrybuje sniťer
 
|-
 
|-
| stralia /stroľă/ || promień || śdn. strâle || słowo poświadczone, obocznie straľă
+
| snor /snör/ || sznur || śdn. snôr || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| strasîwe /strosaivĕ/ || bojaźliwy, nieśmiały || psł. *strašivъjь || słowo poświadczone
+
| snoriaste /snöŕostĕ/ || obszyty, oblamowany || snör + -'ostĕ || słowo poświadczone  
 
|-
 
|-
| stratá /stroto/ || ulica || śdn. strâte || słowo poświadczone
+
| snup /snüp/ || snop || psł. *snopъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stratka /strotkă/ || uliczka || stroto + -kă || słowo poświadczone
+
| snuwat /snüvăt/ || snuć (przędzę), prząść || psł. *snovati || słowo poświadczone  
 
|-
 
|-
| strȧfá /strafo/ || kara, mandat || śdn. strâfe || słowo poświadczone w ASg: strafǫ, ~ą
+
| sonka /sönkă/ || syn; synek || śdn. sone + -kă || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| strȧfát /strafot/ || karać || śdn. strâfen || słowo poświadczone w 3Sg: strafojĕ
+
| // || ten, ten tutaj || psł. *sь(nъ) || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| strȧk /strak/ || osełka || śdn. strâk || słowo poświadczone
+
| sǫsiada /sǫśodă/ || mieszkaniec, współlokator; komornik (mieszkający na komornym) || psł. *sǫsěda || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| strȧngie /strȧnďĕ/ || ozdobny, przystrojony || śdn. strenge || słowo poświadczone jako żeńskie strangă
+
| spadån /spodån/ || rydel || śdn. spâde(n) || poświadczone jako spoden, ale zob. derywat spodåncaistĕ
 
|-
 
|-
| stråja /stråjă/ || stryj || psł. *stryja || słowo poświadczone
+
| spadåncîste /spodåncaistĕ/ || stylisko (rydla) || *spodån + -caistĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stråjewka /stråjefkă/ || stryjenka || stråjă + -efkă
+
| spȧciriát /spaciŕot/ || spacerować, przejechać się konno || niem. spazieren || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| strelet /strelĕt/ || strzelić || psł. *strěliti || słowo poświadczone
+
| spȧrs /spars/ || szparag || dn. spars, spaars || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| strelîka /strelaikă/ || strzelec || psł. *strělika || formacja wzorem bezăt-bezaikă
+
| spek /spek/ || słonina || śdn. spek || poświadczone w GSg: speťai
 
|-
 
|-
| stren /stren/ || motek przędzy || dn. strän || słowo poświadczone
+
| spelmȧn /spelman/ || muzykant || dn. spelmann || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| strez /strez/ || strzyżyk || psł. *strěžь || słowo poświadczone
+
| speliát /speľot/ || grać na instrumencie || dn. spelen || poświadczone w 3Pl: speľoją
 
|-
 
|-
| strezek /strezĕk/ || strzyżyk, zdrobniale || psł. *strěžikъ || słowo poświadczone
+
| spet /spet/ || dzida || śdn. spêt || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| striala /stŕolă/ || strzała || psł. *strěla || derywat od strelĕt
+
| spina /spină/ || szafa || śdn. spinde || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| strid /strid/ || kłótnia || śdn. strîd || słowo poświadczone w GSg: striďă
+
| spîdål /spaidål/ ||wędzisko, wędlisko; rożen || por. śdn. spît, spêt + niem. -el || słowo poświadczone, dodatkowo zasymilowane -el>-ål
 
|-
 
|-
| stridiát sa /striďot să/ || kłócić się || śdn. strîden || słowo poświadczone w 3Sg, 3Du: striďo-să, striďăto-să, także bez zwrotności
+
| splet /splet/ || wiklina || psł. sъpletъ || słowo poświadczone w znaczeniu "kij wiklinowy"
 
|-
 
|-
| strigiån /striďån/ || kaczor || pochodzenie niejasne || słowo poświadczone
+
| splint /splint/ || split, 1/16 korca || śdn. spint, -l- niejasne || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| strigiår /striďår/ || kaczor || pochodzenie niejasne || słowo poświadczone
+
| spolka /spölkă/ || szpulka || śdn. spôle + -kă || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stringát /stringot/ || zaprzęgać || dn. stringen || poświadczone w 3Sg: stringojĕ
+
| sporiát /spöŕot/ || tropić || śdn. spṏren || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| striz /striz/ || szron || psł. *seržь || słowo poświadczone
+
| srȧbanek /srabonĕk/ || zupa z krup owsianych, krupnik || psł. srьbanikъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| strota /strötă/ || tchawica || śdn. strotte || słowo poświadczone
+
| srebru /srebrü/ || srebro || psł. *sьrebro || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| strîct /straict/ || strzyc || psł. *striťi || poświadczone w 3Sg: straizĕ
+
| sreda /sredă/ || środek, ośrodek; miękisz; kruszyna, okruch; środa || psł. *serda || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| strîp /straip/ || strup || psł. *strupъ || rozkład poświadczonego straipovă
+
| sredka /sretkă/ || kruszyna, okruch chleba || sredă + -kă|| słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| strîpave /straipovĕ/ || strupowaty || psł. *strupavъjь || słowo poświadczone w r. ż. straipovă
+
| sredulete /sredületĕ/ || dzień przesilenia letniego || psł. *serdolětьje || rozkład poświadczonego sredületnĕ
 
|-
 
|-
| strîzwŷ /straizvoi/ || nożyce || psł. *strižьvy || słowo poświadczone
+
| sreduletne-mand /sredületnĕ-mond/ || czerwiec || sredületnĕ + śdn. mând || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stuber /stübĕr/? || ogrodzenie || psł. *stoborъ || poświadczone w toponimii: Stabber, por. dłuż. Stobrice, pl. Stobrawa
+
| sreduliat /sredüľăt/ || dzień św. Jana || psł. serdolětъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stupa /stüpă/ || stopa; podeszwa; ślad nogi || psł. *stopa || słowo poświadczone
+
| sreduzîme /sredüzaimĕ/ || dzień przesilenia zimowego || sred- + zaimă + -ĕ || formacja wzorem rekonstruowanego sredületĕ
 
|-
 
|-
| stupin /stüpin/ || stopień; podnóżek || psł. *stepenь || słowo poświadczone
+
| sribȧrne /sribarnĕ/ || srebrny, srebrzony || psł. *sьrebrьnъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stupka /stüpkă/ || miska, miedniczka || śdn. stôp + -|| słowo poświadczone
+
| sridne /sridnĕ/ || środkowy, średni || sredă + -|| słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stutiat sa /stüťot să/ || opierać się || śdn. stütten || poświadczone w 3Sg: stüťo-să, stüťol-să
+
| sridne palac /sridnĕ polăc/ || palec środkowy || sridnĕ + polăc || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| stu̇nd /stund/ || godzina || dn. stund || słowo poświadczone
+
| stade /stodĕ/ || stado || psł. *stado || poświadczone w toponimii: Staddin, Stadin, Stadineitz
 
|-
 
|-
| stûdinac /staudinăc/ || studnia || psł. *studenьcь || słowo poświadczone
+
| stadnîcia /stodnaićă/ || stadnina || stodĕ + -naićă || poświadczone w toponimii: Stadineitz
 
|-
 
|-
| stûl /staul/ || krzesło || śdn. stôl || słowo poświadczone  
+
| stak /stok/ || kij || śdn. stock || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| subota /sübötă/ || sobota || psł. *sobota || słowo poświadczone
+
| stanîcia /stonaićă/ || osiedle, kolonia || psł. *stanica || poświadczone w toponimii: Stans, Stameitz, Stoinsch-weg
 
|-
 
|-
| suj /süj/ || swój || psł. *svojь || słowo poświadczone
+
| stanîste /stonaistĕ/ || obóz, obozowisko || psł. *stanišče || poświadczone w toponimii: Stameist
 
|-
 
|-
| sukol /süköl/ || sokół || psł. *sokolъ || poświadczone w toponimii w złożeniu: Sückolofen (<*sokolovъ), Suckolnedüpe (<*sokolьnaja dupa)
+
| stará /storo/ || ostatnia kwadra księżyca || psł. *stara || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sul /sül/ || sól || psł. *solь || poświadczone w GSg: süle
+
| stare /storĕ/ || stary || psł. *starъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sum /süm/ || sum || psł. *somъ || poświadczone nazwisko rodowe: Sohm, Suhm oraz w toponimii: Sohms-feld
+
| stara mȧma /storă mamă/ || babcia, babusia || storă + mamă || analogia do poświadczonego: storĕ ľoľă
 
|-
 
|-
| supål /süpål/ || smark || psł. *sopъlь || słowo poświadczone
+
| stare lialia /storĕ ľoľă/ || dziadek, dziadziuś || storĕ + ľoľă || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sur-mand /sür-mond/ || marzec || śdn. sor + śdn. mând || słowo poświadczone
+
| starek /storĕk/ || zakwas, zaczyn || psł. *starikъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sukiėr /süťėr/ || cukier || śdn. sucker || zapożyczenie ze śdn., śdn. -ker -> -ťėr w zasadzie typowe
+
| starîcia /storaićă/ || wyschnięty potok || psł. *starica || poświadczone w toponimii: Storeitz, Starreitz, por. cz. stařice
 
|-
 
|-
| sûchie /saux́ĕ/ || suchy || psł. *suxъjь || słowo poświadczone
+
| starna /stornă/ || strona || psł. *storna || słowo poświadczone, choć zapisy trudne w interpretacji
 
|-
 
|-
| sûchiu /saux́ü/ || sucho || psł. *suxo || słowo poświadczone
+
| starnîste /stornaistĕ/ || partia polityczna, stronnictwo || stornă + -aistĕ || -aistĕ jak w nazwach miejsc, co do storn- por. pol. stronnictwo, cz. strana, sch. stranka, głuż. strona
 
|-
 
|-
| sûká /sauko/ || suka, dziwka || psł. *suka || słowo poświadczone
+
| starust /storüst/ || starość || storĕ + -üst || złożenie
 
|-
 
|-
| sûkiėr /sauťėr/ || dziwkarz || sauko + -ėr || słowo poświadczone
+
| starusta /storüstă/ || sołtys || psł. *starosta || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sûkne /sauknĕ/ || sukno || psł. *sukъno || słowo poświadczone
+
| starznîcia /storznaićă/ || strażnica, wartownia || psł. *storžьnica || poświadczone w toponimii: Starseneitz
 
|-
 
|-
| sûnîcia /saunaićă/ || poziomka || psł. *sunica || poświadczone w l. mn.: saunaică
+
| stat /stot/ || stać || psł. *stati || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sûr /saur/ || ocet || śdn. sûr || poświadczone w GSg: saurau
+
| stawet /stovĕt/ || postawić; podstawić || psł. *staviti || poświadczone w 3Sg: stovĕ
 
|-
 
|-
| sûrne /saurnĕ/ || znużony, zmęczony || śdn. sûr + -nĕ || słowo poświadczone
+
| stawîdle /stovaidlĕ/ || ogrodzone pastwisko; kopka lnu || psł. *stavidlo || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sûset /sausĕt/ || suszyć || psł. *sušiti || słowo poświadczone
+
| stȧdzia /staʒ́ă/ || ścieżka || psł. *stьʒa || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| swiat /sjot/ || świat; światło || psł. *světъ || słowo poświadczone
+
| stȧmil /stamil/ || trzmiel || psł. *(š)čьmelь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| swiatle /sjotlĕ/ || jasny || psł. *svĕtlъjь || niepoświadczone podobne słowo, por. cz. svĕtlý, głuż. swětły, słi. svjãtlï
+
| stȧt /stat/ || państwo, kraj; stan || śdn. stât || zapożyczenie, por. łuż. stat, cz. stát
 
|-
 
|-
| swiǫte /sjǫtĕ/ || święty || psł. *svętъjь || słowo poświadczone
+
| stȧtne /statne/ || państwowy || stat + -nĕ || przymiotnik jak plaug-plauznĕ
 
|-
 
|-
| Swiǫte Ånska /Sjǫtĕ Ånskă/ || dzień św. Jana || psł. *svętъjь, Ånskă ze śdn. || słowo poświadczone
+
| stefialia /stef́oľă/ || ojczym || śdn. stef + ľoľă, zdysymilowane || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Swiǫte Tåri Kiėnądzî /Sjǫtĕ Tåri Ťėnąʒai/ || Trzech Króli || psł. *svętyji trьje kъnęʒi || słowo poświadczone
+
| stegnu /stegnü/ || lędźwie, biodro || psł. *stegno || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| swiǫtet /sjǫtĕt/ || święcić || psł. *svętiti pod wpływem sjǫtĕ || poświadczone w 3Sg: sjǫtĕ
+
| stenîcia /stenaićă/ || pluskwa || psł. *stěnica || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| swiǫtu /sjǫtü/ || święto || psł. *svęto || słowo poświadczone
+
| stepa /stepă/ || szczapa, drzazga || psł. *ščepa || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| swîną /svainą/ || świnia, wieprz || psł. *svinę || słowo poświadczone
+
| stepiat /steṕăt/ || łupić, rozszczepiać || psł. *ščepjati || poświadczone w 3Sg: steṕă
 
|-
 
|-
| swîne /svainĕ/ || świński || psł. *svinьjь || słowo poświadczone
+
| stiana /sťonă/ || ściana || psł. *stěna || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| swînewe /svainevĕ/ || wieprzowy || psł. *svinevъjь || słowo poświadczone
+
| stig /stig/ || dwudziestka, dwadzieścia sztuk || szlez-holszt. stieg || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| swînewîna /svainevainǎ/ || wieprzowina || psł. sviňevina || formacja wzorem wieprzowina-wieprzowy z poświadczonego svainevĕ
+
| stilena /stilenă/ || cielna (o krowie) || psł. *sъtelenaja || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sŷkat /såikăt/ || szukać || śdn. säuken || poświadczony imperfekt: soikăs, Polański rekonstruuje soik- a nie såik-
+
| stilet /stilĕt/ || słać (łóżko) || psł. *stьlati, steľǫ || poświadczone w 3Sg: stilĕ; bezokolicznik wyrównany do tematu cz. teraź.
 
|-
 
|-
| sŷnka /såinkă/ || synek || psł. *synъka || słowo poświadczone
+
| stiną /stiną/ || szczenię || psł. *ščenę || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sŷpat /såipăt/ || sypać || psł. *sypati || poświadczone w 3Sg: såipĕ
+
| stiûká /sťauko/ || szczupak || psł. *ščuka || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| sŷte /såitĕ/ || syty || psł. *sytъjь || słowo poświadczone
+
| storet /störĕt/ ||podpierać, opierać || śdn. stüren || poświadczone w 3Sg: störĕ
 
|-
 
|-
| sŷtet /såitĕt/ || sycić || psł. *sytiti || poświadczone w 3Sg: såitĕ
+
| storît sa /störait să/ || podpierać się || śdn. stüren + są|| poświadczone w 3Sg: störi-să
|}
 
 
 
==Š==
 
{| class="wikitable" width="100%"
 
 
|-
 
|-
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
+
| stortiát /störťot/ || upaść || śdn. störten || poświadczone w czasie przeszłym: störťol
 
|-
 
|-
| šabia /šob́ă/ || łuska rybia || dn. schobben || poświadczone w l.mn.: šobe
+
| stǫpet /stǫpĕt/ || stąpnąć, wejść || psł. *stǫpiti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šadá /šodo/ || szkoda, brak, niedostatek || śdn. schâde || słowo poświadczone
+
| stǫpá /stǫpo/ || stępa || psł. *stǫpa || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šakalȧda /šokoladă/ || czekolada || niem. Schokolade || por. głuż. šokolada
+
| strach /strox/ || strach || psł. *straxъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šalia /šoľo/ I || czara, czasza, miska || śdn. schâle || słowo poświadczone
+
| stralia /stroľă/ || promień || śdn. strâle || słowo poświadczone, obocznie straľă
 
|-
 
|-
| šaliá /šoľo/ II || flądra || śdn. scholle || słowo poświadczone
+
| strasîwe /strosaivĕ/ || bojaźliwy, nieśmiały || psł. *strašivъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šalka /šolkă/ || czarka, miseczka || šoľo + -kă || słowo poświadczone
+
| stratá /stroto/ || ulica || śdn. strâte || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šane /šonĕ/ || piękny || dn. schōn || słowo poświadczone
+
| stratka /strotkă/ || uliczka || stroto + -kă || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šanîcia /šonaićă/ || nierządnica || schône + -aićă? || słowo poświadczone
+
| strȧfá /strafo/ || kara, mandat || śdn. strâfe || słowo poświadczone w ASg: strafǫ, ~ą
 
|-
 
|-
| šapat /šopăt/ || stworzyć || śdn. schâpen || słowo poświadczone
+
| strȧfát /strafot/ || karać || śdn. strâfen || słowo poświadczone w 3Sg: strafojĕ
 
|-
 
|-
| šapá /šopo/ || patelnia || śdn. schâpe || słowo poświadczone
+
| strȧk /strak/ || osełka, strychulec || śdn. strâk || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šará /šoro/ || smar, dziegieć, smoła || niejasne || słowo poświadczone, obok šorai, ale może to partytyw?
+
| strȧngie /strȧnďĕ/ || ozdobny, przystrojony || śdn. strenge || słowo poświadczone jako żeńskie strangă
 
|-
 
|-
| šarnîcia /šornaićă/ || pojemnik na smar || šoro + -naićă || słowo poświadczone
+
| stråja /stråjă/ || stryj || psł. *stryja || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Šat /Šot/ || Szkot || niem. Schotte || zapożyczenie, por. głuż. Šot
+
| stråjewka /stråjefkă/ || stryjenka || stråjă + -efkă || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Šatka /Šotkă/ || Szkotka || Šot + -kă || typowa forma żeńska na -kă
+
| strelet /strelĕt/ || strzelić || psł. *strěliti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Šatska /Šockă/ || Szkocja || Šot + -skă || nazwa kraju na -skă, por. głuż. Šotiska
+
| strelet del /strelĕt del/ || zestrzelić || strelĕt + del|| poświadczone w 3Sg: strelĕ del
 
|-
 
|-
| šatskie /šocťĕ/ || szkocki || Šot + -sťĕ|| typowy przymiotnik na -sťĕ
+
| strelîka /strelaikă/ || strzelec || psł. *strělika || formacja wzorem bezăt-bezaikă
 
|-
 
|-
| šȧmá /šamo/ || wstyd || śdn. schâme || zapożyczenie ze śdn., por. poświadczone šaḿo-să
+
| stren /stren/ || motek przędzy || dn. strän || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šȧmiát sa /šaḿot să/ || wstydzić się || śdn. sik schemen || poświadczone w 3Sg: šaḿo-să
+
| strez /strez/ || strzyżyk || psł. *strěžь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šȧnac /šanăc/? || szaniec, okop || niem. Schanze || poświadczone w l.mn.(?): šance
+
| strezek /strezĕk/ || strzyżyk, zdrobniale || psł. *strěžikъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šȧpår /šapår/ || pasterz || śdn. schaper || słowo poświadczone
+
| striala /stŕolă/ || strzała || psł. *strěla || derywat od strelĕt
 
|-
 
|-
| šȧpréw stak /šaprev stok/ || kij pasterski || šapår + -ev + stok || słowo poświadczone
+
| strid /strid/ || kłótnia || śdn. strîd || słowo poświadczone w GSg: striďă
 
|-
 
|-
| šȧrp /šarp/ || ostro? || śdn. scharp || słowo poświadczone
+
| stridiát sa /striďot să/ || kłócić się || śdn. strîden || słowo poświadczone w 3Sg, 3Du: striďo-să, striďăto-să, także bez zwrotności
 
|-
 
|-
| šȧrwŷ /šarvoi/ || nożyce || śdn. schêre || słowo poświadczone
+
| strigiån /striďån/ || kaczor || pochodzenie niejasne || słowo poświadczone, por. striďår
 
|-
 
|-
| šeliaste /šeľostĕ/ || zazdrosny, zawistny || śdn. schel + -ostĕ || słowo poświadczone
+
| strigiår /striďår/ || kaczor || pochodzenie niejasne || słowo poświadczone, por. striďån
 
|-
 
|-
| šelp /šelp/ || sitowie, trzcina || śdn. schelp || poświadczone w GSg: šelṕo
+
| stringát /stringot/ || zaprzęgać || dn. stringen || poświadczone w 3Sg: stringojĕ
 
|-
 
|-
| šemål /šemål/ || stołek, taboret || śdn. schêmel || słowo poświadczone
+
| striz /striz/ || szron || psł. *seržь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šeniån /šeńån/ || goleń, piszczel || śdn. schêne? schênen-bên? || słowo poświadczone
+
| strota /strötă/ || tchawica || śdn. strotte || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šenkát /šenkot/ || darować, ofiarować || śdn. schenken || słowo poświadczone
+
| strîct /straict/ || strzyc || psł. *striťi || poświadczone w 3Sg: straizĕ
 
|-
 
|-
| šenkiėr /šenťėr/ || szynkarz, właściciel gospody || śdn. schenker || słowo poświadczone
+
| strîp /straip/ || strup || psł. *strupъ || rozkład poświadczonego straipovă
 
|-
 
|-
| šenŷ /šenåi/ || obręcz na kole wozu || śdn. schêne || poświadczone w l.mn.: šenvoi
+
| strîpave /straipovĕ/ || strupowaty || psł. *strupavъjь || słowo poświadczone w r. ż. straipovă
 
|-
 
|-
| šikat /šikăt/ || posłać || śdn. schicken || poświadczone w czasie przeszłym: šikol
+
| strîzwŷ /straizvoi/ || nożyce || psł. *strižьvy || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šikat pusliád /šikăt püsľod/ || posłać (po kogoś) || šikăt + püsľod || poświadczone w czasie przeszłym: šikol püsľod
+
| strǫp /strǫp/ || pończocha || śdn. strump || zapożyczenie, -upm>-ǫp jak rǫp, lǫp, por. dłuż. štrumpy
 
|-
 
|-
| šikat wech /šikăt vex/ || wysłać || šikăt + vex || poświadczone w czasie przeszłym: šikol vex
+
| stuber /stübĕr/? || ogrodzenie || psł. *stoborъ || poświadczone w toponimii: Stabber, por. dłuż. Stobrice, pl. Stobrawa
 
|-
 
|-
| šiniát /šińot/ || dziać się || śdn. schên || słowo poświadczone
+
| stupa /stüpă/ || stopa; podeszwa; ślad nogi || psł. *stopa || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šinká /šinko/ || szynka || śdn. schenke || poświadczone jako šinťai, niejasne czy to GSg r.m. na *-u czy GSg r.ż. na *-y
+
| stupin /stüpin/ || stopień; podnóżek || psł. *stepenь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šipår /šipår/ || żeglarz || dn. Schipper || słowo poświadczone jako šiper, dodatkowo zasymilowane
+
| stupka /stüpkă/ || miska, miedniczka || śdn. stôp + -kă || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šlachtát /šlaxtot/ || ubijać, zarzynać (zwierzę) || niem. schlachten || słowo poświadczone
+
| stutiat sa /stüťot să/ || opierać się || śdn. stütten || poświadczone w 3Sg: stüťo-să, stüťol-să
 
|-
 
|-
| Špȧniėr /Špańėr/ || Hiszpanin || niem. Spanier, špan- + -'ėr || kalka niemieckiego etnonimu z produktywnym sufiksem
+
| stu̇nd /stund/ || godzina || dn. stund || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Špȧniėrska /Špańėrskă/ || Hiszpanka || špańėr + -skă || forma żeńska jak toblår-toblårskă
+
| stûdinac /staudinăc/ || studnia || psł. *studenьcь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Špȧnîja /Španajă/ || Hiszpania || niem. Spanien || por. głuż. Španiska, sch. Španija
+
| stûl /staul/ || krzesło || śdn. stôl || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| špȧnskie /špansťĕ/ || hiszpański || špan- + -sťĕ || typowy przymiotnik na -sťĕ
+
| subota /sübötă/ || sobota || psł. *sobota || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šrekat /šrekăt/ || przestraszyć, wystraszyć || śdn. schrecken || czasownik pozbawiony zwrotności do pary z poświadczonym šrekot să
+
| suj /süj/ || swój || psł. *svojь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šrekát sa /šrekot să/ || przestraszyć się || śdn. schrecken || poświadczone w czasie przeszłym: šrekol-să
+
| sukol /süköl/ || sokół || psł. *sokolъ || poświadczone w toponimii w złożeniu: Sückolofen (<*sokolovъ), Suckolnedüpe (<*sokolьnaja dupa)
 
|-
 
|-
| šribiát /šrib́ot/ || pisać || dn. schrīben || słowo poświadczone, obocznie srib́ot
+
| sul /sül/ || sól || psł. *solь || poświadczone w GSg: süli
 
|-
 
|-
| šriwår /šrivår/ || pisarz, kancelista || dn. Schriewer || słowo poświadczone, obocznie srivår
+
| sulet /sülĕt/ || solić || psł. *soliti || poświadczony imiesłów: sülenă
 
|-
 
|-
| šumá /šümo/ || piana || śdn. schûm || słowo poświadczone
+
| sum /süm/ || sum || psł. *somъ || poświadczone nazwisko rodowe: Sohm, Suhm oraz w toponimii: Sohms-feld
 
|-
 
|-
| šumiat /šüḿăt/ || pienić się || šümo + -ăt || poświadczone w 3Sg: šüḿă
+
| supål /süpål/ || smark || psł. *sopъlь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šupia /šüṕă/ || szufla || śdn. schüppe || słowo poświadczone, obocznie süṕă
+
| sur-mand /sür-mond/ || marzec || śdn. sor + śdn. mând || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šuriát /šüŕot/ || trzeć || śdn. schüren || słowo poświadczone
+
| sûchie /saux́ĕ/ || suchy || psł. *suxъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šuwut /šüvüt/ || puchacz || śdn. schûwût || słowo poświadczone
+
| sûchiu /saux́ü/ || sucho || psł. *suxo || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šu̇kȧria /šukaŕă/ || taczka || śdn. schûvkarre, schuvekarre || słowo poświadczone, obocznie šükaŕă
+
| sûká /sauko/ || suka, dziwka || psł. *suka || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| šu̇la /šulă/ || szkoła || niem. Schule || por. głuż., dłuż. šula
+
| sûkat /saukăt/ || szukać || psł. *šukati? || poświadczony imperfekt: soikăs, Polański rekonstruuje soik-, ale to najpewniej dial. rozwój -u-
 
|-
 
|-
| šwadá /švodo/ || pokos, pas skoszonej roślinności || śdn. swâde, pod wpływem niem. || poświadczone w ASg: švodǫ
+
| sûkiėr /sauťėr/ || dziwkarz || sauko + -ėr || słowo poświadczone
|}
 
 
 
==T==
 
{| class="wikitable" width="100%"
 
 
|-
 
|-
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
+
| sûkne /sauknĕ/ || sukno || psł. *sukъno || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tak /tok/ || tak, w taki sposób || psł. *tako || słowo poświadczone
+
| sûknîcia /sauknaićă/ || spódnica || sauknĕ + -aićă || por. dłuż. suknja, suknicka
 
|-
 
|-
| tam /tom/ || tam || psł. *tamo || słowo poświadczone
+
| sûnîcia /saunaićă/ || poziomka || psł. *sunica || poświadczone w l. mn.: saunaică
 
|-
 
|-
| tamȧta /tomată/ || pomidor || niem. Tomate || por. głuż., dłuż. tomata, regularna pożyczka, do rozważenia kalka niem. Wolfspfirsich
+
| sûr /saur/ || ocet || śdn. sûr || poświadczone w GSg: saurau
 
|-
 
|-
| tape /topĕ/ || razem || śdn. t'hope || słowo poświadczone, w złożeniach zastępuje niem. zusammen, Polański pisze t'hope
+
| sûrne /saurnĕ/ || znużony, zmęczony || śdn. sûr + -nĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tape sadet /topĕ sodĕt/ || sadzać, stawiać, kłaść || topĕ + sodĕt || poświadczone w 3Sg: topĕ sodĕ
+
| sûset /sausĕt/ || suszyć || psł. *sušiti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tape såluzet /topĕ sålüzĕt/ || złożyć razem || topĕ + sålüzĕt || poświadczone w 3Sg: topĕ sålüzĕ
+
| swagiėr /svoďėr/ || szwagier || śdn. swâger || zasymilowane zapożyczenie z śdn., por. inne nazwy członków rodziny, pl. szwagier
 
|-
 
|-
| tape wiǫzat /topĕ v́ǫzăt/ || związywać || topĕ + v́ǫzăt || słowo poświadczone
+
| swagiėrska /svoďėrskă/ || szwagierka || svoďėr + -skă || nazwa żeńska jak toblår-toblårskă
 
|-
 
|-
| tarckie /torcťĕ/ || turecki || Tork + -sťĕ || typowy przymiotnik na -sťĕ
+
| swarące /svorącĕ/ || kłótliwy || psł. *svaręťьjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tarn /torn/ || wieża; więzienie || śdn. torn || słowo poświadczone
+
| sware /svorĕ/ || ciężki, masywny || śdn. swâr || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tarn Bȧbål || wieża Babel || torn + Babål || kalka niem. Turmbau Babel, -el>-ål typowe
+
| swaret /svorĕt/ || besztać, łajać || psł. *svariti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Tark /tork/ || Turek || śdn. Torke || słowo poświadczone
+
| swarît sa /svorait să/ || kłócić się || psł. *svariti sę || poświadczone w 3Du: svorăto-să
 
|-
 
|-
| Tarkîja /Torkajă/ || Turcja || Tork + -ajă || złożenie wzorem niem. Turkei
+
| swarká /svorko/ || sroka || psł. *svorka || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Tarkînka /Torťainkă/ || Turczynka || Tork + -åinkă || nazwa żeńska wzorem nemăc-nemťainkă
+
| swȧrbtèpîza /svarptĕpaiză/ || owoc dzikiej róży || psł. *svъrbъtopuza || poświadczone w NPl: svarptĕpaizĕ
 
|-
 
|-
| tarkuwe /torťüvĕ/ || tureckie || tork + -üvĕ || słowo poświadczone
+
| swȧrcek /svarcĕk/ || świerszcz; konik polny || svьrčikъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tȧbȧkî /tabaťai/ || tabaka || niem. Tabak + -åi || słowo poświadczone
+
| Swątenia /svąteńă/|| Komunia święta || psł. *svętenьja || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tȧbleta /tabletă/ || tabletka || niem. Tablette || zapożyczenie z typową asymilacją niem. -e>-ă, nic poza tym
+
| swecia /svećă/ || świeca || psł. *svěťa || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tȧfla /taflă/ || tablica; tabliczka || niem. Tafel || por. głuż. tafla
+
| sweciar /svećăr/ || świecznik || psł. *svěťařь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tȧlér /taler/ || talerz || dn. Taller || słowo poświadczone
+
| swecka /sveckă/ || świeczka || psł. *svěťьka || poświadczone w ISg: så sveckomĕ
 
|-
 
|-
| tȧme /tamĕ/ || spokojny, oswojony, łagodny || śdn. tam || słowo poświadczone
+
| swecnek /svecnĕk/ || świecznik || psł. *svěťьnikъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| // || który (zaimek względny) || psł. *tъ || słowo poświadczone
+
| swefél /svefel/ || siarka || śdn. swevel || słowo poświadczone, obocznie šv-
 
|-
 
|-
| tåbat /tåbăt/ || sukienka || dn. Tabberd, Tabbad || słowo poświadczone, być może tåbat
+
| swefelene /svefelenĕ/ || siarkowy, siarczany || svefel + -enĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tåcîka /tåcaikă/ || tkacz || tåkăt + -aikă || słowo poświadczone, zob. tåkăc
+
| swengiėl /svenďėl/ || wahadło; serce dzwonu || śdn. swengel || słowo poświadczone, obocznie šv-
 
|-
 
|-
| tåde /tådĕ/ || tam, oto || psł. tъde || słowo poświadczone
+
| swennek /svenĕk/ || świniarz || dn. Swēn + -nĕk || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tågie /tåďĕ/ || więc, zatem || psł. *tъgdy || słowo poświadczone
+
| sweriát /sveŕot/ || przysięgać || dn. sweren || poświadczone w czasie przeszłym: sveŕol, obocznie sva-
 
|-
 
|-
| tåkac /tåkăc/ || tkacz || psł. *tъkačь || słowo poświadczone
+
| swetet /svetĕt/ || błyszczyć; błyskać się || psł. *světiti || poświadczone w 3Sg: svetĕ
 
|-
 
|-
| tåkat /tåkăt/ || tkać || psł. *tъkati || słowo poświadczone
+
| swiat /sjot/ || świat; światło || psł. *světъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tål /tål/ || kark || psł. *tylъ || słowo poświadczone
+
| swiatle /sjotlĕ/ || jasny || psł. *svĕtlъjь || niepoświadczone podobne słowo, por. cz. svĕtlý, głuż. swětły, słi. svjãtlï
 
|-
 
|-
| tåna /tånă/ || tona || por. niem. Tonne || słowo poświadczone
+
| swigiėr /sviďėr/ || świekr, ojciec męża || śdn. swêger || zasymilowane zapożyczenie z śdn., por. inne nazwy członków rodziny, por. łuż. šwiger-
 
|-
 
|-
| tåri /tåri/ || trzy || psł. *tri || słowo poświadczone
+
| swigiėrska /sviďėrskă/ || świekra, matka męża || sviďėr + -skă || nazwa żeńska jak toblår-toblårskă
 
|-
 
|-
| tåraj /tåroj/ || troje || psł. *trojь || słowo poświadczone
+
| swiknǫt /sviknǫt/ || uderzyć, smagnąć || por. brem. swikken || poświadczone w formach osobowych: sviknĕ, sviknai-mĕ, svici
 
|-
 
|-
| tåslîwe /tåslaivĕ/ || popędliwy, drażliwy || psł. tъsklivъjь || słowo poświadczone
+
| Swiǫta Kiȧba /Sjǫtă Ťabă/ || Duch Święty || sjǫtĕ + ťabă ||słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tąg /tąg/ || pociąg || derywat od tągnǫt || kalka niem. ziehen-Zug, por. głuż. ćah, dłuż. śěg, pl. pociąg, ukr. потяг
+
| swiǫte /sjǫtĕ/ || święty || psł. *svętъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tąglu /tąglü/ || rozwidlony drążek, część sieci rybackiej || psł. *tęglo || słowo poświadczone
+
| Swiǫte Ånska /Sjǫtĕ Ånskă/ || dzień św. Jana || psł. *svętъjь, Ånskă ze śdn. || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tągnǫt /tągnǫt/ || ciągnąć || psł. tęgnǫti || słowo poświadczone
+
| Swiǫte Tåri Kiėnądzî /Sjǫtĕ Tåri Ťėnąʒai/ || Trzech Króli || psł. *svętyji trьje kъnęʒi || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tągnǫt tape /tągnǫt topĕ/ || ściągać razem, zgromadzać || tągnǫt + topĕ || słowo poświadczone
+
| swiǫtet /sjǫtĕt/ || święcić || psł. *svętiti pod wpływem sjǫtĕ || poświadczone w 3Sg: sjǫtĕ
 
|-
 
|-
| tązkie /tąsťĕ/ || smutny, przykry || psł. *tęžьkъjь || poświadczony przysłówek tąsťü
+
| swiǫtu /sjǫtü/ || święto || psł. *svęto || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tązkiü /tąsťü/ || smutno, przykro || psł. *tęžьko || słowo poświadczone
+
| Swîdelègard /Svaidelĕgord/ || Dannenberg || psł. *svidelъjь gordъ || zapisane jako Sweidelgoehrd, kalka z niem., toponim
 
|-
 
|-
| tedán /tedon/ || do roboty, do zrobienia || por. lüneb. te + doun || słowo poświadczone
+
| swîkiorak /svaiťörăk/ || sikorka || psł. *svikorъkъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| telia /teľă/ || sowa || derywacja wsteczna od telkă || słowo poświadczone
+
| swîną /svainą/ || świnia, wieprz || psł. *svinę || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| telka /telkă/ || sowa, sówka || śdn. tölke || słowo poświadczone, obocznie tilkă
+
| swîne /svainĕ/ || świński || psł. *svinьjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| teple /teplĕ/ || ciepły || psł. *teplъjь || słowo poświadczone
+
| swînewa mąsi /svainǎ mąsi/ || wieprzowina || svainevă + mąsi || słowo poświadczone, także svainĕ mąsi
 
|-
 
|-
| teplu /teplü/ || ciepło || psł. *teplo || słowo poświadczone
+
| swînewe /svainevĕ/ || wieprzowy || psł. *svinevъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| teret /terĕt/ || smarować || śdn. teren || poświadczone w 3Sg: terĕ
+
| swînia /svaińă/ || maciora, locha || psł. *svinьja || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| teset /tesĕt/ || cieszyć, zabawiać || psł. *těšiti || poświadczony imiesłów: tesącĕ
+
| swîtane /svaitonĕ/ || świt || psł. *svitanьje || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tet /tet/ || chcieć || psł. *xъtěti || poświadczone liczne formy: cą, cis, cimĕ, citĕ, tex, texǫ,
+
| swîtát /svaitot/ || świtać, dnieć || psł. *svitati || poświadczone w 3Sg: svaitojĕ
 
|-
 
|-
| teta /tetă/ || ciotka; kuzynka; kuma || psł. teta || słowo poświadczone
+
| sŷnka /såinkă/ || synek || psł. *synъka || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tiåma /ťåmă/ || ciemność || psł. *tьma || słowo poświadczone
+
| sŷpat /såipăt/ || sypać || psł. *sypati || poświadczone w 3Sg: såipĕ
 
|-
 
|-
| tiåmnu /ťåmnü/ || ciemno || ťåmă + -nü || słowo poświadczone, ale niepewne
+
| sŷte /såitĕ/ || syty || psł. *sytъjь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tict /tict/ || ciec, cięknąć, przeciekać || psł. *teťi || poświadczone w 3Sg: ticĕ
+
| sŷtet /såitĕt/ || sycić || psł. *sytiti || poświadczone w 3Sg: såitĕ
 +
|}
 +
 
 +
==Š==
 +
{| class="wikitable" width="100%"
 
|-
 
|-
| tilą /tilą/ || cielę || psł. *telę || słowo poświadczone
+
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
 
|-
 
|-
| tilące /tilącĕ/ || cielęcy || tilą + -ĕ || słowo poświadczone
+
| šabia /šob́ă/ || łuska rybia || dn. schobben || poświadczone w l.mn.: šobe
 
|-
 
|-
| tin /tin/ || cyna || śdn. tinn || zapożyczenie niepoświadczonego słowa ze śdn., tak jak ołów (blij)
+
| šadá /šodo/ || szkoda, brak, niedostatek || śdn. schâde || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tipst /tipst/ || międlić (len) || psł. tepsti, testi || słowo poświadczone, obocznie -tist
+
| šakalȧda /šokoladă/ || czekolada || niem. Schokolade || por. głuż. šokolada
 
|-
 
|-
| titàną /tităną/ || młody kuzyn, młoda kuzynka || psł. *tetĕnę || słowo poświadczone, obocznie tetăną
+
| šalia /šoľo/ I || czara, czasza, miska || śdn. schâle || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| titànîcia /titănaićă/ || kuzynka || psł. *tetěnica || formacja wzorem tităną, co do -aićă por. blaizaićă
+
| šaliá /šoľo/ II || flądra || śdn. scholle || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| titenac /titenăc/ || kuzyn || psł. *tetenьcь || formacja wzorem tităną, -ac por. do brotăc
+
| šalka /šolkă/ || czarka, miseczka || šoľo + -kă || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tîd /taid/ || czas || śdn. tîd || słowo poświadczone
+
| šane /šonĕ/ || piękny || dn. schōn || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Tîdka /Taitkă/ || Teoderyk, Dietrich || śdn. Tideke, lüneb. Titke || zapożyczone ze śdn. zdrobnienie jak Drevĕs albo Åns
+
| šanîcia /šonaićă/ || nierządnica || schône + -aićă? || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tîchåm /taixåm/ || cicho, powoli || psł. *tixъmъ || słowo poświadczone
+
| šapat /šopăt/ || stworzyć || śdn. schâpen || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tîchie /taix́ĕ/ || cichy || psł. *tixъjь || słowo poświadczone
+
| šapá /šopo/ || patelnia || śdn. schâpe || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Tîs /Tais/ || Mateuszek, Maciej || śdn. This || zapożyczenie ze śdn. zdrobnienie jak Drevĕs
+
| šará /šoro/ || smar, dziegieć, smoła || niejasne || słowo poświadczone, obok šorai, ale może to partytyw?
 
|-
 
|-
| tîsîna /taisaină/ || cisza || taix́ĕ + -aină || wzorem głuż. ćišina, ros. тишина, z produktywnym -aină
+
| šarnîcia /šornaićă/ || pojemnik na smar || šoro + -naićă || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tleskat /tliskăt/ || klaskać || psł. *tleskati || poświadczone w 3Sg: tlistĕ
+
| Šat /Šot/ || Szkot || niem. Schotte || zapożyczenie, por. głuż. Šot
 
|-
 
|-
| tlesnǫt /tlesnǫt/ || klasnąć || psł. tlesnǫti || czasownik dokonany od poświadczonego tleskăt
+
| Šatka /Šotkă/ || Szkotka || Šot + -kă || typowa forma żeńska na -kă
 
|-
 
|-
| totèrnîcia /tötĕrnaićă/ || trąbka || dźwiękonaśladowcze || poświadczone zapożyczenie do dn.: Töterneitz
+
| Šatska /Šockă/ || Szkocja || Šot + -skă || nazwa kraju na -skă, por. głuż. Šotiska
 
|-
 
|-
| Trebe /Trebĕ/ || Boże Narodzenie || psł. *terby || słowo poświadczone
+
| šatskie /šocťĕ/ || szkocki || Šot + -sťĕ|| typowy przymiotnik na -sťĕ
 
|-
 
|-
| trepŷ /trepoi/ || schody || śdn treppe || słowo poświadczone
+
| šȧmá /šamo/ || wstyd || śdn. schâme || zapożyczenie ze śdn., por. poświadczone šaḿo-să
 
|-
 
|-
| tribne /tribnĕ/ || bożonarodzeniowy || psł. *terbьnъjь || słowo poświadczone
+
| šȧmiát sa /šaḿot să/ || wstydzić się || śdn. sik schemen || poświadczone w 3Sg: šaḿo-să
 
|-
 
|-
| tribne-mánd /tribnĕ-mond/ || grudzień || tribnĕ + śdn. mând || słowo poświadczone
+
| šȧnac /šanăc/? || szaniec, okop || niem. Schanze || poświadczone w l.mn.(?): šance
 
|-
 
|-
| trite /tritĕ/ || trzeci || psł. *tretьjь || słowo poświadczone
+
| šȧpår /šapår/ || pasterz || śdn. schaper || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| trînácti /trainăcti/, trînádist /trainădist/, trînacte /trainoctĕ/ || trzynaście || psł. *tri na desęte || słowo poświadczone
+
| šȧpréw stak /šaprev stok/ || kij pasterski || šapår + -ev + stok || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tore /törĕ/ I || drugi || psł. *vъtorъjь || słowo poświadczone
+
| šȧrp /šarp/ || ostro? || śdn. scharp || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tore /törĕ/ II || wtorek || psł. vъtorъjь || słowo poświadczone
+
| šȧrwŷ /šarvoi/ || nożyce || śdn. schêre || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tǫcá /tǫco/ || chmura || psł. tǫča || słowo poświadczone
+
| šeliaste /šeľostĕ/ || zazdrosny, zawistny || śdn. schel + -ostĕ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tǫcne /tǫcnĕ/ || pochmurny || psł. *tǫčьnъjь || z poświadczonego tǫcnü
+
| šelp /šelp/ || sitowie, trzcina || śdn. schelp || poświadczone w GSg: šelṕo
 
|-
 
|-
| tǫcnu /tǫcnü/ || pochmurno || psł. *tǫčьno || słowo poświadczone
+
| šemål /šemål/ || stołek, taboret || śdn. schêmel || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tufål /tüfål/ || ziemniak || lüneb. tüffel(ken) || zapożyczenie z lokalnego dn., -el>-ål typowe
+
| šeniån /šeńån/ || goleń, piszczel || śdn. schêne? schênen-bên? || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| tuflek /tüflĕk/ || ziemniaczek || tüfål + -ĕk || zdrobnienie wzorem lüneb. tüffelken
+
| šenkát /šenkot/ || darować, ofiarować || śdn. schenken || słowo poświadczone
|-
+
|-
| tuflene /tüflenĕ/ || ziemniaczany || tüfål + -enĕ || przymiotnik wzorem viv'ăs-vivasnĕ
+
| šenkiėr /šenťėr/ || szynkarz, właściciel gospody || śdn. schenker || słowo poświadczone
|-
+
|-
| tuflîste /tüflaistĕ/ || pole ziemniaków || tüfål + -aistĕ || por. ľån-lanaistĕ, głuż. běrna-běrnišćo i podob.
+
| šenŷ /šenåi/ || obręcz na kole wozu || śdn. schêne || poświadczone w l.mn.: šenvoi
|-
+
|-
| tuj /tüj/ || twój || psł. *tvojь || słowo poświadczone
+
| šikat /šikăt/ || posłać || śdn. schicken || poświadczone w czasie przeszłym: šikol
|-
+
|-
| tûcet /taucĕt/ || tuczyć || psł. tučiti || poświadczone w 3Sg: taucĕ
+
| šikat pusliád /šikăt püsľod/ || posłać (po kogoś) || šikăt + püsľod || poświadczone w czasie przeszłym: šikol püsľod
|-
+
|-
| tûcne /taucnĕ/ || tłusty, tuczny || psł. *tučьnъjь || słowo poświadczone
+
| šikat wech /šikăt vex/ || wysłać || šikăt + vex || poświadczone w czasie przeszłym: šikol vex
|-
+
|-
| tûk /tauk/ || tłuszcz || psł. *tukъ || słowo poświadczone
+
| šiniát /šińot/ || dziać się || śdn. schên || słowo poświadczone
|-
+
|-
| tůcîdle /tåucaidlĕ/ || tłuczek || tåuct + -aidlĕ || nazwa narzędzia z typowym sufiksem -aidlĕ
+
| šinká /šinko/ || szynka || śdn. schenke || poświadczone jako šinťai, niejasne czy to GSg r.m. na *-u czy GSg r.ż. na *-y
|-
+
|-
| tůct /tåuct/ || tłuc || psł. tьlťi || słowo poświadczone
+
| šipår /šipår/ || żeglarz || dn. Schipper || słowo poświadczone jako šiper, dodatkowo zasymilowane
|-
+
|-
| tůk /tåuk/ || tłumacz || psł. *tъlkъ lub śdn. tolk || por. śdn. tolk, hol. tolk, prawdopodobnie ze wzch.-sł. толкъ
+
| šlachtát /šlaxtot/ || ubijać, zarzynać (zwierzę) || niem. schlachten || słowo poświadczone
|-
+
|-
| tůknǫt /tåuknǫt/ || uderzyć || psł. *tьlknǫti || poświadczone w 3Sg: tåuknĕ
+
| Špȧniėr /Špańėr/ || Hiszpanin || niem. Spanier, špan- + -'ėr || kalka niemieckiego etnonimu z produktywnym sufiksem
|-
+
|-
| tůste /tåustĕ/ || gruby; gęsty (o chmurze) || psł. *tъlstъjь || słowo poświadczone
+
| Špȧniėrska /Špańėrskă/ || Hiszpanka || špańėr + -skă || forma żeńska jak toblår-toblårskă
|-
+
|-
| twiarde /tjordĕ/ || twardy || psł. *tvьrdъjь || słowo poświadczone
+
| Špȧnîja /Španajă/ || Hiszpania || niem. Spanien || por. głuż. Španiska, sch. Španija
|-
+
|-
| tŷ /tåi/ || ty || psł. *ty || słowo poświadczone
+
| špȧnskie /špansťĕ/ || hiszpański || špan- + -sťĕ || typowy przymiotnik na -sťĕ
|-
+
|-
| tŷkat /tåikăt/ || sadzić || psł. *tykati || poświadczone w 3Sg: tåicĕ
+
| šrekat /šrekăt/ || przestraszyć, wystraszyć || śdn. schrecken || czasownik pozbawiony zwrotności do pary z poświadczonym šrekot să
|}
+
|-
 
+
| šrekát sa /šrekot să/ || przestraszyć się || śdn. schrecken || poświadczone w czasie przeszłym: šrekol-să
==U̇==
+
|-
{| class="wikitable" width="100%"  
+
| šribiát /šrib́ot/ || pisać || dn. schrīben || słowo poświadczone, obocznie srib́ot
|-
+
|-
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
+
| šriwår /šrivår/ || pisarz, kancelista || dn. Schriewer || słowo poświadczone, obocznie srivår
|-
+
|-
| u̇n /un/ || i; a || śdn. un || słowo poświadczone
+
| šulia /šüľă/ || szkoła || śdn. schôle || por. głuż., dłuż. šula
|-
+
|-
| u̇ndega /undegă/ || przywara, nałóg || śdn. undege || słowo poświadczone
+
| šumá /šümo/ || piana || śdn. schûm || słowo poświadczone
|-
+
|-
| u̇nnunte /unnütĕ/ || zbyteczny || śdn. unnutte || słowo poświadczone
+
| šumiat /šüḿăt/ || pienić się || šümo + -ăt || poświadczone w 3Sg: šüḿă
|-
+
|-
| u̇tkȧpu̇nte /utkapuntĕ/ || wykastrowany || śdn. ûtkapûnt || dodatkowo zasymilowane poświadczone /utkapunt/
+
| šupia /šüṕă/ || szufla || śdn. schüppe || słowo poświadczone, obocznie süṕă
|}
+
|-
 
+
| šuriát /šüŕot/ || trzeć || śdn. schüren || słowo poświadczone
==W==
+
|-
{| class="wikitable" width="100%"  
+
| šuwut /šüvüt/ || puchacz || śdn. schûwût || słowo poświadczone
|-
+
|-
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
+
| šu̇kȧria /šukaŕă/ || taczka || śdn. schûvkarre, schuvekarre || słowo poświadczone, obocznie šükaŕă
|-
+
|-
| wabene /vobenĕ/ || wabienie, pokusa || psł. vabenьje || słowo poświadczone
+
| šwadá /švodo/ || pokos, pas skoszonej roślinności || śdn. swâde, pod wpływem niem. || poświadczone w ASg: švodǫ
|-
+
|}
| wagwŷ /vogvoi/ || waga || psł. *vaga || słowo poświadczone
+
 
|-
+
==T==
| waliat /voľăt/ || walcować, wałkować, toczyć || psł. *vaľati || słowo poświadczone
+
{| class="wikitable" width="100%"
|-
+
|-
| wanidia /voniďă/ || mieszkanie || śnd. woninge || słowo poświadczone
+
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
|-
+
|-
| waniat /vońăt/ || mieszkać || śdn. wanen || poświadczone w 3Sg: vońă, obocznie vońojĕ
+
| ta /to/ || do tego, nadto, w dodatku || dn. to || słowo poświadczone, odpowiada niemieckiemu zu-, hinzu, dazu, wozu
|-
+
|-
| warblek /vorblĕk/ || wróbel || psł. *vorblikъ || słowo poświadczone, w liczbie mnogiej vorblĕ(???)
+
| ta bringát /to bringot/ || donosić, dowozić || to + bringot || poświadczone w 3Sg: to-bringojĕ
|-
+
|-
| wardát /vordot/ || czekać; uważać || śdn. warden || poświadczone w 3Sg: vordojĕ
+
| ta pît /to pait/ || przepijać, pić (do kogoś) || to + pait || poświadczone w 3Sg: to-pajĕ
|-
+
|-
| warena mǫka /vorenă mǫkă/ || zupa z mąki || vorenă + mǫkă || słowo poświadczone
+
| ta rezat /to rezăt/ || przykrawać, przycinać || to + rezăt || poświadczone w 3Sg: to-rezĕ
|-
+
|-
| waret /vorĕt/ || gotować, warzyć || psł. *variti || słowo poświadczone
+
| ta wizet /to vizĕt/ || odwozić || to + vizĕt || słowo poświadczone
|-
+
|-
| warná /vorno/ || wrona || psł. *vorna || słowo poświadczone
+
| tabål /tobål/ || kosz, kobiałka || por. lüneb. Tōbl-kīp || słowo poświadczone
|-
+
|-
| warną /vorną/ || wronię, młoda wrona || psł. *vornę || słowo poświadczone
+
| tablac /toblăc/ || czarownik, kuglarz || toblår + -ăc (<*-ačь) || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tablacka /toblockă/ || czarownica || toblăc + -kă || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tablår /toblår/ || czarownik, kuglarz || śdn. tôverer || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tablårska /toblårskă/ || czarownica || toblår + -skă || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tak /tok/ || tak, w taki sposób || psł. *tako || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tal /tol/ || cal || dn. toll || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tam /tom/ || tam || psł. *tamo || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tamȧta /tomată/ || pomidor || niem. Tomate || por. głuż., dłuż. tomata, regularna pożyczka, do rozważenia kalka niem. Wolfspfirsich
 +
|-
 +
| tane /tonĕ/ || tani || psł. *tanьjь || rekonstrukcja, por. pl. tani, słi. touńï, ale może taunĕ jak łuż. tuni?
 +
|-
 +
| tape /topĕ/ || razem || śdn. t'hope || słowo poświadczone, w złożeniach zastępuje niem. zusammen, Polański pisze t'hope
 +
|-
 +
| tape sadet /topĕ sodĕt/ || sadzać, stawiać, kłaść || topĕ + sodĕt || poświadczone w 3Sg: topĕ sodĕ
 +
|-
 +
| tape såluzet /topĕ sålüzĕt/ || złożyć razem || topĕ + sålüzĕt || poświadczone w 3Sg: topĕ sålüzĕ
 +
|-
 +
| tape wiǫzat /topĕ v́ǫzăt/ || związywać || topĕ + v́ǫzăt || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tarckie /torcťĕ/ || turecki || Tork + -sťĕ || typowy przymiotnik na -sťĕ
 +
|-
 +
| Tark /tork/ || Turek || śdn. Torke || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tarkiuwa jabkiu /torťüvă jopťü/ || dynia || torťüvĕ + jopťü || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tarkiuwe /torťüvĕ/ || tureckie || tork + -üvĕ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| Tarkîja /Torkajă/ || Turcja || Tork + -ajă || złożenie wzorem niem. Turkei
 +
|-
 +
| Tarkînka /Torťainkă/ || Turczynka || Tork + -åinkă || nazwa żeńska wzorem nemăc-nemťainkă
 +
|-
 +
| tarn /torn/ || wieża; więzienie || śdn. torn || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tarn Bȧbål || wieża Babel || torn + Babål || kalka niem. Turmbau Babel, -el>-ål typowe
 +
|-
 +
| tarna /tornkă/ || wieżyczka || torn + -kă || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tarnûlia /tornauľă/ || tarnina; morwa || psł. *tьrnuľa || słowo poświadczone, choć z -ai- ale por. słe trnulja
 +
|-
 +
| tazȧga /tozagă/ || obietnica || niem. Zusage z dn. to- || dodatkowo zasymilowane poświadczone tozage
 +
|-
 +
| tȧbȧkî /tabaťai/ || tabaka || niem. Tabak + -åi || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tȧbleta /tabletă/ || tabletka || niem. Tablette || zapożyczenie z typową asymilacją niem. -e>-ă, nic poza tym
 +
|-
 +
| tȧfla /taflă/ || tablica; tabliczka || niem. Tafel || por. głuż. tafla
 +
|-
 +
| tȧlér /taler/ || talerz || dn. Taller || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tȧme /tamĕ/ || spokojny, oswojony, łagodny || śdn. tam || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tåbat /tåbăt/ || sukienka || dn. Tabberd, Tabbad || słowo poświadczone, być może tåbat
 +
|-
 +
| tåcîka /tåcaikă/ || tkacz || tåkăt + -aikă || słowo poświadczone, zob. tåkăc
 +
|-
 +
| tåde /tådĕ/ || tam, oto || psł. tъde || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tågie /tåďĕ/ || więc, zatem || psł. *tъgdy || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tåkac /tåkăc/ || tkacz || psł. *tъkačь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tåkat /tåkăt/ || tkać || psł. *tъkati || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tål /tål/ || kark || psł. *tylъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tåna /tånă/ || tona || por. niem. Tonne || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tåri /tåri/ || trzy || psł. *tri || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tåraj /tåroj/ || troje || psł. *trojь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tåslîwe /tåslaivĕ/ || popędliwy, drażliwy || psł. tъsklivъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tąglu /tąglü/ || rozwidlony drążek, część sieci rybackiej || psł. *tęglo || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tągnǫt /tągnǫt/ || ciągnąć || psł. tęgnǫti || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tągnǫt tape /tągnǫt topĕ/ || ściągać razem, zgromadzać || tągnǫt + topĕ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tązkie /tąsťĕ/ || smutny, przykry || psł. *tęžьkъjь || poświadczony przysłówek tąsťü
 +
|-
 +
| tązkiü /tąsťü/ || smutno, przykro || psł. *tęžьko || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tedán /tedon/ || do roboty, do zrobienia || por. lüneb. te + doun || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tej /tej/ || herbata || niem. Tee? || zapożyczenie, por. dłuż. tej
 +
|-
 +
| telia /teľă/ || sowa || derywacja wsteczna od telkă || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| telka /telkă/ || sowa, sówka || śdn. tölke || słowo poświadczone, obocznie tilkă
 +
|-
 +
| teple /teplĕ/ || ciepły || psł. *teplъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| teplu /teplü/ || ciepło || psł. *teplo || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| teret /terĕt/ || smarować || śdn. teren || poświadczone w 3Sg: terĕ
 +
|-
 +
| teset /tesĕt/ || cieszyć, zabawiać || psł. *těšiti || poświadczony imiesłów: tesącĕ
 +
|-
 +
| tet /tet/ || chcieć || psł. *xъtěti || poświadczone liczne formy: cą, cis, cimĕ, citĕ, tex, texǫ,
 +
|-
 +
| teta /tetă/ || ciotka; kuzynka; kuma || psł. teta || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tiastèwîna /ťostĕvaină/ || makaron || ťostü + -ĕvaină || złożenie wzorem głuż. ćĕstowina, cz. těstoviny, por. niem. Teig i Teigware
 +
|-
 +
| tiastu /ťostü/ || surowe ciasto || psł. těsto || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tiåla /ťålă/ || podłoga || psł. *tьla || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tiåma /ťåmă/ || ciemność || psł. *tьma || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tiåmnu /ťåmnü/ || ciemno || ťåmă + -nü || słowo poświadczone, ale niepewne
 +
|-
 +
| tiånka wǫtruba /ťånkă vǫtrübă/ || jelito cienkie || ťånťĕ  + vǫtrübă || kalka niem. Dünndarm, por. dłuż. śańke crjowo
 +
|-
 +
| tiånkie /ťånťĕ/ I || cienki || psł. *tьnъkъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tiånkie /ťånťĕ/ II || cienkusz, słabe piwo || psł. *tьnъkoje || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tict /tict/ || ciec, cięknąć, przeciekać || psł. *teťi || poświadczone w 3Sg: ticĕ
 +
|-
 +
| tigiėr /tiďėr/ || tygrys || niem. Tiger || zasymilowane zapożyczenie, por. głuż. tiger, -gra
 +
|-
 +
| tilą /tilą/ || cielę || psł. *telę || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tilące /tilącĕ/ || cielęcy || tilą + -ĕ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tin /tin/ || cyna || śdn. tinn || zapożyczenie niepoświadczonego słowa ze śdn., tak jak ołów (blij)
 +
|-
 +
| tiǫg /ťǫg/ || pociąg; wznoszenie się (?) || psł. tęgъ || słowo poświadczone, pierwsze znaczenie por. głuż. ćah, dłuż. śěg, pl. pociąg, ukr. потяг
 +
|-
 +
| tipst /tipst/ || międlić (len) || psł. tepsti, testi || słowo poświadczone, obocznie -tist
 +
|-
 +
| tist /tist/ || teść, ojciec żony || psł. *tьstь || rekonstrukcja, ale por. zachowane stråja, vaujă, więc połabski mógł zachować
 +
|-
 +
| tistewa /tistevă/ || teściowa, matka żony || tist + -evă || nazwa żony z miękkim wariantem pośw. -üvă, ew. elipsa od tistevă zenă
 +
|-
 +
| titàną /tităną/ || młody kuzyn, młoda kuzynka || psł. *tetĕnę || słowo poświadczone, obocznie tetăną
 +
|-
 +
| titànîcia /titănaićă/ || kuzynka || psł. *tetěnica || formacja wzorem tităną, co do -aićă por. blaizaićă
 +
|-
 +
| titenac /titenăc/ || kuzyn || psł. *tetenьcь || formacja wzorem tităną, -ac por. do brotăc
 +
|-
 +
| tîd /taid/ || czas || śdn. tîd || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| Tîdka /Taitkă/ || Teoderyk, Dietrich || śdn. Tideke, lüneb. Titke || zapożyczone ze śdn. zdrobnienie jak Drevĕs albo Åns, imię
 +
|-
 +
| tîchåm /taixåm/ || cicho, powoli || psł. *tixъmъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tîchie /taix́ĕ/ || cichy || psł. *tixъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| Tîs /Tais/ || Mateuszek, Maciej || śdn. This || zapożyczenie ze śdn. zdrobnienie jak Drevĕs, imię
 +
|-
 +
| tîsîna /taisaină/ || cisza || taix́ĕ + -aină || wzorem głuż. ćišina, ros. тишина, z produktywnym -aină
 +
|-
 +
| tleskat /tliskăt/ || klaskać || psł. *tleskati || poświadczone w 3Sg: tlistĕ
 +
|-
 +
| tlesnǫt /tlesnǫt/ || klasnąć || psł. tlesnǫti || czasownik dokonany od poświadczonego tleskăt
 +
|-
 +
| tofel /töfĕl/ || pantofel || dn. Töffel || poświadczone w NPl: töfle, töfli, tüfli
 +
|-
 +
| totèrnîcia /tötĕrnaićă/ || trąbka || dźwiękonaśladowcze || poświadczone zapożyczenie do dn.: Töterneitz
 +
|-
 +
| tore /törĕ/ I || drugi || psł. *vъtorъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tore /törĕ/ II || wtorek || psł. vъtorъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tore palac /törĕ polăc/ || palec wskazujący || törĕ + polăc || por. dłuż. drugi palc
 +
|-
 +
| tǫcá /tǫco/ || chmura || psł. tǫča || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tǫcne /tǫcnĕ/ || pochmurny || psł. *tǫčьnъjь || z poświadczonego tǫcnü
 +
|-
 +
| tǫcnu /tǫcnü/ || pochmurno || psł. *tǫčьno || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tråst /tråst/ || grzebień tkacki, przybijaczka || psł. *trъstь|| słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tråstinac /tråstinăc/ || zielona, słaba trzcina || psł. trъstinьcь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tråstinek /tråstinĕk/ || wyrabiający grzebienie tkackie || tråst + -inĕk || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tråstîna /tråstaină/ || trzcina || psł. *trъstina || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| trąst /trąst/ || trząść || psł. *tręsti || poświadczone w 3Sg: trąsĕ
 +
|-
 +
| trąst dor /trąst dör/ || przetrząsać || trąst + dör || poświadczone w 3Sg: trąsĕ dör
 +
|-
 +
| Trebe /Trebĕ/ || Boże Narodzenie || psł. *terby || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| trepŷ /trepoi/ || schody || śdn. treppe || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tribet /tribĕt/ || ryć, wygrzebywać, zgarniać, grabić? || psł. *terbiti || poświadczone w 3Sg: tribĕ
 +
|-
 +
| tribîka /tribaikă/ || grabiarz, ten co grabi || tribet + -aikă || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tribne /tribnĕ/ || bożonarodzeniowy || psł. *terbьnъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tribne-mánd /tribnĕ-mond/ || grudzień || tribnĕ + śdn. mând || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| trite /tritĕ/ || trzeci || psł. *tretьjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| trînácti /trainăcti/, trînádist /trainădist/, trînacte /trainoctĕ/ || trzynaście || psł. *tri na desęte || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| trîwa /traivă/ || ślub || śdn. truwe || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| trîwane /traivonĕ/ || poślubiony, zamężna/żonaty || traivă + -onĕ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| trîwát /traivot/ || udzielać ślubu || śdn. truwen || poświadczone w 3Sg: traivojĕ
 +
|-
 +
| trîwne /traivnĕ/ || ślubny || traivă + -nĕ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| trîwne palac /traivnĕ polăc/ || palec serdeczny || traivnĕ + polăc || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| trîwnek /traivnĕk/ || kawaler prowadzący pannę młodą, drużba || traivă + -nĕk || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| trǫba /trǫbă/ || trąba; motek pakuł, pacześ || psł. *trǫba || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| trǫbka /trǫbkă/ || trąbka; rura; fajka || trǫbă + -kă || zdrobnienie, co do znaczenia por. dłuż. tšuba
 +
|-
 +
| trǫbet /trǫbĕt/ || trąbić || psł. *trǫbiti || poświadczone w 3Sg: trǫbĕ
 +
|-
 +
| truwe /trüvĕ/ || wierny || dn. trüwe || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tu /tü/ || to; że || psł. *to  || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tucet /tücĕt/ || toczyć, lać, wylewać || psł. točiti || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tucîka /tücaikă/ || kret || psł. *točika || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tufål /tüfål/ || ziemniak || lüneb. tüffel(ken) || zapożyczenie z lokalnego dn., -el>-ål typowe
 +
|-
 +
| tuflek /tüflĕk/ || ziemniaczek || tüfål + -ĕk || zdrobnienie wzorem lüneb. tüffelken
 +
|-
 +
| tuflene /tüflenĕ/ || ziemniaczany || tüfål + -enĕ || przymiotnik wzorem viv'ăs-vivasnĕ
 +
|-
 +
| tuflîste /tüflaistĕ/ || pole ziemniaków, kartoflisko || tüfål + -aistĕ || por. ľån-lanaistĕ, głuż. běrna-běrnišćo i podob.
 +
|-
 +
| tug /tüg/ || materiał; rzecz, przyrząd || dn. Tüg || poświadczone w GSg: tüďau
 +
|-
 +
| tugiát /tüďot/ || świadczyć || śdn. tugen || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tugie /tüďĕ/ || wtedy, zatem, przeto || psł. *togy || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tugî /tüďai/ || świadectwo || śdn. tuge + -åi || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tuj /tüj/ || twój || psł. *tvojь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tupat /tüpăt/ || topić (np. metal) || psł. *topati || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tušát /tüšot/ || zamienić || por. lüneb. tūsch'n || poświadczone w czasie przeszłym: tušol|tüšol
 +
|-
 +
| tûcet /taucĕt/ || tuczyć || psł. tučiti || poświadczone w 3Sg: taucĕ
 +
|-
 +
| tûcne /taucnĕ/ || tłusty, tuczny || psł. *tučьnъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tûk /tauk/ || tłuszcz || psł. *tukъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tůcîdle /tåucaidlĕ/ || tłuczek || tåuct + -aidlĕ || nazwa narzędzia z typowym sufiksem -aidlĕ
 +
|-
 +
| tůct /tåuct/ || tłuc || psł. tьlťi || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tůk /tåuk/ || tłumacz || psł. *tъlkъ lub śdn. tolk || por. śdn. tolk, hol. tolk, prawdopodobnie ze wzch.-sł. толкъ
 +
|-
 +
| tůknǫt /tåuknǫt/ || uderzyć || psł. *tьlknǫti || poświadczone w 3Sg: tåuknĕ
 +
|-
 +
| tůsta wǫtruba /tåustă vǫtrübă/ || jelito grube || tåustĕ  + vǫtrübă || kalka niem. Dickdarm, por. dłuż. tłuste crjowo
 +
|-
 +
| tůste /tåustĕ/ || gruby; gęsty (o chmurze) || psł. *tъlstъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| twarzet /tvorzĕt/ || straszyć || ??? || poświadczone w 3Sg: tvorzĕ
 +
|-
 +
| twarzîka /tvorzaikă/ || upiór, duch, straszydło || tvorzĕt + -aikă || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| twiarde /tjordĕ/ || twardy || psł. *tvьrdъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tŷ /tåi/ || ty || psł. *ty || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| tŷkat /tåikăt/ || sadzić || psł. *tykati || poświadczone w 3Sg: tåicĕ
 +
|}
 +
 
 +
==U̇==
 +
{| class="wikitable" width="100%"  
 +
|-
 +
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
 +
|-
 +
| u̇n /un/ || i; a || śdn. un || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| u̇ndega /undegă/ || przywara, nałóg || śdn. undege || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| u̇nnunte /unnütĕ/ || zbyteczny || śdn. unnutte || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| u̇tkȧpu̇nte /utkapuntĕ/ || wykastrowany || śdn. ûtkapûnt || dodatkowo zasymilowane poświadczone /utkapunt/
 +
|}
 +
 
 +
==W==
 +
{| class="wikitable" width="100%"  
 +
|-
 +
! połabski !! polski !! etymologia !! uzasadnienie
 +
|-
 +
| wabene /vobenĕ/ || wabienie, pokusa || psł. vabenьje || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| wagwŷ /vogvoi/ || waga || psł. *vaga || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| waliat /voľăt/ || walcować, wałkować, toczyć || psł. *vaľati || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| wanidia /voniďă/ || mieszkanie || śnd. woninge || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| waniat /vońăt/ || mieszkać || śdn. wanen || poświadczone w 3Sg: vońă, obocznie vońojĕ
 +
|-
 +
| warblek /vorblĕk/ || wróbel || psł. *vorblikъ || słowo poświadczone, w liczbie mnogiej vorblĕ(???)
 +
|-
 +
| wardát /vordot/ || czekać; uważać || śdn. warden || poświadczone w 3Sg: vordojĕ
 +
|-
 +
| warena mǫka /vorenă mǫkă/ || zupa z mąki || vorenă + mǫkă || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| waret /vorĕt/ || gotować, warzyć || psł. *variti || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| warná /vorno/ || wrona || psł. *vorna || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| warną /vorną/ || wronię, młoda wrona || psł. *vornę || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| warst /vorst/ || kiełbasa, kiszka || śdn. worst || słowo poświadczone
 
| warst /vorst/ || kiełbasa, kiszka || śdn. worst || słowo poświadczone
Linia 4971: Linia 5644:
 
| wás /vos/ || wasz || psł. *vašь || poświadczone w rodzaju żeńskim: vosă
 
| wás /vos/ || wasz || psł. *vašь || poświadczone w rodzaju żeńskim: vosă
 
|-
 
|-
| wazet /vozĕt/ || ważyć, określać ciężyr || psł. *važiti || poświadczone w 3Sg: vozĕ
+
| wazet /vozĕt/ || ważyć, określać ciężar || psł. *važiti || poświadczone w 3Sg: vozĕ
 +
|-
 +
| wazne /voznĕ/ || ważny || vogvoi + -nĕ || kalka niem. wichtig (od wiegen), por. łuż. wažny, pl. ważny
 
|-
 
|-
 
| wȧdika /vadikă/ || serwatka || śdn. waddike || dodatkowo zasymilowane poświadczone: vadike
 
| wȧdika /vadikă/ || serwatka || śdn. waddike || dodatkowo zasymilowane poświadczone: vadike
Linia 4983: Linia 5658:
 
| wȧrch /varx/ || kupa, górka || psł. *vьrxъ || słowo poświadczone
 
| wȧrch /varx/ || kupa, górka || psł. *vьrxъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| wȧrchne /varxnĕ/ || najwyższy || psł. *vьrxъnъjь || słowo poświadczone
+
| wȧrchne /varxnĕ/ || najwyższy; górny || psł. *vьrxъnъjь || słowo poświadczone, drugie znaczenie jak cz. vrchní
 +
|-
 +
| wȧrchne lȧdek /varxnĕ ladĕk/ || kończyna górna, ręka || varxnĕ + ladĕk || por. niem. Vordergliedmaße
 
|-
 
|-
 
| wȧrchuwate /varxüvotĕ/ || napełniony po wierzch, kopiasty || psł. *vьrxovatъjь || słowo poświadczone
 
| wȧrchuwate /varxüvotĕ/ || napełniony po wierzch, kopiasty || psł. *vьrxovatъjь || słowo poświadczone
Linia 4993: Linia 5670:
 
| wȧrsak /varsăk/ || wierzch, wierzchołek, szczyt || psł. *vьršьkъ || słowo poświadczone
 
| wȧrsak /varsăk/ || wierzch, wierzchołek, szczyt || psł. *vьršьkъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Wȧrsawa /Varsovă/ || Warszawa || pl. Warszawa || adaptacja morfologiczna
+
| Wȧrsawa /Varsovă/ || Warszawa || pl. Warszawa || adaptacja morfologiczna, toponim
 
|-
 
|-
 
| wȧrt /vart/ || gospodarz || śdn. wert || słowo poświadczone
 
| wȧrt /vart/ || gospodarz || śdn. wert || słowo poświadczone
Linia 5025: Linia 5702:
 
| wåda /vådă/ I || woda || psł. *voda || słowo poświadczone
 
| wåda /vådă/ I || woda || psł. *voda || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| wådă /vådă/ II || łydka || por. lüneb. Wåd, niem. Wade || słowo poświadczone
+
| wåda /vådă/ II || łydka || por. lüneb. Wåd, niem. Wade || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| wådna mȧlnîcia /vådnă malnaićă/ || młyn wodny || vådnĕ + malnaićă || słowo poświadczone
 
| wådna mȧlnîcia /vådnă malnaićă/ || młyn wodny || vådnĕ + malnaićă || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| wådna melana /vådnă melonă/ || arbuz || vådnĕ + melonă || kalka niem. Wassermelone, por. łuż. wódna melona
 
|-
 
|-
 
| wådne /vådnĕ/ || wodny || vådă + -nĕ || słowo poświadczone
 
| wådne /vådnĕ/ || wodny || vådă + -nĕ || słowo poświadczone
Linia 5145: Linia 5824:
 
| wåstruga /våstrügă/ || ostroga (też u koguta) || psł. *ostroga || słowo poświadczone, obocznie być może våstrüg
 
| wåstruga /våstrügă/ || ostroga (też u koguta) || psł. *ostroga || słowo poświadczone, obocznie być może våstrüg
 
|-
 
|-
| wåstruw /våstrüv/ || wyspa rzeczna || psł. *ostrovъ || poświadczone jako toponim (Wüstrow), por. pl. ostrów 'zarośnięta wyspa rzeczna', dłuż. wótšow 'wyspa rzeczna', kasz. òstrów 'wyspa na rzece lub jeziorze'
+
| wåstruw /våstrüv/ || wyspa rzeczna || psł. *ostrovъ || poświadczone jako toponim (Wustrow), por. pl. ostrów 'zarośnięta wyspa rzeczna', dłuż. wótšow 'wyspa rzeczna', kasz. òstrów 'wyspa na rzece lub jeziorze'
 
|-
 
|-
| Wåstruw /Våstrüv/ || Wüstrow || psł. *ostrovъ || słowo poświadczone
+
| Wåstruw /Våstrüv/ || Wustrow || psł. *ostrovъ || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| wåtåknǫt /våtåknǫt/ || włożyć, wetknąć, wsadzić || psł. *vъtъknǫti || słowo poświadczone, obocznie våtåknĕt
 
| wåtåknǫt /våtåknǫt/ || włożyć, wetknąć, wsadzić || psł. *vъtъknǫti || słowo poświadczone, obocznie våtåknĕt
 +
|-
 +
| wåtruca dewka /våtrücĕ defkă/ || wnuczka,córka syna || våtrücă + defkă || por. łuż. synowa dźowka, w kasz. również przepadł *vъnukъ, por. pośw. våtrücă zenă
 
|-
 
|-
 
| wåtruca zena /våtrücă zenă/ || synowa || våtrücă + zenă || słowo poświadczone
 
| wåtruca zena /våtrücă zenă/ || synowa || våtrücă + zenă || słowo poświadczone
Linia 5158: Linia 5839:
 
|-
 
|-
 
| wåtruce /wåtrücĕ/ || synowy, należący do syna || psł. *otročьjь || słowo poświadczone
 
| wåtruce /wåtrücĕ/ || synowy, należący do syna || psł. *otročьjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| wåtruce wåtruk /våtrücĕ våtrük/ || wnuk, syn syna || våtrücĕ + våtrük || por. łuż. synowy syn, w kasz. również przepadł *vъnukъ, por. pośw. våtrücă zenă
 
|-
 
|-
 
| wåtŷkat /våtåikăt/ || wtykać || psł. *vъtykati || poświadczone w 3Sg: våtåicĕ
 
| wåtŷkat /våtåikăt/ || wtykać || psł. *vъtykati || poświadczone w 3Sg: våtåicĕ
Linia 5200: Linia 5883:
 
|-
 
|-
 
| wåzlet /våzlĕt/ || nalać, polać || psł. *vъzliti || słowo poświadczone
 
| wåzlet /våzlĕt/ || nalać, polać || psł. *vъzliti || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| wåzlîce /våzlaicĕ/ || twarz || våz- + *laici + -ĕ || złożenie jak våspaizdĕ, por. łuż. wobliče
 
|-
 
|-
 
| wåznasat /våznosăt/ || podawać ton || psł. *vъznašati || słowo poświadczone
 
| wåznasat /våznosăt/ || podawać ton || psł. *vъznašati || słowo poświadczone
Linia 5219: Linia 5904:
 
| wåztrąst /våstrąst/ || wstrząsnąć || psł. *vъztręsti || słowo poświadczone
 
| wåztrąst /våstrąst/ || wstrząsnąć || psł. *vъztręsti || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| wåzwadiat /våzvoʒ́ăt/ || wznosić, podnosić || psł. *vъzvaďati || słowo poświadczone
+
| wåzwadziat /våzvoʒ́ăt/ || wznosić, podnosić || psł. *vъzvaďati || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
 
| wåzwidet /våzvidĕt/ || podnieść, wznieść || psł. *vъzvoditi || słowo poświadczone
 
| wåzwidet /våzvidĕt/ || podnieść, wznieść || psł. *vъzvoditi || słowo poświadczone
Linia 5244: Linia 5929:
 
|-
 
|-
 
| wedet /vedĕt/ || wiedzieć || psł. *věděti || poświadczony imiesłów: vedącĕ
 
| wedet /vedĕt/ || wiedzieć || psł. *věděti || poświadczony imiesłów: vedącĕ
 +
|-
 +
| wedrinek /vedrinĕk/ || parasol (od słońca) || vedrü + -inĕk || por. niem. Sonneschirm, cz. slunečník, głuż. (pře)słónčnik
 
|-
 
|-
 
| wedru /vedrü/ || pogoda; słońce || psł. *vedro || słowo poświadczone
 
| wedru /vedrü/ || pogoda; słońce || psł. *vedro || słowo poświadczone
Linia 5325: Linia 6012:
 
| wikǫset /vikǫsĕt/ || ogryźć || psł. *okǫsiti || poświadczone w 3Sg: vikǫsĕ
 
| wikǫset /vikǫsĕt/ || ogryźć || psł. *okǫsiti || poświadczone w 3Sg: vikǫsĕ
 
|-
 
|-
| wilblǫd /wilblǫd/ || wielbłąd || psł. *velьblǫdъ || rekonstrukcja, por. głuż. wjelbłud, słowo mogło przetrwać, por. ľåv
+
| wilblǫd /vilblǫd/ || wielbłąd || psł. *velьblǫdъ || rekonstrukcja, por. głuż. wjelbłud, słowo mogło przetrwać, por. ľåv
 
|-
 
|-
 
| wile /vilĕ/ || wiele, dużo || psł. *velьje || słowo poświadczone
 
| wile /vilĕ/ || wiele, dużo || psł. *velьje || słowo poświadczone
Linia 5339: Linia 6026:
 
| wilkie /vilťĕ/ II || wielce, bardzo || psł. *veliko || słowo poświadczone
 
| wilkie /vilťĕ/ II || wielce, bardzo || psł. *veliko || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Wilna /Vilnă/ || Wilno || niem. Wilna || toponim przejęty z niemieckiego
+
| wilkie palac /vilťĕ polăc/ || kciuk, duży palec || vilťĕ + polăc || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| Wilna /Vilnă/ || Wilno || niem. Wilna || por. głuż. Wilna, toponim
 
|-
 
|-
 
| wilne /vilnĕ/ || wolny, swobodny || viľă + -nĕ || przymiotnik o znaczeniu 'wolny' utworzony z braku słów o takim znaczeniu
 
| wilne /vilnĕ/ || wolny, swobodny || viľă + -nĕ || przymiotnik o znaczeniu 'wolny' utworzony z braku słów o takim znaczeniu
Linia 5347: Linia 6036:
 
| wimûriát /vimauŕot/ || omurować || vib- + mauren || poświadczone w imiesłowie: vimauŕonă
 
| wimûriát /vimauŕot/ || omurować || vib- + mauren || poświadczone w imiesłowie: vimauŕonă
 
|-
 
|-
| Win /Vin/ || Wiedeń || niem. Wien || zapożyczenie toponimu
+
| Win /Vin/ || Wiedeń || niem. Wien || por. dłuż. Wien, Wiń; toponim
 
|-
 
|-
 
| winia /vińă/ || woń, zapach || psł. *voňa || słowo poświadczone
 
| winia /vińă/ || woń, zapach || psł. *voňa || słowo poświadczone
Linia 5415: Linia 6104:
 
| witkînǫt /vitťainǫt/ || wypędzić || psł. *otъki(d)nǫti || poświadczony imiesłów: vitťaidenĕ
 
| witkînǫt /vitťainǫt/ || wypędzić || psł. *otъki(d)nǫti || poświadczony imiesłów: vitťaidenĕ
 
|-
 
|-
| witkád /vitkom/ || skąd || psł. *otъkamo || słowo poświadczone, por. vitkǫd
+
| witkám /vitkom/ || skąd || psł. *otъkamo || słowo poświadczone, por. vitkǫd
 
|-
 
|-
 
| witkǫd /vitkǫd/ || skąd || psł. *otъkǫdu || słowo poświadczone, por. vitkom
 
| witkǫd /vitkǫd/ || skąd || psł. *otъkǫdu || słowo poświadczone, por. vitkom
Linia 5527: Linia 6216:
 
| wǫgior /vǫďör/ || węgorz || psł. ǫgořь || słowo poświadczone
 
| wǫgior /vǫďör/ || węgorz || psł. ǫgořь || słowo poświadczone
 
|-
 
|-
| Wǫgioriǫta /Vǫďöŕǫtă/ || Seehausen || psł. *ǫgoręta || słowo poświadczone
+
| Wǫgioriǫta /Vǫďöŕǫtă/ || Seehausen || psł. *ǫgoręta || słowo poświadczone, toponim
 +
|-
 +
| wǫglek /vǫglĕk/ || węgiel (pierwiastek) || vǫďėl + -ĕk  || kalka niem. Kohlenstoff, por. głuż. wuhlik, cz. uhlík
 
|-
 
|-
 
| wǫkȧr /vunkar/ || kosz wozowy, półkoszki || śdn. woen-kar || słowo poświadczone, może vu̇nkar?
 
| wǫkȧr /vunkar/ || kosz wozowy, półkoszki || śdn. woen-kar || słowo poświadczone, może vu̇nkar?
 
|-
 
|-
 
| wǫs /vǫs/ || broda || psł. *ǫsъ || słowo poświadczone
 
| wǫs /vǫs/ || broda || psł. *ǫsъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| wǫsac /wǫsăc/ || wąsy || vǫs + -ăc || zdrobnienie względnie produktywnym -ăc od ’broda’ jak w dłuż. brodka (ts.)
 
|-
 
|-
 
| wǫsànîcia /vǫsănaićă/ || gąsienica || psł. *ǫsěnica || słowo poświadczone
 
| wǫsànîcia /vǫsănaićă/ || gąsienica || psł. *ǫsěnica || słowo poświadczone
Linia 5542: Linia 6235:
 
|-
 
|-
 
| wǫtak /vǫtăk/ || wątek (tkacki) || psł. *ǫtъkъ || słowo poświadczone
 
| wǫtak /vǫtăk/ || wątek (tkacki) || psł. *ǫtъkъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| wǫtruba /vǫtrübă/ || jelito || psł. *ǫtroba || rekonstrukcja, leksem ogólnosłowiański o pierwotnym znaczeniu 'wnętrzności', ale por. dłuż wutšoba 'serce'
 
|-
 
|-
 
| wǫzàlene /vǫzălenĕ/ || sękaty?, kolankowaty? || psł. vǫzъlenъjь? || słowo poświadczone, znaczenie całkiem niejasne
 
| wǫzàlene /vǫzălenĕ/ || sękaty?, kolankowaty? || psł. vǫzъlenъjь? || słowo poświadczone, znaczenie całkiem niejasne
Linia 5694: Linia 6389:
 
|-
 
|-
 
| zajûtra /zojautră/ || rano, z rana || psł. *za jutra || słowo poświadczone
 
| zajûtra /zojautră/ || rano, z rana || psł. *za jutra || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| zak /zok/ || skarpeta || dn. Sock || zapożyczenie, por. głuż. zoka
 
|-
 
|-
 
| zaká /zoko/ || rzecz || śdn. sâke || słowo poświadczone
 
| zaká /zoko/ || rzecz || śdn. sâke || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| zapąste /zopąstĕ/ || nadgarstek || za- + pąst + -ĕ || złożenie wzorem cz. zápěstí, sch. zapešće, ros. запястье
 
|-
 
|-
 
| zawicera /zoviceră/ || wieczorem, pod wieczór || psł. *za večera || formacja analogiczna do zojautră
 
| zawicera /zoviceră/ || wieczorem, pod wieczór || psł. *za večera || formacja analogiczna do zojautră
Linia 5760: Linia 6459:
 
|-
 
|-
 
| ziliazu /ziľozü/ || żelazo || psł. *želězo || słowo poświadczone
 
| ziliazu /ziľozü/ || żelazo || psł. *želězo || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| zilènîna /zilĕnaină/ || jarzyny, warzywa || psł. *zelenina || por. cz., sła., łuż. zelenina, rzeczownik od *zilaistĕ jak sodĕvaină od *sod
 +
|-
 +
| zilîste /zilaistĕ/ || ogródek warzywny || psł. *zelišče || zapożyczenie do dn. Sieleitz, Zieleitz ’Krautfeld, Kohlgarten’, obfite w toponimii
 
|-
 
|-
 
| zimia /ziḿă/ || ziemia || psł. *zemьja || słowo poświadczone
 
| zimia /ziḿă/ || ziemia || psł. *zemьja || słowo poświadczone
Linia 5766: Linia 6469:
 
|-
 
|-
 
| zimnek /zimnĕk/ || duch ziemny, podziemny duszek || psł. *zemьnikъ || słowo poświadczone
 
| zimnek /zimnĕk/ || duch ziemny, podziemny duszek || psł. *zemьnikъ || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| zinep /zinĕp/ || musztarda; gorczyca || śdn. senep || zapożyczenie, por. łuż. žonop
 
|-
 
|-
 
| zip /zip/ || mydło || śdn. sêpe || poświadczone w GSg: ziṕau
 
| zip /zip/ || mydło || śdn. sêpe || poświadczone w GSg: ziṕau
Linia 5802: Linia 6507:
 
|-
 
|-
 
| zîwe /zaivĕ/ || żywy || psł. *živъjь || słowo poświadczone
 
| zîwe /zaivĕ/ || żywy || psł. *živъjь || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| zîwu /zaivü/ || rtęć || psł. *živo || krótki przymiotnik jak påuno, nüvo jako elipsa od zaivü srebrü, por. niem. Quicksilber, dłuż. žywe slobro
 
|-
 
|-
 
| zlåd /zlåd/ || grad || psł. *želdь? *želdъ? || słowo poświadczone
 
| zlåd /zlåd/ || grad || psł. *želdь? *želdъ? || słowo poświadczone
Linia 5832: Linia 6539:
 
|-
 
|-
 
| zribîcia /zribaićǎ/ || młoda (roczna) klacz || psł. *žerbica || słowo poświadczone
 
| zribîcia /zribaićǎ/ || młoda (roczna) klacz || psł. *žerbica || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| zukiėr /züťėr/ || cukier || śdn. sucker || zapożyczenie ze śdn., śdn. -ker -> -ťėr w zasadzie typowe
 
|-
 
|-
 
| zunet /zünĕt/ || dzwonić || psł. *zvoniti || poświadczone w 3Sg: zünĕ
 
| zunet /zünĕt/ || dzwonić || psł. *zvoniti || poświadczone w 3Sg: zünĕ
Linia 5838: Linia 6547:
 
|-
 
|-
 
| zůc /zåuc/ || żółć (wydzielina wątrobowa) || psł. *žьlčь || poświadczony rdzeń zåuk- w zåuknĕ; por. dłuż. žołc, głuż. žołč
 
| zůc /zåuc/ || żółć (wydzielina wątrobowa) || psł. *žьlčь || poświadczony rdzeń zåuk- w zåuknĕ; por. dłuż. žołc, głuż. žołč
 +
|-
 +
| zůcnek /zåucnĕk/ || woreczek żółciowy || zåuc + -nĕk || por. dłuż. žołcnik, cz. žlučník, słe. žolčnik
 
|-
 
|-
 
| zůknǫt /zåuknǫt/ || żółknąć || psł. *žьlknǫti || poświadczone w 3Sg: zåuknĕ
 
| zůknǫt /zåuknǫt/ || żółknąć || psł. *žьlknǫti || poświadczone w 3Sg: zåuknĕ
Linia 5846: Linia 6557:
 
|-
 
|-
 
| zwenu /zvenü/ || dzwono || psł. *zveno || słowo poświadczone
 
| zwenu /zvenü/ || dzwono || psł. *zveno || słowo poświadczone
 +
|-
 +
| Zweren /Zverĕn/ || Schwerin || psł. *Zvěrinъ || rekonstrukcja, por. pl. Zwierzyn, łuż. Zwěřin, toponim
 
|-
 
|-
 
| zŷbat /zåibăt/ || kołysać || psł. *zybati || poświadczone w rozkaźniku: zåib
 
| zŷbat /zåibăt/ || kołysać || psł. *zybati || poświadczone w rozkaźniku: zåib

Aktualna wersja na dzień 01:27, 27 lut 2021

WENSKIE-PULSKIE SLUWESNEK
SŁOWNIK (NOWO)POŁABSKO-POLSKI

Dla ułatwienia wyszukiwania i dotarcia do szerszych mas, cały artykuł jest pisany w języku radopolskim.

O słowniku

Słownik ma na celu zebranie dobrze zaświadczonych słów połabskich (wendzkich, wendyjskich, drzewiańskich), a także wykreowanie nowych bazując na toponimii, możliwych zapożyczeniach z dolnoniemieckiego, slawizmów w dolnoniemieckim, kalek połabsko-niemieckich, a czasem sugerując się słownictwem w językach łużyckich i słowińskim, rzadziej także w czeskim i polskim.

Za literacki został wzięty dialekt, w którym wystąpiło pełne mazurzenie, psł. *ьl/ъl dało /åu/ a nie /u/ oraz psł. *u dało (za wyjątkiem pozycji przed wargowymi i przyrostków) /au/, a nie /ai/.

Wymowa i ortografia

W "/.../" podano zapis według transkrypcji Polańskiego, po środku według Międzynarodowego Alfabetu Fonetycznego, a następnie z prawej zapis według proponowanej przeze mnie ortografii.

Samogłoski pełne
/i/ = i   = i /ü/ =  y  = u /u/ =  u  =
/ė/ =  e  = ė
/e/ =  ɛ  = e, é /ö/ =  œ  = o /o/ =  ɔ  = a, á
/a/ =  a  = ȧ /å/ =  ɒ  = å


Samogłoski zredukowane
/ĕ/ =  ə  = è, e
/ă/ =  ɐ  = à, a

Znaki é oraz á oznaczają samogłoskę pełną i są stawiane wyłącznie w ostatniej sylabie, także w słowach jednosylabowych z wyjątkiem przyimków. Znaki à oraz è oznaczają samogłoskę zredukowaną i stawiane są wyłącznie na innej sylabie niż ostatnia. Jeśli na przedostatniej sylabie jest samogłoska zredukowana, to na ostatniej jest pełna i nie ma potrzeby oznaczania tego akutem. Znaki a oraz e na ostatniej sylabie oznaczają samogłoskę zredukowaną, a na pozostałych – pełną.

Dyftongi
/ai/ =   ai   = î /åi/ =   ɒi   = ŷ /oi/ =   oi   = ŷ /au/ =   au   = û /åu/ =   ɒu   = ů

Dyftong /oi/ jest alofonem /åi/ po spółgłoskach wargowych.

Samogłoski nosowe
/ą/ =   ã   = ą /ǫ/ =   ɔ̃   = ǫ


Spółgłoski
Wargowe Dziąsłowe Zadziąsłowe Palatalne Postpalatalne Miękko-
podniebienne
Krtaniowe
Zwarte /p/ = p = p /ṕ/ = = pi /t/ = t = t /ť/ = = ti, ki /k/ = k = k
/b/ = b = b /b́/ = = bi /d/ = d = d /ď/ = = di, gi /g/ = ɡ = g
Afrykaty /c/ = t͡s = c /ć/ = t͡sʲ = ci
/ʒ/ = d͡z = dz /ʒ́/ = d͡zʲ = dzi
Szczelinowe /f/ = f = f /s/ = s = s /š/ = ʃ = š /ś/ = = si /x́/ = = chi /x/ = x = ch /h/ = h = h
/v/ = v = w /v́/ = = wi /z/ = z = z /ź/ = = zi
Nosowe /m/ = m = m /ḿ/ = = mi /n/ = n = n /ń/ = = ni
Boczne /l/ = l = l /ľ/ = = li
Drżące /r/ = r = r /ŕ/ = = ri
Półsamogłoski /j/ = j = j

Docelowa ortografia ma zapisywać spółgłoski dźwięczne i bezdźwięczne zgodnie z etymologią, czyli np. /defkă/ = dewka.

Rozróżnienie di/gi oraz ti/ki ma podłoże etymologiczne. Piszemy /ďöră/ = giora, /ďolü/ = dialu, /ťostü/ = tiastu, /ťölü/ = kiolu.

Z uwagi na istniejące oboczności /kj/:/kv/ i podobne, piszemy w tam, gdzie są one etymologiczne, np. /sjot/ = swiat - świat, /no svăte/ = na swàte - na świecie.

Szczegółowa fonologia

Samogłoski

Spółgłoski

Asymilacje

Przy połączeniach dwóch i więcej spółgłosek dochodziło do asymilacji dźwięczności, tzn. spółgłoski ulegały ubezdźwięcznieniu, np. dewka=/defkă/, wǫzkie=/vǫsťĕ/. Co ważne, w odróżnieniu od języka polskiego, w języku połabskim udźwięcznienie nie zachodziło na końcu wyrazu, np. Bug=/büg/, dǫb=/dǫb/, led=/led/, nie ulegały ubezdźwięcznieniu także połączenia typu bezdźwięczna+w, np. råkwîcia=/råkvaićă/, šwadá=/švodo/, swecia=/svećă/, citwàru=/citvărü/.

Fonologia dialektalna

stan prasłowiański Ostrów (Wustrow), Klonów (Klennow) - Hennig Życin (Süthen) - Schultze Łuchów (Lüchow) - Mithoff Łuchów (Lüchow) - Pfeffinger wariant literacki
*
*
*ьl, *ъl au? u åu åu = ů
*š, *č, *ž s, c, z š, č, ž s, c, z
*u1 au oi? åi? ai? au = û

1 - w pozycji innej niż przed spółgłoskami wargowymi

A

połabski polski etymologia uzasadnienie
a /ă/ a, lecz psł. *a słowo poświadczone
aberhîd /oberhaid/ dzierżawca rządowy śdn. overheit słowo poświadczone
agát sa /ogot să/ podobać się śdn. hagen poświadczone w 3Sg: ogăji-să
akî /oťai/ szydełko? śdn. hake + -åi słowo poświadczone
alȧja /olajă/ olej śdn. oli(g)e słowo poświadczone
alȧnt /olant/ głowacz (ryba) śdn. âlant słowo poświadczone
aliat /oľăt/ iść po coś, brać coś śdn. holen poświadczone w 3Sg: oľă
amår /omår/ młot śdn. hamer słowo poświadczone
amél /omel/ skop (wykastrowany baran) śdn. hamel słowo poświadczone
apá /opo/ małpa śdn. âpe słowo poświadczone
apat /opăt/ mieć nadzieję, ufać śdn. happen~hoppen poświadczone w 1Sg: opăm
ar /ăr/ lub, albo śdn. oder słowo poświadczone, Polański transkrybuje ar
ará /oro/ prostytutka, dziwka śdn. hore poświadczone w ASg: orǫ
ás /os/ padlina, ścierwo, przynęta?? śdn. âs poświadczone w GSg: oso, Lehr-Spławiński uważa za femininum
atát /otot/ nienawidzić śdn. haten poświadczone w 3Sg: otăji-mĕ
awka /ofkă/ jastrząb lüneb. håfk(e) słowo poświadczone, być może afka
azŷ /ozåi/ uszko, eska (do haczyka), spinka?, klamra? śdn. ose + -åi słowo poświadczone

Ȧ

połabski polski etymologia uzasadnienie
ȧgát /agot/ chronić, oszczędzać śdn. hegen, heien słowo poświadczone w 3Sg /agol/, /agojĕ/
ȧchtér /axter/ tył śdn. achter rozkład złożenia /axterskă/
ȧchterskie /axtersťĕ/ tylny śdn. achter + psł. *-ьskъjь słowo poświadczone w r. żeńskim
ȧl /al/ już śdn. al słowo poświadczone
Ȧlbȧnîja /Albanajă/ Albania por. niem. Albanien, końcówka -ajă zapożyczenie z niemieckiego
ȧlbȧnskie /albansťĕ/ albański Albanajă + -sťĕ typowy przymiotnik od nazwy państwa
ȧlbȧrga /albargă/ oberża, gospoda śdn. herberge słowo poświadczone
ȧltitŷ /altitåi/ zawsze śdn. alletiden słowo poświadczone
ȧmén /amen/ amen śdn. amen słowo poświadczone
ȧnîz /anaiz/ anyż por. niem. Aneis, hol. anijs zapożyczenie z -i->-ai-
ȧr /ar/ I albo por. dn. or słowo poświadczone
ȧr /ar/ II tutaj por. lüneb. hēr słowo poświadczone, obocznie er
ȧrdál /ardol/ w dół, na dół dn. herdāl słowo poświadczone
ȧrde-mand /ardĕ-mond/ styczeń śdn. harde + śdn. mând poświadczone jako grudzień, ale 1) hardemând = styczeń, 2) brakuje stycznia
Ȧrmenîja /Armenajă/ Armenia por. niem. Armenien, końcówka -ajă zapożyczenie z niemieckiego
ȧrmenskie /armensťĕ/ ormiański, armeński Armenajă + -sťĕ typowy przymiotnik na -sťĕ
ȧsål /asål/ osioł śdn. esel słowo poświadczone
ȧste /astĕ/ szybki śdn. haste słowo poświadczone
ȧkiėr /aťėr/ kramarz śdn. haker słowo poświadczone
ȧwén /aven/ właśnie śdn. even słowo poświadczone

Å

połabski polski etymologia uzasadnienie
Åns, Ånsa /Åns(ă)/ Jan śdn. Hans słowo poświadczone, imię
Ånska /Ånskă/ Janek śdn. Hans + psł. *-ъka słowo poświadczone, imię

B

połabski polski etymologia uzasadnienie
babá /bobo/ baba, stara kobieta psł. *baba słowo poświadczone
babka /bopkă/ akuszerka, położna psł. *babъka słowo poświadczone
bagnîna /bognaină/ bagnisko psł. *bagnina poświadczone w toponimii: Bonnein
bagne /bognĕ/ bagno psł. *bagno poświadczone w toponimii w złożeniu: Bonnein (*bagnina), Bockeneitz (*bagnišče?)
barane /boronĕ/ obrona gerundium od /borot/ słowo utworzone wzorem: aikrădinĕ (kradzież), vobenĕ (pokusa), vecenĕ (krzyk)
barát /borot/ bronić psł. *ob-varati, reanalizowane poświadczone w rozkaźniku: boroj
bardŷnia /bordåińă/ siekiera psł. *bordyňa słowo poświadczone
bardzia /borʒ́ă/ bruzda psł. *borzda słowo poświadczone
Barlen /borlĕn/ Berlin psł. *bъrlinъ? rekonstrukcja, toponim
barna /bornă/ brona psł. *borna słowo poświadczone
barnu /bornü/ ił, glina psł. *bъrno poświadczone w toponimii: Barneitz (<*bъrnišče)
bart /bort/ barć psł. *bъrtь poświadczone w toponimii w złożeniu: Pardein (<*bъrtina), Prietnick (<*bъrtьnikъ), Bartsch (<*bъrtьce), por stłuż. bart
bartnek /bortnĕk/ bartnik bort + -nĕk z rekonstruowanego bort, poświadczone stpoł. nazwisko rodowe: Bartenick
barš /borš/ okoń por. niem. Barsch słowo poświadczone
bȧba /babă/ babka, babcia słownictwo dziecięce słowo poświadczone
bȧckie /baťĕ/ troszkę zdrobnienie od baťĕ? słowo poświadczone, ale Polański widzi jako zwykłą oboczność do baťĕ
bȧdål /badål/ kat, oprawca śdn. bodel słowo poświadczone
bȧdån /badån/ kadź, zbiornik śdn. boden słowo poświadczone
bȧdiane /baďonĕ/ modlitwa baďot + 'onĕ gerundium od poświadczonego baďot
bȧdiannek /baďonĕk modlitewnik baďonĕ + -nĕk formacja z -nĕk tworzącym nazwy narzędzi
bȧdiát /baďot/ modlić się beden słowo poświadczone
bȧkie /baťĕ/ trochę por. szlez.-holszt. betken słowo poświadczone
bȧlȧja /balajă/ miednica, balia, ceber śdn. balleie słowo poświadczone
bȧn /ban/ strych śdn. bon słowo poświadczone
bȧnȧna /banană/ banan niem. Banane zapożyczenie z niem., por. łuż. banana
bȧnkî /banťai/ ławka śdn. banke słowo poświadczone
bȧrgiėr /barďėr/ mieszczuch śdn. borger słowo poświadczone
bȧrwin /barvin/ wódka śdn. brannewîn słowo poświadczone
bȧt /bat/ przykazanie śdn. bot słowo poświadczone
båla /bålă/ byk śdn. bulle słowo poświadczone
båz /båz/ bez psł. *bъzъ słowo poświadczone
bedet /bedĕt/ prosić, błagać śdn. beden poświadczone w 1Sg: bedą, w 3Sg: bedĕ
bek /bek/ strumień śdn. beke słowo poświadczone
bel /bel/ biel psł. *bělь rozkład poświadczonego belĕt
belet /belĕt/ bielić ubrania psł. *běliti słowo poświadczone
Belgiėr /belďėr/ Belg niem. Belgier zapożyczenie z niemieckiego
Belgiėrska /belďėrskă/ Belgijka belďėr + -skă typowa forma żeńska na -skă w słowach na -ėr
belgise /belďisĕ/ belgijski śdn. belgische? co do -sĕ por. ingelsĕ
Belgîja /Belgajă/ Belgia niem. Belgien zapożyczenie z zaadaptowanym sufiksem
ber /ber/ niedźwiedź śdn. bâr słowo poświadczone
bet sa /bet să/ bać się psł. *bojati sę słowo poświadczone
betán /beton/ beton niem. Beton por. głuż., pl. beton
betrat /betrăt/ ulepszyć śdn. beteren słowo poświadczone
bezat /bezăt/ biec, biegać psł. *běžati słowo poświadczone
bezat dor /bezăt dör/ przepływać, przebiegać bezăt + dör poświadczone w 3Sg: bezĕ dör
bezat pusliád /bezăt püsľod/ ścigać, biec za kimś bezăt + püsľod poświadczone w 3Sg: bezĕ püsľod
bezat wånû /bezăt vånau/ wybiegać, wypływać bezăt + vånau poświadczone w 3Sg: bezĕ vånau
bezat wåkårst /bezăt våkårst/ obiegać, opływać bezăt + våkårst poświadczone w 3Sg: bezĕ våkårst
bezat wech /bezăt vex/ odbiegać, odpływać bezăt + vex poświadczone w 3Sg: bezĕ vex
bezîka /bezaikă/ goniec, biegacz psł. *běžika słowo poświadczone
biala zȧne /b́olă zanĕ/ ścięgno b́olĕ + zanĕ złożenie wzorem dłuż. běła žyłka
bialak /b́olăk/ białko jajka; białko psł. *bělъkъ słowo poświadczone
biale /b́olĕ/ biały psł. *bělъjь słowo poświadczone
Bialèrûska /B́olĕrauskă/ Białoruś b́olĕraus + -skă por. głuż. Běłoruska, cz. Bělorusko
bialèrûskie /B́olĕrausťĕ/ białoruski b́olĕraus + -sťĕ przymiotnik od nazwy narodu na -sťĕ
Bialèrûskie /b́olĕrausťĕ/ Białorusin b́olĕ + Rausťĕ por. biał. беларус, cz. Bělorus
biardu /b́ordü/ klepaczka do lnu, przybijaczka, płocha psł. *bьrdo słowo poświadczone
bigrȧft /bigraft/ pogrzeb śdn. bîgraft słowo poświadczone
bikac /bikăc/ dzięcioł śdn bicken + psł. *-ačь słowo poświadczone
bilikie /biliťĕ/ tani śdn. billik zasymilowane zapożyczenie jak sch. jeftin, -iťĕ regularnie zasymilowane
biûcet /b́aucĕt/ szczekać dźwiękonaśladowcze? poświadczone w 3Sg: b́aucĕ
biûcîka /b́aucaikă/ szczekacz b́aucĕt + -aikă formacja z produktywnym -aikă, por. brącĕt-brącaikă
bît /bait/ bić psł. *biti słowo poświadczone
blawe /blovĕ/ niebieski śdn. blawe słowo poświadczone
blazat /blozǎt/ dąć, wiać śdn. blasen poświadczone w 3Sg: blozǎ
blȧntia zûzàlîcia /blanťă zauzălaićă/ robaczek świętojański blanťă + psł. *žužalica słowo poświadczone
blågiota /blåďötă/ wesołość, szczęście psł. *bolgota rozkład poświadczonego blåďütnĕ, por. pośw. pröstötă
blågiutne /blåďütnĕ/ wesoły, szczęśliwy psł. *bolgotьnъjь słowo poświadczone
blåcha /blåxă/ pchła psł. *blъxa słowo poświadczone
blåne /blånĕ/ błonie psł. *bolnьje słowo poświadczone
blåse /blåsĕ/ pchli blåxă + -ĕ formacja wzorem korvo-korvĕ i podob.
blåsa mîska /blåsă maiskă/ pchli targ blåsĕ + maiskă kalka niem. Flohmarkt, por. korvĕ rög jako niem. Kuhhorn
blåtu /blåtü/ błoto psł. *bolto poświadczone w toponimii: Platjei, Plaut
bledîcia /bledaićǎ/ bladość psł. *blědica słowo poświadczone
bliade /bľodĕ/ blady psł. *blědъjь poświadczone w pochodnej: bledaićǎ
bliåwat /bľåvǎt/ wymiotować (pluć?) psł. *blьvati poświadczone w 3Sg: bľåvǎ
blij /blij/ ołów śdn. bli(g) poświadczone w dopełniaczu /blijau/
blijene /blijenĕ/ ołowiany, ołowiowy śdn. bli(g) + -enĕ złożenie
blinskat /blinskăt/ kołysać, huśtać ??? słowo poświadczone
blinskànîcia /blinskǎnaićǎ/ huśtawka blinskǎt + -naićǎ słowo poświadczone, obocznie blinskǎvaićǎ
bliǫdat /bľǫdăt/ śnić psł. *blędati poświadczone w 3Sg: bľǫdă
blîzą /blaizą/ bliźnię (chłopiec) psł. *bližę słowo poświadczone w l. podw. /blizątă/
blîzek /blaizĕk/ I blisko psł. *blizъko słowo poświadczone
blîzek /blaizĕk/ II znajomy psł. *blizokъ poświadczone w l. mn. /blaizücĕ/
blîzîcia /blaizaićă/ bliźnię (dziewczę) psł. *bližica słowo poświadczone w l. podw. /blizaićă/
blîzkie /blaisťĕ/ bliski psł. *blizъkъjь według poświadczonego /blaizĕk/ - blisko
blǫdet /blǫdĕt/ błądzić psł. *blǫditi poświadczone w czasie przeszłym: blǫdål
bober /böbĕr/ bóbr psł. *bobrъ poświadczone w toponimji w złożeniu: Bobra (<*bobŕaja), Bobracken (<*bobrovъka)
bobre /böbrĕ/ bobrzy böbĕr + -ĕ poświadczone w toponimji: Bobra (<*bobŕaja)
bogát /bögot/ skręcać śdn. bögen słowo poświadczone
bogiėl /böďėl/ strzemię śdn. bögel słowo poświadczone
bor /bör/ chłop, rolnik śdn. bûr słowo poświadczone
boret /börĕt/ szczekać psł. *boriti? poświadczone w 3Sg: börĕ, 3Pl: börą, być może od *borti, wtedy /bort/
borstia /börsťă/ pierś śdn. borst słowo poświadczone
bose /bösĕ/ bosy psł. bosъjь słowo poświadczone
boze /bözĕ/ zły śdn. böse dodatkowo zasymilowane poświadczone /böse/
bǫbån /bǫbån/ bęben psł. *bǫbъnъ słowo poświadczone
bǫcet /bǫcĕt/ ryczeć psł. bǫčiti słowo poświadczone
bǫkar /bǫkăr/ bączek (ptak) psł. *bǫkařь słowo poświadczone
brak /brok/ nieużytek, odłóg śdn. brake słowo poświadczone
brat /brot/ I brat psł. *bratъ słowo poświadczone
brat /brot/ II brać psł. *bьrati poświadczone w 3Sg: berĕ
bratac /brotăc/ brat, braciszek brot + -ăc słowo poświadczone
bratȧcak /brotacăk/ braciszek brot + -acăk słowo poświadczone
brȧdá /brado/ pieczeń śdn. brade słowo poświadczone
bråwŷ /bråvoi/ brwi psł. *brъvi słowo poświadczone
brącet /brącět/ brzęczeć psł. *bręčěti poświadczone w 3Sg: /brącĕ/
brącîka /brącaikă/ harfa (żydowska?) psł. *bręčika słowo poświadczone
bredål /bredål/ nieznany bliżej instrument fryz. bred? słowo poświadczone
brede /bredĕ/ szeroki śdn. brêt słowo poświadczone
Bremŷ /Bremoi/ Brema niem. Bremen adaptacja końcówki -en jako l.mn., por. cz. Brémy
brest /brest/ wiąz psł. *brest poświadczone w toponimii: Briest, Brestah (<*brestъkъ), Prestein (<*brestina)
breza /breză/ brzoza psł. *berza słowo poświadczone
brezdiát /brezďot/ dnieć, świtać psł. *brěždžati poświadczone w 3Sg: brezďojĕ
brezuwe /brezüvĕ/ brzozowy breză + -üvĕ złożenie z poświadczonego /breză/, por. jėlmă-jėlmüvĕ, kol-kolüvĕ
brig /brig/ brzeg psł. *bergъ słowo poświadczone
Brit /Brit/ Brytyjczyk niem. Brite zapożyczenie, por. cz. Brit
Britȧnîja /Britanajă/ Brytania niem. Britannien adaptacja niemieckiego słowa
Britka /Britkă/ Brytyjka Brit + -kă typowa forma żeńska na -kă
britskie /bricťĕ/ brytyjski brit + -sťĕ typowy przymiotnik na -sťĕ
brizîna /brizaină/ brzezina, las brzozowy breză + -aină poświadczone w LSg: brizaină
brizne /briznĕ/ brzegowy brig + -nĕ przymiotnik wzorem plaug-plauznĕ
brîtka /braitkă/ czapka śdn. breit?? słowo poświadczone
brod /bröd/ bród psł. *brodъ poświadczone w toponimji: Brode, Bröde, Brodei, Brudberg
broda /brödă/ podbródek psł. *borda słowo poświadczone
brodàwîcia /brödăvaićă/ brodawka psł. *bordavica słowo poświadczone
brodegȧm /brödegam/ małżonek, mąż śdn. brüdegam słowo poświadczone
brozgiėl /brözďėl/ klin w radle lub pługu psł. *brozgъlь słowo poświadczone
brudek /brüdĕk/ brodzik psł. *brodikъ? poświadczone w toponimji: Brodeck, Brüdack
bruder /brüdĕr/ żebrak śdn. broder słowo poświadczone
bruderînka /brüderainkă/ głóg śdn. broder + -ain- + -kă słowo poświadczone
bruderska /brüderskă/ żebraczka śdn. broder + -skă słowo poświadczone
bruga /brügă/ most śdn. brügge słowo poświadczone
bruk /brük/ użycie śdn. brük słowo poświadczone
brukaza /brükoză/ spodnie śdn. brôkhôse słowo poświadczone
brukát /brükot/ używać śdn. brüken słowo poświadczone
Brusel /Brüsĕl/ Bruksela niem. Brüssel zapożyczenie toponimu
brut /brüt/ narzeczona śdn. brüt słowo poświadczone
brûd /braud/ brud psł. *brudъ poświadczony w toponimii: Braud, Braude
brûne /braunĕ/ brązowy śdn. brûn zapożyczenie z dn., dyftongizacja wynika ze starości zapożyczenia, o czym świadczą łuż. bruny
brŷsat /bråisăt/ skrobać (rybę) psł. *brysati poświadczone w 3Sg: brăisĕ
bub /büb/ fasola psł. *bobъ słowo poświadczone
bucka /bückă/ leń, próżniak ? słowo poświadczone
budąca mûchá /büdącă mauxo/ bąk, giez psł. *bodǫťaja muxa słowo poświadczone
Bug /Büg/ Bóg psł. *bogъ słowo poświadczone
bukî /büťai/ litera śdn. bôk + -åi singulativum od poświadczonego plóralnego bükvoi
bukwît /bükvait/ gryka, tatarka śdn. bouk-weit słowo poświadczone
bukwîtne /bükvaitnĕ/ gryczany, tatarczany bükvait + -nĕ słowo poświadczone
bukwŷ /bükvoi/ książka śdn. bôk słowo poświadczone
bul /bül/ ból psł. *bolь poświadczony czasownik pochodny: bülĕ
bulet /bülĕt/ boleć psł. *bolěti poświadczone w 3Sg: /bülĕ/
busa /büsă/ strzelba, karabnin śdn. büsse słowo poświadczone
bust /büst/ kłuć, przebijać; żądlić psł. *bosti słowo poświadczone
butia /büťă/ zdobycz, łup śdn. büte poświadczone w ASg: bütą
butian /büťăn/ bocian psł. *botěnъ słowo poświadczone
buwát /büvot/ budować śdn. buwen słowo poświadczone
Buza Dîská /Büză Daisko/ Komunja Święta büză + daisko słowo poświadczone
Buza Matî /büză motai/ Matka Boża psł. *božьja mati słowo poświadczone
Buzac /Büzăc/ Bóg psł. *božьcь słowo poświadczone
Buzȧcak /Büzacăk/ Bóg psł. *božьčьkъ słowo poświadczone
buzą /büzą/ obraz święty psł. *božę słowo poświadczone
Buze /Büzĕ/ Boży psł. Božьjь słowo poświadczone
Buze Wåtruk /Büzĕ Våtrük/ Syn Boży psł. Božьjь Otrokъ słowo poświadczone
Buzen /Büzĕn/ Bösen psł. *Božinъ rekonstrukcja, por. XIV Bozene, Bosen, toponim
Buziǫtkiu /büźǫtťü/ obrazek święty psł. *božętъko słowo poświadczone
bu̇k /buk/ piasta śdn. bûk słowo poświadczone
bu̇nkiėr /bunťėr/ bunkier niem. bunker zapożyczenie z niemieckiego
bu̇ntie /bunťĕ/ kolorowy, pstrokaty śdn. bunt słowo poświadczone
bu̇ntia rŷbá /bunťă råibo/ pstrąg bunťă + råibo słowo poświadczone
Bûcî /Baucai/ Boitze psł. *buci, NPl od *bukъ rekonstrukcja/adaptacja i adideacja nazwy niemieckiej, toponim
bûd /baud/ szyling śdn. butken słowo poświadczone
bûdet /baudĕt/ budzić psł. *buditi aspekt ndk. do poświadczonego våzbaudĕt
bûk /bauk/ buk psł. *bukъ słowo poświadczone
bûkiuwe /bauťüvĕ/ bukowy bauk + -üvĕ złożenie z poświadczonego /bauk/, por. jėlmă-jėlmüvĕ, kol-kolüvĕ
bŷstre /boistrĕ/ szybki, bystry psł. *bystrъjь poświadczone w toponimii: Wisstreitzen, Wüstereitz (<*bystrica), Fistrein (<*bystrina)
bŷt /boit/ być psł. *byti słowo poświadczone

C

połabski polski etymologia uzasadnienie
cád /cod/ dym; sadza; kopeć psł. *čadъ słowo poświadczone
cadet /codĕt/ kurzyć, dymić psł. *čadъ słowo poświadczone
carne /cornĕ/ czarny psł. *čьrnъjь słowo poświadczone
casá /coso/ miska, czasza psł. *čaša słowo poświadczone
caska /coskă/ miseczka coso + -kă zdrobnienie z przyrostkiem -kă
cȧbår /cabår/ ceber psł. *čьbъrъ słowo poświadczone
cȧrkiėwne /carťėvnĕ/ kościelny carťai + -nĕ przymiotnik wzorem plaug-plauznĕ
cȧrkî /carťai/ kościół; cmentarz przykościelny psł. *cьrky słowo poświadczone
cȧrkwîcia /carkvaićă/ kaplica psł. *cьrkъvica słowo poświadczone
cȧrmak /carmăk/ żółtko jaja psł. *čьrmakъ słowo poświadczone
cȧrnet /carnĕt/ czernieć psł. *čьrněti formacja wzorem zåuknĕt, belĕt
cȧrnîcia /carnaićă/ czarna jagoda psł. *čьrnica słowo poświadczone
cȧrw /carv/ robak? psł. *čьrvь poświadczone tylko w złożeniu, por. /god/ i /godĕk/
cȧrw lezące /carv lezącĕ/ ślimak psł. *čьrvь lězęťьjь słowo poświadczone
cȧrwena repá /carvenă repo/ burak carvenă + repo kalka niem. Rote Beete, Rote Rübe, por. galĕrepo, dłuż. cerwjena rěpa
cȧrwene /carvenĕ/ czerwony psł. *čьrvenъjь słowo poświadczone
cȧtîdle /cataidlĕ/ komputer; liczydło caist + -aidlĕ kalka niem. Rechner, por. głuż. ličadło, cz. počítač, sch. računar
cąst /cąst/ część psł. *čęstь brak poświadczonych słów na część, słowo ogólnosłowiańskie
cąste /cąstĕ/ częsty psł. *čęstъjь brak poświadczonych słów na częsty, słowo ogólnosłowiańskie
ce /cĕ/ czy, lub psł. *či słowo poświadczone
Cech /cex/ Czech cz. Čech zapożyczenie z czeskiego
cela /celă/ pszczoła psł. *bьčela słowo poświadczone
celar /celăr/ pszczelarz celă + -ăr formacja wzorem ťönăr, gǫśăr
cele /celĕ/ pszczeli psł. *bьčelьjь słowo poświadczone
cele wåsk /celĕ våsk/ wosk pszczeli celĕ + våsk por. niem. Bienenwachs, por. także poświadczone korvĕ rög (niem. Kuhhorn)
celu /celü/ policzek psł. *čelo słowo poświadczone
cepak /cepăk/ kij, kijak psł. *cěpakъ słowo poświadczone
cepŷ /cepoi/ cep psł. *cěpy słowo poświadczone
cera /ceră/ wczoraj psł. *vьčera słowo poświadczone
cerajse /cerojsĕ/ wczorajszy psł. *vьčerajьšьjь formacja analogiczna do dans - dansejsĕ
cesat /cesăt/ czesać psł. *česati słowo poświadczone
ceskie /cesťĕ/ czeski Cex + -sťĕ Cex-cesťĕ jak Wénd-wensťĕ
cew /cev/ cewka tkacka psł. *cěvъ słowo poświadczone
cial /ćol/ na zdrowie! psł. *cělъ słowo poświadczone
cikànîcia /cikănaićă/ kózka? niem. Zike + -naićă słowo poświadczone
ciliûst /ciľaust/ szczęka dolna psł. *čeľustь słowo poświadczone
cink /cink/ cynk niem. Zink zapożyczenie, por. łuż. cynk, internacjonalizm pochodzi ze słowa górnoniemieckiego
cirkác /cirkoc/ świerszcz onomatopeja + psł. *-ačь słowo poświadczone
cirkát /cirkot/ ćwierkać? onomatopeja, patrz pol. ćwierkać rozkład złożenia cirkoc
citer /citĕr/ cztery psł. *četyre słowo poświadczone
citèrdisiǫt /citĕrdiśǫt/ czterdzieści psł. *četyre desętъ słowo poświadczone
citèrnacte /citĕrnoctĕ/ czternaście psł. *četyre na desęte słowo poświadczone
citèrnacti /citĕrnocti czternaście psł. *četyre na desęte słowo poświadczone
citèrnàdist /citĕrnădist/ czternaście psł. *četyre na desęte słowo poświadczone
citèrnarde /citĕrnordĕ/ czworokątny psł. *četyre + śdn. nôrd słowo poświadczone
citrana /citronă/ cytryny niem. Zitrone, dn. Zitroon por. łuż. citrona
citwàru /citvărü/ czworo psł. *četvoro słowo poświadczone
citwiarte /citjortĕ/ czwarty psł. *četvьrtъjь słowo poświadczone, Polański pisze ciťortĕ
cîpål /caipål/ cebula szlez-holszt. zippel słowo poświadczone
cîst /caist/ liczyć psł. *čisti poświadczone w 3Sg: catĕ i imiesłów: catenĕ
cîste /caistĕ/ czysty psł. *čistъjь słowo poświadczone
cîsté /caiste/ czysto psł. *čistě słowo poświadczone
cîstet /caistĕt/ czyścić psł. *čistiti poświadczone w 3Sg: caistĕ
cîstu /caistü/ czysto psł. *čistě słowo poświadczone
clåwàcene /clåvăcenĕ/ człowieczy, ludzki psł. *čelvěčenъjь słowo poświadczone
clåwak /clåvăk/ człowiek psł. *čelvěk słowo poświadczone
crewu /crevü/ trzewia, wnętrzności psł. červo słowo poświadczone
criw /criv/ but, trzewik psł. *červь słowo poświadczone
criwnek /crivnĕk/ szewc criv + -nĕk słowo poświadczone
cu /cü/ co; że psł. *čьso słowo poświadczone
cûdze /cauʒĕ/ cudzy, obcy, nieprzyjaciel psł. *ťuďь słowo poświadczone
cût /caut/ czuć psł. *čuti poświadczone w 1Sg: cajă (-ją?) i w 2Sg: cajĕs (-jis?)
cůn /cåun/ czółno, łódka psł. *čьlnъ słowo poświadczone
cůnak /cåunăk/ czółenko tkackie psł. *čьlnъkъ słowo poświadczone

D

połabski polski etymologia uzasadnienie
dade /dodĕ/ zmarły śdn. lüneb. dode słowo poświadczone
dagat /dogăt/ być wartym śdn. dogen poświadczone w 3Sg: dogă
dach /dox/ przecież śdn. doch słowo poświadczone
dalek /dolĕk/ daleko psł. *daleko słowo poświadczone
dalekie /doleťĕ/ daleki psł. *dalekъjь według poświadczonego /dolĕk/ - daleko
dargie /dorďĕ/ drogi psł. *dorgъjь rekonstrukcja, por. nazwę miejscową Neu-Darchau (*novaja dorgava)
darm /dorm/ jelito por. śdn. darm, dn. Doarm zapożyczenie jak np. ströta 'tchawica'
dat /dot/ I dać psł. *dati słowo poświadczone
dat /dot/ II śmierć śdn. dôt słowo poświadczone, być może dod
dawek /dovĕk/ I azot dovĕt + -ĕk kalka niem. Stickstoff, por. głuż. dusyk, cz. dusík, -ĕk jak w ďüjĕt-ďüjĕk
dawek /dovĕk/ II jastrząb psł. *davikъ słowo poświadczone, niepewne
dawet /dovĕt/ cisnąć, dławić, dusić psł. *daviti słowo poświadczone
dȧgiėl /daďėl/ tygiel śdn. degel poświadczone w 3Sg: dovĕ
dȧglitie /dagliťĕ/ powszedni śdn. daglik słowo poświadczone
dȧliá /daľo/ długość psł. *dьľa poświadczone w ASg: dalą
dȧlna /dalnă/ osnowa psł. *dьľьna? -oje? słowo poświadczone
dȧmá /damo/ dama, pani niem. Dame zapożyczenie z typowym -e>-o, por. niem. Gale>galo
dȧn /dan/ dzień psł. *dьnь słowo poświadczone
dȧnac /danăc/ dzień psł. *dьnьcь słowo poświadczone
dȧnesne /danesnĕ/ codzienny, dzienny psł. *dьnešьnъjь słowo poświadczone
dȧnnek /dȧn(n)ĕk/ dziennik, żurnal dan + -nĕk złożenie wzorem pl. dziennik, głuż. dźenik, por. niem. Tageszeitung