Tangia (złoty wiek): Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 109 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 3: Linia 3:
 
{{Złoty Wiek Tangii państwo}}
 
{{Złoty Wiek Tangii państwo}}
 
{{Tangia Złoty Wiek języki}}
 
{{Tangia Złoty Wiek języki}}
<center>{{Kyon apokryf przyszłości}}</center>
+
[[Plik:1280px-Helen Thomas Dranga - 'Portrait of a Polynesian Girl', oil on canvas, c. 1910.jpg|thumb|left|350px|Tangijska dziewczynka.]]{{sp}}'''Tangia''' ([[język ayu|ay]]. "Τανγυα" ''Tangua'', [[Język buański|bu.]] "Tañu", [[Język mahan|mhn.]] "Τανὲμά" ''Tanèmá''), oficjalnie '''Cesarstwo Wielkiej Tangii''' ([[Pisma tangijskie|klinowo]]: [[Plik:Tangian cuneiform Word Tangwa Bis.png|30px]]; [[język ayu|ay]]. "Ταυ Τανγυανα Τηλανλερα" ''Tau Tanguana Teilanlera'', [[Język buański|bu.]] "Tañusy", [[Język mahan|mhn.]] "μα Τήλάν-μὰλι Τήλεά υ Τάο Τανὲμά" ''ma Teélán-màli Teéleá iu Táo Tanèmá'') - państwo znajdujące się w większości w [[Kanisja|Kyonie zachodnim]] oraz na wyspach [[Wszechocean Kyonu|wszechoceanu]] i [[Sfeniscja|Sfeniscji]], o powierzchni 3 620 604 km², sąsiadujące z [[Secht]]em na wschodzie, [[Państwo Neszów|Państwem Neszów]] i [[Dewia|Dewią]] na północy, [[Szur]]em na południu oraz [[Muria|Murią]] i [[Ajdynir]]em na zachodzie. Składa się z dużej wyspy [[Wyspa Kaori|Kaori]], wysp zachodnich [[Akeira]] i [[Hiranea]], półwyspu [[Pinu (złoty wiek)|Pinu]], [[Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem|terytorium demarkacyjnego]] [[Dzikie Ziemie Kanisji|Dzikich Ziem Kanisji]], południowodewijskiej wyspy [[Atirai (złoty wiek)|Atirai]], wyspy [[Ma'uri]] oraz [[Sfeniscja|sfeniscjańskiej]] wyspy [[Wyspa nowocesarska|nowocesarskiej]] oraz znacznej liczby małych wysp wszechoceanu. Stolicą państwa jest [[Kun Atla (złoty wiek)|Kun Atla]]. Głową państwa jest [[cesarz Tangii|cesarz]], a rządzący pod [[Korona Kaori|Koroną Kaori]], władcami poszczególnych regionów są [[kaoritanu]]. Religią państwową jest [[karaizm]], obowiązująca na wszystkich terytoriach oprócz pustyń [[Pustynia Marajska (złoty wiek)|Marao]] i [[Pustynia Takangaryjska (złoty wiek)|Takangari]], gdzie dopuszczany jest także [[szamanizm tangijski]], oraz [[Buania]], gdzie wyznawana jest religia Buae. Symbolem państwa jest księżyc [[Lykaon]] na tle krzyża buańskiego, w Buanii flaga jest pomarańczowa, na pozostałych terytoriach granatowoniebieska. W 9700 [[EK]] populacja wynosiła 74 544 874, a średnia wieku 60 lat.  
{{sp}}'''Tangia''' ([[język ayu|ay]]. "Τανγυα" ''Tangua'', [[Język buański|bu.]] "Tañu", [[Język mahan|mhn.]] "Τανὲμά" ''Tanèmá''), oficjalnie '''Cesarstwo Wielkiej Tangii''' ([[Pisma tangijskie|klinowo]]: [[Plik:Tangian cuneiform Word Tangwa Bis.png|30px]]; [[język ayu|ay]]. "Ταυ Τανγυανα Τηλανλερα" ''Tau Tanguana Teilanlera'', [[Język buański|bu.]] "Tañusy", [[Język mahan|mhn.]] "μα Τήλάν-μὰλι Τήλεά υ Τάο Τανὲμά" ''ma Teélán-màli Teéleá iu Táo Tanèmá'') - państwo znajdujące się w większości w [[Kanisja|Kyonie zachodnim]] oraz na wyspach [[Wszechocean Kyonu|wszechoceanu]] i [[Sfeniscja|Sfeniscji]], o powierzchni 3 620 604 km², sąsiadujące z [[Secht]]em na wschodzie, [[Państwo Neszów|Państwem Neszów]] i [[Dewia|Dewią]] na północy, [[Szur]]em na południu oraz [[Muria|Murią]] i [[Ajdynir]]em na zachodzie. Składa się z dużej wyspy [[Wyspa Kaori|Kaori]], wysp zachodnich [[Akeira]] i [[Hiranea]], półwyspu [[Pinu (złoty wiek)|Pinu]], [[Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem|terytorium demarkacyjnego]] [[Dzikie Ziemie Kanisji|Dzikich Ziem Kanisji]], południowodewijskiej wyspy [[Atirai (złoty wiek)|Atirai]], wyspy [[Ma'uri]] oraz [[Sfeniscja|sfeniscjańskiej]] wyspy [[Wyspa nowocesarska|nowocesarskiej]] oraz znacznej liczby małych wysp wszechoceanu. Stolicą państwa jest [[Kun Atla (złoty wiek)|Kun Atla]]. Głową państwa jest [[cesarz Tangii|cesarz]], a rządzący pod [[Korona Kaori|Koroną Kaori]], władcami poszczególnych regionów są [[kaoritanu]]. Religią państwową jest [[karaizm]], obowiązująca na wszystkich terytoriach oprócz pustyń [[Pustynia Marajska (złoty wiek)|Marao]] i [[Pustynia Takangaryjska (złoty wiek)|Takangari]], gdzie dopuszczany jest także [[szamanizm tangijski]], oraz [[Buania]], gdzie wyznawana jest religia Buae. Symbolem państwa jest księżyc [[Lykaon]] na tle krzyża buańskiego, w Buanii flaga jest pomarańczowa, na pozostałych terytoriach granatowoniebieska. W 9700 [[EK]] populacja wynosiła 74 544 874, a średnia wieku 60 lat.  
 
  
 
Opisywane tu lata 9654 - 9750 [[EK]] były złotym wiekiem w dziejach Tangii. Technologicznie imperium tangijskie odpowiadało poziomowi ziemskiego imperium brytyjskiego w późnym XVIII i wczesnym XIX wieku, przy czym w pewnych aspektach wyprzedzając rozwój technologii na Ziemi (taśmy przesyłowe, guma i obicia kół, optyka katadioptryczna, mikroskop), a w innych spóźniając się (brak osiągnięć humanitarnych takich jak konstytucja czy prawa człowieka, brak rewolucji przemysłowej). Imperium tangijskie było mocarstwem gospodarczym i militarnym, szczególnie sławiąc się największą i najbardziej nowoczesną marynarką wojenną na ówczesnym świecie. Jako jedno z pierwszych większych mocarstw szeroko wykorzystywało broń palną z zamkiem skałkowym u armii lądowej na dużą skalę, z dobrze dopasowanymi do niej taktykami. Gospodarczo, Tangia utraciła swoje znaczenie jako historycznego monopolisty na produkcję tropikalnego kauczuku, gdzie recepturę produkcji wtórnie odkryto bądź wykradziono i powtórzono w [[Secht|Sechcie]], ale stała się lokalną potęgą tekstylną, eksportu przypraw, elementów okrętowych, a także transportu kruszcu i kamieni szlachetnych od potęg tych złóż z [[Nuaria|antarktycznych regionów świata]]. Imperium konsekwentnie prowadziło politykę importu dóbr surowych (materiałów, surowców) i eksportu towarów już przetworzonych (ubrań, naczyń, dekoracji, broni), wymagających specjalistycznej wiedzy rzemieślniczej. Była także potęgą w usługach, wpierw dzięki wprowadzeniu i unowocześnieniu sechtońskiej myśli finansowej, a później wskutek naturalnego rozwoju sektora usługowego przy bardzo pomyślnej koniunkturze makroekonomicznej. Tania siła robocza, zasilana nieludzko wykorzystywanymi niewolnikami, głównie o pochodzeniu pinuskim, sprawiła, że Tangia lat 9654 - 9750 posiadała potężny surplus eksportu nad importem.
 
Opisywane tu lata 9654 - 9750 [[EK]] były złotym wiekiem w dziejach Tangii. Technologicznie imperium tangijskie odpowiadało poziomowi ziemskiego imperium brytyjskiego w późnym XVIII i wczesnym XIX wieku, przy czym w pewnych aspektach wyprzedzając rozwój technologii na Ziemi (taśmy przesyłowe, guma i obicia kół, optyka katadioptryczna, mikroskop), a w innych spóźniając się (brak osiągnięć humanitarnych takich jak konstytucja czy prawa człowieka, brak rewolucji przemysłowej). Imperium tangijskie było mocarstwem gospodarczym i militarnym, szczególnie sławiąc się największą i najbardziej nowoczesną marynarką wojenną na ówczesnym świecie. Jako jedno z pierwszych większych mocarstw szeroko wykorzystywało broń palną z zamkiem skałkowym u armii lądowej na dużą skalę, z dobrze dopasowanymi do niej taktykami. Gospodarczo, Tangia utraciła swoje znaczenie jako historycznego monopolisty na produkcję tropikalnego kauczuku, gdzie recepturę produkcji wtórnie odkryto bądź wykradziono i powtórzono w [[Secht|Sechcie]], ale stała się lokalną potęgą tekstylną, eksportu przypraw, elementów okrętowych, a także transportu kruszcu i kamieni szlachetnych od potęg tych złóż z [[Nuaria|antarktycznych regionów świata]]. Imperium konsekwentnie prowadziło politykę importu dóbr surowych (materiałów, surowców) i eksportu towarów już przetworzonych (ubrań, naczyń, dekoracji, broni), wymagających specjalistycznej wiedzy rzemieślniczej. Była także potęgą w usługach, wpierw dzięki wprowadzeniu i unowocześnieniu sechtońskiej myśli finansowej, a później wskutek naturalnego rozwoju sektora usługowego przy bardzo pomyślnej koniunkturze makroekonomicznej. Tania siła robocza, zasilana nieludzko wykorzystywanymi niewolnikami, głównie o pochodzeniu pinuskim, sprawiła, że Tangia lat 9654 - 9750 posiadała potężny surplus eksportu nad importem.
Linia 14: Linia 13:
  
 
Uważa się, że złoty wiek Tangii zakończył się po 9750 roku, kiedy system imperialno-feudalny w połączeniu z dobrze już rozwiniętym kapitalizmem epoki nowożytnej, z nieprawidłowym zarządzaniem krajem przez kosztowną i arogancką klasę arystokratyczną, potężną magnaterię bez praw szlacheckich, z nieludzkim wykorzystywaniem tangijskich niewolników oraz klasy robotniczej, i fal nieurodzaju, doprowadził kraj do utraty stabilności. Gwoździem do trumny imperium był [[Impakt Kunatlyjski|upadek meteorytu]] na [[Kun Atla]] w 9867 [[EK]] i następnie [[Tangijska Wojna Domowa]] lat 9900-9905 [[EK]], która ostatecznie położyła kres imperium i dzięki której powstała [[Tangia (10000 EK)|Republika Tangii]].
 
Uważa się, że złoty wiek Tangii zakończył się po 9750 roku, kiedy system imperialno-feudalny w połączeniu z dobrze już rozwiniętym kapitalizmem epoki nowożytnej, z nieprawidłowym zarządzaniem krajem przez kosztowną i arogancką klasę arystokratyczną, potężną magnaterię bez praw szlacheckich, z nieludzkim wykorzystywaniem tangijskich niewolników oraz klasy robotniczej, i fal nieurodzaju, doprowadził kraj do utraty stabilności. Gwoździem do trumny imperium był [[Impakt Kunatlyjski|upadek meteorytu]] na [[Kun Atla]] w 9867 [[EK]] i następnie [[Tangijska Wojna Domowa]] lat 9900-9905 [[EK]], która ostatecznie położyła kres imperium i dzięki której powstała [[Tangia (10000 EK)|Republika Tangii]].
 +
 +
Tangię jako projekt prowadzi [[Użytkownik:Canis|Canis]]. Jest jednym z pierwszych państw projektu [[Kyon]]. Jest najbardziej rozwiniętym projektem tego autora, nie tylko z uwagi na ilość tekstu i dbałość o szczegóły, ale także na matematyczne podejście do demografii i gospodarki, z zależnością statystyk od siebie. Demografia jest rozbijana "od góry do dołu" na coraz drobniejsze grupy społeczne, do których dopisywane jest wynagrodzenie. Na podstawie tych działań udaje się ustalić wiele szczegółów, które do tej pory przy takich projektach były tylko mglistymi domysłami. Za prowincję [[Buania]] odpowiada [[Użytkownik:Kazimierz|Kazimierz]].
 +
 +
<center>{{Kyon apokryf przyszłości}}</center>
  
 
=Nazwa kraju=
 
=Nazwa kraju=
Linia 48: Linia 51:
 
|-
 
|-
 
!colspan=4|języki kyońskie
 
!colspan=4|języki kyońskie
 +
|-
 +
|[[Język ajdyniriański|Ajdyniriański]]
 +
|Tāzhvanir</br>[ta:ʐvaˈɲir] 
 +
|
 +
|
 
|-
 
|-
 
|[[Język ayu|Ayu]]
 
|[[Język ayu|Ayu]]
Linia 63: Linia 71:
 
|Τήλάν-μὰλι Τήλεά υ Τάο Τανὲμά<br/>/ma teː˦la˦n ma˨li teː˦lea˦ ɥy ta˦ɔ tane˨ma˦/
 
|Τήλάν-μὰλι Τήλεά υ Τάο Τανὲμά<br/>/ma teː˦la˦n ma˨li teː˦lea˦ ɥy ta˦ɔ tane˨ma˦/
 
|Ραί υ Τανὲμά<br/>/rai˦ ɥy tane˨ma˦/
 
|Ραί υ Τανὲμά<br/>/rai˦ ɥy tane˨ma˦/
 +
|-
 +
|[[Język murski|Murski]]
 +
|Tangāa<br/>['tʰʌŋʊə]
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
|[[Język nowosechtoński|Nowosechtoński]]
 +
|{{Unicode|ܬܐܵܢܘ݅|Serto}} ''Tānū'', {{Unicode|ܬܸܢܘ݆|Serto}} ''Tenu''<br/>[taːnuː], [te'nu]
 +
|{{Unicode|ܬܵܢܐܲܒܳ ܡ݇ܪܤ|Serto}} ''Tānav Mərs'', {{Unicode|ܬܲܢܐܲܒܳ ܡ݇ܪܤ|Serto}} ''Tanav Mərs''<br/>[taːnav mr̩s], [tanav mr̩s]
 +
|
 +
|-
 +
|[[Język nuaryjski|Nuaryjski]]
 +
|Τάνυα<br/>''Tanua''
 +
|Τειλανξύς Τάνυα<br/>''Teilanksus Tanua''
 +
|Ινατανυαξύς Νύ<br/>''Inatanuaksus Nu''
 +
|-
 +
|[[Język yuke|Yuke]]
 +
|Tannuahero<br/>/tanːʷa'hɛɾɔ/
 +
|Ani Teilanatonxus Tannuahero<br/>/a'ni 'tejlanadə̃͡ɰ̃ksus 'tanːʷaˌhɛɾɔ/
 +
|Tannuanekan<br/>/'tanːʷanɛˌgan/
 
|-
 
|-
 
|}
 
|}
Linia 95: Linia 123:
  
 
==Pozostałe==
 
==Pozostałe==
[[Plik:James-wainscoat-is8f7sBcfzY-unsplash.jpg|right|thumb|150px|[[Ohuż]] (''keha'') jest symbolem [[Buania|Buanii]].]]Z fizycznych (namacalnych) symboli Tangii możemy wyszczególnić poniższe:
+
[[Plik:James-wainscoat-is8f7sBcfzY-unsplash.jpg|right|thumb|250px|[[Ohuż]] (''keha'') jest symbolem [[Buania|Buanii]].]]Z fizycznych (namacalnych) symboli Tangii możemy wyszczególnić poniższe:
 
* '''Kusza''' - choć w 9700 EK dominuje już broń palna, to kusza jest wciąż używana jako narodowy symbol łowców tangijskich
 
* '''Kusza''' - choć w 9700 EK dominuje już broń palna, to kusza jest wciąż używana jako narodowy symbol łowców tangijskich
 
* '''Szkło''' i '''wszelka optyka''' - Tangia wykonuje soczewki i lunety, peryskopy, teleskopy, a także powszechnie wykorzystywane są ozdoby i narzędzia szklane.
 
* '''Szkło''' i '''wszelka optyka''' - Tangia wykonuje soczewki i lunety, peryskopy, teleskopy, a także powszechnie wykorzystywane są ozdoby i narzędzia szklane.
Linia 102: Linia 130:
 
* '''Lasy i zarośla''' - zdecydowana większość terytoriów imperium ma ciepły, wilgotny klimat i bujną roślinność. Dotyczy to przede wszystkim terytorium Pinu.
 
* '''Lasy i zarośla''' - zdecydowana większość terytoriów imperium ma ciepły, wilgotny klimat i bujną roślinność. Dotyczy to przede wszystkim terytorium Pinu.
 
* '''[[Ohuż]]''' ([[język buański|bu.]] "Keha") jest symbolem [[Buania|Buanii]]. O sproszkowaną substancję o świetnych właściwościach smakowych, konserwujących, ale też psychodelicznych, toczono wojny.
 
* '''[[Ohuż]]''' ([[język buański|bu.]] "Keha") jest symbolem [[Buania|Buanii]]. O sproszkowaną substancję o świetnych właściwościach smakowych, konserwujących, ale też psychodelicznych, toczono wojny.
<!--
+
 
<gallery  heights=250px>
+
[[File:Scr00007.jpg|600px]]<br/>''Zaćmienie słońca nad Tangią. Noc jest częstym motywem kultury tangijskiej.''
Plik:PolynesianMashup.jpg|Tangijczycy są ludem wesołym, wykorzystującym kolorowe stroje, znane z tańców o nietypowych funkcjach, od rekreacyjnych, przez zaklinające aż po zastraszające.
 
Plik:Armborst, 1500-tal - Livrustkammaren - 106745.png|Choć w 9700 EK dominuje już broń palna, to kusza jest wciąż używana jako narodowy symbol łowców tangijskich.
 
Plik:Rubber Plantation.jpg|Tangia od stuleci jest wiodącym producentem gumy, wytwarzanej z endemicznej rośliny, kauczuku. Technologia wytwórcza była tajemnicą od 7340 [[EK]] aż do 9681 [[EK]].
 
Plik:Dan-cristian-padure-x1cjwtUfaQo-unsplash.jpg|Tangia słynie ze szkła i optyki, wykonuje soczewki i lunety, peryskopy, teleskopy.
 
Plik:Nitesh-jain-fSsh4h4pZSU-unsplash.jpg|Orka jest symbolem całej Tangii.
 
Plik:Devin-avery-zYCr7ZOWFBg-unsplash.jpg|Niemal wszystkie lądy Imperium są żywe i zielone, bogate w bujną roślinność, szczególnie [[Pinu (złoty wiek)|Pinu]].
 
Plik:Loutherbourg-Un navire maltais attaqué par des pirates algériens.jpg|Tangia, szczególnie obszar [[Wyspa Kaori|kaoryjski]], jest światową potęgą oceaniczną. Nie wynalazła galeonu, ale wynalazła okręty walki liniowej.
 
Plik:Powellvanda.jpg|Wytwórstwo szklanych obiektów jest narodowym rzemiosłem tangijskim.
 
Plik:James-wainscoat-is8f7sBcfzY-unsplash.jpg|[[Ohuż]] jest symbolem [[Buania|Buanii]]. O sproszkowaną substancję o świetnych właściwościach smakowych, konserwujących, ale też psychodelicznych, toczono wojny.
 
</gallery>
 
-->
 
  
 
==Slogany==
 
==Slogany==
Linia 256: Linia 273:
 
|-
 
|-
 
|}
 
|}
 +
 +
==Powstanie cywilizacji==
 +
Cywilizacja powstaje tam, gdzie istnieją warunki geoklimatyczne, które dają szansę społeczeństwu istnieć, pod warunkiem wykształcenia przez niego umiejętności gromadzenia surplusu, a także tam, gdzie klimat jest wystarczająco spójny na większej przestrzeni, żeby zaistniała możliwość rozszerzenia zasięgu geograficznego tej samej rośliny i tych samych zwierząt wykorzystywanych do produkcji żywności, która utrzyma populację. Na Ziemi, cztery pory roku z zimą na czele w Europie oraz dwa sezony z porą suchą w Azji dały Europejczykom i Azjatom potrzebę gromadzenia na zimę/porę suchą surplusu produkowanego w korzystnych porach roku. Ponadto, w Australii jednostajny klimat powodował, że nie było potrzeby gromadzenia surplusu i zarazem rozwoju państwowości, a Afryka oprócz niekorzystnego klimatu pustyń i dżungli jest większa od Aleksandrii po Kapsztad niż od Senegalu po Etiopię, więc ta sama roślina rosnąca w Zimbabwe nie była w stanie rosnąć dużo bardziej na północ czy południe. Tymczasem, przykładowo pszenicę można było uprawiać od Lizbony po Szanghaj. Należy pamiętać, że gromadzenie surplusu w Europie i Azji dało potrzebę magazynowania, a zatem spichlerzy, które musiały być bronione przez żołnierzy, którzy nie produkowali żywności, ale mieli do niej dostęp. Powstające nierówności społeczne wymagały istnienia usystematyzowanej religii, a ta bez połączenia z państwowością byłaby zbyt niestabilna i ulotna, aby utrzymać państwo, stąd powstało i państwo. Ponadto, bliski fizyczny kontakt bydła, psów, zwierząt, grzybów, i wielu roślin, którego nie było w małych i odizolowanych od siebie społeczeństwach plemiennych, dał mieszankę biologiczną, przez którą powstały i ewoluowały drobnoustroje i wraz z nimi choroby, które pierwotnie pochłonęły wiele istnień, ale przez co populacje neolityczne wykształciły w sobie z czasem pewną odporność biologiczną. To głównie dlatego przede wszystkim Europejczycy i Azjaci, choć nie tylko oni, rozwinęli zaawansowane cywilizacje, i tak odpowiada się na pytanie dlaczego to nie Aborygeni podbijali Londyn, tylko odwrotnie - przy czym choć więcej ofiar pochłonęły zawleczone choroby niż kule strzelb, to ludy pierwotne musiały mierzyć się z jednym i z drugim<ref>Janis Warufakis, "Talking to my daughter about the economy", 2013.</ref>.
 +
 +
W przypadki tropikalnych terenów Tangii widzimy jednostajny klimat na wybrzeżach oraz jednostajny klimat górski i wysokogórski oraz pustynny w centrum, ale [[Wielbłąd i Rekin/Tangia i Pinu|klimat wyspy Kaori]] powodował, że wyspa średnio co dwa lata znajdowała się pod wpływem to wiatru zachodniego, to wschodniego. Z uwagi na wspomniane wysokie góry i duży rozmiar wyspy, powodowało to, że na przemian to wschodnia, to zachodnia część wyspy zarastała bujną roślinnością, która dawała żywność człowiekowi i zwierzętom. To dawało warunki odpowiednie do stworzenia potrzeby gromadzenia i obrony surplusu, a ponadto do zawiązywania mechanizmów państwowych i do handlu. To właśnie odróżnia [[Pinu]] od [[Wyspa Kaori|Kaori]]. Płaski, nadmorski półwysep Pinu, porośnięty dżunglami nieustannie dającymi owoce i warzywa w małej ilości, wspierał model plemienny społeczeństw, podczas gdy wyspa Kaori wspierała model wysoce cywilizacyjny, rozpoczynając od cywilizacji marajskiej.
  
 
==Cywilizacja Marajska==
 
==Cywilizacja Marajska==
Linia 269: Linia 291:
 
==Tangijskie Wieki Ciemne==
 
==Tangijskie Wieki Ciemne==
 
{{Główny artykuł|Tangijskie Wieki Ciemne}}
 
{{Główny artykuł|Tangijskie Wieki Ciemne}}
Tangijskie Wieki Ciemne oddzielają czasy marajskie od czasów kaoryjskich i trwały orientacyjnie od 3301 [[EK]] do 5516 [[EK]]. W tym czasie, sztuka pisma zanikła całkowicie, stąd nazwa "wieki ciemne". W tych czasach ludność marajska gwałtownie zmniejszyła swoją populację, zastąpili ją Tangijczycy, ludność przybyła z półwyspu [[Pinu]] o antropologicznie oceanicznej odmianie. W tym czasie również prawdopodobnie [[Korona Kaori]] przewędrowała nieznanym sposobem i z nieznanego powodu z głęboko starożytnej [[Nuaria|Nuarii]] przez [[Szur]], [[Buania|Buanię]] i [[Pinu]] aż na [[Wyspa Kaori]].
+
Tangijskie Wieki Ciemne oddzielają czasy marajskie od czasów kaoryjskich i trwały orientacyjnie od 3301 [[EK]] do 5516 [[EK]]. W tym czasie, sztuka pisma zanikła całkowicie, stąd nazwa "wieki ciemne". W tych czasach ludność marajska gwałtownie zmniejszyła swoją populację, zastąpili ją Tangijczycy, ludność przybyła z półwyspu [[Pinu]] o antropologicznie oceanicznej odmianie. W tym czasie również prawdopodobnie [[Korona Kaori]] przewędrowała nieznanym sposobem i z nieznanego powodu z głęboko starożytnej [[Nuaria|Nuarii]] przez [[Szur]], [[Buania|Buanię]] i [[Pinu]] aż na [[Wyspa Kaori|Kaori]].
  
 
==Okres Królestw Tangijskich==
 
==Okres Królestw Tangijskich==
 
{{Główny artykuł|Okres Królestw Tangijskich}}
 
{{Główny artykuł|Okres Królestw Tangijskich}}
 +
Okres Królestw Tangijskich rozpoczyna się od powstania [[Królestwo Lutafaryjskie (Kaori)|Królestwa Lutafaryjskiego]] w 5517 [[ET|EK]] (-1394 [[ET]]), a kończy wraz ze wspomnianym założeniem cesarstwa w 6911 [[ET|EK]] (0 [[ET]]). W tym czasie powstały państwa, które do czasów imperialnych były wyraźnie odrębnymi jednostkami administracyjnymi. Wszystkie te państwa były w początkowym okresie zarządzane przez króli, później część z nich była monarchiami elekcyjnymi z funkcjonującymi parlamentami.
 +
 +
W tym okresie państwa wchodzące w skład rozbicia dzielnicowego toczyły ze sobą wojny o [[Korona Kaori|Koronę Kaori]]. Frakcje walczące w konfliktach odbierały sobie prawo do rządzenia pod koroną, co miało im dać władzę nad całym państwem, jednak skrajnie rzadko miało to miejsce, zazwyczaj otwierało to kolejny epizod wiecznych wojen. Wraz z postępem technologicznym i organizacyjnym doszło do poważnej wojny zwanej [[Wielka Wojna o Koronę Kaori|Wielką Wojną o Koronę Kaori]], która doprowadziła do tak znacznych zniszczeń i wyludnienia, że przeklęto Koronę i zawiązano współpracę na poziomie gospodarczym w [[Tangia (6911 EK)|6911]] roku, otwierając okres Unitarny.
 +
 +
==Okres Unitarny==
 +
{{Główny artykuł|Tangia (6911 EK)}}
 +
Okres unitarny rozpoczął się w 6911 EK, kiedy wybudowano fortecę w Tau Atla, a w niej grafitową komnatę, gdzie złożono ku przestrodze wieków [[Korona Kaori|Koronę Kaori]]. Zawiązano jednocześnie unię gospodarczą wschodu wyspy z zachodem i założono [[Rada Państwa Tangia|Radę Państwa]] na czele z [[Cesarz Tangii|cesarzem]] ("τηλαν" ''teilan''), dla którego w [[Luta ni Fari]] wybudowano ogromny pałac, i którego utrzymywano z podatków wszystkich prowincji wraz z całą świtą. Cesarz posiadał funkcję marszałka rady/spikera izby i pozostali członkowie rady nie byli mu podlegli, był dziedziczny, reprezentował wszystkie kraje naraz, dbał o porządek obrad, i posiadał jeden głos. Okres unitarny definiowało zachowanie takiego właśnie stanu rzeczy, szczególnie we wczesnym i średnim etapie.
 +
===Rewolucja Kauczukowa===
 +
{{Główny artykuł|Rewolucja Kauczukowa}}
 +
W roku 7200 EK rozpowszechniono uprawy kauczukowca, endemicznego dla [[Akeira|Akeiry]], a w roku 7340 EK odkryto proces wulkanizacji naturalnego kauczuku. Otrzymaną w ten sposób gumę wykorzystywano do obicia obuwia żołnierzy, kół, taśm przesyłowych, uszczelek kontenerowych i zderzaków, do bielizny, produkcji kaloszy i gumek zaciskowych. Tajemnicę tego procesu natychmiast zabezpieczono tajemnicą rządową. Guma tangijska nie była eksportowana, natomiast eksportowano z Tangii gotowe, wyprodukowane produkty, na które był ogromny popyt. To zapewniło Tangii ogromny przychód, regulowany jednak przez [[Secht]], który był bramą do bogatych potęg centrum i wschodu Kyonu, takich jak [[Ajdynir]], [[Państwo Truskie]], [[Siedmiomieście]], [[Muria]] czy [[Olsenia]]. Tajemnicę produkcji gumy skutecznie utrzymano aż do 9681 EK, przez 2341 lat kyońskich, czyli 873 lat ziemskich, ponad połowę mniej, niż na Ziemi utrzymano tajemnicę produkcji jedwabiu. Eksport tych produktów był największym sukcesem komercyjnym w historii Tangii, scalił prowincje tangijskie, szczególnie przeciwko Sechtowi, wykorzystującemu swoją pozycję.
 +
===Pierwsza Wojna o Saakę===
 +
{{Główny artykuł|Pierwsza Wojna o Saakę}}
 +
[[Plik:Walka o sztandar turecki.jpg|250px|thumb|right|[[Secht|Sechtońsko]]-[[Tangia|tangijskie]] starcia w 8844 EK.]]Tangijskie prowincje porozumiały się w sprawie konieczności przerwania kontroli Sechtu nad eksportem gumy na wschód. Co prawda jakakolwiek wojna kompletnie zamknęłaby możliwości eksportu, ale z powodu cła marże na tak pożądanym produkcie zaczynały i tak ograniczać jego wartość. W 8843 zarząd Sechtu otrzymał wypowiedzenie wojny, które zignorowano - Tangijczycy uchodzili wtedy za wywyższających się dzikusów, za jakich uważano na przykład Pinusów. Tangijczycy odebrali to jako obelgę.
 +
 +
W 8843 siły tangijskie zaatakowały Secht w miejscowościach [[Afair]] (Tangijczyków po 3 dniach zepchnięto z powrotem do morza z minimalnymi stratami sechtońskimi), [[Magnis]] (tysiąc Tangijczyków napotkało piętnaście tysięcy Sechtończyków i po zabiciu 150, porozumiało się z wrogiem i wykonało odwrót) i [[Saaka|Saaką]], gdzie jednak starły się armie równej wielkości, a walczący tam Tangijczycy byli silniejszego sortu. Zamieszanie w szeregach Sechtu wprowadziło sprawne wykorzystywanie zatrutych strzał przez Tangijczyków, i Sechtończycy wycofali się za mury.
 +
 +
Tangia była na niższym poziomie od Sechtu pod każdym możliwym względem, militarnym, infrastrukturalnym, ekonomicznym, populacyjnym, moralnym, strategicznym, technologicznym czy rekonesansu. W 8845 dowódca hetyński Hazad Tabad dar Masmadōr oraz arad Konfederacji Sechtu Kazim Ya-Szalef zaatakowali Tangijczyków, zabili 1500, resztę wzięli do niewoli, z cesarzem Hari Koe na czele. Statki tangijskie pod Sechtem została zatopione co do jednego, a okręty sechtońskie ruszył na [[Orumilo]], [[Reitika|Reitikę]] i [[Kun Atla]] i zatopiły 60% floty nie stoczywszy bitwy z nikim. Secht nie żądał niczego od Tangijczyków - nie wzięto ich poważnie.
 +
 +
===Plan trzydziestoletni===
 +
{{Główny artykuł|Tangijski Plan Trzydziestoletni}}
 +
Z perspektywy historii, Hari Koe rozegrał swoją sytuację najlepiej jak mógł: po powrocie z niewoli sechtońskiej udowodnił tangijskim przywódcom, jak głębokie błędy popełniono i że nie ma żadnych szans na odwet zanim Tangia faktycznie nie wyjdzie z poziomu "dzikusów" za jakich brał ich Secht do poziomu cywilizacji. Argumenty cesarza były potężne, bo Hari Koe upozorował przyjaźń z aradem Sechtu Kazimem Ya-Szalefem, który lubił chwalić się dzikim plemionom jak bardzo lepsze jest jego państwo, i błyskawicznie uczył się rozwiązań cywilizacyjnych. Sechtończycy, których straty w wojnie były minimalne, a którzy nie chcieli pozbawiać się cennego dostawcy, uznali to za inwestycję, i uczyli cesarza.
 +
 +
Trzydziestoletni plan budowy cywilizacji Tangii cesarza Hari Koe trwał od końca wojny w 8845 EK do 8875 EK. W tym czasie zbudowano setki kilometrów dróg, flotę handlową i wojenną, wzmocniono handel z [[Pinu]], [[Buania|plemionami buańskimi]] i [[Szurem]], wprowadzono księgowość sechtońską opartą o przychody i rozchody, bank centralny, walutę [[aotai]], usprawniono rynek kredytu, poprawiono produktywność rolnictwa, poprawiono uzbrojenie, wprowadzono wywiad wojskowy i zaczęto szpiegowanie Sechtu, wprowadzono rozwiniętą hierarchię wojskową i dyscyplinę żołnierską oraz departament propagandy państwowej z użyciem ulicznych nawoływaczy i mówców głoszących hasła pankaoryjskie, progresywne i narodowościowe.
 +
 +
Kazim Ya-Szalef do samej śmierci w 8871 roku nie podejrzewał nastrojów Sechtońskich. Jego następca Lərev Farsan dar 'urn nie był tak naiwny i wyrzucił Tangijczyków ze struktur znaczenia szczególnego, zniósł ulgi podatkowe. Tangijscy podżegacze podburzyli część społeczeństwa sechtońskiego do ataków na karawany i sklepy tangijskie, ich seria w 8875 EK przerosła oczekiwania tangijskie, stosunki tangijsko-sechtońskie stały się mocno napięte. Arad Sechtu Lərev Farsan dar 'urn po spaleniu wielkiego magazynu w Ha Agav domyślił się, że Hari Koe pociąga za sznurki w jego społeczeństwie, i przedstawił plan przeciwdziałania liderom swoich krain, ale został przez nich wyśmiany, ponieważ pamiętali oni Tangijczyków jako nieinteligentne, dzikie plemiona, niezdolne do naruszenia takiej siły jak Secht - nawet po tym jak ewakuowano Tangijczyków z Sechtu i zerwano stosunki dyplomatyczne.
 +
 +
===Druga Wojna o Saakę===
 +
{{Główny artykuł|Druga Wojna o Saakę}}
 +
[[Plik:View of Tillamook Fire, Oregon from airplane - NARA - 299308.jpg|250px|thumb|left|Pożar wywołany w 8879 przez Sechtończyków w Orumilo wywołał burzę ogniową, która strawiła 80% miasta.]][[Plik:Brandpfeile Germanisches Nationalmuseum W788 + W2056.jpg|thumb|250px|right|Południowoniemieckie bełty zapalające do kusz (''Germanisches Nationalmuseum'', XV wiek), podobne były wykorzystywane przez Sechtończyków do podpalania strzech w [[Orumilo]].]]Tangia z 8877 była już zupełnie innym państwem niż w 8843. Atak tangijczyków rozpoczął się w nocy 14 fo'onau 8877 EK zmasowanym atakiem na magańskie porty w Surrāt, Haden, Saace, Hasin, hetyńskie miasta Ha Agav, Haq Kabot, 'er, oraz porty Afair i Bašar w kraju urańskim. Charakterystycznie dla tej wojny, w wielu z nich użyto gazów bojowych, szczególnie raelgaru i arsenu. Atak na hetyńską stolicę Ha Agav był szczególnie olbrzymi, zużyto prawie 10 tys. kanistrów z trującą substancję, a pogoda sprzyjała atakowi, co zabiło kilkadziesiąt tysięcy cywilnych osób, w tym kobiet i dzieci. Skutki i sens ataku były szokiem dla samej Tangii i doprowadził do poważnych zaburzeń w dyscyplinie floty, ale na przeprosiny było już za późno, obie strony wiedziały, że stoją w obliczu wojny totalnej.
 +
 +
W 8879 roku flota sechtońska rozgromiła resztki floty tangijskiej i uderzyła na Kun Atla, Reitikę i Orumilo. W bitwie o Orumilo użyto dużej ilości substancji zapalających, co rozpętało burzę ogniową, unicestwiło 80% miasta i zabiło prawie sto tysięcy ludzi. Sechtończycy i Tangijczycy równo opisali potworności z Ha Agav i Orumilo, powoli opuszczając wzajemne animozje i obwiniając bogów wojny o zmącenie umysłów ludzi, w których zaczęto się zastanawiać nad wpływem rozwoju technologii i jego użycia przez człowieka przeciwko drugiemu człowiekowi. Po wojnie, to wywołało charakterystyczny etap humanizmu w historii zachodniego Kyonu.
 +
 +
Natarcie sił zachodniotangijskich (Naratajczyków, Tongamijczyków, Lutafaryjczyków i Nomeurajczyków), zmobilizowanych zagładą Orumilo, unicestwiło resztki floty przeciwnika i Tangijczycy skierowali się na Secht, który po kilku bitwach został okupowany. Ponownie oblężono Saakę, tym razem porządnie. W 8883 roku skarbce obu krajów były opustoszałe, a gospodarki w ruinie. Saakę oblegano siedem lat (2,6 roku ziemskiego) i w roku 8888 wojska tangijskie katapultowały za mury miasta zwłoki osób zmarłych na dżumę i ich przedmioty. Wywołana tym epidemia pochłonęła w 8888 - 8890 EK w sumie 57 000 osób, zanim ją wygaszono, ale miasto się nie poddało.
 +
 +
W 8890 roku społeczeństwa obu krajów uznały, że wojna była tak bezsensowna i z tak wielkimi stratami, że w Tangii cesarz Hari Koe został aresztowany i pozbawiony tronu, a w Sechcie Lərev Farsan dar 'urn został dekapitowany w przewrocie. Oba narody szukały już sposobu na porozumienie się, a obie armie miały dość walki w okopach. Uzgodniono winnych, przyczyny wojny, i skorzystano z Pinusów do zabezpieczania handlu między oboma stronami do czasu wygaszenia animozji.
 +
 +
===Tangia unitarna okresu średniego===
 +
{{Główny artykuł|Tangia (8973 EK)}}
 +
Ponieważ odbudowanie pełnych kontaktów handlowych z Sechtem od razu po tak krwawej wojnie było niemożliwe, Tangia zwróciła się do innych państw celem zdywersyfikowania rynków. Rozwinęły się kontakty z [[Pinu]] i szczególnie intensywnie komunikowano się z [[Buania|Buanią]], gdzie budowano manufaktury i osiedla, handlowano drewnem i [[ohuż]]em, tytoniem, cukrem, kuszami, pancerzami, wyrobami szklanymi (np. okularami), obuwiem gumowym, wyciągi linowe. Buańczycy wzbogacili tangijską sztukę teatralną, kulinarną i filozofię.
 +
 +
Tangia założyła flotę państwową, nazwaną [[Takatoa]], i opracowała galeon, inspirowana innowacjami [[Państwo Neszów|neszyjskimi]]. Prześcignęła w 9353 państwo Neszów w kolonizacji [[Atirai]], gdzie wojska [[aranu]] starły się z dewijskiego pochodzenia tubylcami. W 8973 EK, [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu|roku wspólnym Kyonu]], polityka Tangii była stadium pośrednim pomiędzy niezależną unią gospodarczą z 6911 EK, a okresem imperialnym.
 +
===Tangia unitarna okresu późnego===
 +
{{Główny artykuł|Tangia (9509 EK)}}
 +
Do roku 9495 EK [[karaizm|karajska]] sekta "Gwiezdna Droga", Yul-Yoa, scalała społeczeństwo tangijskie ponad regionalnymi podziałami. Dołączyła do niej Kalia, cesarzowa, która następnie dokonała w 9495 EK przewrotu nad Radą Państwa, czyniąc jej członków swoimi marionetkami. Oficjalnie Rada jeszcze istniała, ale doradzała cesarzowej, zupełnie tracąc prawo weta.
 +
 +
Tymczasem [[Buania]], nie mogąc porozumieć się wewnętrznie między swoimi plemionami, i tocząc ze sobą wojny, wreszcie od 9266 EK stopniowo zaczynała integrować się z Tangijczykami. Ostatecznie, do roku 9509 EK Buania była pełnoprawnym członkiem Unii Tangijskiej, wielu Buańczyków przyjęło karaizm, a jej wódz formalnie miał stanowisko przy Radzie.
 +
==Okres imperialny==
 +
Przejście od okresu unitarnego do imperialnego było płynne. W późnym okresie unitarnym, np. 9509 EK, Rada Państwa i tak straciła prawo weta, ale jeszcze istniała, doradzając cesarzowi. Maksymalnie do 9640 EK doszło do znacznie dalszych, głębokich przemian politycznych. Przede wszystkim zasabotowano systemy demokratyczne, tj. republiki Tongami, Lutafaryjską i Nomeurajską. We wszystkich trzech uznano, że cesarska partia Yul-Yoa jest jedyną dopuszczalną i z czasem odwołano wybory. W kilku dalszych prowincjach doszło do przewrotów procesarskich przeciwko lokalnym monarchiom. Z początku w dwóch dawnych republikach i jednej dawnej monarchii w miejsce prezydentów czy króli powołano tzw. [[kaoritanu]], czyli władców, którzy podlegali tylko pod cesarza, ale formalnie rządzili pod słynną [[Korona Kaori|Koroną Kaori]], którą wydobyto z grafitowej komnaty, i pod którą zaczęli na powrót rządzić cesarzowie. Jeden system polityczny po drugim upadał i powoływano nowych [[kaoritanu]]. System też wyjątkowo dobrze przyjął się w Buanii, gdzie uznano go za usprawnienie dotychczasowej buańsko-tangijskiej administracji.
 +
 +
====Trzecia Wojna o Saakę====
 +
{{Główny artykuł|Trzecia Wojna o Saakę}}
 +
====Kres imperium====
 +
Okres imperialny nawiązywał mocno do okresu kaoryjskiego i był antagonizmem okresu unitarnego. Tradycje demokratyczne zostały zarzucone. Doszło do przemian kulturowych, gdzie propaganda państwowa promowała posłuszeństwo u obywateli. Z czasem, nazwiska rodowe nabrały autorytetu. W środkowym etapie, zwanym '''złotym wiekiem Tangii''', zarządzanie jeszcze było na tyle wydajne, że w kraju zapanował pokój, dobrobyt, a Tangia wyprzedziła inne państwa w poziomie cywilizacyjnym. Ten czas trwał około pięćdziesięciu lat: od ok. 9700 EK do 9750 EK. Ten system nie mógł istnieć długo, ponieważ kraju zapanował neofeudalizm, będący mieszanką systemu feudalnego przemieszanego z potężniejącymi praktykami kapitalistycznymi. To właśnie one sprowadziły na kraj szereg kryzysów, do tego wstrząsnęły nim powstania coraz to mocniej uciskanych niewolników oraz klęski naturalne. Ostatecznie, w stolicę kraju uderzył duży [[Impakt Kunatlyjski|meteoryt]], który zaburzył żniwa na całym świecie i wprowadził chaos w Tangii, kończący się [[Tangijska Wojna Domowa|wojną domową]], która położyła kres Imperium.
  
 
=Polityka Tangii złotego wieku=
 
=Polityka Tangii złotego wieku=
Linia 284: Linia 359:
 
Na najwyższym poziomie władzy znajduje się '''suweren''', którym jest '''[[cesarz Tangii]]'''. Cesarz jest dziedziczny, domyślnie, albo wybierany przez urzędujących kaoritanu przy wsparciu rady nadzwyczajnej. Zasiada on na tronie w [[Luta ni Fari]] albo w [[Kun Atla]] (późniejszy okres) pod legendarną [[Korona Kaori|Koroną Kaori]], z której wyjęto piętnaście klejnotów. Rozkazy cesarskie są wdrażane poprzez przekazanie ich przedstawicielom cesarza najwyższej możliwej rangi, nazywanym '''[[kaoritanu]]''', którzy noszą pierścień z jednym z klejnotów Kaori lub z jego repliką. Kaoritanu jest mianowany przez cesarza osobiście i występuje tylko jeden na region. Cesarz posiada władzę odwołania kaoritanu, czasowego lub trwałego pozbawienia go władzy, albo skazania go na śmierć. W większości dominiów panuje zasada "wasal mojego wasala nie jest moim wasalem", co oznacza, że cesarz nie może wydawać poleceń np. tanu, i musi przekazać kaoritanu stosowne polecenie wydania rozkazu, i dopiero to zobowiązuje do czegokolwiek kaoritanu. Ta zasada była jednak niepisana i w praktyce usłyszenie rozkazu od stanowiska wyższego bardzo rzadko powodowało sprzeciw.
 
Na najwyższym poziomie władzy znajduje się '''suweren''', którym jest '''[[cesarz Tangii]]'''. Cesarz jest dziedziczny, domyślnie, albo wybierany przez urzędujących kaoritanu przy wsparciu rady nadzwyczajnej. Zasiada on na tronie w [[Luta ni Fari]] albo w [[Kun Atla]] (późniejszy okres) pod legendarną [[Korona Kaori|Koroną Kaori]], z której wyjęto piętnaście klejnotów. Rozkazy cesarskie są wdrażane poprzez przekazanie ich przedstawicielom cesarza najwyższej możliwej rangi, nazywanym '''[[kaoritanu]]''', którzy noszą pierścień z jednym z klejnotów Kaori lub z jego repliką. Kaoritanu jest mianowany przez cesarza osobiście i występuje tylko jeden na region. Cesarz posiada władzę odwołania kaoritanu, czasowego lub trwałego pozbawienia go władzy, albo skazania go na śmierć. W większości dominiów panuje zasada "wasal mojego wasala nie jest moim wasalem", co oznacza, że cesarz nie może wydawać poleceń np. tanu, i musi przekazać kaoritanu stosowne polecenie wydania rozkazu, i dopiero to zobowiązuje do czegokolwiek kaoritanu. Ta zasada była jednak niepisana i w praktyce usłyszenie rozkazu od stanowiska wyższego bardzo rzadko powodowało sprzeciw.
  
Strukturę władzy na najwyższym poziomie w latach 9654 - 9750 odzwierciedla poniższa tabela, przedstawiająca stan na rok 9700 EK.
+
Dominium (tonno'o) jest rządzone przez cesarza i jego kaoritanu. Dominia dzielą się na prowincje (mau), na czele każdej prowincji stoi kaoritanu. Prowincje dzielą się na hrabstwa (huon), rządzone przez hrabich (huontanu). Hrabstwa dalej dzielą się na dystrykty (mei'i), rządzone przez zarządców (mouri). Strukturę władzy na najwyższym poziomie w latach 9654 - 9750 odzwierciedla poniższy spis, przedstawiający spis władców tangijskich, cesarza i jego kaoritanu, na rok 9750 EK.
  
<center>
+
: [[Plik:Tangian cuneiform Word Teilan Emperor Bis.png|50px]] Cesarz Yul-Yoa Aku Olo'o (''Τηλαν Γιυλ-Γιοα ΑΚΥ ΟΛΟ'Ο'')
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
+
# [[Plik:Tangian cuneiform Word Kaori.png|50px]] Dominium Kaori (''Καορι Τοννο'ο''):
!&nbsp;
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Naratai2 new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Naratai: lord Nato'era Maku (''Νατο'ερα Μακυ, Ναραταινα Καοριτανυ'')
!colspan=10 style=" font-size: 150%;"|'''Τηλαν Γιυλ-Γιοα ΑΚΥ ΟΛΟ'Ο'''<br/><small>''Cesarz Yul-Yoa Aku Olo'o''</small><br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Teilan Emperor Bis.png|100px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Tongami new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Tongami: lord Katu Atori (''Κατυ Ατορι, Τονγαμινε Καοριτανυ'')
|-
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word LutaniFari new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Luta ni Fari: lord Hatei Utlamari (''Χανη Υτλαμαρι, Καοριτανυ υ Λυτα νι Φαρι'')
!'''Καορι Τοννο'ο'''<br/><small>''Dominium Kaori''</small><br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Kaori.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Nomeurai new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Nomeurai: lord Kao Kapori (''Καο Καπορι, Νομευραινε Καοριτανυ'')
|'''Νατο'ερα Μακυ<br/><small>Ναραταινα Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Nato'era Maku<br/>Kaoritanu Naratai''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Naratai2 new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Marao new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Marao: lord Tane'ane Apori (''Τανε'ανε Απορι, Μαραονα Καοριτανυ'')
|'''Κατυ Ατορι<br/><small>Τονγαμινε Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Katu Atori<br/>Kaoritanu Tongami''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Tongami new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word OrumiloReitika new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Orumilo i Rejtika: lady Kalia Warine (''Καλια Υαρινε, Καοριτανυ υ Ορυμιλο νι Ρητικα'')
|'''Χανη Υτλαμαρι<br/><small>Καοριτανυ υ Λυτα νι Φαρι'''</small><br/><small>''Hanei Utlamari<br/>Kaoritanu Luta ni Fari''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word LutaniFari new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Takangari new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Takangari: lord Takakori Harani (''Τακακορι Χαρανι, Τακανγαρινε Καοριτανυ'')
|'''Καο Καπορι<br/><small>Νομευραινε Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Kao Kapori<br/>Kaoritanu Nomeurai''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Nomeurai new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word KunAtla new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Kun Atla: lord Matu Matei (''Ματυ Ματη, Κυν Ατλανα Καοριτανυ'')
|'''Τανε'ανε Απορι<br/><small>Μαραονα Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Tane'ane Apori<br/>Kaoritanu Marao''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Marao new.png|75px]]
+
# [[Plik:Tangian cuneiform Word YoElalun.png|50px]] Dominium Buania (''Busy, Πυ-Γιο Τοννο'ο''):
|'''Καλια Υαρινε<br/><small>Καοριτανυ υ<br/>Ορυμιλο νι Ρητικα'''</small><br/><small>''Kalia Warine<br/>Kaoritanu<br/>Orumilo ni Reitika</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word OrumiloReitika new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Saboem new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Saboem: lord nieznany
|'''Τακακορι Χαρανι<br/><small>Τακανγαρινε Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Takakori Harani<br/>Kaoritanu Takangari''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Takangari new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Kehaem new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Kehaem: lord nieznany
|'''Ματυ Ματη<br/><small>Κυν Ατλανα Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Matu Matei<br/>Kaoritanu Kun Atla''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word KunAtla new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Uriikem new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Uriikem: lord nieznany
|-
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Ahoem new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Ahoem: lord nieznany
!'''Πυ-Γιο Τοννο'ο'''<br/><small>''Dominium Buania''</small><br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word YoElalun.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Unem new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Unem: lord nieznany
|'''<br/><small> Καοριτανυ'''</small><br/><small>''<br/>Kaoritanu Saboem''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Saboem new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Pobeem new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Pobeem: lord nieznany
|'''<br/><small> Καοριτανυ'''</small><br/><small>''<br/>Kaoritanu Kehaem''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Kehaem new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Feutsyem new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Feutsyem: lord nieznany
|'''<br/><small> Καοριτανυ'''</small><br/><small>''<br/>Kaoritanu Uriikem''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Uriikem new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Ykenbega new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Ykenbegá: lord nieznany
|'''<br/><small> Καοριτανυ'''</small><br/><small>''<br/>Kaoritanu Ahoem''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Ahoem new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Nyem new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Ñyem: lord nieznany
|'''<br/><small> Καοριτανυ'''</small><br/><small>''<br/>Kaoritanu Unem''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Unem new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Laisyem new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Laisyem: lord nieznany
|'''<br/><small> Καοριτανυ'''</small><br/><small>''<br/>Kaoritanu Pobeem''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Pobeem new.png|75px]]
+
# [[Plik:Tangian cuneiform Word Pinu.png|50px]] Dominium Pinu (''Πινυ Τοννο'ο''):
|'''<br/><small> Καοριτανυ'''</small><br/><small>''<br/>Kaoritanu Feutsyem''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Feutsyem new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word AtlaApori new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Atla Apori: lord Kanu Kaluli (''Κανυ Καλυλι, Ατλα Απορινε Καοριτανυ'')
|'''<br/><small> Καοριτανυ'''</small><br/><small>''<br/>Kaoritanu Ykenbegá''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Ykenbega new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word TauFunu new.png|50px]] Kaoritanu prowincji : lord Kakari Mari (''Κακαρι Μαρι, Ταυ Φυνυνα Καοριτανυ'')
|'''<br/><small> Καοριτανυ'''</small><br/><small>''<br/>Kaoritanu Ñyem''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Nyem new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word PinuLau new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Pinu Lau: lord Ron Kut Keri (''Ρον Κυτ Κερι, Πινυ Λαυνα Καοριτανυ'')
|'''<br/><small> Καοριτανυ'''</small><br/><small>''<br/>Kaoritanu Laisyem''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Laisyem new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word KaputuAu new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Kaputu Au: lady Ao Karoni (''Αο Καρονι, Καπυτυ Αυνα Καοριτανυ'')
|-
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word OpilaMuli new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Opila Muli: lord  (''Χαρα Μαραι, Οπιλα Μυλινε Καοριτανυ'')
!'''Πινυ Τοννο'ο'''<br/><small>''Dominium Pinu''</small><br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Pinu.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word YoatiMuli new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Yo'ati Muli: lady Sakoma Neluli (''Σακομα Νελυλι, Γιο'ατι Μυλινε Καοριτανυ'')
|'''Κανυ Καλυλι<br/><small>Ατλα Απορινε Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Kanu Kaluli<br/>Kaoritanu Atla Apori''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word AtlaApori new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Komipuli new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Komipuli: lady Kalasi Kuli (''Καλασι Κυλι, Κομιπυλινε Καοριτανυ'')
|'''Κακαρι Μαρι<br/><small>Ταυ Φυνυνα Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Kakari Mari<br/>Kaoritanu Tau Funu''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word TauFunu new.png|75px]]
+
# [[Plik:Tangian cuneiform Word OkitaNeimi.png|50px]] Dominium Wysp Zachodnich (''Οκιτα Νημιλυν Τοννο'ο''):
|'''Ρον Κυτ Κερι<br/><small>Πινυ Λαυνα Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Ron Kut Keri<br/>Kaoritanu Pinu Lau''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word PinuLau new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Akeira new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Akeira: lord Matatu Futlari (''Ματατυ Φυτλαρ, Ακηρα Καοριτανυ'')
|'''Αο Καρονι<br/><small>Καπυτυ Αυνα Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Ao Karoni<br/>Kaoritanu Kaputu Au''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word KaputuAu new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Hiranea new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Hiranea: lord Kal Fanglari (''Καλ Φανγλαρι, Χιρανεα Καοριτανυ'')
|'''Χαρα Μαραι<br/><small>Οπιλα Μυλινε Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Hara Marai<br/>Kaoritanu Opila Muli''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word OpilaMuli new.png|75px]]
+
# [[Plik:Tangian cuneiform Word Atirai new.png|50px]] Dominium Atirai (''Ατιραι Τοννο'ο''):
|'''Σακομα Νελυλι<br/><small>Γιο'ατι Μυλινε Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Sakoma Neluli<br/>Kaoritanu Yo'ati Muli''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word YoatiMuli new.png|75px]]
+
## Kaoritanu prowincji Atirai: lord Konnari Ma'ohea (''Κονναρι Μα'οχεα, Ατιραι Καοριτανυ'')
|'''Καλασι Κυλι<br/><small>Κομιπυλινε Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Kalasi Kuli<br/>Kaoritanu Komipuli''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Komipuli new.png|75px]]
+
# [[Plik:Tangian cuneiform Word Mauri new.png|50px]] Dominium Ma'uri (''Μα'υρι Τοννο'ο''):
|-
+
## Kaoritanu prowincji Ma'uri: lord Tane'ane Nui-Kao (''Τανε'ανε Νϋι-Καο, Μα'υρι Καοριτανυ'')
!'''Οκιτα Νημιλυν Τοννο'ο'''<br/><small>''Dominium Wysp Zachodnich''</small><br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word OkitaNeimi.png|75px]]
+
# [[Plik:Tangian cuneiform Word AhariTeilan new.png|50px]] Dominium Antarktyczne (''Μενγιοα Τοννο'ο''):
|'''Ματατυ Φυτλαρι<br/><small>Ακηρα Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Matatu Futlari<br/>Kaoritanu Akeira''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Akeira new.png|75px]]
+
## Kaoritanu prowincji Wyspa Nowocesarska: lord Larimena Karifoe (''Λαριμενα Καριφοε, Τηλαν Αχαρι Καοριτανυ'')
|'''Καλ Φανγλαρι<br/><small>Χιρανεα Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Kal Fanglari<br/>Kaoritanu Hiranea''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Hiranea new.png|75px]]
+
# [[Plik:Tangian cuneiform Word IloKuna.png|50px]] Dominium Demarkacyjne Dzikich Ziem (''Κεπορο υ Ιλο Κυνα Τοννο'ο''):
|-
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Karere new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Karere: lord Uminaro Karui (''Υμιναρο Καρυι, Καρερε Καοριτανυ'')
!'''Ατιραι Τοννο'ο'''<br/><small>''Dominium Atirai''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Atirai new.png|75px]]
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word Kal Kapora new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Kal Kapora: lord  (''Καλ Κυλι, Καλ Καπορα Καοριτανυ'')
|'''Κονναρι Μα'οχεα<br/><small>Ατιραι Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Konnari Ma'ohea<br/>Kaoritanu Atirai''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Atirai new.png|75px]]
+
# [[Plik:Tangian cuneiform Word IloKuna.png|50px]] Samodzierżawstwo Takatoa (''Υρα Τακατοα''):
|-
+
## [[Plik:Tangian cuneiform Word TakatoaDomain new.png|50px]] Kaoritanu prowincji Samodzierżawstwa Takatoa: admirał Ariano Tonu (''Αριανο Τονυ, Τακατοα Ταυτανυ'')
!'''Μα'υρι Τοννο'ο'''<br/><small>''Dominium Ma'uri''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Mauri new.png|75px]]
 
|'''Τανε'ανε Νϋι-Καο<br/><small>Μα'υρι Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Tane'ane Nui-Kao<br/>Kaoritanu Ma'uri''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Mauri new.png|75px]]
 
|-
 
!'''Μενγιοα Τοννο'ο'''<br/><small>''Dominium Antarktyczne''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word AhariTeilan new.png|75px]]
 
|'''Λαριμενα Καριφοε<br/><small>Τηλαν Αχαρι Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Larimena Karifoe<br/>Kaoritanu Nowocesarskie''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word AhariTeilan new.png|75px]]
 
|-
 
!'''Κεπορ υ Ιλο Κυνα Τοννο'ο'''<br/><small>''Dominium Demarkacyjne Dzikich Ziem''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word IloKuna.png|75px]]
 
|'''Υμιναρο Καρυι<br/><small>Καρερε Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Uminaro Karui<br/>Kaoritanu Karere''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Karere new.png|75px]]
 
|'''Καλ Κυλι<br/><small>Καλ Καπορα Καοριτανυ'''</small><br/><small>''Kal Kuli<br/>Kaoritanu Kal Kapora''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Kal Kapora new.png|75px]]
 
|-
 
!'''Υρα Τακατοα Τοννο'ο'''<br/><small>''Samodzierżawstwo Takatoa''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Takatoa.png|75px]]
 
|'''Αριανο Τονυ<br/><small>Τακατοα Ταυτανυ'''</small><br/><small>''Ariano Tonu<br/>Admirał Takatoa''</small><BR/>[[Plik:Tangian cuneiform Word TakatoaDomain new.png|75px]]
 
|}
 
 
</center>
 
</center>
  
Linia 371: Linia 433:
 
# '''τοννο'ο''' ''tonno'o'' /'tonnoʔo/ - dominium, rządzone przez cesarza za pośrednictwem kaoritanu,
 
# '''τοννο'ο''' ''tonno'o'' /'tonnoʔo/ - dominium, rządzone przez cesarza za pośrednictwem kaoritanu,
 
# '''μαυ''' ''mau'' /mœː/ - region, rządzony przez [[kaoritanu]] /'kaoɾitanʉ/ (''wielkich lordów'') i podległych im tanu /'tanʉ/ (''lordów''),
 
# '''μαυ''' ''mau'' /mœː/ - region, rządzony przez [[kaoritanu]] /'kaoɾitanʉ/ (''wielkich lordów'') i podległych im tanu /'tanʉ/ (''lordów''),
# '''χυον''' ''huon'' /ɦwon/ - hrabstwo ('''τανυκυνα''' ''tanukuna'' /'tanʉkʉna/, tzw. "ziemia pańska") rządzone przez huontanu /'ɦwontanu/ (''hrabich''),
+
# '''χυον''' ''huon'' /ɦuon/ - hrabstwo ('''τανυκυνα''' ''tanukuna'' /'tanʉkʉna/, tzw. "ziemia pańska") rządzone przez huontanu /'ɦuontanu/ (''hrabich''),
 
# '''μη'ι''' ''mei'i'' /'mejʔi/ - dystrykt, rządzony przez mouri /'mœʉ̯ɾi/ (''zarządzców'').
 
# '''μη'ι''' ''mei'i'' /'mejʔi/ - dystrykt, rządzony przez mouri /'mœʉ̯ɾi/ (''zarządzców'').
  
Linia 378: Linia 440:
  
 
==Dominium Kaori==
 
==Dominium Kaori==
{{Termin|Τοννο'ο·υ·Καορι·Νημι|[[język ayu]]|Dominium [[Kaori]]| /'tonnoʔo ʔi 'kaoɾi 'nejmi/}}
+
{{Termin|Τοννο'ο·υ·Καορι·Νημι|[[język ayu]]|Dominium [[Kaori]]| /'tonnoʔo ʔi 'kœːɾi 'nejmi/}}
Dominium Kaori znajduje się na [[Wyspa Kaori|wyspie Kaori]], dużej wyspie na zachód od kontynentu. Posiada znaczne terytorium (drugie pod względem powierzchni po [[Pinu (złoty wiek)|Pinu]]) oraz największą populację z całego cesarstwa. Jest centrum politycznym, militarnym i handlowym. Stolicą jest miasto [[Kun Atla]].
+
Dominium Kaori ([[język ayu|ay]]. [[Plik:Tangian cuneiform Word Kaori.png|25px]] ''Καορι'' /'kœːɾi/) znajduje się na [[Wyspa Kaori|wyspie Kaori]], dużej wyspie na zachód od kontynentu. Posiada znaczne terytorium (drugie pod względem powierzchni po [[Pinu (złoty wiek)|Pinu]]) oraz największą populację z całego cesarstwa. Jest centrum politycznym, militarnym i handlowym. Stolicą jest miasto [[Kun Atla]].
  
<center>[[Plik:Kaori small heightmap.png]]<br/>''[[:Plik:Tangia hipsometryczna duża.png|Grafika w rozdz. 6144 x 4260 px]]''</center>
+
[[Plik:Tangia wysokości.png|thumb|right|300px|Strefy wysokościowe na Kaori.]]Geograficznie i klimatycznie jest to teren mocno zróżnicowany. Wyspa ma pochodzenie tektoniczne i znajduje się na zderzeniu kilku płyt kontynentalnych. W jej centrum znajduje się sześć potężnych łańcuchów górskich o przewyższeniach przekraczających 10 tys. metrów nad poziomem morza. Te łańcuchy górskie, jak również wiele łańcuchów mniejszej wysokości, rozdzielają wyspę i tworzą wyraźne pustkowie pośrodku. Z tego względu na Kaori stosuje się czasami podział wysokościowy:
 
 
Geograficznie i klimatycznie jest to teren mocno zróżnicowany. Wyspa ma pochodzenie tektoniczne i znajduje się na zderzeniu kilku płyt kontynentalnych. W jej centrum znajduje się sześć potężnych łańcuchów górskich o przewyższeniach przekraczających 10 tys. metrów nad poziomem morza. Te łańcuchy górskie, jak również wiele łańcuchów mniejszej wysokości, rozdzielają wyspę i tworzą wyraźne pustkowie pośrodku. Z tego względu na Kaori stosuje się czasami podział wysokościowy:
 
 
* '''Lanakuna''' (''ΛΑΝΑΚΥΝΑ'' /'ɫanakʉna/) to strefa nizin. Obejmuje obszary od poziomu morza i 1020 hPa do wysokości ciśnienia 794 hPa, to jest do około 2000 metrów.
 
* '''Lanakuna''' (''ΛΑΝΑΚΥΝΑ'' /'ɫanakʉna/) to strefa nizin. Obejmuje obszary od poziomu morza i 1020 hPa do wysokości ciśnienia 794 hPa, to jest do około 2000 metrów.
 
* '''Lanameira''' (''ΛΑΝΑΜΗΡΑ'' /'ɫanamejɾa/) to strefa wyżyn i gór mniejszych. Są to wszystkie obszary górskie zdolne do normalnego, stałego zamieszkania, wraz z prowadzeniem życia, włączając w to takie elementy życia jak przebieg ciąży, przechodzenie chorób czy dorastanie dzieci. Jest to obszar od 2000 metrów do 6000 metrów. Kończy się tam, gdzie ciśnienie atmosferyczne spada poniżej 50%, tj. 471 hPa.
 
* '''Lanameira''' (''ΛΑΝΑΜΗΡΑ'' /'ɫanamejɾa/) to strefa wyżyn i gór mniejszych. Są to wszystkie obszary górskie zdolne do normalnego, stałego zamieszkania, wraz z prowadzeniem życia, włączając w to takie elementy życia jak przebieg ciąży, przechodzenie chorób czy dorastanie dzieci. Jest to obszar od 2000 metrów do 6000 metrów. Kończy się tam, gdzie ciśnienie atmosferyczne spada poniżej 50%, tj. 471 hPa.
Linia 389: Linia 449:
 
* '''Tautang-lana''' (''ΤΑΥΤΑΝΓ-ΛΑΝΑ'' /'tœːtaŋ(g)ɫana/) to strefa śmierci. Rozciąga się od 8000 metrów do 10000 metrów lub do spadku ciśnienia 264 hPa. W tym obszarze osoby wybitnie wytrenowane są w stanie spędzić kilka-kilkanaście godzin. Te wysokości są przekroczeniem granicy powyżej której człowiek nie jest w stanie się już zaadaptować, rany przestają się goić, a człowiek bardzo powoli zaczyna umierać. Dłuższy postój w tej części spowoduje śmierć.
 
* '''Tautang-lana''' (''ΤΑΥΤΑΝΓ-ΛΑΝΑ'' /'tœːtaŋ(g)ɫana/) to strefa śmierci. Rozciąga się od 8000 metrów do 10000 metrów lub do spadku ciśnienia 264 hPa. W tym obszarze osoby wybitnie wytrenowane są w stanie spędzić kilka-kilkanaście godzin. Te wysokości są przekroczeniem granicy powyżej której człowiek nie jest w stanie się już zaadaptować, rany przestają się goić, a człowiek bardzo powoli zaczyna umierać. Dłuższy postój w tej części spowoduje śmierć.
 
* '''Aralang-lana''' (''ΑΡΑΛΑΝΓ-ΛΑΝΑ'' /'aɾaɫaŋ(g)ɫana/) to strefa przyspieszonej śmierci. Oznacza wszystkie stratosferyczne terytoria górskie powyżej 10 000 metrów nad poziomem morza lub poniżej 264 hPa. Przebywanie na tych wysokościach wymaga pełnego kombinezonu pod przynajmniej częściowym ciśnieniem. W przeciwnym wypadku dochodzi do utraty przytomności w ciągu 60 sekund i zgonu w ciągu 30 minut.
 
* '''Aralang-lana''' (''ΑΡΑΛΑΝΓ-ΛΑΝΑ'' /'aɾaɫaŋ(g)ɫana/) to strefa przyspieszonej śmierci. Oznacza wszystkie stratosferyczne terytoria górskie powyżej 10 000 metrów nad poziomem morza lub poniżej 264 hPa. Przebywanie na tych wysokościach wymaga pełnego kombinezonu pod przynajmniej częściowym ciśnieniem. W przeciwnym wypadku dochodzi do utraty przytomności w ciągu 60 sekund i zgonu w ciągu 30 minut.
 +
 +
<center>[[Plik:Kaori small heightmap.png]]<br/>''[[:Plik:Tangia hipsometryczna duża.png|Grafika w rozdz. 6144 x 4260 px]]''</center>
  
 
Historycznie, Kaori przede wszystkim dzieliła się na '''wschód''' i '''zachód'''. Z uwagi na klimat tej części Kyonu, średnio co około dwa lata (ale z możliwością wychyleń od 1 do 10 lat) to wschód, to zachód był na zmianę żyzny lub pustynniał. Kiedy jedna część kraju była wilgotna, a ziemia wydawała plony, to druga pustynniała. To dostrzeżenie właśnie tego faktu doprowadziło po wielu latach wewnętrznych konfliktów do zawiązania [[Tangia (6911 EK)|Unii Tangijskiej w 6911 roku]].  
 
Historycznie, Kaori przede wszystkim dzieliła się na '''wschód''' i '''zachód'''. Z uwagi na klimat tej części Kyonu, średnio co około dwa lata (ale z możliwością wychyleń od 1 do 10 lat) to wschód, to zachód był na zmianę żyzny lub pustynniał. Kiedy jedna część kraju była wilgotna, a ziemia wydawała plony, to druga pustynniała. To dostrzeżenie właśnie tego faktu doprowadziło po wielu latach wewnętrznych konfliktów do zawiązania [[Tangia (6911 EK)|Unii Tangijskiej w 6911 roku]].  
 
<center>[[Plik:Tangia9700EK DomKaori.png|500px]]</center>
 
  
 
===Podział administracyjny===
 
===Podział administracyjny===
Linia 399: Linia 459:
 
<center>
 
<center>
 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 +
!colspan=2| Dominium
 +
! Nazwa
 +
! Stolica
 +
! Populacja
 +
! Powierzchnia
 +
!colspan=3| Mapa
 +
|-
 +
!colspan=2 style="font-size: 150%;"|DOMINIUM<br/>KAORI
 +
!Καορι Τοννο'ο<br/>''Kaori Tonno'o''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Kaori.png|75px]]
 +
![[Kun Atla]]<br/><small>Κυν Ατλα</small>
 +
!36 526 988
 +
!829 379 km²
 +
!colspan=3| [[Plik:Tangia9700EK DomKaori.png|350px]]
 +
|-
 
! Zdjęcie
 
! Zdjęcie
 
! Jednostka
 
! Jednostka
Linia 491: Linia 565:
 
|}
 
|}
 
</center>
 
</center>
 +
 +
===Ukształtowanie terenu===
 +
{{Główny artykuł|Mapa wyspy Kaori}}
 +
 +
===Fauna===
 +
===Flora===
  
 
==Dominium Buania==
 
==Dominium Buania==
Linia 497: Linia 577:
  
 
Buania to duża kraina kontynentalna na zachodzie [[Kyon]]u znajdująca się na południe od [[Pinu]], ale na północ od [[Szur]]u. Posiada łagodny klimat ze znaczną liczbą rzek i bujną roślinność. Posiada bardziej urodzajne gleby niż pozostałe krainy i ciepły, łagodny klimat. Bogata w [[ohuż]]. Prowincje w Buanii nazywane są "em", jest ich dziesięć, zatem i występuje dziesięciu kaoritanu.
 
Buania to duża kraina kontynentalna na zachodzie [[Kyon]]u znajdująca się na południe od [[Pinu]], ale na północ od [[Szur]]u. Posiada łagodny klimat ze znaczną liczbą rzek i bujną roślinność. Posiada bardziej urodzajne gleby niż pozostałe krainy i ciepły, łagodny klimat. Bogata w [[ohuż]]. Prowincje w Buanii nazywane są "em", jest ich dziesięć, zatem i występuje dziesięciu kaoritanu.
 
<center>[[Plik:Tangia9700EK DomBusy.png|500px]]</center>
 
  
 
<center>
 
<center>
 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 +
!colspan=2| Dominium
 +
! Nazwa
 +
! Stolica
 +
! Populacja
 +
! Powierzchnia
 +
!colspan=3| Mapa
 +
|-
 +
!colspan=2 style="font-size: 150%;"|DOMINIUM<br/>BUANIA
 +
!Busy<hr/>Πινυ Τοννο'ο<br/>''Pinu Tonno'o''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word YoElalun.png|75px]]
 +
![[Saboat]]<br/><small>Saboat / Σαποατι</small>
 +
!19 381 667
 +
!900 115 km²
 +
!colspan=3| [[Plik:Tangia9700EK DomBusy.png|350px]]
 +
|-
 
! Zdjęcie
 
! Zdjęcie
 
! Jednostka
 
! Jednostka
Linia 620: Linia 712:
 
{{Termin|Τοννο'ο·υ·Πινυ|[[język ayu]]|Dominium [[Pinu (złoty wiek)|Pinu]]| /'tonnoʔo ʔi 'pinu/}}
 
{{Termin|Τοννο'ο·υ·Πινυ|[[język ayu]]|Dominium [[Pinu (złoty wiek)|Pinu]]| /'tonnoʔo ʔi 'pinu/}}
 
Dominium Pinu znajduje się w [[Kanisja|Kanisji]], jest dużym półwyspem bezpośrednio na południe od [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]]. Posiada granicę lądową z Buanią i Terytorium Demarkacyjnym Dzikich Ziem. Największa prowincja Imperium, ale o najmniejszej gęstości zaludnienia. Do [[Trzecia Wojna o Saakę|Trzeciej Wojny o Saakę]] w latach 9654-9662 [[EK]] stanowiła niepodległe państwo o nazwie [[Pinu]], w wojnie większość ludności autochtonicznej albo została wywieziona z półwyspu w charakterze niewolników, albo zginęła (wskutek działań wojennych, zbiorowych mordów, od chorób). Obecnie autochtoni stanowią 9% populacji, głównie wymieszanej z Tangijczykami i Buańczykami i akceptujących ich zwyczaje i religie, dodatkowe 2% wciąż żyje w dżunglach prowadząc tradycyjny tryb życia. Półwysep jest relatywnie płaski, z łagodnym wzniesieniem w jego centrum, i jest niemal w całości porośnięty gęstymi lasami deszczowymi. Posiada najłagodniejszy klimat ze wszystkich terytoriów i umiarkowanie żyzne gleby. Stolicą jest [[Atla Apori]], młode miasto założone przez Tangijczyków w 9655 [[EK]].
 
Dominium Pinu znajduje się w [[Kanisja|Kanisji]], jest dużym półwyspem bezpośrednio na południe od [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]]. Posiada granicę lądową z Buanią i Terytorium Demarkacyjnym Dzikich Ziem. Największa prowincja Imperium, ale o najmniejszej gęstości zaludnienia. Do [[Trzecia Wojna o Saakę|Trzeciej Wojny o Saakę]] w latach 9654-9662 [[EK]] stanowiła niepodległe państwo o nazwie [[Pinu]], w wojnie większość ludności autochtonicznej albo została wywieziona z półwyspu w charakterze niewolników, albo zginęła (wskutek działań wojennych, zbiorowych mordów, od chorób). Obecnie autochtoni stanowią 9% populacji, głównie wymieszanej z Tangijczykami i Buańczykami i akceptujących ich zwyczaje i religie, dodatkowe 2% wciąż żyje w dżunglach prowadząc tradycyjny tryb życia. Półwysep jest relatywnie płaski, z łagodnym wzniesieniem w jego centrum, i jest niemal w całości porośnięty gęstymi lasami deszczowymi. Posiada najłagodniejszy klimat ze wszystkich terytoriów i umiarkowanie żyzne gleby. Stolicą jest [[Atla Apori]], młode miasto założone przez Tangijczyków w 9655 [[EK]].
 
<center>[[Plik:Tangia9700EK DomPinu.png|500px]]</center>
 
  
 
<center>
 
<center>
 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 +
!colspan=2| Dominium
 +
! Nazwa
 +
! Stolica
 +
! Populacja
 +
! Powierzchnia
 +
!colspan=3| Mapa
 +
|-
 +
!colspan=2 style="font-size: 150%;"|DOMINIUM<br/>PINU
 +
!Πινυ Τοννο'ο<br/>''Pinu Tonno'o''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Pinu.png|75px]]
 +
![[Atla Apori]]<br/><small>Ατλα Απορι</small>
 +
!7 752 667
 +
!1 058 701 km²
 +
!colspan=3| [[Plik:Tangia9700EK DomPinu.png|350px]]
 +
|-
 
! Zdjęcie
 
! Zdjęcie
 
! Jednostka
 
! Jednostka
Linia 639: Linia 743:
 
|Μαυ Ατλα Απορι<br/>''mau Atla Apori''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word AtlaApori new.png|75px]]
 
|Μαυ Ατλα Απορι<br/>''mau Atla Apori''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word AtlaApori new.png|75px]]
 
|[[Atla Apori]]<br/><small>Ατλα Απορι</small>
 
|[[Atla Apori]]<br/><small>Ατλα Απορι</small>
|4 031 193
+
|4 031 387
 
|102 614 km²
 
|102 614 km²
 
|wybrzeża, dżungle, wodospady, rwiste rzeki
 
|wybrzeża, dżungle, wodospady, rwiste rzeki
Linia 649: Linia 753:
 
|Μαυ Ταυ Φυνυ<br/>''mau Tau Funu''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word TauFunu new.png|75px]]
 
|Μαυ Ταυ Φυνυ<br/>''mau Tau Funu''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word TauFunu new.png|75px]]
 
|Kulai<br/><small>Κυλαι</small>
 
|Kulai<br/><small>Κυλαι</small>
|775 229
+
|775 267
 
|463 207 km²
 
|463 207 km²
 
|wybrzeża, dżungle, wzgórza, wodospady, rwiste rzeki, bagna
 
|wybrzeża, dżungle, wzgórza, wodospady, rwiste rzeki, bagna
Linia 659: Linia 763:
 
|Μαυ Πινυ Λαυ<br/>''mau Pinu Lau''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word PinuLau new.png|75px]]
 
|Μαυ Πινυ Λαυ<br/>''mau Pinu Lau''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word PinuLau new.png|75px]]
 
|Oañiat<br/><small>[[język buański|bu.]] Oañiat / [[język ayu|ay.]] Οανιατι
 
|Oañiat<br/><small>[[język buański|bu.]] Oañiat / [[język ayu|ay.]] Οανιατι
|155 046
+
|155 053
 
|93 960 km²
 
|93 960 km²
 
|bardzo gęste dżungle, rwiste rzeki, wodospady, bagna
 
|bardzo gęste dżungle, rwiste rzeki, wodospady, bagna
Linia 669: Linia 773:
 
|Μαυ Καπυτυ Αυ<br/>''mau Kaputu Au''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word KaputuAu new.png|75px]]
 
|Μαυ Καπυτυ Αυ<br/>''mau Kaputu Au''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word KaputuAu new.png|75px]]
 
|Nyaluli Mauk<br/><small>Νιαλυλι Μαυκι</small>
 
|Nyaluli Mauk<br/><small>Νιαλυλι Μαυκι</small>
|1 046 560
+
|1 046 610
 
|124 044 km²
 
|124 044 km²
 
|wybrzeża, dżungle, wzgórza, wodospady, rwiste rzeki, bagna
 
|wybrzeża, dżungle, wzgórza, wodospady, rwiste rzeki, bagna
Linia 679: Linia 783:
 
|Μαυ Οπιλα Μυλι<br/>''mau Opila Muli''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word OpilaMuli new.png|75px]]
 
|Μαυ Οπιλα Μυλι<br/>''mau Opila Muli''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word OpilaMuli new.png|75px]]
 
|Opilapu<br/><small>Οπιλαπυ</small>
 
|Opilapu<br/><small>Οπιλαπυ</small>
|426 376
+
|426 397
 
|90 251 km²
 
|90 251 km²
 
|wybrzeża, bagna, dżungle, rwiste rzeki
 
|wybrzeża, bagna, dżungle, rwiste rzeki
Linia 689: Linia 793:
 
|Μαυ Γιοατι Μυλι<br/>''mau Yo'ati Muli''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word YoatiMuli new.png|75px]]
 
|Μαυ Γιοατι Μυλι<br/>''mau Yo'ati Muli''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word YoatiMuli new.png|75px]]
 
|Feutaoiat<br/><small>[[język buański|bu.]] Feutaoiat, [[język ayu|ay.]] Φευταογιατι</small>
 
|Feutaoiat<br/><small>[[język buański|bu.]] Feutaoiat, [[język ayu|ay.]] Φευταογιατι</small>
|503 899
+
|503 923
 
|107 148 km²
 
|107 148 km²
 
|bagna, gęste dżungle, wybrzeża, urwiska
 
|bagna, gęste dżungle, wybrzeża, urwiska
Linia 699: Linia 803:
 
|Μαυ Κομιπυλι<br/>''mau Komipuli''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Komipuli new.png|75px]]
 
|Μαυ Κομιπυλι<br/>''mau Komipuli''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Komipuli new.png|75px]]
 
|[[Komi]]<br/><small>Κομι</small>
 
|[[Komi]]<br/><small>Κομι</small>
|813 991
+
|814 030
 
|77 476 km²
 
|77 476 km²
 
|wybrzeża, dżungle, wzgórza
 
|wybrzeża, dżungle, wzgórza
Linia 711: Linia 815:
 
{{Termin|Τοννο'ο·Οκιτα·Νημιλυν|[[język ayu]]|Dominium [[Wyspy Zachodnie (złoty wiek)|Wysp Zachodnich]]|/'tonnoʔo ʔi 'ʔokita 'nejmiɫʉn/}}
 
{{Termin|Τοννο'ο·Οκιτα·Νημιλυν|[[język ayu]]|Dominium [[Wyspy Zachodnie (złoty wiek)|Wysp Zachodnich]]|/'tonnoʔo ʔi 'ʔokita 'nejmiɫʉn/}}
 
Wyspy Zachodnie odnoszą się do dwóch wysp bezpośrednio na zachód od [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]]. Są to większa [[Akeira]] na północy ze stolicą w porcie [[Uruna]] i mniejsza wyspa [[Hiranea]] na południu ze stolicą w mieście [[Yatlomea]]. Obie wyspy mają istotne znaczenie handlowe, są ważnym punktem tranzytowym w handlu towarami tak dalej na zachód do [[Atirai]] i dalej z [[Muria|Murią]] i [[Ajdynir]]em, jak i z [[Państwo Neszów|Neszami]] na północy. Ponadto, mają znaczenie produkcyjne, ponieważ wytwarza się tam cukier. Historycznie, [[Akeira]] jest wyspą, z której pochodzi kauczukowiec. Wyspy mają też bardziej urodzajne ziemie i produkują więcej żywności niż zużywają, dzięki czemu sprzedają zapasy okrętom. Specjalizują się w imporcie narzędzi stoczniowych i materiałów zamiennych, i naprawiają okręty.
 
Wyspy Zachodnie odnoszą się do dwóch wysp bezpośrednio na zachód od [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]]. Są to większa [[Akeira]] na północy ze stolicą w porcie [[Uruna]] i mniejsza wyspa [[Hiranea]] na południu ze stolicą w mieście [[Yatlomea]]. Obie wyspy mają istotne znaczenie handlowe, są ważnym punktem tranzytowym w handlu towarami tak dalej na zachód do [[Atirai]] i dalej z [[Muria|Murią]] i [[Ajdynir]]em, jak i z [[Państwo Neszów|Neszami]] na północy. Ponadto, mają znaczenie produkcyjne, ponieważ wytwarza się tam cukier. Historycznie, [[Akeira]] jest wyspą, z której pochodzi kauczukowiec. Wyspy mają też bardziej urodzajne ziemie i produkują więcej żywności niż zużywają, dzięki czemu sprzedają zapasy okrętom. Specjalizują się w imporcie narzędzi stoczniowych i materiałów zamiennych, i naprawiają okręty.
 
<center>[[Plik:Tangia9700EK DomWyspyZach.png|500px]]</center>
 
  
 
<center>
 
<center>
 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 +
!colspan=2| Dominium
 +
! Nazwa
 +
! Stolica
 +
! Populacja
 +
! Powierzchnia
 +
!colspan=3| Mapa
 +
|-
 +
!colspan=2 style="font-size: 150%;"|DOMINIUM<br/>WYSP ZACHODNICH
 +
!Τοννο'ο Οκιτα Νημιλυν<br/>''Tonno'o i Okita Neimilun''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word OkitaNeimi.png|75px]]
 +
![[Atla Apori]]<br/><small>Ατλα Απορι</small>
 +
!4 472 692
 +
!135 682 km²
 +
!colspan=3| [[Plik:Tangia9700EK DomWyspyZach.png|350px]]
 +
|-
 
! Zdjęcie
 
! Zdjęcie
 
! Jednostka
 
! Jednostka
Linia 769: Linia 885:
 
|Μαυ Ατιραι<br/>''mau Atirai''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Atirai new.png|75px]]
 
|Μαυ Ατιραι<br/>''mau Atirai''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Atirai new.png|75px]]
 
|[[Alai Ara]]<br/><small>Αλαι Αρα</small>
 
|[[Alai Ara]]<br/><small>Αλαι Αρα</small>
|1 490 897
+
|1 863 622
 
|109 692 km²  
 
|109 692 km²  
 
|wybrzeża, równiny, wulkany
 
|wybrzeża, równiny, wulkany
Linia 802: Linia 918:
 
|Μαυ Μα'υρι<br/>''mau Ma'uri''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Mauri new.png|75px]]
 
|Μαυ Μα'υρι<br/>''mau Ma'uri''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word Mauri new.png|75px]]
 
|[[Ako Lea]]<br/><small>Ακο Λεα</small>
 
|[[Ako Lea]]<br/><small>Ακο Λεα</small>
|447 269
+
|446 897
 
|38 985 km²
 
|38 985 km²
 
|wybrzeża, równiny, lasy umiarkowane, góry
 
|wybrzeża, równiny, lasy umiarkowane, góry
Linia 843: Linia 959:
 
==Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem==
 
==Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem==
 
{{Termin|Τοννο'ο·υ·Κεπορο·υ·Ιλο·Κυνα|[[język ayu]]|Terytorium Demarkacyjne [[Dzikie Ziemie Kanisji|Dzikich Ziem]]| /'tonnoʔo ʔi 'kepoɾo ʔi 'ʔiɫo 'kʉna/}}
 
{{Termin|Τοννο'ο·υ·Κεπορο·υ·Ιλο·Κυνα|[[język ayu]]|Terytorium Demarkacyjne [[Dzikie Ziemie Kanisji|Dzikich Ziem]]| /'tonnoʔo ʔi 'kepoɾo ʔi 'ʔiɫo 'kʉna/}}
Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem powstało na bazie traktatu pokojowego [[Trzecia Wojna o Saakę|z Trzeciej Wojny o Saakę]] w 14 Ra'anau 9662. Przyczyną wybuchu wojny były napady plemion z terytorium Pinu na [[Buania|Buanię]]. Terytoria tzw. [[Dzikie Ziemie Kanisji|Dzikich Ziem Kanisji]] zamieszkują plemiona o jeszcze wyższej agresywności niż pinuskie, co było między innymi przyczyną powstania południowego muru [[Secht|sechtońskiego]], tzw. Małego Muru. Zatem i traktat pokojowy, oprócz tangijskiej aneksji Pinu, obejmował podzielenie pozostałego terytorium rozdzielającego Tangię i [[Secht]] na pół i "ucywilizowanie" terytorium celem otwarcia bezpośrednich szlaków handlowych, pokojowo lub siłą.
+
Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem powstało na bazie traktatu pokojowego [[Trzecia Wojna o Saakę|z Trzeciej Wojny o Saakę]] w 14 Ra'anau 9662. Przyczyną wybuchu wojny były napady plemion z terytorium Pinu na [[Buania|Buanię]]. Terytoria tzw. [[Dzikie Ziemie Kanisji|Dzikich Ziem Kanisji]] zamieszkują plemiona o jeszcze wyższej agresywności niż pinuskie, co było między innymi przyczyną powstania południowego muru [[Secht|sechtońskiego]], tzw. Małego Muru. Zatem i traktat pokojowy, oprócz tangijskiej aneksji Pinu, obejmował podzielenie pozostałego terytorium rozdzielającego Tangię i [[Secht]] na pół i, słowami propagandy, "ucywilizowanie" terytorium celem otwarcia bezpośrednich szlaków handlowych, pokojowo lub siłą.
 
 
<center>[[Plik:Tangia9750EK mapa polityczna TerDemarkacyjne.png|500px]]</center>
 
  
 
<center>
 
<center>
 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 +
!colspan=2| Dominium
 +
! Nazwa
 +
! Stolica
 +
! Populacja
 +
! Powierzchnia
 +
!colspan=3| Mapa
 +
|-
 +
!colspan=2 style="font-size: 150%;"|TERYTORIUM DEMARKACYJNE<br/>DZIKICH ZIEM
 +
!Τοννο'ο υ Κεπορο υ Ιλο Κυνα<br/>''Tonno'o Keporo i Ilo Kuna''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word IloKuna.png|75px]]
 +
![[Mengu Oma'e]]<br/><small>Μενγυ Ομα'ε</small>
 +
!2 981 795
 +
!342 454 km²
 +
!colspan=3| [[Plik:Tangia9750EK mapa polityczna TerDemarkacyjne.png|350px]]
 +
|-
 
! Zdjęcie
 
! Zdjęcie
 
! Jednostka
 
! Jednostka
Linia 902: Linia 1030:
 
|Μαυ Υρα Τακατοα<br/>''mau Ura Takatoa''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word TakatoaDomain new.png|75px]]
 
|Μαυ Υρα Τακατοα<br/>''mau Ura Takatoa''<br/>[[Plik:Tangian cuneiform Word TakatoaDomain new.png|75px]]
 
|[[Alai Lele]]<br/><small>Αλαι Λελε</small>
 
|[[Alai Lele]]<br/><small>Αλαι Λελε</small>
|1 490 897
+
|1 118 173
 
| -
 
| -
 
|wyspy, osady nabrzeżne
 
|wyspy, osady nabrzeżne
Linia 921: Linia 1049:
 
</center>
 
</center>
  
=Środowisko naturalne=
+
=Społeczeństwo=
==Fauna==
+
 
==Flora==
+
==Religia==
 +
[[Plik:LykaonTangia.jpg|300px|thumb|right|Lykaon wschodzący nad Tangią. Moc Lykaona w sterowaniu falami jest od dawna elementem wiary karajskiej, a sam księżyc występuje na fladze Tangijczków.]]
 +
Większość imperium wyznaje [[karaizm]], akwatyczną religię skodyfikowaną przed 6911 [[EK]] przez Pięciu Mędrców karajskich. Religia ta jest systemem filozoficzno-religijnym i zasadniczo nie zakłada bóstw, pozostając generalnie kompatybilna z wierzeniami teistycznymi, ale stawia w centrum świata wodę jako centralny pierwiastek życia. Energia życia, zwana '''karai''', bierze swoją moc z wody. Stąd Tangijczycy starają się zamieszkiwać te tereny, gdzie wody jest pod dostatkiem. Buańczycy wyznają swoją wiarę, zwaną [[Buae]]. Te dwie religie stanowią większość w cesarstwie. Z pozostałych religii, spotyka się rdzenne religie takie jak [[szamanizm tangijski]], głównie wyznawany na pustyniach (Marao i Takangari), wierzenia rodzime Pinusów i plemion Dzikich Ziem, oraz dewijsko-oceaniczne wierzenia [[Atirai|Atyrajczyków]].
 +
 
 +
{| class="wikitable sortable"
 +
! Religia !! Opis !! Typ !! Założyciel !! Główne centrum kultu !! Lider
 +
|-
 +
| Karaizm Yul Yoa || Odłam cesarski, gwiezdny || System filozoficzno-religijny || Pięciu Mędrców, cesarzowa Kalia || Świątynia Naratajska || Narataine TauKuiru
 +
|-
 +
| Karaizm Rang Ku || Odłam świetlny, obserwatoriów || System filozoficzno-religijny || Pięciu Mędrców, cesarz Taurian || Saktuarium Rangfen w Tenfarai 4 Ta'o || Rangfenne TauTanu TauKuiru
 +
|-
 +
| Karaizm Om Yoa || Odłam morski, głównie marynarzy || System filozoficzno-religijny || Pięciu Mędrców, admirał Weleke || Świątynia Patori w Urunie || TauTanu TauKuiru i Alai Lele
 +
|-
 +
| Buae || Religia Buańczyków ||  ||  ||  ||
 +
|-
 +
| Szamanizm tangijski || Religia prastara Tangijczyków, spirytystyczna || Spirytyzm-animizm || Tradycyjna religia || Świątynia Mirażu w Tungu i Takangari || TauKuiru i Takangari
 +
|-
 +
| Wierzenia pinuskie || Religie rdzenne ludzi Pinu i Dzikich Ziem || Wielobóstwo, spirytyzm || Tradycyjna religia || Zdecentralizowana || Brak
 +
|-
 +
| Wierzenia atyrajskie || Religie rdzenne wyspy Atirai || Wielobóstwo, spirytyzm || Tradycyjna religia || Zdecentralizowana || Brak
 +
|}
 +
 
 +
===Karaizm===
 +
{{główny artykuł|Karaizm}}
 +
Religią państwową [[Tangijczycy|Tangijczyków]] jest '''karaizm''' ([[język ayu|ay.]] ''καραιγιομι'' /'karai 'jomi/), obowiązującą wszędzie oprócz Buanii. Karaizm wywodzi się z [[szamanizm tangijski|rdzennej religii]] [[wyspa Kaori|kaoryjskiej]], stawiając za swój centralny aspekt wodę. Woda jest uznawana za centralne źródło wszelkiego życia, a energia życiowa pobudzona przez wodę, nazywa się "karai" ([[język ayu|ay.]] ''καραι'' /'karai/), skąd nazwa religii. System jest filozoficzny i z zasady nie zakłada bóstw, zatem pozostaje do pewnego stopnia kompatybilny z wierzeniami teistycznymi, ale uważa się powszechnie, że należy zachować czystość karaizmu, czyli nie mieszać go z innymi wierzeniami. Karaiści wierzą w to, że wszystko w świecie jest płynne, z różnym tempem, i głoszą, że świat należy rozpatrywać według sześciu aspektów, które opisują świat i zachowanie zmian w nim:
 +
 
 +
{|class="wikitable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
 +
!Kolor
 +
!Nazwa [[Język ayu|ayu]]
 +
!Aspekt
 +
!Opis
 +
|-
 +
|style="background: #ff6666;"|czerwony
 +
!<big>'''[[Puro lau|ΠΥΡΟ]]'''</big><br/>''puro'' /pʉrɔ/
 +
|'''pozytywny'''<br/>''wartości dodane''
 +
|Wszelkie wartości dodane, przybycie, pojawienie się, narodziny, zysk, otrzymanie choroby, nowe przekleństwo, upał, zalety
 +
|-
 +
|style="background: #809fff;"|niebieski
 +
!<big>'''[[Neu lau|ΝΕΥ]]'''</big><br/>''neu'' /nɛʉ/
 +
|'''negatywny'''<br/>''wartości ujemne''
 +
|Wszelkie wartości ujemne, odejście, zanik, śmierć, strata, wyleczenie choroby, oczyszczenie z przekleństwa, oczyszczenie, chłód, wady
 +
|-
 +
|style="background: #ffff99;"|żółty
 +
!<big>'''[[Fo'o lau|ΦΟ'Ο]]'''</big><br/>''fo'o'' /'fɔʔɔ/
 +
|'''świadomość'''<br/>''wiedza''
 +
|Zbiór wiedzy pozwalający na podjęcie dobrej decyzji lub sprawiedliwej oceny
 +
|-
 +
|style="background: #b3ffb3;"|zielony
 +
!<big>'''[[Nu lau|ΝΥ]]'''</big><br/>''nu'' /nʉ/
 +
|'''sposób'''<br/>''metoda''
 +
|Techniczny sposób, albo plan, albo zestaw czynności, które w zamierzeniu osiągną cel
 +
|-
 +
|style="background: white;"|biały
 +
!<big>'''[[Ra'a lau|ΡΑ'Α]]'''</big><br/>''ra'a'' /'raʔa/
 +
|'''kontekst'''<br/>''tło sprawy i konsekwencje''
 +
|Szerokotorowe i długofalowe myślenie oraz analiza łańcucha konsekwencji podjętych akcji
 +
|-
 +
|style="background: black; color: white;"|czarny
 +
!<big>'''[[Nora lau|ΝΟΡΑ]]'''</big><br/>''nora'' /'nɔra/
 +
|'''brak'''<br/>''niestnienie''
 +
|Stan pierwotny myśli abstrakcyjnej, stan sprzed powstania myśli
 +
|-
 +
|}
 +
Te aspekty podlegają czci same w sobie i nierzadko bywają personifikowane, choć formalnie uważa się to za dziedzinę sztuki, a nie dogmat. Życie Tangijczyka ma być prowadzone poprzez manewrowanie pomiędzy puro a neu, aspektami przybytku i utraty. Należy to robić zachowując fo'o, czyli wiedzę, świadomość, które pozwalają na rozumienie sytuacji. Należy to robić poprzez prawidłowe zadbanie o nu, czyli metodę, sposób, którym przyjmuje się działanie. Ostatecznie, należy tak planować działania, aby nie zignorować ra'a, czyli kontekstu, tła sprawy, aspektu odpowiadającego za długofalowe konsekwencje każdego działania.
 +
 
 +
Aspekty przedstawia się na diagramie z centralnym kwiatem o pięciu płatkach. Wokoło diagramu, na czubkach płatków, wpisuje się hieroglify mające na celu ukazania tego samego konceptu w pięciu aspektach, czasami szósty dorzuca się u dołu. Takie heksagramy mają słowo fonetycznie wpisane w środek, słowo jest umieszczone w okręgu, umieszcza się przecięcia w NW, NE, SW, SE, N okręgu, i za przecięciami wskazującymi rysuje się hieroglify.
 +
 
 +
Karaiści głoszą głęboką więź człowieczeństwa z wodą, szczególnie morską, wierzą w pochodzenie człowieka z morza, i wielką misję przyznaną ludziom na [[Kyon|świecie]]. Kosmologia karajska zakłada, że człowiek pochodzi z Wielkiego Wiru na kosmicznym morzu (chodzi o Drogę Mleczną, widziana na jednej stronie nocnego nieba na [[Kyon]]ie), i że kiedy jako całość spełni swoje zadanie na świecie, będzie mógł tam wrócić.
 +
 
 +
Ta szczególnie potężna więź człowieka z wodą ma przejawiać się w większej zależności ludzi od wód niż u zwierząt (''καποι''), do których nie zaliczano istot morskich (''φευται''). Aby sprostać Misji, ludziom dano umysł, dzięki któremu są oni w stanie dokonywać rzeczy, jakich zwierzęta nie potrafią i nie będą potrafiły: manipulować otoczeniem na szeroką skalę, celem dostawy wody. Stąd o ludziach mówi się ''lau'' (''λαυ'') - serce, ponieważ irygacyjne działania ludzi wpompowują wodę w martwy ląd, przynosząc życie roślinności i następnie zwierzętom i ludziom.
 +
 
 +
Karaizmowi stawia się świątynie i sanktuaria, gdzie dokonuje się medytacji i filozoficznej analizy podjętych działań, które mają zapewnić człowiekowi szczęście. Na czele świątyń zazwyczaj stoi duchowny zwany ''kuiru'' (''κυιρυ'' /'kujru/). Lider kompleksu świątynnego nazywany jest ''taukuiru'', czyli wielkim duchownym. Osoby święte w religii karajskiej noszą tytuł ''otoayate'', czyli "ci, którzy znaleźli siłę".
 +
 
 +
====Karaizm juljoański====
 +
Karaizm yul-yoa (z [[ayu]] ''γιυλ-γοα'' /jyl-joa/ "potok gwiazd") to pierwotnie sekta karajska, a od [[Tangia|9505 EK]] oficjalny, państwowy odłam karaizmu. Jest radykalnym ruchem, który wzmacnia teorię, że karaiści są zesłani na [[Kyon|świat]] celem niesienia swojej misji, głosi, że wszyscy Tangijczycy mają tę samą misję i tak ostre wewnętrzne podziały, jak stosowane wcześniej (królestwa/republiki czasów unitarnych czy kaoryjskich) są tylko osłabieniem ich misji na powietrzu i przyczynią się do konfliktów wewnętrznych, które zdewastuje ich cel "wyjścia z wody". Tangia ma być silna i podbijać inne ludy, aby te mogły przejść przez Wielki Wir na niebie, i już tamtejsze oryginalne królestwo, niejako "po drugiej stronie", ma postanowić co dalej. Wariant silnie forsowany przez cesarzową Kalię w 9500 [[EK]], łączy religię i państwowość, i bezpośrednio jest odpowiedzialny za koniec federacji tangijskiej i upadek demokracji.
 +
 
 +
====Karaizm rangku====
 +
Karaiści Rang Ku (''ρανγ κυ'' /'ɾaŋ kʉ/ "fala światła") uważają, że nie tylko woda jest centralna dla życia, ale powietrze także. Wskazują na związek jednego z drugim w perspektywie karaistycznej, wykazując, że powietrze też jest płynem i podlega prawom wody, i że służy wielu istotom, podkreślając, że nawet ryby, delfiny i wieloryby pobierają powietrze. Stąd uważają oni, że człowiek nie tylko musi być blisko wody, ale też blisko powietrza, dlatego rankuizm jest uważany za religię górali i obserwatoriów.
 +
 
 +
====Karaizm om joa====
 +
Karaizm Om Yoa (''ομ γιοα'' /om 'joa/ "głęboka woda") to odłam wiary wyznawany głównie przez marynarzy. Rozszerza wiarę o zjawiska i legendy powstałe przez długotrwałe przebywanie na morzu, bogaty w charakterystyczne tradycje.
 +
 
 +
===Buae===
 +
{{główny artykuł|Buae}}
 +
 
 +
===Szamanizm tangijski===
 +
{{główny artykuł|Szamanizm tangijski}}
 +
Szamanizm tangijski jest niejednolitym zespołem wierzeń o pochodzeniu z [[Okres Królestw Tangijskich|okresu królestw tangijskich]]. Szamanizm stracił na popularności przez religię [[karaizm|karaistyczną]] krótko po okresie działań pięciu mędrców karajskich w 6900, która stopniowo była przyjmowana przez struktury administracyjne kraju, a do roku [[Tangia|9509]] [[EK]] został zakazany na wszystkich obszarach, choć był tolerowany na terenach [[Pustynia Marajska|Pustyni Marajskiej]] i [[Pustynia Takangaryjska|Pustyni Takangaryjskiej]]. W okresie imperialnym z uwagi na fascynację artystów, pisarzy i rzeźbiarzy religią przodków, szamanizm tangijski przeżył do pewnego stopnia renesans w postaci obecności w sztuce, ale pozostał zakazany na wszystkich prowincjach oprócz wymienionych dwóch pustyń, gdzie zezwolono na jego praktykowanie.
 +
 
 +
Szamanizm tangijski, jak każdy inny, opiera się na praktykach religijnych zakładających kontakt konkretnych osób, zwanych szamanami, ze światem nadprzyrodzonym za pośrednictwem zmienionego stanu świadomości, zwanego transem. W taki sposób szamani są w stanie oddziaływać z duchami, dobrymi i złymi, i za pośrednictwem pewnych praktyk kierować nimi, czy to w ramach praktyk leczniczych (wyganianie złych duchów), zaklinających, czy ofensywnych (rzucanie klątw). Szamani mogą wejść w trans celem interakcji ze światem nadprzyrodzonym, aby odnaleźć odpowiedzi na pytania, doświadczając wizji. Interpretują oni omeny i inne znaczniki świata nadprzyrodzonego w normalnym. Zajmują się też przepowiadaniem przyszłości. Zajmują się pochówkiem zmarłych i kierowaniem ich dusz w zaświaty, leczą bezpłodność, asystują w porodach celem sprowadzenia duszy na świat, i komunikują się z siłami przyrody takimi jak dzikie zwierzęta czy siły natury takie jak słońce, wiatr czy deszcz.
 +
 
 +
===Wierzenia pinuskie===
 +
Pinusi wierzą w siły przyrody i w przodków, ale ich wiara jest mocno zróżnicowana pomiędzy poszczególnymi plemionami. Plemiona liczą sobie od kilku do kilkudziesięciu osób i posługują się swoimi językami, żyją w gęstych dżunglach, rzadko wchodząc w interakcje z obcymi. Wiele plemion wyznaje wiarę w nadchodzący koniec czasów, który demoniczny ogień ma przynieść na złe siły rządzące światem. Poza tym, Pinusi posiadają swój panteon bogów i dusz.
 +
 
 +
===Wierzenia atyrajskie===
  
=Społeczeństwo=
 
 
==Dane demograficzne==
 
==Dane demograficzne==
Wszystkie statystyki demograficzne przedstawiane poniżej odnoszą się do roku 9750 EK. Demograficzny podział dominiów (''tonno'o'') imperium przedstawiono w tabeli poniżej.
+
[[Plik:Grace Carpenter Hudson - Hawaiian Girl, Seed Leis.jpg|thumb|right|350px|Tangijska dziewczyna.]]Wszystkie statystyki demograficzne przedstawiane poniżej odnoszą się do roku 9750 EK. Demograficzny podział dominiów (''tonno'o'') imperium przedstawiono w tabeli poniżej.
  
 +
===Poziom dominium===
 
{| class="wikitable" align=center class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="text-align: center; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
 
{| class="wikitable" align=center class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="text-align: center; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
 
! Dominium
 
! Dominium
Linia 943: Linia 1165:
 
|-
 
|-
 
!Pinu
 
!Pinu
|data-sort-type="number"|7 752 294
+
|data-sort-type="number"|7 752 667
 
|10,4%
 
|10,4%
 
|-
 
|-
Linia 955: Linia 1177:
 
|-
 
|-
 
!Samodz. Takatoa
 
!Samodz. Takatoa
|data-sort-type="number"|1 490 897
+
|data-sort-type="number"|1 118 173
|2,0%
+
|1,5%
 
|-
 
|-
 
!Atirai
 
!Atirai
|data-sort-type="number"|1 490 897
+
|data-sort-type="number"|1 863 622
|2,0%
+
|2,5%
 
|-
 
|-
 
!Ma'uri
 
!Ma'uri
|data-sort-type="number"|447 269
+
|data-sort-type="number"|446 897
 
|0,6%
 
|0,6%
 
|-
 
|-
Linia 970: Linia 1192:
 
|0,0%
 
|0,0%
 
|-
 
|-
 +
|}
 +
 +
===Poziom mau===
 +
{| class="wikitable" align=center class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="text-align: center; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
 +
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Dominium'''
 +
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Prowincja'''
 +
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Nazwa stolicy'''
 +
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Ludność całkowita'''
 +
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Stolica populacja'''
 +
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Miasta'''
 +
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Pozamiejskie'''
 +
|-
 +
| Kaori||Naratai||Naratai|| 8 985 639 || 1 567 994    || 1 202 400    || 6 215 245   
 +
|-
 +
| Kaori||Tongami||Tounarao|| 5 040 724 || 677 977    || 449 363    || 3 913 384   
 +
|-
 +
| Kaori||Luta ni Fari||Luta ni Fari|| 3 272 818 || 1 029 301    || 328 675    || 1 914 842   
 +
|-
 +
| Kaori||Nomeurai||Hatlangao|| 2 228 146 || 546 787    || 261 956    || 1 419 403   
 +
|-
 +
| Kaori||Marao||Tungu i Marao|| 336 048 || 52 894    || 22 935    || 260 219   
 +
|-
 +
| Kaori||Orumilo i Reitika||Orumilo|| 7 013 182 || 2 044 342    || 682 719    || 4 286 121   
 +
|-
 +
| Kaori||Takangari||Tungu i Takangari|| 737 845 || 549 990    || 46 663    || 141 192   
 +
|-
 +
| Kaori||Kun Atla||Kun Atla|| 8 912 585 || 2 383 225    || 977 445    || 5 551 915   
 +
|-
 +
| Buania||Saboem||Saboat|| 6 977 400 || 1 496 652    || 1 027 092    || 4 453 656   
 +
|-
 +
| Buania||Kehaem||Kehaseat|| 4 651 600 || 380 966    || 289 549    || 3 981 085   
 +
|-
 +
| Buania||Uriikem||Feketaba|| 3 488 700 || 566 565    || 217 699    || 2 704 436   
 +
|-
 +
| Buania||Ahoem||Ahoat|| 290 725 || 36 195    || 13 872    || 240 658   
 +
|-
 +
| Buania||Unem||Migába|| 872 175 || 123 413    || 53 349    || 695 413   
 +
|-
 +
| Buania||Pobeem||Rýul|| 678 358 || 121 019    || 69 389    || 487 950   
 +
|-
 +
| Buania||Feutsyem||Feutsyat|| 775 267 || 129 780    || 60 805    || 584 682   
 +
|-
 +
| Buania||Ykenbegá||Begárýat|| 387 633 || 102 529    || 16 964    || 268 141   
 +
|-
 +
| Buania||Ñyem||Ñybeul|| 290 725 || 37 155    || 15 316    || 238 255   
 +
|-
 +
| Buania||Laisyem||Isrobeul|| 969 083 || 151 662    || 60 571    || 756 851   
 +
|-
 +
| Pinu||Atla Apori||Atla Apori|| 4 031 387 || 477 316    || 204 004    || 3 350 067   
 +
|-
 +
| Pinu||Tau Funu||Kulai|| 775 267 || 121 329    || 10 071    || 643 867   
 +
|-
 +
| Pinu||Pinu Lau||Oañiat|| 155 053 || 27 832    || 1 234    || 125 987   
 +
|-
 +
| Pinu||Kaputu Au||Nyaluli Mauk|| 1 046 610 || 173 109    || 23 934    || 849 567   
 +
|-
 +
| Pinu||Opila Muli||Opilapu|| 426 397 || 67 285    || 10 666    || 348 446   
 +
|-
 +
| Pinu||Yo'ati Muli||Feutaoiat|| 503 923 || 78 310    || 12 854    || 412 760   
 +
|-
 +
| Pinu||Komipuli||Komi|| 814 030 || 308 110    || 45 887    || 460 033   
 +
|-
 +
| Dominium Wysp Zachodnich||Akeira||Uruna|| 2 683 615 || 1 018 432    || 206 649    || 1 458 534   
 +
|-
 +
| Dominium Wysp Zachodnich||Hiranea||Yatlomea|| 1 789 077 || 696 845    || 121 128    || 971 103   
 +
|-
 +
| Dominium Atirai||Atirai||Alai Ara|| 1 863 622 || 744 331    || 299 298    || 819 993   
 +
|-
 +
| Dominium Ma'uri||Ma'uri||Ako Lea|| 446 897 || 301 834    || 17 509    || 127 554   
 +
|-
 +
| Dominium Antarktyczne||Nowocesarska||Teilan Ahari|| 373 || 373    || -      || -     
 +
|-
 +
| Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem||Karere||Mengu Oma'e|| 894 538 || 490 923    || 5 893    || 397 723   
 +
|-
 +
| Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem||Kal Kapora||Muan Nui|| 2 087 256 || 866 003    || 23 570    || 1 197 684   
 +
|-
 +
| Samodzierżawstwo Takatoa||Samodzierżawstwo Takatoa||Alai Lele|| 1 118 173 || 75 365    || 310 131    || 732 677   
 +
|}
 +
 +
===Poziom urbanizacji===
 +
Średni poziom urbanizacji to 9,9%, przy czym:
 +
* Dominium Kaori: 14,80%,
 +
* Dominium Buania: 8,68%,
 +
* Dominium Pinu: 3,72%,
 +
* Dominium Wysp Zachodnich: 11,75%,
 +
* Dominium Atirai: 26,74%,
 +
* Dominium Ma'uri: 12,07%,
 +
* Dominium Antarktyczne: 0%,
 +
* Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem: 1,70%,
 +
* Samodzierżawstwo Takatoa: 29,74%.
 +
 +
{| class="wikitable" align=center class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="text-align: center; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
 +
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Dominium'''
 +
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Prowincja'''
 +
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Nazwa stolicy'''
 +
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Urbanizacja %'''
 +
|-
 +
| Kaori||Naratai||Naratai||16,21%
 +
|-
 +
| Kaori||Tongami||Tounarao||10,30%
 +
|-
 +
| Kaori||Luta ni Fari||Luta ni Fari||14,65%
 +
|-
 +
| Kaori||Nomeurai||Hatlangao||15,58%
 +
|-
 +
| Kaori||Marao||Tungu i Marao||8,10%
 +
|-
 +
| Kaori||Orumilo i Reitika||Orumilo||13,74%
 +
|-
 +
| Kaori||Takangari||Tungu i Takangari||24,84%
 +
|-
 +
| Kaori||Kun Atla||Kun Atla||14,97%
 +
|-
 +
| Buania||Saboem||Saboat||18,74%
 +
|-
 +
| Buania||Kehaem||Kehaseat||6,78%
 +
|-
 +
| Buania||Uriikem||Feketaba||7,45%
 +
|-
 +
| Buania||Ahoem||Ahoat||5,45%
 +
|-
 +
| Buania||Unem||Migába||7,13%
 +
|-
 +
| Buania||Pobeem||Rýul||12,45%
 +
|-
 +
| Buania||Feutsyem||Feutsyat||9,42%
 +
|-
 +
| Buania||Ykenbegá||Begárýat||5,95%
 +
|-
 +
| Buania||Ñyem||Ñybeul||6,04%
 +
|-
 +
| Buania||Laisyem||Isrobeul||7,41%
 +
|-
 +
| Pinu||Atla Apori||Atla Apori||5,74%
 +
|-
 +
| Pinu||Tau Funu||Kulai||1,54%
 +
|-
 +
| Pinu||Pinu Lau||Oañiat||0,97%
 +
|-
 +
| Pinu||Kaputu Au||Nyaluli Mauk||2,74%
 +
|-
 +
| Pinu||Opila Muli||Opilapu||2,97%
 +
|-
 +
| Pinu||Yo'ati Muli||Feutaoiat||3,02%
 +
|-
 +
| Pinu||Komipuli||Komi||9,07%
 +
|-
 +
| Dominium Wysp Zachodnich||Akeira||Uruna||12,41%
 +
|-
 +
| Dominium Wysp Zachodnich||Hiranea||Yatlomea||11,09%
 +
|-
 +
| Dominium Atirai||Atirai||Alai Ara||26,74%
 +
|-
 +
| Dominium Ma'uri||Ma'uri||Ako Lea||12,07%
 +
|-
 +
| Dominium Antarktyczne||Nowocesarska||Teilan Ahari||0,00%
 +
|-
 +
| Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem||Karere||Mengu Oma'e||1,46%
 +
|-
 +
| Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem||Kal Kapora||Muan Nui||1,93%
 +
|-
 +
| Samodzierżawstwo Takatoa||Samodzierżawstwo Takatoa||Alai Lele||29,74%
 
|}
 
|}
  
 
==Stratyfikacja społeczna==
 
==Stratyfikacja społeczna==
 +
[[Plik:Kamehameha V with family and court.jpg|thumb|right|350px|Okres pomiędzy powstaniem imperium a kolizją kapitalizmu z feudalizmem to Złoty Wiek Tangii i zarazem złoty wiek tangijskiej arystokracji.]]Mieszkańców Tangii różni od wielu innych narodów ogólnej rasy oceanicznej oraz od swoich przodków sprzed epoki imperialnej silne i gwałtownie postępujące rozwarstwienie społeczne. W tym zakresie należy rozróżnić okres złotego wieku, to jest 9662 - 9750 [[EK]], od okresów przed i po nim.
 +
* W [[Tangia (9640 EK)|Tangii okresu 9600 - 9662 EK]] dopiero wprowadzano lub wprowadzono mechanizmy, które stanowiły podstawę do powstania rozwarstwienia społecznego. Przede wszystkim, w imię religii cesarskiej zdemontowano wszystkie instytucje demokratyczne i lokalne monarchie. W tym niepewnym okresie jednak jeszcze nie doszło do zmian mentalności pokoleń na fanatycznie posłuszną cesarzowi.
 +
* Złoty wiek, tj. okres 9662 EK - 9750 EK. W tym momencie wykształciła się potężna warstwa arystokratyczna, która nadawała ziemie lokalnym panom, chyba że ziemia należała bezpośrednio do korony. To lokalni panowie mieli prawo zmuszać chłopów do pracy jak tylko chcieli. W tym okresie pojawiła się też magnateria. W obrębie kilku pokoleń poziom życia przeciętnego człowieka się pozornie poprawił (szczególnie po [[Trzecia Wojna o Saakę|wojnie]]), co wraz z wydajną propagandą utworzyło kulturę imperium i posłuszności boskiemu cesarzowi.
 +
* Okres 9750 - 9866 EK to okres, który zaczyna się od przystosowania się arystokracji do dających finansowy sukces (i władzę) działań magnaterii i masowym "uwolnieniem" chłopów od pańszczyzny (de facto wyrzuceniem ich z ziem) i przywiązania do ziemi dzięki kwantyfikacji wartości ziem pod hodowlę zwierząt produkujących wełnę, owiec i wielbłądów, oraz państwowe uprawy pod nowoodkryty handel z bogatą w metale i kamienie szlachetne [[Nuaria|Nuarią]]. To dało chłopom wolność bez pomysłu na życie, co zmusiło ich do sprzedawania pracy, i katapultowało nierówności społeczne do poziomów nigdy niespotykanych w [[Kanisja|Kanisji]].
 +
Imperium tangijskie złotego wieku było nadal bardzo różnymi ziemiami i narodami zszytymi osobą cesarza i pewnymi rozwiązaniami cywilizacyjnymi, które były dobre dla pewnych grup społecznych. Generalnie, większe społeczności były cztery:
 +
* Kaoryjczycy - mieszkańcy wyspy Kaori.
 +
* Buańczycy - mieszkańcy dominium buańskiego, którzy znacznie poprawili się w poziomie cywilizacyjnym dzięki dość braterskiej współpracy z Tangijczykami, znacznie zwiększyli swoją populację i możliwości jako jednostka, szczególnie w porównaniu z Szurem i Pinu.
 +
* Pinu - zagrabione siłą. W [[Trzecia Wojna o Saakę|trzeciej wojnie]] większość autochtonów wymordowano lub wywieziono do niewoli, przez co tylko garstka plemion zamieszkująca najbardziej nieprzystępne terytoria gęstych dżungli Tau Funu i Pinu Lau nadal się ukrywa.
 +
* Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem - gdzie trwa siłowa kolonizacja tego terytorium, niemniej mało skuteczna z uwagi na przebiegłość i agresję autochtonów oraz skrajnie nieprzyjazny, gęsty teren. Mieszkańcy są ograniczeni do warowni nabrzeżnych i fortów, handlują okrętami wzdłuż wybrzeża bardziej niż po drogach, i żyją w strachu.
 +
Sami mieszkańcy dzielą się na:
 +
* Warstwa cesarska,
 +
* Kaoritanu i arystokracja wyższa,
 +
* Magnateria,
 +
* Panowie ziemscy,
 +
* Rangfeniści,
 +
* Miastowi,
 +
* Mieszkańcy wysp,
 +
* Koloniści,
 +
* Chłopi,
 +
* Wojskowi,
 +
* Marynarze,
 +
* Niewolnicy.
 +
Powyższa lista nie zawsze oddaje prawidłowo wyższość czy niższość konkretnych warstw. Przykładowo, chłopi nierzadko byli w gorszej sytuacji niż niewolnicy, ponieważ mieli takie same ''de facto'' prawa, ale do tego musieli płacić podatki, z kolei magnateria już w złotym wieku imperium potrafiła przewyższać wpływami szlachtę.
 +
 +
Najważniejsze jest zrozumienie, że społeczeństwo już było wyraźnie podzielone, i istniał wyraźny podział na '''lepszych ludzi''' ([[Język ayu|ay.]] πευκο /'pœːʉ̯kɔ/ "osoba lepszego sortu", "szlachetnie urodzony") i '''gorszych ludzi''' ([[Język ayu|ay.]] οτυνυ /'ʔotʉnʉ/ "człowiek gorszego sortu", "osoba niskiej klasy"). Ten podział często opierał się na podleganiu pod swoich przełożonych i potężnej presji polityczno-społecznej na "porządku" ([[Język ayu|ay.]] καο'ο /'kaɔʔɔ/ "ład społeczny") i "znaniu swojego miejsca", wyrażanego rozkazami takimi jak "Ρα-αν τυ κυκυα!" /ɾaːn tʉ 'kʉkʉʷa/, czyli "nie psuj standardu!".
 +
 +
Ten standard "kukua" wobec "kao'o", stawiający ludzi w stosunku do siebie na zasadzie peuko (lepszy) - otunu (gorszy), powodował dwa statusy, w których człowiek mógł się ideologicznie znaleźć:
 +
* Pului (πυλυι /'pʉɫʉj/) - stan świętości społecznej, wynikający z prawidłowego zachowania. Stan ten wiązał się z pewnymi przywilejami dla wszystkich warstw społecznych, od niewolnika po samych kaoritanu.
 +
* Ra-rueti (ρα-ρυετι /ɾa 'ɾweti/) - stan społecznego potępienia, wynikający z nieprawidłowego zachowania. Stan ten miał głębokie społeczne konsekwencje, od niemożliwości uzyskania pomocy i utratę pewnych podstawowych praw ludzkich chroniących przed śmiercią czy torturami, aż po stan głębokiego potępienia w aspekcie religijnym. Zawsze towarzyszył mu poważny ostracyzm. Konsekwencje był mniej poważne dla wyższych klas, ale nawet kaoritanu mogli być wrzuceni w ra-rueti przez cesarza, przez co tracili oni władzę.
 +
Ten podwójny system społeczny był głęboko zakorzeniany w mentalności ludzi i nie występował w [[Tangia (9640 EK)|poprzedniej epoce, np. 9640 EK]]. Wywoływał paniczny strach przed utratą łask.
 +
 +
===Cesarz===
 +
{{Termin|[[Plik:Tangian cuneiform Word Teilan Emperor Bis.png|35px]] Τηλαν|[[Język ayu]]|Cesarz| /'tejɫan/}}
 +
[[Plik:Kalanimoku by Robert Dampier (closeup).jpg|thumb|right|250px|Teilan, czyli cesarz, Luna Świata, był najpotężniejszym człowiekiem imperium.]]Cesarz tangijski, czyli Tejlan, stoi na czele całego ładu społecznego i całego imperium. Posiada on formalnie władzę pośrednią poprzez kaoritanu, których wyznacza i odwołuje, którzy jemu raportują. Przy czym ponieważ w neofeudalnej Tangii obowiązuje zasada "wasal mojego wasala nie jest moim wasalem", teoretycznie nie może on wydawać rozkazów tanu czy huontanu czy innym. Tu jednak należy zapamiętać o dwóch zasadach:
 +
* ''Cała'' władza pochodzi od cesarza. Oznacza to, że w sytuacji bezkrólewia kaoritanu mogą rządzić maksymalnie dwa lata i muszą się porozumieć co do cesarza, bo inaczej sami stracą władzę i drabina społeczna się rozsypie. W praktyce rzadko do tego dochodziło, ponieważ cesarz najczęściej był dziedziczny, nie elekcyjny, miał harem, i miał zająć się płodzeniem potomstwa. Z tego i tylko z tego powodu też zdecydowanie częściej preferowano mężczyzn niż kobiety - kobieta, pomimo że posiadała też swój harem, to sama nie była w stanie wydać tyle potomstwa co harem kobiet. Natomiast nieformalnie przyjmowano, że potomek kobiety-cesarza był bardziej wartościowy i miał niejako "nadcesarski" prestiż.
 +
* Cesarz posiadał część świty i część ziem, którymi zarządzał sam. To są ludzie i terytoria władcy i podlegają jemu, nie kaoritanu czy komukolwiek innemu.
 +
Cesarz pierwotnie zasiadał w [[Luta ni Fari]], gdzie jest poświęcony mu wielki kompleks pałacowy. Zdarzało się, że przemieszczał się do [[Pałac Temeteu|pałacu Temeteu w Rejtice]] lub do [[Naratai]], niemniej ostatecznie kompleks pałacowy przeniesiono w 9600 EK do [[Kun Atla]]. Tam poświęcono całą dzielnicę na budowę Τηλανλιτα ''Teilanlita'', czyli miasta cesarskiego. Zbudowano olbrzymi kompleks pałacowy z majestatyczną wieżą pośrodku, otoczoną fosą w kształcie oktagonu i ośmioma dzielnicami naokoło. Centralna wieża posiadała Κυν Ατλα τα'ο ''Kun Atla ta'o'', obserwatorium kunatlyjskie, i posiadała zasięg wzrokowy na pobliskie ta'o, zatem mogła otrzymywać i nadawać sygnały [[Rangfen|rangfeniczne]], wysyłając w ten sposób zaszyfrowane dekrety. Taka wiadomość mogła nocą przy dobrej pogodzie i nieprzerwanej pracy łańcucha ta'o trafić z [[Kun Atla (złoty wiek)|Kun Atla]] do [[Naratai (złoty wiek)|Naratai]] w godzinę, co w tamtych czasach było niesłychanie krótkim czasem reakcji i usprawniało panowanie.
 +
 +
Rodzina cesarza była święta. Do rodziny cesarza należały jego oficjalne żony lub w przypadku kobiety, mężowie, namaszczeni konkubiny/konkubini o osobnej funkcji, potomstwo oraz bezpośredni krewni:
 +
* Τολου ''Tolou'' /{{IPA|'tɔɫœːʉ̆}}/ - tytuł księcia należny synom cesarza lub cesarzowej. O ile cesarz nie postanowił inaczej dekretem, domyślnie to książę był następcą tronu.
 +
* Μη'α ''Mei'a'' /{{IPA|'mejʔa}}/ - tytuł księżniczki należny córkom cesarza lub cesarzowej. Księżniczki mogły zostać cesarzowymi, jeżeli nie miały braci, lub jeżeli cesarz postanowił, że one mają być następczyniami tronu.
 +
 +
Do cesarza zwracano się Αι, τηλαν'αι! ''Ai, teilan'ai!'' /{{IPA|ʔaj 'tejɫan ʔaj}}/, czyli "o cesarzu", lub Παυ'αι ''pau'ai'', co jest skrótem od Παυπορι'αι ''paupori'ai'', oznaczający "o czcigodny!". Zwracano się też tytułem Ακυα ''akua'', czyli "wspaniały".
 +
 +
Najważniejszym elementem insygniów cesarskich była [[Korona Kaori]]. Starożytna, duża konstrukcja metalowa ozdabiana dużymi, pięknymi kamieniami szlachetnymi, trafiła na tereny wyspy [[Wyspa Kaori|Kaori]] w [[Tangijskie Wieki Ciemne|Tangijskich Wiekach Ciemnych]] (3300-5517 [[EK]]) nieznanym sposobem i powodem. Jej pochodzenie jest [[Nuaria|staronuaryjskie]]. Prawdopodobnie pomiędzy chalkolitem a epoką brązu, w czasach świetności Nuarii, opracowano dwie korony, jedną dla wschodu i jedną dla zachodu (tereny [[Starożytna Ajdyniriana|starożytnej Ajdyniriany]]). Spekuluje się, że korona wschodnia przepadła, a korona zachodnia znalazła się jakimś cudem w Tangii. W [[Okres Królestw Tangijskich|tangijskim średniowieczu]] o koronę toczono [[Wielka Wojna o Koronę Kaori|krwawe wojny]] i w okresie unitarnym osądzono ją o czary niezgody i umieszczono w tzw. komnacie grafitowej w [[Forteca w Tau Atla|fortecy Tau Atla rearai]]. Wieki później, w czasach cesarskich, została wyciągnięta na nowo, służąc cesarzom. Klejnoty z korony rozdawane były [[kaoritanu]] w pierścieniach, symbolizując ich władzę. W złotym wieku Tangia już miała kontakty z [[Olsenia|olseńską]] Nuarią i temat korony wzbudzał duże zainteresowanie wszystkich trzech krajów.
 +
 +
===Arystokracja===
 +
[[Plik:Ada Lovelace portrait.jpg|thumb|left|300px|Arystokratka kunatlyjska, przedstawiana w zagranicznych, głównie [[Secht|sechtońskich]] galeriach.]]Arystokracja tangijska obejmowała osoby posiadające dziedziczone lub nadane wyższymi stanowiskami tytuły szlacheckie, z zachowaniem pewnej hierarchii. Formalnie, ostatecznym źródłem przywilejów szlacheckich był cesarz. Cesarz jednak w praktyce mógł wydawać bezpośrednie rozkazy tylko podległym mu kaoritanu i rzadko zdarzało się, aby cesarz bezpośrednio nadał czy pozbawił tytułu hrabiego albo zarządcę. Mógł, jak najbardziej, wydać podległemu mu kaoritanu rozkaz wydania rozkazu osobie podległej pod kaoritanu, nadania czy odebrania tytułu, ale tworzący się łańcuch zależności był pewną przeszkodą. Przy tym należy pamiętać, że zakres tej władzy był mniejszy na początku złotego wieku Tangii, a pod jego koniec był prawie nieograniczony.
 +
 +
W okresie 9662 - 9750 [[EK]] generalnie struktura rang arystokratycznych była stała. Szlachta dzieliła się na dwie grupy:
 +
* '''Atla Tua''' (Ατλα Τυα) - arystokracja wyższa, posiadająca ziemię i do tego posiadająca moc polityczną.
 +
* '''Kaokorai''' (Καοκοραι) - arystokracja niższa, posiadająca ziemię na własność, ale bez siły politycznej.
 +
 +
Poniższa tabela przedstawia rangi w obu grupach.
 +
 +
<center>
 +
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 +
!colspan=10| Atla Tua - arystokracja wyższa
 +
|-
 +
! Nazwa rangi
 +
! Tytulatura
 +
! Komu podlega
 +
! Przywileje
 +
! Insygnia
 +
! Tłumaczenia
 +
|-
 +
! [[Kaoritanu]]<br/>''Καοριτανυ''
 +
| Τονο [imię]
 +
| [[Cesarz Tangii|cesarzowi]]
 +
| Odwołuje i zwołuje hrabich, zarządza całym mau, tworzy lokalne prawo.
 +
|
 +
| pol. Książę<br/>ang. Duke
 +
|-
 +
! Huontanu<br/>''Χυοντανυ''
 +
| Χοα [imię]
 +
| [[kaoritanu]]
 +
| Kieruje oddziałami wojennymi i ekonomicznie koordynuje gubernatorów.
 +
|
 +
| pol. hrabia<br/>ang. count
 +
|-
 +
! Mouri<br/>''Μουρι''
 +
| Μου [imię]
 +
| hrabiemu
 +
| Zarządza poszczególną prowincją, wsiami, baronami, lokalnymi zakładami.
 +
|
 +
| pol. gubernator<br/>ang. governor
 +
|-
 +
!colspan=10| Kaokorai - arystokracja niższa
 +
|-
 +
! Nazwa rangi
 +
! Tytulatura
 +
! Komu podlega
 +
! Przywileje
 +
! Insygnia
 +
! Tłumaczenia
 +
|-
 +
! Nokota<br/>''Νοκοτα''
 +
| Νονο [imię]
 +
| hrabiemu
 +
| Baron posiada ziemię i może utrzymać się z niej.
 +
|
 +
| pol. baron<br/>ang. baron
 +
|-
 +
! Haturi<br/>''Χατυρι''
 +
| Κιν [imię]
 +
| hrabiemu
 +
| Rycerz to przysięgły żołnierz.
 +
|
 +
| pol. rycerz<br/>ang. knight
 +
|-
 +
! Waru<br/>''Υαρυ''
 +
| Ακο [imię]
 +
| hrabiemu
 +
| Jaśniepan to dowolny majętny mężczyzna dobrego statusu.
 +
|
 +
| pol. jaśniepan<br/>ang. gentleman
 +
|-
 +
|}
 +
</center>
 +
 +
Wyższa arystokracja, uważano, była w posiadaniu dużych zasobów '''[[karaizm|karai]]'''. Jako potężna siła życia wynikająca z wody, była obecna we wszystkich formach życia, ale skupiała się najsilniej w arystokratach, u zarządców, u hrabich i kaoritanu, a największe jej zasoby skupiały się w rękach cesarza, rządzącego pod [[Korona Kaori|koroną Kaori]]. Ten, kto posiada karai, miał mieć życie pełne sukcesu, jako wojownik, rzemieślnik czy przywódca. Arystokraci posiadali władzę nad rozległymi terytoriami, pełnymi wody, i naturalnie to od hydrologii posiadanych terenów zależała siła karai.
 +
 +
====Arystokracja niższa====
 +
[[Plik:Reynolds Omai.jpg|thumb|right|250px|Arystokraci tangijscy niższej rangi, szczególnie magnaci i baronowie, nosili stroje inspirowane [[Secht|sechtońskimi]].]]Arystokracja niższa dotyczyła dwóch grup ludzi, baronów i rycerzy, plus trzeci tytuł powszechnie uznawany, odzwierciedlający status społeczny i porządek społeczny. Rycerzem był zawodowy żołnierz, przysięgły wobec pana, i który odznaczał się wyjątkowym kodeksem honorowym i gotowością do boju. W zamian otrzymywał ziemię, którą mógł zarządzać po upływie określonego przez pana czasu.
 +
 +
Baron nie posiadał władzy politycznej, ale posiadał ziemię, pomimo braku zobowiązań wojennych ponad standardową służbę. Zarządzał więc chłopstwem, które było przywiązane do jego ziemi, i płacił podatki lokalnemu zarządcy. Mógł też uprawiać ziemię i polować, wedle swojego uznania, i czerpać materialne zyski z tych działań. Funkcja barona była rzadka w przeszłości i raczej rozwinęła się w czasach wczesnonowożytnych, a więc 9600 EK i później, wraz z rozwojem kapitalizmu. Baronowie, którzy byli w stanie umiejętnie zarządzać swoimi zasobami i handlem nimi, i silnie wzbogacali się, byli nazywani magnatami. Ta grupa społeczna [[Tangia (9866 EK)|później, w 9750-9905]] [[EK]], wyraźnie przyczyniła się do upadku imperium.
 +
 +
Tytuł jaśniepana odnosił się do mężczyzn z miasta, którzy dobrowolnie zachowywali kodeks rycerski pomimo bycia zwykłymi mieszczanami. W efekcie tego otrzymywali pewne przywileje handlowe i choć nie posiadali żadnej produktywnej surowcowo ziemi, to potrafili się poważnie wzbogacić dzięki przemysłowi i działaniu jako pośrednicy.
 +
 +
===Magnateria===
 +
[[Plik:Howqua, 1830.jpg|thumb|right|Gwałtowny rozwój neofeudalizmu zbiegł się w czasie ze skokowym rozwojem kapitalizmu. W złotym wieku to arystokratyzacja wyszła na prowadzenie, [[Tangia (9866 EK)|później]] jednak kapitalizm wzmocniony przez przedświt rewolucji przemysłowej [[Kyon]]u zwyciężył.]]Magnaci tangijscy będący szlachcicami posiadali dziesiątki folwarków, czyli gospodarstwo rolno-hodowlanych specjalizujących się w masowej produkcji zboża i produktów rolniczych wyłącznie pod handel. Takie latyfundia, głównie ekspansywne, wykorzystywały przymusową pracę chłopów, odrabiających pańszczyznę. Zupełnie innym typem magnata byli handlowcy, wędrowcy, posiadający porty i okręty, którzy dzięki zmianom w prawie w 9650 [[EK]] mogli łączyć się, zakładając prywatne kompanie handlowe. Ta druga grupa handlowców nie posiadała żadnych przywilejów szlacheckich, ale odbierała towar od tej pierwszej i sprzedawała w innych krajach, przywożąc w zamian inne towary, nieraz także zakładając banki. Ten typ działalności doprowadził do znacznego wzrostu znaczenia niektórych z nich. Magnaci szlacheccy pogardzali magnatami kupieckimi z uwagi na ich niskie pochodzenie, a ci drudzy pogardzali pierwszymi przez brak ekonomicznego uzasadnienia ich władzy. Prowadziło to w jasny sposób do rywalizacji obu grup. I chociaż ze względów kulturowych obie grupy sobą pogardzały, to ekonomicznie były od siebie zależne.
 +
 +
Największe prywatne, nieszlacheckie kompanie handlowe, w 9750 [[EK]] to były:
 +
* ''Ταχυ'' - Strzała. Specjalizowali się w handlu pomiędzy [[Buania|Buanią]] i [[Wyspa Kaori|Kaori]], a także z [[Szur]]em i w mniejszym stopniu z [[Państwo Neszów|Neszami]].
 +
* ''Μεα Λανα'' - Niebiańskie Powietrze. Specjalizowali się w wielkoskalowym przerzucie towaru pomiędzy [[Wyspa Kaori|wyspą Kaori]] a wyspami [[Akeira]] i [[Hiranea]].
 +
* ''Χοεμ Ακο'υ'' - Chwała Imperium. Subsydiowane przez [[Takatoa]], specjalizowało się w obsłudze wielkich, oceanicznych ekspedycji na [[Szlak Wody|Szlaku Wody]] pomiędzy [[Kanisja|Kanisją]], wyspą [[Atirai]] a handlem z [[Ajdynir]]em na wyspie [[Aroman]].
 +
* ''Ματυα Ρεαραι'' - Cudowna Forteca. Specjalizowało się w handlu pomiędzy [[Buania|Buanią]] a [[Olsenia|olseńską]] [[Nuaria|Nuarią]] na [[Szlak Lodu|Szlaku Lodu]].
 +
 +
W roku 9730 [[EK]] doszło do dwóch ważnych zmian:
 +
* Kompanie handlowe zezwoliły na anonimowy wykup udziałów w nich i zarazem oczywisty udział w dywidendzie. To doładowało kompanie handlowe kapitałem, jakiego wcześniej nigdy nie miały. Przykładowo, kompania handlowa Cudowna Forteca w 9750 [[EK]] dysponowała prywatną armią stu tysięcy żołnierzy i była w stanie skutecznie najeżdżać państwa terytorium [[Szur]]u i pacyfikować [[Dzikie Ziemie Kanisji]]. To była siła wojskowa przekraczająca możliwości niejednego państwa.
 +
* Słabnąca w porównaniu z kupcami arystokracja szlachecka, z całymi swoimi folwarkami, nie mogąc zwalczyć magnatów kupieckich, zrozumiała, że należy dołączyć do ich taktyki, i na południowych, lodowatych terytoriach [[Nuaria|Nuarii]] istnieje potężne zapotrzebowanie na żywność, gumę, przyprawy konserwujące oraz wełnę, szczególnie wielbłądów i owiec, w zamian za złoto, srebro, platynę, miedź, diamenty, rubiny, szmaragdy, i inne cenne metale i kamienie szlachetne. Z tego powodu wielu arystokratów policzyło ile owiec są w stanie wypasać ich pastwiska i wyrzuciło na siłę ze swoich ziem chłopstwo uprawiające do tej pory ziemię. Ci chłopi zyskali wolność, straciwszy wszystkie środki do utrzymania się. Wałęsając się od wsi do wsi, oferowali oni swoją pracę w zamian za wynagrodzenie. Praca sama w sobie stała się kapitałem, ale ówczesny rynek do czasu powstania faktorii handlowych nie był w stanie przyjąć takiej ilości potrzebujących pracy, co rzuciło setki tysięcy ludzi w nędzę i katapultowało przyspieszające przemiany społeczne.
 +
Dzięki temu bajecznie bogaci magnaci stali się jeszcze bogatsi, a ubodzy ludzie stali się jeszcze biedniejsi. Nierówności społeczne się pogłębiły. Największymi rodzinami byli:
 +
* Magnaci szlacheccy:
 +
** Kao Tari, [[Naratai mau|Naratai]], [[Tongami mau|Tongami]].
 +
** Puruwa, [[Nomeurai mau|Nomeurai]].
 +
** Korupela, [[Nomeurai mau|Nomeurai]],
 +
** Haopera, [[Orumilo i Reitika mau|Orumilo]],
 +
** Hakopeli, [[Kun Atla mau|Kun Atla]],
 +
** Furuwana, [[Kun Atla mau|Kun Atla]],
 +
** Yate Ate'a, [[Akeira mau|Akeira]],
 +
** Kurumiya, [[Atirai mau|Atirai]],
 +
** Keon, [[Saboem mau|Saboem]] i okoliczne mau,
 +
** Taró, [[Uriikem mau|Uriikem]], miasto [[Feketaba]], [[Laisyem mau|Laisyem]],
 +
** Tae'ori, [[Atla Apori mau|Atla Apori]],
 +
** Tikuwaki, [[Ma'uri mau|Ma'uri]].
 +
* Magnaci kupieccy:
 +
** Puro Kari, [[Naratai mau|Naratai]], [[Tongami mau|Tongami]].
 +
** Fuwarati, [[Nomeurai mau|Nomeurai]].
 +
** Hi'afo'a, [[Orumilo i Reitika mau|Orumilo]],
 +
** Ren Taro'i, [[Reitika i Reitika mau|Reitika]],
 +
** Hatlatomi, [[Uruna mau|Uruna]],
 +
** Tían, [[Kehaem mau|Kehaem]],
 +
** Mevu, [[Ahoem mau|Ahoem]],
 +
** Kopuri, [[Kaputu Au mau|Kaputu Au]],
 +
** Halourai, [[Komipuli mau|Komipuli]].
 +
Najbogatszym magnatem roku 9750 [[EK]] był Buańczyk Luku Keon. Wzbogacił się na eksporcie wełny i kauczuku na południe od [[Szur]]u.
 +
 +
===Panowie ziemscy===
 +
[[Plik:The Travelers.jpg|thumb|left|250px|Posiadłości ziemskie w [[Buania (złoty wiek)|Buanii.]]]]W latach 9660 - 9750 [[EK]] zbiory były dobre i import kwitł. Niemal cała Tangia musiała sobie poradzić z nieustającym problemem przeludnienia swojego terytorium i zarazem z tematem jego wyżywienia, szczególnie, że powoli postępująca urbanizacja powodowała zmniejszoną produkcję żywności i wraz z nimi, ich cen. Pieniądze wróciły na wieś.
 +
 +
Ta należała do hrabich, niekiedy do baronów, z przypisanymi do niej na stałe chłopami, i dzieliła się na dwa rodzaje: τανυκυνα ''tanukuna'', "ziemia pańska", na którą musieli przychodzić chłopi zajmować się rolą, oraz ελακυνα ''elakuna'', "ziemia plemienna", czyli miejscem, gdzie chłopi mieszkali i mogli uprawiać ziemię, z plonami pod ich własne potrzeby.
 +
 +
Panowie ziemscy, mieszkający w tanukunach, zazwyczaj zamieszkiwali duże budowle, zwane αορομα ''aoroma'', willami. Tam mieli służbę, ogrodników, stajnie oraz część rzemieślników, niedaleko także zamieszkiwali ich żołnierze. Wraz ze wzrostem cen żywności, panowie ziemscy bogacili się, ale ponieważ postępująca powoli inflacja zagrażała standardowi życia hrabich i baronów, starali się uzyskać większe zyski z ich ziemi. Zatem zachęcano chłopstwo do posiadania dzieci. Ten okres, do 9710 [[EK]], był bardzo pomyślny dla życia na wsi, i wiele osób wróciło z miast do służby pańskiej.
 +
 +
Kiedy zaledwie kilkadziesiąt lat później handel zagraniczny spowodował, że panowie ziemscy masowo wyrzucili chłopów na bruk, aby zrobić miejsce pod pastwiska dla owiec i ich wełny, ci panowie, którzy pozostali skupieni na przychodzie od zajęć agrarnych, nagle mieli do dyspozycji dziesiątki tysięcy chłopów bez środków do życia, błagających o pracę za wynagrodzenie. Pewien wzrost kosztów wynikający z konieczności zapłaty ubogim rolnikom za pracę był wynagrodzony przez potężną presję na nich do zwiększenia produktywności oraz większą możliwość kontroli i wyzysku tych ludzi, co w dłuższej skali doprowadziło do wzbogacenia się właścicieli ziemskich.
 +
 +
Nawet do połowy lat imperialnych ziemia była przypisana do rodu i kto ją miał, ten jej nie oddawał. Była to ziemia ojcowska i każdy łan nadawał znaczny status społeczny. Zatem społeczeństwo dzieliło się na tych, którzy ją mieli, i tych, którzy skoro jej nie mieli, to jej nigdy nie zdobywali. Przypadki nobilitacji czy nadawania ziemi na własność były stosunkowo rzadkie. W późniejszych latach, szczególnie w 9700-9900 stuleciach, postępujący kapitalizm doprowadził do kwantyfikacji wartości ziemskiej i wpierw możliwości jej wydzierżawiania i najmu, na przykład przez hrabich swoim baronom, a potem już bezpośrednio do jej sprzedaży.
 +
 +
===Rangfeniści===
 +
[[Plik:'Le phare' par Victor Hugo.jpg|thumb|right|200px|Latarnia rangfeniczna.]]Olbrzymim elementem kultury tangijskiej są światła. Noc na [[Kyon]]ie trwa 22 godziny i prawdopodobnie każda zamieszkująca go cywilizacja mająca równoczesny dostęp do drewna i pasmowo/pierścieniowo ułożonych gór wynalazła pewien system komunikacji świetlnej, ale nigdzie nie zostało to tak rozwinięte jak w Tangii, która opracowała podobny do aflabetu Morse'a<ref>https://pl.wikipedia.org/wiki/Kod_Morse%E2%80%99a</ref> kod oparty o impulsy świetlne. Siatka obserwatoriów zwanych τα'ο ''ta'o'' /'taʔo/, rozmieszczonych setkami po całym terytorium, często na znacznych wysokościach (średnio 1000 - 4000 m n.p.m.) nadawała impulsy świetlne na znaczne odległości od stacji do stacji. Taka siatka nazywała się "rang fen" ([[Plik:Rangfen revised.png|40px]] ''ρανγ φεν''<ref>Lub [[Plik:Rangfen.png|40px]], archaiczna forma.</ref>), czyli "siatka światła". Potocznie nazywano ten system ρυτι ''ruti'', od skrótu '''''ρ'''ανγφεν '''υ''' '''Τ'''ανγυα'', czyli "tangijska sieć świetla".
 +
 +
Pracowników tego systemu nazywano ρανγφενραι ''rangfenrai'', tłumaczy się to na polski jako "rangfeniści", po angielsku "rangfenists". Rangfeniści byli ludźmi wyższego zaufania i było to zadanie absolutnie elitarne. Wymagało wytrwałości fizycznej i psychicznej, potężnej dyscypliny, i siły umysłu. Praca rangfenisty wiązała się z przebywaniem w ta'o w lodowatych warunkach, pozyskiwaniem drewna opałowego, obserwowaniem oddalonych obserwatoriów nadawczych, przechwytywaniem i przekazywaniem sygnałów. Sygnały był szyfrowane na kilka poziomów.
 +
 +
<center>[[Plik:Lampa sygnałowa.jpg|300px]]</center>
 +
 +
Tangijskie urządzenia nadawcze wyglądają podobnie do powyższego ziemskiego - z żaluzjami. Są jednak znacznie większe, otoczone lustrami i zasilane przez żywy ogień.
 +
 +
===Miastowi===
 +
===Mieszkańcy wysp===
 +
===Koloniści===
 +
===Chłopi===
 +
===Wojskowi===
 +
===Marynarze===
 
===Niewolnictwo===
 
===Niewolnictwo===
 +
[[Plik:1280px-090 Colonne d'esclaves.jpg|thumb|left|300px|Niewolnicy siłą wyprowadzani z [[Pinu|Pinu]] do Tangii. [[Trzecia Wojna o Saakę|Trzecia wojna o Saakę]], miesiąc fo'anau roku 9654 EK.]]Niewolnictwo w Tangii przez większość historii miało marginalne znacznie. Polityka wojny i wyzysku doprowadziła do ogromnego wzrostu liczby niewolników w czasach nowożytnych, aż do [[Tangijska Wojna Domowa|wojny domowej]].
 +
 +
==Kobiety w Tangii==
 +
 
==Lista ludów zamieszkujących imperium==
 
==Lista ludów zamieszkujących imperium==
 
===Tangijczycy===
 
===Tangijczycy===
Linia 980: Linia 1561:
 
====Diaspora====
 
====Diaspora====
 
===Atyrajczycy===
 
===Atyrajczycy===
 +
 +
==Lingwistyka==
 +
Wyspy [[Wyspa Kaori|Kaori]], [[Akeira]], [[Hiranea]], [[Atirai]] oraz [[Pinu]] w zdecydowanej większości posługują się językiem [[język ayu|ayu]]. Obszar [[Nomeurai]] i w znacznie mniejszej części [[Orumilo]] i [[Reitika]] posługują się w pewnej cześci językiem [[język mahan|mahan]]. Terytorium [[Buania|Buanii]] w zdecydowanej większości posługuje się językiem [[język buański|buańskim]] i pokrewnymi językami, ale [[Język ayu|ayu]] jest znany. Narodowe, [[Dewia|dewijskie]] języki [[Atirai]] są niemal na wymarciu, ale rozpoczęto program odbudowy języka [[język atyrajski|atyrajskiego]], co podniosło liczbę jego rdzennych użytkowników do około 150 osób i liczbę osób posługujących się nim wtórnie do około 2000 do roku 9750 [[EK]]. Plemiona zamieszkujące dżungle Pinu posługują się swoimi językami, ale najczęściej znają też język [[ayu]], tworząc z nim pinuskie kreole. Podobnie z plemionami zamieszkującymi [[Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem]], niemniej kontakt tych plemion z Tangijczykami jest słaby lub oparty o działania wojenne.
 +
 +
<center>[[Plik:Tangia na świecie - 9700 - mapa językowa.png]]</center>
 +
 +
===Język ayu===
 +
{{Główny artykuł|Język ayu}}
 +
[[Język ayu]] pochodzi z centralnej grupy języków kaoryjskich i jest spokrewniony z [[język mahan|językiem mahan]]. Ayu posiada ubogą fonetykę pozbawioną iloczasu czy politonii, ze stałym, inicjalnym akcentem, jest nominatywno-akuzatywny w czasie teraźniejszym i ergatywno-absolutywny w czasie przeszłym, aglutynacyjny, i posiada bogatą odmianę posesywną rzeczowników oraz komitatywną czasowników. Używany jest z pewnymi różnicami dialektalnymi na terenie całej [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]], [[Akeira|Akeiry]], [[Hiranea|Hiranei]], [[Pinu]], [[Ma'uri]] i [[Atirai]], jest znany w [[Buania|Buanii]], na [[Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem|Dzikich Ziemiach]] jest używany wzdłuż linii brzegowej oraz linii demarkacyjnej tangijsko-[[Secht|sechtońskiej]].
 +
 +
====Split [-ŋa] vs [-ŋga]====
 +
Split regionalny wymowy [-ŋa] vs [-ŋga] dotyczy realizacji fonemu /ŋ/, kiedy bezpośrednio po nim występuje samogłoska. W językach ayu i mahan słowa zaczynają się zawsze spółgłoską, choćby zwarciem krtaniowym /ʔ/. Split prawdopodobnie rozszerzył się przez wzrost znaczenia miasta [[Fang Apori]]. Frazy tego typu, gdzie jedno słowo kończy się na /ŋ/, a drugie zaczyna na /ʔ/, powodują trudną do wymówienia zbitkę /ŋʔ/. Ta uległa uproszczeniu z normatywnego niegdyś ''Φανγ 'Απορι'' /faŋ 'ʔapoɾi/ do /faŋ 'gapoɾi/. Z czasem zaczęto też analogicznie wymawiać inne słowa, np. ''Τονγαμι'' "Tongami" /'toŋgami/ czy ''Χατλανγαο'' "Hatlangao" /'hatɫaŋgao/, nawet, jeżeli po /ŋ/ nie ma /ʔ/. Identyczny proces zaszedł w języku [[Język mahan|mahan]]. Wschodnia część wyspy, szczególnie [[Pustynia Takangaryjska]] oraz [[Kun Atla]] oparły się tej różnicy.
 +
 +
[[Plik:Tangia nga vs na.png|500px]]
 +
 +
====Split [ɦ] vs [h]====
 +
Realizacja /h/ różni się regionalnie. Generalnie [[Naratai]], [[Luta ni Fari]], część [[Marao]], cześć pustyń i [[Kun Atla]] wymawia /h/ dźwięcznie, jako [ɦ]. Pozostała część kraju wymawia fonem jako [h].
 +
 +
[[Plik:Tangia ha vs drugie ha.png|500px]]
 +
 +
====Split [ʉ] vs [u]====
 +
Zdecydowana większość kraju wymawia fonem /u/ jako [ʉ]. Jedynie obszar Tongami oraz część terenów pustynnych realizuje go jako [u].
 +
 +
[[Plik:Tangia u vs drugie u.png|500px]]
 +
 +
===Język mahan===
 +
{{Główny artykuł|Język mahan}}
 +
Język mahan (''μαἁν'' [maɦan] "dech" lub ''χάκ'' [haːk] "szmer") jest głównie używany na terytorium Nomeurai oraz przez istotne mniejszości w miastach [[Orumilo]] i [[Reitika]]. Genetycznie bliski językowi ayu, różni się od niego bardziej zaawansowaną, nie tak czysto izolującą gramatyką, dzieli fonetykę i piśmiennictwo, używa innej leksyki.
 +
 +
Mahan jest bardziej konserwatywny, jest izolujący, politoniczny, zezwala na więcej zbitek spółgłoskowych. Podobnie jak ayu, stosuje zarówno układ nominatywno-akuzatywny jak i ergatywno-absolutywny, ale w innych celach, mahan rozróżnia w ten sposób tryb świadka od trybu nieświadka. Charakterystyczne jest silne rozbudowanie morfologiczne aspektowo-emocjonalne. Osiem operatorów gramatycznych sygnalizuje podejście do omawianej rzeczy, od nienawiści przez dystans po radość.
 +
 +
Język mahan jest uznawany za trudniejszy od ayu. W Tangii cieszy się pewnym małym prestiżem. Użytkownicy języka mahan są znani ze sztuk teatralnych i pieśni, których chętnie uczy się młodzież. Mahańczycy również rozwinęli własne sztuki walki zwane ''karakoa'', uczone w całości w języku mahan.
 +
 +
===Pismo klinowe===
 +
{{Główny artykuł|Tangijskie pismo klinowe}}
 +
[[Plik:Tangian Cuneiform prism one.png|thumb|right|350px|Pryzmat-1 w trakcie schnięcia. Zrobiony z syntetycznej gliny i pisany ręcznie wykonanym bambusowym stylusem, zawiera dwie zwrotki tłumaczonego tekstu [[Teksty w ayu|"Davy Jones" Fialejy]]<ref>https://www.youtube.com/watch?v=n_LApFnTfP8</ref>. W całości zapisany pierwotną abugidą. Jedyny obecnie istniejący pryzmat.]]Piśmienność wyspy Tangia i następnie kraju rozpoczyna się jeszcze w starożytności. Pogląd na temat Tangijczyków, głoszący, że nie są pierwszym narodem czy cywilizacją wyspy, istniał jeszcze w czasach przedcesarskich. Wiedziano, że na wyspie istniała bardzo silna cywilizacja, potrafiąca między innymi stosować magiczną sztukę pozwalającą utrwalać słowa, co pozwoliło im tak zarządzać zasobami, aby wyżywić znaczną liczbę ludzi. Prawdopodobnie to te informacje przyciągały falami Tangijczyków, pierwotnie zapewne zamieszkujących półwysep Pinu. Nie jest jasne, czy dochodziło do spotkań Tangijczyków ze zdziczałymi potomkami pierwszej cywilizacji zwanej [[Cywilizacja Marajska (2791 EK)|Maraami]]. Kiedy starożytni Tangijczycy docierali na wyspę, samej cywilizacji już nie było. Maraowie pozostawili po sobie konstrukcje i ruiny, pochłonięte przez dżungle, pustynie i erozyjny klimat Tangii, między innymi wiele stel, tabliczek i innych obiektów z zapisem hieroglificznym (najstarsze) lub klinowym (młodsze), głównie rytych w kościach, kamieniach i glinie. Ten język jeszcze w roku [[Tangia|9509 EK]], tysiące lat później, pozostał nieodczytany. Tangijczycy inspirowali się nimi, opracowując własne pismo klinowe, alfabetyczno-sylabiczne, dostosowując je do swojego języka. [[Cywilizacja Marajska (2791 EK)|Cywilizacja marajska]] ryła kliny w kamieniu, glinie i skórze, prawdopodobnie także w drewnie, co się nie zachowało. Pismo pierwotnie było obrazkowe, mnemoniczne, następnie hieroglificzne, a na końcu pełne ideograficzne pismo klinowe. W roku 9509 EK pismo pozostawało nieodszyfrowane. Liczne tabliczki i stele znajdują się w Tau Atla. Pismo zostanie odszyfrowane dwieście ziemskich lat później dzięki dwujęzycznej steli.
 +
 +
To pismo w obecnej (9509 EK) formie jest stosowane w stanie prawie niezmienionym, choć warstwa najuboższa jest uczona pisma chłopskiego, uproszczonego, głównie w celu zapewnienia świadomości prawa państwowego, a potem cesarskiego, i religii, a warstwa najwyższa, lubująca się w kryptografii, korzystała z hieroglificznego metajęzyka.
 +
 +
Pomimo znacznej siły Tangii jako dostawcy papieru, raczej na papierze zarabiano pieniądze, na jego sprzedaży, niż używano go do pisma. Papier jako nośnik był nietrwały i w bardzo korozyjnej atmosferze tangijskiej łatwo ulegał zniszczeniu razem z atramentem lub podarciu, gnił, obawiano się zamoczenia, spalenia czy utopienia. Papier stosowano przede wszystkim w celach archiwalnych na terenach pustynnych, takich jak [[forteca w Tau Atla]], gdzie wilgoć jest znikoma, i gdzie lekkość i mała objętość papieru stanowi jego wielką zaletę przy składowaniu w znacznych ilościach.
 +
 +
[[Plik:Tangijskie pismo klinowe prism1.JPG|thumb|left|350px|Makrofotografia glifów tangijskich na obiekcie Pryzmat-1.]]Podstawowym nośnikiem jest glina i materiały glinopodobne. Glify stawiane są stylusem z trzciny o przekroju trójkątnym, oszlifowanym drewienkiem, narzędziem kościanym lub rzadziej metalowym. Trójkątne ostrze przyciskano głęboko do gliny, pozostawiając wgłębienie dające glif krótki. Glif długi uzyskiwano tak samo, jedynie przyciskając dodatkowo ostrą krawędź stylusa. W odróżnieniu od ziemskich klinów sumeryjsko-akadyjskich, tangijczycy stosowali dwa glify, nie trzy. Gliniany materiał wypalano na słońcu lub w piecu. Glinę można było przykleić do ściany, dając stele. W przypadku błędu, zwilżano delikatnie palec i przeciągano po błędnym glifie. Stele kamienne i tym bardziej nośniki z metalu (złota, brązu) nie dawały szans na poprawki, były znacznie cięższe, droższe i niekiedy mniej trwałe (żelazo ulegało oksydacji, złoto było za drogie, o wiele za cięższe i za miękkie). Materiały kamienne i szczególnie gliniane charakteryzowały się znaczną łamliwością, więc musiały być grubsze, przez co były nieodpowiednie dla rozdmuchanej biurokracji tangijskiej. Ostatecznie do prostych zapisów niewymagających szczególnej archiwizacji stosowano proste tabliczki gliniane, od wielkości męskiej dłoni do długości jednego łokcia. Zapisy wymagające archiwizacji przepisywano na pryzmaty, tj. wielościany z gliny lub kamienia o trzech ścianach i obu podstawach w kształcie trójkątów. Aby uniknąć zarysowania klinów o kliny, pryzmaty przekładano miękkim materiałem, najczęściej wełną, i składowano poziomo jeden na drugim. Rzadziej, pryzmaty były na czubku wyposażone w haki, i składowano je w trójkątnych gniazdach w ziemi, i wyciągano nawet czasem drewnianym dźwigiem.
 +
 +
Z czasem stylus coraz częściej zastępowano nożykiem lub sztyletem z uwagi na ich większą dostępność. Odciskane w ten sposób glify różnią się od tych odciskanych trójkątną trzcinką. Zamiast trójkątnego wgłębienia, glif krótki pozostawia półkoliste wgłębienie, którego przedłużenie (ostrze) nie jest możliwe od razu. Glif ostrza stawia się po prostu poprzez przyłożenie ostrza noża podłużnie obok glifu trójkątnego. Jest to trudniejsze. Za stylus czasami robił także drewniany patyczek.
 +
 +
Do powszechnego transportu wykorzystywano przede wszystkim tabliczki drewniane i pergamin. Niektóre wiadomości przepisywano na papier dla oszczędności miejsca i wagi. Czasami nie było czasu na czekanie aż kawaleria przetransportuje wiadomość i na to czy napadną ją bandyci czy nie. W takich sytuacjach czekano na pomyślną pogodę i stosowano [[rangfen]].
 +
 +
O wiele rzadziej stosowano metal i szkło. Stele z metalu były wykonywane z miedzi, brązu, srebra, ołowiu, złota, platyny, rzadko z żelaza czy stali. Tak były uwieczniane teksty najważniejsze z najważniejszych: kroniki państwowe, historie wojen, teksty religijne najwyższej wagi, kluczowe dekrety królewskie. Złoto pomimo swojej kolosalnej ceny i wysokiej gęstości, przejawiającej się w bardzo dużej wadze na centymetr sześcienny materiału, miało trzy zalety: nie rdzewiało ani nie ulegało pasywacji, było bardzo miękkie, zachowywało swój charakterystyczny, luksusowy kolor i poblask. Uboga w złoto Tangia musiała importować znaczne ilości tego kruszca nie tylko dla mennic i biżuterii, ale także dla skrybów świątynnych, pałacowych, naukowych i archiwalnych.
 +
 +
Kiedy pisano na papierze, stosowano dwa pędzle, szeroki i wąski. Szeroki stawiał klin, a wąski ostrze glifów długich.
 +
 +
Pismo powszechne pisano od lewej do prawej, rzadziej bustrofedonem. Kluczowe teksty na większych stelach pismo zygzakiem, falami, dla oszczędności materiału wykorzystując dość trójkątny kształt sylab klinowych, łącząc taką praktykę tak z religijnym związkiem z morzem (pisanie falami), jak i wskazując na trójkąt jako kluczowy kształt tak samych glifów, jak i stylusa używanego do ich stawiania. Część tekstów, szczególnie papierowych, pisano z góry do dołu.
 +
 +
====Pismo demotyczne====
 +
Pismo demotyczne zostało opracowane za potrzebą szybko upowszechniającego się papieru i pisma odręcznego z pomocą wynalazków takich jak ołówek, pióro ze stalówką czy nawet węgla lub farb i pędzla zamiast tradycyjnego stylusa/dłuta i pisma klinowego. Problem polegał na tym, że pismo klinowe jest nie tylko trójwymiarowe, a nie dwuwymiarowe jak standardowe pismo (w tym wszystkie rodzaje pisma wykorzystywane współcześnie na Ziemi<ref>Z wyj. specjalistycznych systemów takich jak alfabet Braille'a.</ref>), ale też jest wektorowe, a nie liniowe. Pismo klinowe posiada grafemiczną głębokość, co nie istnieje przy normalnym piśmie, a poszczególne linie mają system wektorowy, strzałkowy, w kształcie grotów wyznaczających kierunek linii.
 +
 +
W Tangii rozwiązano ten problem poprzez zmniejszenie grafemicznego znaczenia głębokości i oddano wektorowość poprzez dodatkowe kształty. Zazwyczaj jest to prawostronny hak do wszystkich glifów, który sygnalizuje początek linii. Glify drobne (odciśnięcia bez ostrza) reprezentowano przez v-kształtne linie, jak przedstawiono na grafice poniżej.
 +
 +
{| class=wikitable border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
 +
|-
 +
!Pismo klinowe
 +
|[[Plik:Tangian cuneiform Word TauTanguanaTeilanLera.png|500px]]
 +
|-
 +
!Pismo demotyczne
 +
|[[Plik:Tangian demotic Word TauTanguanaTeilanLera.png|500px]]
 +
|}
 +
 +
==Ruchy społeczne i lokalne frakcje==
 +
==Przestępczość i organizacje mafijne==
  
 
=Chronografia=
 
=Chronografia=
 +
Rok ma '''5 miesięcy''' (ναυ ''nau'') po 15 dni każdy, nazwany na cześć jednego z [[Pięć Mędrców|Pięciu Mędrców]], kluczowych dla [[karaizm]]u. Miesiące nie zależą od księżyca, jak na Ziemi, zamiast tego, okres piętnastu dni został arbitralnie wyznaczony z powodów religijnych. Każdy z mędrców opowiada o zależności wody i człowieka z pozostałymi przedwiecznymi żywiołami λαυ ''lau'', które rozgraniczono: '''puro''', '''neu''', '''fo'o''', '''nu''', '''ra'a'''. Kalendarz został przedstawiony w tabeli poniżej.
 +
 +
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 +
!  !!style="background: #ffff99;"| 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! 12 !! 13 !! 14 !! 15 !! 16 !! 17 !! 18 !!style="background: #ffff99;"| 19 !! 20 !! 21 !! 22 !! 23 !! 24 !! 25 !! 26 !! 27 !! 28 !! 29 !! 30 !! 31 !! 32 !! 33 !! 34 !! 35 !! 36 !! 37 !!style="background: #ffff99;"| 38 !! 39 !! 40 !! 41 !! 42 !! 43 !! 44 !! 45 !! 46 !! 47 !! 48 !! 49 !! 50 !! 51 !! 52 !! 53 !! 54 !! 55 !! 56 !!style="background: #ffff99;"| 57 !! 58 !! 59 !! 60 !! 61 !! 62 !! 63 !! 64 !! 65 !! 66 !! 67 !! 68 !! 69 !! 70 !! 71 !! 72 !! 73 !! 74 !! 75
 +
|-
 +
|style="background: #ff6666;"| '''Puronau''' ||style="background: #ffff99;"| 1 ||style="background: #ff6666;"| 2 ||style="background: #ff6666;"| 3 ||style="background: #ff6666;"| 4 ||style="background: #ff6666;"| 5 ||style="background: #ff6666;"| 6 ||style="background: #ff6666;"| 7 ||style="background: #ff6666;"| 8 ||style="background: #ff6666;"| 9 ||style="background: #ff6666;"| 10 ||style="background: #ff6666;"| 11 ||style="background: #ff6666;"| 12 ||style="background: #ff6666;"| 13 ||style="background: #ff6666;"| 14 ||style="background: #ff6666;"| 15 ||  ||  ||  ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||
 +
|-
 +
|style="background: #809fff;"| '''Neunau''' ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||style="background: #809fff;"| 1 ||style="background: #809fff;"| 2 ||style="background: #809fff;"| 3 ||style="background: #ffff99;"| 4 ||style="background: #809fff;"| 5 ||style="background: #809fff;"| 6 ||style="background: #809fff;"| 7 ||style="background: #809fff;"| 8 ||style="background: #809fff;"| 9 ||style="background: #809fff;"| 10 ||style="background: #809fff;"| 11 ||style="background: #809fff;"| 12 ||style="background: #809fff;"| 13 ||style="background: #809fff;"| 14 ||style="background: #809fff;"| 15 ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||
 +
|-
 +
|style="background: #ffff99;"| '''Fo'onau''' ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||style="background: #ffff99;"| 1 ||style="background: #ffff99;"| 2 ||style="background: #ffff99;"| 3 ||style="background: #ffff99;"| 4 ||style="background: #ffff99;"| 5 ||style="background: #ffff99;"| 6 ||style="background: #ffff99;"| 7 ||style="background: #ffff99;"| 8 ||style="background: #ffff99;"| 9 ||style="background: #ffff99;"| 10 ||style="background: #ffff99;"| 11 ||style="background: #ffff99;"| 12 ||style="background: #ffff99;"| 13 ||style="background: #ffff99;"| 14 ||style="background: #ffff99;"| 15 ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||
 +
|-
 +
|style="background: #b3ffb3;"| '''Nunau''' ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||style="background: #b3ffb3;"| 1 ||style="background: #b3ffb3;"| 2 ||style="background: #b3ffb3;"| 3 ||style="background: #b3ffb3;"| 4 ||style="background: #b3ffb3;"| 5 ||style="background: #b3ffb3;"| 6 ||style="background: #b3ffb3;"| 7 ||style="background: #b3ffb3;"| 8 ||style="background: #b3ffb3;"| 9 ||style="background: #b3ffb3;"| 10 ||style="background: #b3ffb3;"| 11 ||style="background: #ffff99;"| 12 ||style="background: #b3ffb3;"| 13 ||style="background: #b3ffb3;"| 14 ||style="background: #b3ffb3;"| 15 ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||
 +
|-
 +
|style="background: white;"| '''Ra'anau''' ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||style="background: #ffff99;"|  ||  ||  ||  ||style="background: white;"| 1 ||style="background: white;"| 2 ||style="background: white;"| 3 ||style="background: white;"| 4 ||style="background: white;"| 5 ||style="background: white;"| 6 ||style="background: white;"| 7 ||style="background: white;"| 8 ||style="background: white;"| 9 ||style="background: white;"| 10 ||style="background: white;"| 11 ||style="background: white;"| 12 ||style="background: white;"| 13 ||style="background: white;"| 14 ||style="background: white;"| 15
 +
|}
 +
 +
Pionowe, żółte dni oznaczają punkty astronomiczne:
 +
* Przesilenie letnie w 1 Puronau;
 +
* Równonoc jesienna w 4 Neunau;
 +
* Przesilenie zimowe w 8 Fo'onau;
 +
* Równonoc wiosenna w 12 Nunau.
 +
W miesiącu Ra'anau nie ma żadnych takich zjawisk.
 +
 +
Tangia stosuje datowanie od założenia cesarstwa, tj. początku ery unitarnej w roku 6911 [[EK]], zatem 6911 [[EK]] to 0 [[ET]], a 9750 [[EK]] to 2839 [[ET]]. Rok tangijski jest sprzężony z jednym rokiem w [[Rok wspólny Kyonu|datowaniu wspólnym]].
 +
 
==Rytm dnia i nocy - doba==
 
==Rytm dnia i nocy - doba==
 
Doba tangijska (dt) składa się z 29 godzin (ht), z których każda godzina trwa 90 minut ziemskich. Godziny, tak się składa, że podzielono na 90 minut, co wyrównuje minutę tangijską z minutą ziemską. Minuta tangijska podzielona jest na 60 sekund, ale sekunda jest podzielona na 30 podsekund, tymczasem na Ziemi stosuje się raczej podział na 100 setnych sekundy.
 
Doba tangijska (dt) składa się z 29 godzin (ht), z których każda godzina trwa 90 minut ziemskich. Godziny, tak się składa, że podzielono na 90 minut, co wyrównuje minutę tangijską z minutą ziemską. Minuta tangijska podzielona jest na 60 sekund, ale sekunda jest podzielona na 30 podsekund, tymczasem na Ziemi stosuje się raczej podział na 100 setnych sekundy.

Aktualna wersja na dzień 09:12, 6 mar 2021

ⲦⲀⲨ·ⲦⲀⲚⲄⲨⲀⲚⲀ
ⲦⲎⲖⲀⲚⲖⲈⲢⲀ
Czytasz artykuł z serii Imperium Tangijskie. | Język ayu (pisma) · Historia · Karaizm · Cesarz Tangii · Kaoritanu · Tangijczycy · Wojskowość Tangii (Takatoa · Aranu) · ET
prehistoria « rok 1900 « rok 2791 « rok 3153 « Wieki Ciemne « okres Kaori: [NA][TO][LU][NO][OU][RE][KN][MA][TK][AK][HI][TI] « WWKK « 
« rok 6911 « Rewolucja Kauczukowa « WS1 8843-8845 « Plan 30-letni « WS2 8877 - 8891 « rok 8973 « ROK 9509 « rok 9640 « WS3 9654-9662 « ROK 9700 « ROK 9866 « Impakt 9867 « WoN 9900-9905 « ROK 10000
  N1  
Państwo conworldu KYON.
  6  
Imperium Wielkiej Tangii
Tangian cuneiform Word Tangwa Tri.png
ΤΑΥ·ΤΑΝΓΥΑΝΑ·ΤΗΛΑΝΛΕΡΑ
LATA 9654 - 9750
TangiaImperialFlag.png
Flaga Tangii
TangiaImperialCoA.png
Imperialny Emblemat Tangii
Tangia9750EK mapa polityczna.png
Mapa administracyjna Tangii
Tangia na świecie9700EK.png
Tangia na świecie
Polityka
Stolica Kun Atla
Cesarz Yul-Yoa Aku Olo'o
(Γιυλ-γιοα Ακυ Ολο'ο)
Ustrój monarchia absolutna
Porządek prawny prawo kazusowe
Ustawa zasadnicza {{{ustawa zasadnicza}}}
Zbiory praw {{{zbiory praw}}}
Język urzędowy: ayu, buański (Buania)
Początek umowa tang.-secht. z Magnis z 14 Ra'anau 9662
Koniec państwa niepokoje społeczne 9751 EK
Demografia
Ludność
(rok 9750 EK)
74 544 874
- 36 526 988 Kaori
- 19 381 667 Buania
- 7 752 667 Pinu
- 4 472 692 Wyspy Zach.
- 1 863 622 Atirai
- 446 897 Ma'uri
- 373 Dom. Antarkt.
- 2 981 795 Ter. demark. Dz. Ziem
- 1 118 173 Samodz. Takatoa
Narodowości Tangijczycy (19 narodów, w tym Buańczycy i Atyrajczycy), Pinusi, Sechtońcycy, narody dewijskie, Szurowie, Neszowie, Murowie
Języki używane: ayu, buański, inne
Średnia dł. życia 60 lat
Wiara
Religia państwowa karaizm (~70%)
Religia dominująca {{{religia dominująca}}}
Typ religii system filozoficzno-religijny
Siła wyższa lub panteon karai (energia wody)
Najważniejsze ośrodki kultu
Świątynia Naratajska, Talanga, Pięć Mędrców
Inne: Świątynia pięciu aspektów w Taka'o (NA), drewniana świątynia w Tirameng (LU), Wielka Świątynia w Tau Rao (KU)
Poziom wolności wyznania znacznie ograniczona
Inne religie Buae (YO), rdzenne animistyczne (MA, TK), pinuskie, kērosutoccu
Geografia i natura
Położenie na świecie Kanisja: wyspa Kaori, Pinu, wyspy zachodnie, Buania
Dewia: Atirai
Sfeniscja: Ma'uri, nowoces.
Powierzchnia 3 620 604 km²
- 1 014 748 km² wyspa Kaori
- 900 087 km² Buania
- 1 058 701 km² Pinu
- 109 tys. km² wyspa Atirai
- 38,9 tys. km² wyspa Ma'uri
- 7,6 tys. km² wyspa nowocesarska
Stefy klimatyczne wybrzeża, lasy deszczowe, lasy umiarkowane, wysokie góry, pustynie
Gospodarka
Kraje eksportu Secht, Szur, Państwo Neszów, Ajdynir
Towary eksportowe szkło, papier, mapy, perły i biżuteria perłowa, okręty, kauczuk, heban tangijski, ruda żelaza, miedzi
Kraje importu Secht, Szur, Państwo Neszów, Ajdynir
Towary importowe żywność, drewno okrętowe i budowlane (mahoń, cedr), pasza, komponenty metalowe, złoto
System monetarny oparty na parytecie złota (1 AOT = bulion 7,78g złota)
Waluta aotai
Kod waluty AOT
"ΛΥΤΑ ΝΙ ΦΑΡΙ - ΜΑ'Α ΧΑΤΥΑ ΧΑΡΙ"
Ewolucja
Tangia rok 9640 Tangia rok 9866
Tangijska dziewczynka.

        Tangia (ay. "Τανγυα" Tangua, bu. "Tañu", mhn. "Τανὲμά" Tanèmá), oficjalnie Cesarstwo Wielkiej Tangii (klinowo: Tangian cuneiform Word Tangwa Bis.png; ay. "Ταυ Τανγυανα Τηλανλερα" Tau Tanguana Teilanlera, bu. "Tañusy", mhn. "μα Τήλάν-μὰλι Τήλεά υ Τάο Τανὲμά" ma Teélán-màli Teéleá iu Táo Tanèmá) - państwo znajdujące się w większości w Kyonie zachodnim oraz na wyspach wszechoceanu i Sfeniscji, o powierzchni 3 620 604 km², sąsiadujące z Sechtem na wschodzie, Państwem Neszów i Dewią na północy, Szurem na południu oraz Murią i Ajdynirem na zachodzie. Składa się z dużej wyspy Kaori, wysp zachodnich Akeira i Hiranea, półwyspu Pinu, terytorium demarkacyjnego Dzikich Ziem Kanisji, południowodewijskiej wyspy Atirai, wyspy Ma'uri oraz sfeniscjańskiej wyspy nowocesarskiej oraz znacznej liczby małych wysp wszechoceanu. Stolicą państwa jest Kun Atla. Głową państwa jest cesarz, a rządzący pod Koroną Kaori, władcami poszczególnych regionów są kaoritanu. Religią państwową jest karaizm, obowiązująca na wszystkich terytoriach oprócz pustyń Marao i Takangari, gdzie dopuszczany jest także szamanizm tangijski, oraz Buania, gdzie wyznawana jest religia Buae. Symbolem państwa jest księżyc Lykaon na tle krzyża buańskiego, w Buanii flaga jest pomarańczowa, na pozostałych terytoriach granatowoniebieska. W 9700 EK populacja wynosiła 74 544 874, a średnia wieku 60 lat.

Opisywane tu lata 9654 - 9750 EK były złotym wiekiem w dziejach Tangii. Technologicznie imperium tangijskie odpowiadało poziomowi ziemskiego imperium brytyjskiego w późnym XVIII i wczesnym XIX wieku, przy czym w pewnych aspektach wyprzedzając rozwój technologii na Ziemi (taśmy przesyłowe, guma i obicia kół, optyka katadioptryczna, mikroskop), a w innych spóźniając się (brak osiągnięć humanitarnych takich jak konstytucja czy prawa człowieka, brak rewolucji przemysłowej). Imperium tangijskie było mocarstwem gospodarczym i militarnym, szczególnie sławiąc się największą i najbardziej nowoczesną marynarką wojenną na ówczesnym świecie. Jako jedno z pierwszych większych mocarstw szeroko wykorzystywało broń palną z zamkiem skałkowym u armii lądowej na dużą skalę, z dobrze dopasowanymi do niej taktykami. Gospodarczo, Tangia utraciła swoje znaczenie jako historycznego monopolisty na produkcję tropikalnego kauczuku, gdzie recepturę produkcji wtórnie odkryto bądź wykradziono i powtórzono w Sechcie, ale stała się lokalną potęgą tekstylną, eksportu przypraw, elementów okrętowych, a także transportu kruszcu i kamieni szlachetnych od potęg tych złóż z antarktycznych regionów świata. Imperium konsekwentnie prowadziło politykę importu dóbr surowych (materiałów, surowców) i eksportu towarów już przetworzonych (ubrań, naczyń, dekoracji, broni), wymagających specjalistycznej wiedzy rzemieślniczej. Była także potęgą w usługach, wpierw dzięki wprowadzeniu i unowocześnieniu sechtońskiej myśli finansowej, a później wskutek naturalnego rozwoju sektora usługowego przy bardzo pomyślnej koniunkturze makroekonomicznej. Tania siła robocza, zasilana nieludzko wykorzystywanymi niewolnikami, głównie o pochodzeniu pinuskim, sprawiła, że Tangia lat 9654 - 9750 posiadała potężny surplus eksportu nad importem.

Sukces imperium tangijskiego w złotym wieku pod kątem politycznym był efektem trzech ważnych czynników:

  1. pokojowego i owocnego wstąpienia Buanii do Unii Tangijskiej;
  2. skutecznych reform państwa: scalono politycznie i ideologicznie prowincje kaoryjskie, w tym na drodze rewolucji religijnej usunięto ich własne, lokalne systemy monarsze i demokratyczne, zastępując je wydajnym systemem imperialnym z cesarzem na czele i podległymi jemu kaoritanu, oraz dzięki zunifikowaniu systemu monetarnego na przestrzeni prawie całego imperium, a także dzięki metodycznym przemianom kulturowym skutkującym powstaniem kultu cesarza i wykształcenia się wydatnej warstwy arystokratycznej i zarazem kultury posłuszeństwa i dyscypliny w warstwach średniej i niższej, i zwiększeniu wykorzystania niewolnictwa w celach odniesienia korzyści finansowych;
  3. dobrym traktowaniem Buanii i bardzo pomyślnym na dłuższą metę wynikiem Trzeciej Wojny o Saakę lat 9654 - 9662, która doprowadziła do upadku ekonomiczną i cywilizacyjną dominację Sechtu w regionie.

Uważa się, że złoty wiek Tangii zakończył się po 9750 roku, kiedy system imperialno-feudalny w połączeniu z dobrze już rozwiniętym kapitalizmem epoki nowożytnej, z nieprawidłowym zarządzaniem krajem przez kosztowną i arogancką klasę arystokratyczną, potężną magnaterię bez praw szlacheckich, z nieludzkim wykorzystywaniem tangijskich niewolników oraz klasy robotniczej, i fal nieurodzaju, doprowadził kraj do utraty stabilności. Gwoździem do trumny imperium był upadek meteorytu na Kun Atla w 9867 EK i następnie Tangijska Wojna Domowa lat 9900-9905 EK, która ostatecznie położyła kres imperium i dzięki której powstała Republika Tangii.

Tangię jako projekt prowadzi Canis. Jest jednym z pierwszych państw projektu Kyon. Jest najbardziej rozwiniętym projektem tego autora, nie tylko z uwagi na ilość tekstu i dbałość o szczegóły, ale także na matematyczne podejście do demografii i gospodarki, z zależnością statystyk od siebie. Demografia jest rozbijana "od góry do dołu" na coraz drobniejsze grupy społeczne, do których dopisywane jest wynagrodzenie. Na podstawie tych działań udaje się ustalić wiele szczegółów, które do tej pory przy takich projektach były tylko mglistymi domysłami. Za prowincję Buania odpowiada Kazimierz.

Uwaga: Niniejszy artykuł traktuje o czasach wybiegających daleko w przyszłość od roku 8973 EK. Należy traktować go jako apokryf, a treść jako spekulację.

Spis treści

Nazwa kraju

Słowo "Tangia" (język ayu) czy "Tanema" (język mahan) są niejasnego pochodzenia. W czasach unitarnych spekulowano związek ze słowem "τανγα" tanga oznaczającym "mistrzostwo" albo "władzę" (por. "τανυ" tanu - władca), ale nawet w tych czasach powszechnie akceptowano pogląd, że jest to znacznie późniejsza interpretacja. Słowo "Tangia" pojawia się pierwszy raz podczas okresu Kaori w ośmiu tekstach lutafaryjskich, gdzie tym określeniem nazywano "ciepłe kraje mórz". Prawdopodobnie przez najstarszą część historii słowo "Tangia" oznaczało po prostu "świat", a potem wyspę Kaori. Po przyłączeniu Buanii do unii tangijskiej, wyspę Tangię nazwano wyspą Kaori, a słowem "Tangia" określano polityczny ustrój podległy cesarzowi.

Kraj nazywano też innymi określeniami:

  • "Ταυαν υ λουρη" tawan i lourei - kraina szkła,
  • "Τηλεα υ ομα'ε" teilea i oma'e - państwo kuszy,
  • "Ρανγνα ταυαν" rangna tawan - świetlisty kraj.

Buańczycy nazywają kraj "Tañusy" /taŋusɯ/, gdzie człon "-sy" dotyczy państwa. W Sechcie nazywa się go w nscht. ܬܐܵܢܘ݅ Tānū. Ajdynir nazywa Tangię "Tāzhvanir" /ta:ʐvaˈɲir/.

Nazwy w różnych językach

Poniższa tabela przedstawia nazwy Tangii w różnych językach.

język nazwa państwa pełna nazwa państwa nazwa mieszkańca
języki ziemskie
Polski Tangia Cesarstwo Wielkiej Tangii Tangijczyk
English Tangia Empire of Great Tangia Tangian
języki kyońskie
Ajdyniriański Tāzhvanir
[ta:ʐvaˈɲir]
Ayu Tangian cuneiform Word Tangwa Bis.png
Τανγυα
Tangua
['taŋ(g)wa]
Tangian cuneiform Word TauTanguanaTeilanLera.png
Ταυ Τανγυανα Τηλανλερα
Tau Tanguana Teilanlera
/tœː 'taŋgwana 'tejɫanɫeɾa/
Τανγυαραι
Tanguarai
/tœː 'taŋgwaɾai/
Buański Tañu
/taŋu/
Tañusy
/taŋusɯ/
Tañuiro
/taŋuiro/
Mahan Τανὲμά
[tane˨ma˦]
Τήλάν-μὰλι Τήλεά υ Τάο Τανὲμά
/ma teː˦la˦n ma˨li teː˦lea˦ ɥy ta˦ɔ tane˨ma˦/
Ραί υ Τανὲμά
/rai˦ ɥy tane˨ma˦/
Murski Tangāa
['tʰʌŋʊə]
Nowosechtoński ܬܐܵܢܘ݅ Tānū, ܬܸܢܘ݆ Tenu
[taːnuː], [te'nu]
ܬܵܢܐܲܒܳ ܡ݇ܪܤ Tānav Mərs, ܬܲܢܐܲܒܳ ܡ݇ܪܤ Tanav Mərs
[taːnav mr̩s], [tanav mr̩s]
Nuaryjski Τάνυα
Tanua
Τειλανξύς Τάνυα
Teilanksus Tanua
Ινατανυαξύς Νύ
Inatanuaksus Nu
Yuke Tannuahero
/tanːʷa'hɛɾɔ/
Ani Teilanatonxus Tannuahero
/a'ni 'tejlanadə̃͡ɰ̃ksus 'tanːʷaˌhɛɾɔ/
Tannuanekan
/'tanːʷanɛˌgan/

Symbole narodowe

Symbole narodowe tangijskie to imperialna flaga kaoryjska, imperialna flaga buańska, flaga takatoa oraz emblemat cesarski. Poszczególne prowincje posiadają swoje symbole narodowe wyrażone hieroglifami klinowymi. Do insygniów państwowych należy także Korona Kaori. Podstawowymi symbolami całego państwa są hieroglify klinowe "Tangia" oraz hieroglif "Teilan" (cesarz):

Tangian cuneiform Word Tangwa Bis.png Tangian cuneiform Word Teilan Emperor Bis.png
Hieroglif "Τανγυα" Tangua - Tangia Hieroglif "Τηλαν" Teilan - cesarz

Romboidalny symbol klinowy Tangii z przecięciem w środku miał symbolizować jedność wyspy Kaori, reprezentując istotny historycznie związek jego części wschodniej i zachodniej. Później nabrał w ogóle znaczenia "unia", "związek". W Sechcie symbol jest nazywany obelżywie "kozie oko".

Flaga

Imperialna flaga Tangii występuje w dwóch wariantach kolorystycznych:

TangiaImperialFlag.png TangiaImperialBuaniaFlag.png
Flaga imperialna, wariant kaoryjski Flaga imperialna, wariant buański

Charakterystyczny, pomarańczowy wariant buański jest używany wyłącznie przez Buańczyków. Pozostała część imperium wykorzystuje granatowy kolor.

W centrum flagi znajduje się Lykaon, księżyc, symbol narodowy Tangijczyków. Jest używany jako symbol jedności narodów tangijskich i symbol misji karajskiej, której celem jest rozprzestrzenienie religii wody na cały świat. Związek wody z naturalnym satelitą jest silny na Ziemi, ale jeszcze silniejszy na Kyonie, ponieważ Lykaon krąży o wiele bliżej swojej planety niż Księżyc.

Za księżycem znajduje się krzyż buański symbolizujący znaczną więź Tangijczyków z Buanią. W wariancie buańskim jest widoczny z charakterystycznymi okręgami występującymi w parach, na fladze kaoryjskiej te okręgi są blade i ledwie widoczne. Po lewej stronie znajduje się symbol klinowy wyspy Atirai. Po prawej stronie znajduje się symbol klinowy terytorium Pinu.

Pozostałe

Ohuż (keha) jest symbolem Buanii.

Z fizycznych (namacalnych) symboli Tangii możemy wyszczególnić poniższe:

  • Kusza - choć w 9700 EK dominuje już broń palna, to kusza jest wciąż używana jako narodowy symbol łowców tangijskich
  • Szkło i wszelka optyka - Tangia wykonuje soczewki i lunety, peryskopy, teleskopy, a także powszechnie wykorzystywane są ozdoby i narzędzia szklane.
  • Orka (ay. "Τανγυανα αραταο") jest symbolem całej morskiej Tangii.
  • Glyptodon - symbol Tangii lądowej.
  • Lasy i zarośla - zdecydowana większość terytoriów imperium ma ciepły, wilgotny klimat i bujną roślinność. Dotyczy to przede wszystkim terytorium Pinu.
  • Ohuż (bu. "Keha") jest symbolem Buanii. O sproszkowaną substancję o świetnych właściwościach smakowych, konserwujących, ale też psychodelicznych, toczono wojny.

Scr00007.jpg
Zaćmienie słońca nad Tangią. Noc jest częstym motywem kultury tangijskiej.

Slogany

✦ “ΛΥΤΑ·ΝΙ·ΦΑΡΙ-ΜΑ'Α·ΧΑΤΥΑ·ΧΑΡΙ” /'ɫʉta ni 'faɾi 'maʔa 'ɦatwa 'ɦaɾi/ język ayu   ⌑ "Luta ni Fari, wpisz mnie do kronik!"

Tangijskie władze stosują kilka sloganów. Są one ponumerowane. W roku 9700 był to "Καραι χο'υμ λοα νατλα φορονο" Karai ho'um loa natla forono /'kaɾai 'ɦoʔʉm 'ɫoa 'natɫa 'foɾono/, co oznacza "Noc karajska nad całym światem". W roku 9750 był to "Φαι τηλανλερα - τατλανευι τηλανλερα" fai teilanlera - tatlaneui teilanlera /'fai 'tejɫanɫeɾa 'tatɫanœʉ̯i 'tejɫanɫeɾa/, czyli "silne cesarstwo - piękne cesarstwo".

Oprócz sloganów przypisywanych konkretnemu cesarzowi, stosowane są ogólne slogany. Wiele z nich ma długą historię.

  1. "Λυτα νι Φαρι - μα'α χατυα χαρι" Luta ni Fari - ma'a hatua hari /'ɫʉta ni 'faɾi 'maʔa 'ɦatwa 'ɦaɾi/. Najstarszy slogan, pochodzący z początków okresu Kaori. Jego słów nie da się dopasować do języka ayu, prawdopodobnie było to obcojęzyczne, być może przedtangijskie wyrażenie, które zostało przystosowane do ubogiej fonetyki ayu i przekształcone przez wieki. Hasło interpretuje się jako starożytny okrzyk bojowy "Luta ni Fari - wpisz mnie do kronik". Używany też jako okrzyk bojowy.
  2. "Ιχη φινεο υ'ιτα" Ihei fineo u'ita /'iɦej 'fineo 'wʉʔita/ - "tylko pierwszy zaszczyt". Pierwsze hasło okresu unitarnego, przyjęte w 6911 EK (0 ET) wraz z ustanowienie cesarstwa.
  3. "Χο'υμ! Χο'υμ! Τανγυα χο'υμ!" Ho'um! Ho'um! Tangua ho'um! /'ɦoʔʉm 'ɦoʔʉm 'taŋgwa 'ɦoʔʉm/ - "noc! noc! tangijska noc!" Okrzyk bojowy przyjęty do 9509 EK podczas karajskiej rewolucji sekty yul-yoa. Oznacza rozwój ideologii karajskiej w taki sposób, aby była wyznawana przez cały świat, tak, że zawsze nad jakimiś karaistami świeci noc z gwiazdami[1].
Tangian cuneiform phrase LutaniFari ma'a hatua hari.png
"Λυτα νι Φαρι - μα'α χατυα χαρι", to rytmiczny okrzyk bojowy z czasów okresu Kaori.
Znaczenie słów "Luta ni Fari, wpisz mnie do kronik!" zdaje się być dopisane znacznie później, a język oryginalnych słów pozostaje nieznany.

Historia

Lupa2.gif
Główny artykuł: Historia Tangii

Historia Tangii to historia sporej części regionu Kanisji, tak wyspy Kaori, jak i pozostałych regionów, z których część jest tak oddalona od Kaori, że do czasów nowożytnych historia biegła zupełnie odrębnym tokiem i należy ją rozpatrywać osobno. Jednak według znanej historii to właśnie na Kaori wybudowano najstarsze po sąsiednim Sechcie cywilizacje w regionie i to tam używano pisma, zatem choć dzieje ludzi w obszarze Buanii czy Pinu są starsze, to spisana historia i wynikające z niej szczegóły są najdłuższe na Kaori, zatem o dziejach tej wyspy wiadomo najwięcej. Historia Kaori i później samej Tangii, wraz z innymi obszarami, dzieli się na następujące okresy:

  • Neolit;
  • Cywilizacja Marajska;
  • Tangijskie Wieki Ciemne, podczas których Tangijczycy przybyli na Kaori;
  • Okres Królestw Tangijskich, tzw. Kaoryjski, który był rozbiciem dzielnicowym z politycznymi zmaganiami o Koronę Kaori;
  • Okres Unitarny wczesny, oznaczający okres współpracy regionów z wieloma bogatymi tradycjami demokratycznymi;
  • Okres Unitarny późny, kiedy system demokratyczny istniał formalnie, ale władza już od dawna skupiała się w rękach marszałka rady państwa, tzw. cesarza tangijskiego, lub organizacji religijnej Yul-Yoa;
  • Okres Imperialny, kiedy wszelkie instytucje demokratyczne były rozmontowane, którego dotyczy niniejszy artykuł.
Od Do Okres Epoka Więzi administr. Religia System polityczny System ekonomiczny Komentarz
Neolit Homo sapiens, odmiany oceanicznej, przez tysiące lat migruje do Szuru, Buanii i następnie zasiedla Pinu.
1500 EK 2500 EK Marajska Cywilizacja Marajska
(wczesna)
Państwa-miasta Religia Marajska Polis z centrum w świątyniach Agrarny z handlem barterowym Ludność marajska przybywa na Kaori z półwyspu sechtońskiego, przynosząc m.in. pismo hieroglificzne.
2501 EK 3000 EK Cywilizacja Marajska
(złoty wiek)
Imperium Marajskie Religia Marajska Zhołdowane polis dominowane przez jedną z frakcji Agrarny z handlem barterowym, pierścienie srebrne jako waluta Ludność marajska tworzy własną cywilizację, bogatą w pałace, toczy wewnętrzne i zewnętrzne wojny, zakłada biblioteki bogate w tabliczki klinowe
3001 EK 3300EK Cywilizacja Marajska
(późna)
Imperium Marajskie Religia Marajska Zhołdowane polis dominowane przez jedną z frakcji, niestabilne Agrarny z handlem barterowym, pierścienie srebrne jako waluta Cywilizacja marajska zaczyna zapadać się pod wpływem napływu ludności z kontynentu i własnym ciężarem, w połączeniu z katastrofami naturalnymi
3301 EK 5516 EK Tangijskie Wieki Ciemne regres do systemu plemiennego Religia Marajska, szamanizm tangijski Brak państwowości, zanik sztuk pisania, liczny bandytyzm Agrarny z handlem barterowym, zbieractwo-łowiectwo Napływ ludności typowo tangijskiej w 3404 EK. Podczas tego okresu na wyspie znalazła się Korona Kaori.
5517 EK 6910 EK Kaoryjski Okres Królestw Tangijskich Żadne, wiele królestw Szamanizm tangijski Feudalny, z władcami rządzącymi swoimi prowincjami Agrarny z handlem barterowym, monety miedziane, srebne i złote, wiele walut Założenie Luta ni Fari w 5517 EK, inspiracja inskrypcjami marajskimi zapoczątkowała piśmiennictwo tangijskie, liczne walki o Koronę Kaori, chaos w regionie
6911 EK 8875 EK Unitarny Unia Tangijska
(wczesna)
Unia ekonomiczna, poza tym rozdzielność Szamanizm tangijski, karaizm Feudalny, monarchie w jednych prowincjach, demokracja szlachecka w innych, Rada Państwa z Cesarzem (marszałkiem rady) na czele Feudalny, agrarny, oparty o własność ziemską panów (tanu) i chłopstwo pracujące na nich
8876 EK 9200 EK Unia Tangijska
(średnia)
Unia ekonomiczna, poza tym rozdzielność Karaizm Monarchie w jednych prowincjach, demokracja szlachecka w innych, Rada Państwa z Cesarzem (marszałkiem rady) na czele Pierwsze oznaki lekkiego kapitalizmu, merkantylizm, zelżenie pańszczyzny, nakłady na zwiększenie wydajności, odkrycia oceaniczne, handel Wstąpienie Buanii do Unii Tangijskiej. Kolonizacja Atirai.
9201 EK 9550 EK Unia Tangijska
(późna)
Scentralizowanie prowincji na gruncie religijnym, upadek znaczenia Rady Państwa, wzrost znaczenia cesarza Karaizm Monarchie w jednych prowincjach, demokracja szlachecka w innych, Cesarz samodzielnie rządzący Radą Państwa Wzrost znaczenia niewolnictwa, kolonizacje zagraniczne, znaczne inwestycje w Buanię, poprawa dobrobytu, ale spadek swobód obywatelskich
9551 EK 9699 EK Imperialny Imperium Tangijskie
(wczesne)
Obalenie monarchii i sabotaż systemów demokratycznych w Tangii, potężna konsolidacja kraju, rozrost propagandy, eksploracje oceaniczne Karaizm Neofeudalna z potężnym rozwarstwieniem społecznym i wydatną warstwą arystokratyczną, zmiany kulturowe, polityczne, administracyjne, pierwsi kaoritanu Inwestycje w okręty i handel, merkantylizm, jednolita polityka monetarna
9700 EK 9750 EK Imperium Tangijskie
(złoty wiek)

Niniejszy artykuł
Pełne scalenie administracyjne Karaizm Neofeudalny z cesarzem, arystokracją, mieszczaństwem i chłopstwem, z potężnym rozwarstwieniem społecznym i wydatną warstwą arystokratyczną. Mieszany feudalno-kapitalistyczny z kompaniami handlowymi o własnym kapitale, kwantyfikacja wartości ziemi i pracy, w późniejszym czasie w tym chłopskiej, olbrzymi skok znaczenia niewolnictwa w gospodarce.
9751 EK 9904 EK Imperium Tangijskie
(późne)
Pełne scalenie administracyjne Karaizm Neofeudalny z cesarzem, arystokracją, mieszczaństwem i chłopstwem. Kolizja magnatów kapitalistycznych z ubożejącą, ale politycznie ważną warstwą arystokratyczną. Liczne powstania niewolników, niepokoje społeczne. Impakt Kunatlyjski i Tangijska Wojna Domowa całkowicie kończą dzieje imperium.

Powstanie cywilizacji

Cywilizacja powstaje tam, gdzie istnieją warunki geoklimatyczne, które dają szansę społeczeństwu istnieć, pod warunkiem wykształcenia przez niego umiejętności gromadzenia surplusu, a także tam, gdzie klimat jest wystarczająco spójny na większej przestrzeni, żeby zaistniała możliwość rozszerzenia zasięgu geograficznego tej samej rośliny i tych samych zwierząt wykorzystywanych do produkcji żywności, która utrzyma populację. Na Ziemi, cztery pory roku z zimą na czele w Europie oraz dwa sezony z porą suchą w Azji dały Europejczykom i Azjatom potrzebę gromadzenia na zimę/porę suchą surplusu produkowanego w korzystnych porach roku. Ponadto, w Australii jednostajny klimat powodował, że nie było potrzeby gromadzenia surplusu i zarazem rozwoju państwowości, a Afryka oprócz niekorzystnego klimatu pustyń i dżungli jest większa od Aleksandrii po Kapsztad niż od Senegalu po Etiopię, więc ta sama roślina rosnąca w Zimbabwe nie była w stanie rosnąć dużo bardziej na północ czy południe. Tymczasem, przykładowo pszenicę można było uprawiać od Lizbony po Szanghaj. Należy pamiętać, że gromadzenie surplusu w Europie i Azji dało potrzebę magazynowania, a zatem spichlerzy, które musiały być bronione przez żołnierzy, którzy nie produkowali żywności, ale mieli do niej dostęp. Powstające nierówności społeczne wymagały istnienia usystematyzowanej religii, a ta bez połączenia z państwowością byłaby zbyt niestabilna i ulotna, aby utrzymać państwo, stąd powstało i państwo. Ponadto, bliski fizyczny kontakt bydła, psów, zwierząt, grzybów, i wielu roślin, którego nie było w małych i odizolowanych od siebie społeczeństwach plemiennych, dał mieszankę biologiczną, przez którą powstały i ewoluowały drobnoustroje i wraz z nimi choroby, które pierwotnie pochłonęły wiele istnień, ale przez co populacje neolityczne wykształciły w sobie z czasem pewną odporność biologiczną. To głównie dlatego przede wszystkim Europejczycy i Azjaci, choć nie tylko oni, rozwinęli zaawansowane cywilizacje, i tak odpowiada się na pytanie dlaczego to nie Aborygeni podbijali Londyn, tylko odwrotnie - przy czym choć więcej ofiar pochłonęły zawleczone choroby niż kule strzelb, to ludy pierwotne musiały mierzyć się z jednym i z drugim[2].

W przypadki tropikalnych terenów Tangii widzimy jednostajny klimat na wybrzeżach oraz jednostajny klimat górski i wysokogórski oraz pustynny w centrum, ale klimat wyspy Kaori powodował, że wyspa średnio co dwa lata znajdowała się pod wpływem to wiatru zachodniego, to wschodniego. Z uwagi na wspomniane wysokie góry i duży rozmiar wyspy, powodowało to, że na przemian to wschodnia, to zachodnia część wyspy zarastała bujną roślinnością, która dawała żywność człowiekowi i zwierzętom. To dawało warunki odpowiednie do stworzenia potrzeby gromadzenia i obrony surplusu, a ponadto do zawiązywania mechanizmów państwowych i do handlu. To właśnie odróżnia Pinu od Kaori. Płaski, nadmorski półwysep Pinu, porośnięty dżunglami nieustannie dającymi owoce i warzywa w małej ilości, wspierał model plemienny społeczeństw, podczas gdy wyspa Kaori wspierała model wysoce cywilizacyjny, rozpoczynając od cywilizacji marajskiej.

Cywilizacja Marajska

Lupa2.gif
Główny artykuł: Cywilizacja Marajska (wczesna)
Lupa2.gif
Główny artykuł: Cywilizacja Marajska (złoty wiek)
Lupa2.gif
Główny artykuł: Cywilizacja Marajska (późna)

Cywilizacja Marajska istniała na wyspie Kaori orientacyjnie w latach 1500 EK - 3300 EK. Przed 1500 EK, wyspa Kaori była okazjonalnie zamieszkiwana przez ludy zbieracko-łowieckie, ale dopiero od 1500 EK zaczynają się pojawiać oznaki cywilizacyjne, przede wszystkim w postaci pisma. Ludność marajska przyszła na wyspę z półwyspu sechtońskiego i to z niego przyniosła pismo klinowe, hieroglificzne.

Kultura obfitowała w piętrowe pałace i zdobione naczynia gliniane, poza tym generalnie pasowała do innych kultur epoki miedzi i potem brązu w obszarze Kanisji. Szczyt epoki przypadał na lata około 2501 EK - 3000 EK.

Upadek cywilizacji marajskiej nastąpił w około 3300 EK, ale nie był punktowy i zajął prawie 400 lat. Był spowodowany prawdopodobnie kombinacją wielu czynników naraz, od najazdów obcych ludów (prawdopodobnie przybyłych z półwyspu Pinu przodków Tangijczyków), przez klęski naturalne (susze, głód), po zapaść systemu handlowego w całym regionie.

Tangijskie Wieki Ciemne

Lupa2.gif
Główny artykuł: Tangijskie Wieki Ciemne

Tangijskie Wieki Ciemne oddzielają czasy marajskie od czasów kaoryjskich i trwały orientacyjnie od 3301 EK do 5516 EK. W tym czasie, sztuka pisma zanikła całkowicie, stąd nazwa "wieki ciemne". W tych czasach ludność marajska gwałtownie zmniejszyła swoją populację, zastąpili ją Tangijczycy, ludność przybyła z półwyspu Pinu o antropologicznie oceanicznej odmianie. W tym czasie również prawdopodobnie Korona Kaori przewędrowała nieznanym sposobem i z nieznanego powodu z głęboko starożytnej Nuarii przez Szur, Buanię i Pinu aż na Kaori.

Okres Królestw Tangijskich

Lupa2.gif
Główny artykuł: Okres Królestw Tangijskich

Okres Królestw Tangijskich rozpoczyna się od powstania Królestwa Lutafaryjskiego w 5517 EK (-1394 ET), a kończy wraz ze wspomnianym założeniem cesarstwa w 6911 EK (0 ET). W tym czasie powstały państwa, które do czasów imperialnych były wyraźnie odrębnymi jednostkami administracyjnymi. Wszystkie te państwa były w początkowym okresie zarządzane przez króli, później część z nich była monarchiami elekcyjnymi z funkcjonującymi parlamentami.

W tym okresie państwa wchodzące w skład rozbicia dzielnicowego toczyły ze sobą wojny o Koronę Kaori. Frakcje walczące w konfliktach odbierały sobie prawo do rządzenia pod koroną, co miało im dać władzę nad całym państwem, jednak skrajnie rzadko miało to miejsce, zazwyczaj otwierało to kolejny epizod wiecznych wojen. Wraz z postępem technologicznym i organizacyjnym doszło do poważnej wojny zwanej Wielką Wojną o Koronę Kaori, która doprowadziła do tak znacznych zniszczeń i wyludnienia, że przeklęto Koronę i zawiązano współpracę na poziomie gospodarczym w 6911 roku, otwierając okres Unitarny.

Okres Unitarny

Lupa2.gif
Główny artykuł: Tangia (6911 EK)

Okres unitarny rozpoczął się w 6911 EK, kiedy wybudowano fortecę w Tau Atla, a w niej grafitową komnatę, gdzie złożono ku przestrodze wieków Koronę Kaori. Zawiązano jednocześnie unię gospodarczą wschodu wyspy z zachodem i założono Radę Państwa na czele z cesarzem ("τηλαν" teilan), dla którego w Luta ni Fari wybudowano ogromny pałac, i którego utrzymywano z podatków wszystkich prowincji wraz z całą świtą. Cesarz posiadał funkcję marszałka rady/spikera izby i pozostali członkowie rady nie byli mu podlegli, był dziedziczny, reprezentował wszystkie kraje naraz, dbał o porządek obrad, i posiadał jeden głos. Okres unitarny definiowało zachowanie takiego właśnie stanu rzeczy, szczególnie we wczesnym i średnim etapie.

Rewolucja Kauczukowa

Lupa2.gif
Główny artykuł: Rewolucja Kauczukowa

W roku 7200 EK rozpowszechniono uprawy kauczukowca, endemicznego dla Akeiry, a w roku 7340 EK odkryto proces wulkanizacji naturalnego kauczuku. Otrzymaną w ten sposób gumę wykorzystywano do obicia obuwia żołnierzy, kół, taśm przesyłowych, uszczelek kontenerowych i zderzaków, do bielizny, produkcji kaloszy i gumek zaciskowych. Tajemnicę tego procesu natychmiast zabezpieczono tajemnicą rządową. Guma tangijska nie była eksportowana, natomiast eksportowano z Tangii gotowe, wyprodukowane produkty, na które był ogromny popyt. To zapewniło Tangii ogromny przychód, regulowany jednak przez Secht, który był bramą do bogatych potęg centrum i wschodu Kyonu, takich jak Ajdynir, Państwo Truskie, Siedmiomieście, Muria czy Olsenia. Tajemnicę produkcji gumy skutecznie utrzymano aż do 9681 EK, przez 2341 lat kyońskich, czyli 873 lat ziemskich, ponad połowę mniej, niż na Ziemi utrzymano tajemnicę produkcji jedwabiu. Eksport tych produktów był największym sukcesem komercyjnym w historii Tangii, scalił prowincje tangijskie, szczególnie przeciwko Sechtowi, wykorzystującemu swoją pozycję.

Pierwsza Wojna o Saakę

Lupa2.gif
Główny artykuł: Pierwsza Wojna o Saakę
Sechtońsko-tangijskie starcia w 8844 EK.

Tangijskie prowincje porozumiały się w sprawie konieczności przerwania kontroli Sechtu nad eksportem gumy na wschód. Co prawda jakakolwiek wojna kompletnie zamknęłaby możliwości eksportu, ale z powodu cła marże na tak pożądanym produkcie zaczynały i tak ograniczać jego wartość. W 8843 zarząd Sechtu otrzymał wypowiedzenie wojny, które zignorowano - Tangijczycy uchodzili wtedy za wywyższających się dzikusów, za jakich uważano na przykład Pinusów. Tangijczycy odebrali to jako obelgę.

W 8843 siły tangijskie zaatakowały Secht w miejscowościach Afair (Tangijczyków po 3 dniach zepchnięto z powrotem do morza z minimalnymi stratami sechtońskimi), Magnis (tysiąc Tangijczyków napotkało piętnaście tysięcy Sechtończyków i po zabiciu 150, porozumiało się z wrogiem i wykonało odwrót) i Saaką, gdzie jednak starły się armie równej wielkości, a walczący tam Tangijczycy byli silniejszego sortu. Zamieszanie w szeregach Sechtu wprowadziło sprawne wykorzystywanie zatrutych strzał przez Tangijczyków, i Sechtończycy wycofali się za mury.

Tangia była na niższym poziomie od Sechtu pod każdym możliwym względem, militarnym, infrastrukturalnym, ekonomicznym, populacyjnym, moralnym, strategicznym, technologicznym czy rekonesansu. W 8845 dowódca hetyński Hazad Tabad dar Masmadōr oraz arad Konfederacji Sechtu Kazim Ya-Szalef zaatakowali Tangijczyków, zabili 1500, resztę wzięli do niewoli, z cesarzem Hari Koe na czele. Statki tangijskie pod Sechtem została zatopione co do jednego, a okręty sechtońskie ruszył na Orumilo, Reitikę i Kun Atla i zatopiły 60% floty nie stoczywszy bitwy z nikim. Secht nie żądał niczego od Tangijczyków - nie wzięto ich poważnie.

Plan trzydziestoletni

Lupa2.gif
Główny artykuł: Tangijski Plan Trzydziestoletni

Z perspektywy historii, Hari Koe rozegrał swoją sytuację najlepiej jak mógł: po powrocie z niewoli sechtońskiej udowodnił tangijskim przywódcom, jak głębokie błędy popełniono i że nie ma żadnych szans na odwet zanim Tangia faktycznie nie wyjdzie z poziomu "dzikusów" za jakich brał ich Secht do poziomu cywilizacji. Argumenty cesarza były potężne, bo Hari Koe upozorował przyjaźń z aradem Sechtu Kazimem Ya-Szalefem, który lubił chwalić się dzikim plemionom jak bardzo lepsze jest jego państwo, i błyskawicznie uczył się rozwiązań cywilizacyjnych. Sechtończycy, których straty w wojnie były minimalne, a którzy nie chcieli pozbawiać się cennego dostawcy, uznali to za inwestycję, i uczyli cesarza.

Trzydziestoletni plan budowy cywilizacji Tangii cesarza Hari Koe trwał od końca wojny w 8845 EK do 8875 EK. W tym czasie zbudowano setki kilometrów dróg, flotę handlową i wojenną, wzmocniono handel z Pinu, plemionami buańskimi i Szurem, wprowadzono księgowość sechtońską opartą o przychody i rozchody, bank centralny, walutę aotai, usprawniono rynek kredytu, poprawiono produktywność rolnictwa, poprawiono uzbrojenie, wprowadzono wywiad wojskowy i zaczęto szpiegowanie Sechtu, wprowadzono rozwiniętą hierarchię wojskową i dyscyplinę żołnierską oraz departament propagandy państwowej z użyciem ulicznych nawoływaczy i mówców głoszących hasła pankaoryjskie, progresywne i narodowościowe.

Kazim Ya-Szalef do samej śmierci w 8871 roku nie podejrzewał nastrojów Sechtońskich. Jego następca Lərev Farsan dar 'urn nie był tak naiwny i wyrzucił Tangijczyków ze struktur znaczenia szczególnego, zniósł ulgi podatkowe. Tangijscy podżegacze podburzyli część społeczeństwa sechtońskiego do ataków na karawany i sklepy tangijskie, ich seria w 8875 EK przerosła oczekiwania tangijskie, stosunki tangijsko-sechtońskie stały się mocno napięte. Arad Sechtu Lərev Farsan dar 'urn po spaleniu wielkiego magazynu w Ha Agav domyślił się, że Hari Koe pociąga za sznurki w jego społeczeństwie, i przedstawił plan przeciwdziałania liderom swoich krain, ale został przez nich wyśmiany, ponieważ pamiętali oni Tangijczyków jako nieinteligentne, dzikie plemiona, niezdolne do naruszenia takiej siły jak Secht - nawet po tym jak ewakuowano Tangijczyków z Sechtu i zerwano stosunki dyplomatyczne.

Druga Wojna o Saakę

Lupa2.gif
Główny artykuł: Druga Wojna o Saakę
Pożar wywołany w 8879 przez Sechtończyków w Orumilo wywołał burzę ogniową, która strawiła 80% miasta.
Południowoniemieckie bełty zapalające do kusz (Germanisches Nationalmuseum, XV wiek), podobne były wykorzystywane przez Sechtończyków do podpalania strzech w Orumilo.

Tangia z 8877 była już zupełnie innym państwem niż w 8843. Atak tangijczyków rozpoczął się w nocy 14 fo'onau 8877 EK zmasowanym atakiem na magańskie porty w Surrāt, Haden, Saace, Hasin, hetyńskie miasta Ha Agav, Haq Kabot, 'er, oraz porty Afair i Bašar w kraju urańskim. Charakterystycznie dla tej wojny, w wielu z nich użyto gazów bojowych, szczególnie raelgaru i arsenu. Atak na hetyńską stolicę Ha Agav był szczególnie olbrzymi, zużyto prawie 10 tys. kanistrów z trującą substancję, a pogoda sprzyjała atakowi, co zabiło kilkadziesiąt tysięcy cywilnych osób, w tym kobiet i dzieci. Skutki i sens ataku były szokiem dla samej Tangii i doprowadził do poważnych zaburzeń w dyscyplinie floty, ale na przeprosiny było już za późno, obie strony wiedziały, że stoją w obliczu wojny totalnej.

W 8879 roku flota sechtońska rozgromiła resztki floty tangijskiej i uderzyła na Kun Atla, Reitikę i Orumilo. W bitwie o Orumilo użyto dużej ilości substancji zapalających, co rozpętało burzę ogniową, unicestwiło 80% miasta i zabiło prawie sto tysięcy ludzi. Sechtończycy i Tangijczycy równo opisali potworności z Ha Agav i Orumilo, powoli opuszczając wzajemne animozje i obwiniając bogów wojny o zmącenie umysłów ludzi, w których zaczęto się zastanawiać nad wpływem rozwoju technologii i jego użycia przez człowieka przeciwko drugiemu człowiekowi. Po wojnie, to wywołało charakterystyczny etap humanizmu w historii zachodniego Kyonu.

Natarcie sił zachodniotangijskich (Naratajczyków, Tongamijczyków, Lutafaryjczyków i Nomeurajczyków), zmobilizowanych zagładą Orumilo, unicestwiło resztki floty przeciwnika i Tangijczycy skierowali się na Secht, który po kilku bitwach został okupowany. Ponownie oblężono Saakę, tym razem porządnie. W 8883 roku skarbce obu krajów były opustoszałe, a gospodarki w ruinie. Saakę oblegano siedem lat (2,6 roku ziemskiego) i w roku 8888 wojska tangijskie katapultowały za mury miasta zwłoki osób zmarłych na dżumę i ich przedmioty. Wywołana tym epidemia pochłonęła w 8888 - 8890 EK w sumie 57 000 osób, zanim ją wygaszono, ale miasto się nie poddało.

W 8890 roku społeczeństwa obu krajów uznały, że wojna była tak bezsensowna i z tak wielkimi stratami, że w Tangii cesarz Hari Koe został aresztowany i pozbawiony tronu, a w Sechcie Lərev Farsan dar 'urn został dekapitowany w przewrocie. Oba narody szukały już sposobu na porozumienie się, a obie armie miały dość walki w okopach. Uzgodniono winnych, przyczyny wojny, i skorzystano z Pinusów do zabezpieczania handlu między oboma stronami do czasu wygaszenia animozji.

Tangia unitarna okresu średniego

Lupa2.gif
Główny artykuł: Tangia (8973 EK)

Ponieważ odbudowanie pełnych kontaktów handlowych z Sechtem od razu po tak krwawej wojnie było niemożliwe, Tangia zwróciła się do innych państw celem zdywersyfikowania rynków. Rozwinęły się kontakty z Pinu i szczególnie intensywnie komunikowano się z Buanią, gdzie budowano manufaktury i osiedla, handlowano drewnem i ohużem, tytoniem, cukrem, kuszami, pancerzami, wyrobami szklanymi (np. okularami), obuwiem gumowym, wyciągi linowe. Buańczycy wzbogacili tangijską sztukę teatralną, kulinarną i filozofię.

Tangia założyła flotę państwową, nazwaną Takatoa, i opracowała galeon, inspirowana innowacjami neszyjskimi. Prześcignęła w 9353 państwo Neszów w kolonizacji Atirai, gdzie wojska aranu starły się z dewijskiego pochodzenia tubylcami. W 8973 EK, roku wspólnym Kyonu, polityka Tangii była stadium pośrednim pomiędzy niezależną unią gospodarczą z 6911 EK, a okresem imperialnym.

Tangia unitarna okresu późnego

Lupa2.gif
Główny artykuł: Tangia (9509 EK)

Do roku 9495 EK karajska sekta "Gwiezdna Droga", Yul-Yoa, scalała społeczeństwo tangijskie ponad regionalnymi podziałami. Dołączyła do niej Kalia, cesarzowa, która następnie dokonała w 9495 EK przewrotu nad Radą Państwa, czyniąc jej członków swoimi marionetkami. Oficjalnie Rada jeszcze istniała, ale doradzała cesarzowej, zupełnie tracąc prawo weta.

Tymczasem Buania, nie mogąc porozumieć się wewnętrznie między swoimi plemionami, i tocząc ze sobą wojny, wreszcie od 9266 EK stopniowo zaczynała integrować się z Tangijczykami. Ostatecznie, do roku 9509 EK Buania była pełnoprawnym członkiem Unii Tangijskiej, wielu Buańczyków przyjęło karaizm, a jej wódz formalnie miał stanowisko przy Radzie.

Okres imperialny

Przejście od okresu unitarnego do imperialnego było płynne. W późnym okresie unitarnym, np. 9509 EK, Rada Państwa i tak straciła prawo weta, ale jeszcze istniała, doradzając cesarzowi. Maksymalnie do 9640 EK doszło do znacznie dalszych, głębokich przemian politycznych. Przede wszystkim zasabotowano systemy demokratyczne, tj. republiki Tongami, Lutafaryjską i Nomeurajską. We wszystkich trzech uznano, że cesarska partia Yul-Yoa jest jedyną dopuszczalną i z czasem odwołano wybory. W kilku dalszych prowincjach doszło do przewrotów procesarskich przeciwko lokalnym monarchiom. Z początku w dwóch dawnych republikach i jednej dawnej monarchii w miejsce prezydentów czy króli powołano tzw. kaoritanu, czyli władców, którzy podlegali tylko pod cesarza, ale formalnie rządzili pod słynną Koroną Kaori, którą wydobyto z grafitowej komnaty, i pod którą zaczęli na powrót rządzić cesarzowie. Jeden system polityczny po drugim upadał i powoływano nowych kaoritanu. System też wyjątkowo dobrze przyjął się w Buanii, gdzie uznano go za usprawnienie dotychczasowej buańsko-tangijskiej administracji.

Trzecia Wojna o Saakę

Lupa2.gif
Główny artykuł: Trzecia Wojna o Saakę

Kres imperium

Okres imperialny nawiązywał mocno do okresu kaoryjskiego i był antagonizmem okresu unitarnego. Tradycje demokratyczne zostały zarzucone. Doszło do przemian kulturowych, gdzie propaganda państwowa promowała posłuszeństwo u obywateli. Z czasem, nazwiska rodowe nabrały autorytetu. W środkowym etapie, zwanym złotym wiekiem Tangii, zarządzanie jeszcze było na tyle wydajne, że w kraju zapanował pokój, dobrobyt, a Tangia wyprzedziła inne państwa w poziomie cywilizacyjnym. Ten czas trwał około pięćdziesięciu lat: od ok. 9700 EK do 9750 EK. Ten system nie mógł istnieć długo, ponieważ kraju zapanował neofeudalizm, będący mieszanką systemu feudalnego przemieszanego z potężniejącymi praktykami kapitalistycznymi. To właśnie one sprowadziły na kraj szereg kryzysów, do tego wstrząsnęły nim powstania coraz to mocniej uciskanych niewolników oraz klęski naturalne. Ostatecznie, w stolicę kraju uderzył duży meteoryt, który zaburzył żniwa na całym świecie i wprowadził chaos w Tangii, kończący się wojną domową, która położyła kres Imperium.

Polityka Tangii złotego wieku

Kwadratowy emblemat używany w niektórych dokumentach.

Polityka cesarstwa tangijskiego w jej Złotym Wieku jest skomplikowana. Z uwagi na historię państwa, należące do niego tereny należy rozdzielić na tereny tangijskie (Kaorytów), buańskie, tereny podbite, kolonie zamorskie (np. Ma'uri), działania terytorialne Takatoa, i wyspę Atirai. W każdym z tych regionów zasięg władzy cesarskiej jest nieco inny i samo prawo jest inne, zatem w znaczeniu administracyjno-legislacyjnym Tangia pozostała federacją.

Jednocześnie należy odróżnić Imperium z lat 9654-9750 EK, które opisuje niniejszy artykuł, od tego z 9751-9866 EK, które opisuje odpowiedni artykuł. Tangia lat 9654-9750 EK miała najsilniejszy wizerunek monarchistyczno-arystokratyczny, z niemal boskim kultem cesarza (ay. "τηλαν" teilan) i podległych mu kaoritanu (ay. "καοριτανυ" kaoritanu) i świetnie rozwiniętą arystokracją, która początkowo zarządzała handlarzami i zezwalała niezależnym kompaniom handlowym na działania kolonialne, przede wszystkim na terytorium Pinu, Atirai i którym pozwoliła na zarządzanie nawet istotnymi międzynarodowymi trasami handlowymi (Tangia-Secht, Tangia-Dewia, Tangia-Ajdynir, Tangia-Szur, Tangia-Nuaria). W tym okresie kraj zatem wycofał się z merkantylnego zarządzania na pół-merkantylne, pół-feudalne. W późniejszych latach, 9751-9866 EK, niezależni handlarze przekształcili się w magnatów bez wstępu do pałaców, bez sztandaru, bez tytułów szlacheckich, ale zdobyli taką potęgę (faktyczną, ekonomiczno-społeczną potęgę), że nabywali faktyczną władzę polityczną pomimo braku tytułów szlacheckich i dzięki rynkowi kredytu, który udzielali arystokracji, zupełnie zakłócili istniejący ład społeczny. Niedoświadczony kapitalizm doprowadził też wtedy do kilku kryzysów gospodarczych, co w połączeniu z gospodarką kolonialno-wyzyskową opartą w coraz większej mierze o nieludzkie wykorzystywanie niewolników, uderzenie meteorytu w Kunatla w 9867 EK, z coraz silniejszymi ruchami socjalistycznym i komunistycznym wśród warstw chłopskiej i robotniczej, i fatalnymi plonami doprowadziło ostatecznie do wojny domowej i powstania republiki.

Istotnym faktem odróżniającym Imperium Tangijskie od wcześniejszych okresów (np. 8973 EK czy 9509 EK) było też zejście religii (karaizmu) na drugi plan. Odłam juljoański (ay. "γιυλ-γιοα καράιγιομι " yul-yoa karaiyomi, dosł. "religia karai gwiezdnej rzeki") stabilnie opanował cały kraj i, co ważniejsze, przeniknął wszystkie struktury polityczne. I choć Buania posiadała bardzo wysoką autonomię i specjalny status, pozwalający jej wyznawać własną religię rodzimą (Buae), to karaizm wyznawało tam 40%, w tym wiele elit społecznych. Ponadto karaizm był kompatybilny z wieloma wierzeniami Buae, ponadto karaizm był ze swojej specyficznej definicji stworzony dla wyspiarskich organizmów politycznych, nie obszarów kontynentalnych, więc i sama religia uległa przemianie. Ostatecznie doprowadziło to do odmian karaizmu zwanych "buańskim karaizmem" i "pinuskim karaizmem", które były uznane oficjalnie w Imperium epoki 9866 EK, ale w tu opisywanym okresie 9654-9750 jeszcze nie zawsze i nie wszędzie. Faktem jest, że w 9654-9750 religia była już oczywistym narzędziem państwa tangijskiego w rękach cesarza.

Struktury władzy

Na najwyższym poziomie władzy znajduje się suweren, którym jest cesarz Tangii. Cesarz jest dziedziczny, domyślnie, albo wybierany przez urzędujących kaoritanu przy wsparciu rady nadzwyczajnej. Zasiada on na tronie w Luta ni Fari albo w Kun Atla (późniejszy okres) pod legendarną Koroną Kaori, z której wyjęto piętnaście klejnotów. Rozkazy cesarskie są wdrażane poprzez przekazanie ich przedstawicielom cesarza najwyższej możliwej rangi, nazywanym kaoritanu, którzy noszą pierścień z jednym z klejnotów Kaori lub z jego repliką. Kaoritanu jest mianowany przez cesarza osobiście i występuje tylko jeden na region. Cesarz posiada władzę odwołania kaoritanu, czasowego lub trwałego pozbawienia go władzy, albo skazania go na śmierć. W większości dominiów panuje zasada "wasal mojego wasala nie jest moim wasalem", co oznacza, że cesarz nie może wydawać poleceń np. tanu, i musi przekazać kaoritanu stosowne polecenie wydania rozkazu, i dopiero to zobowiązuje do czegokolwiek kaoritanu. Ta zasada była jednak niepisana i w praktyce usłyszenie rozkazu od stanowiska wyższego bardzo rzadko powodowało sprzeciw.

Dominium (tonno'o) jest rządzone przez cesarza i jego kaoritanu. Dominia dzielą się na prowincje (mau), na czele każdej prowincji stoi kaoritanu. Prowincje dzielą się na hrabstwa (huon), rządzone przez hrabich (huontanu). Hrabstwa dalej dzielą się na dystrykty (mei'i), rządzone przez zarządców (mouri). Strukturę władzy na najwyższym poziomie w latach 9654 - 9750 odzwierciedla poniższy spis, przedstawiający spis władców tangijskich, cesarza i jego kaoritanu, na rok 9750 EK.

Tangian cuneiform Word Teilan Emperor Bis.png Cesarz Yul-Yoa Aku Olo'o (Τηλαν Γιυλ-Γιοα ΑΚΥ ΟΛΟ'Ο)
  1. Tangian cuneiform Word Kaori.png Dominium Kaori (Καορι Τοννο'ο):
    1. Tangian cuneiform Word Naratai2 new.png Kaoritanu prowincji Naratai: lord Nato'era Maku (Νατο'ερα Μακυ, Ναραταινα Καοριτανυ)
    2. Tangian cuneiform Word Tongami new.png Kaoritanu prowincji Tongami: lord Katu Atori (Κατυ Ατορι, Τονγαμινε Καοριτανυ)
    3. Tangian cuneiform Word LutaniFari new.png Kaoritanu prowincji Luta ni Fari: lord Hatei Utlamari (Χανη Υτλαμαρι, Καοριτανυ υ Λυτα νι Φαρι)
    4. Tangian cuneiform Word Nomeurai new.png Kaoritanu prowincji Nomeurai: lord Kao Kapori (Καο Καπορι, Νομευραινε Καοριτανυ)
    5. Tangian cuneiform Word Marao new.png Kaoritanu prowincji Marao: lord Tane'ane Apori (Τανε'ανε Απορι, Μαραονα Καοριτανυ)
    6. Tangian cuneiform Word OrumiloReitika new.png Kaoritanu prowincji Orumilo i Rejtika: lady Kalia Warine (Καλια Υαρινε, Καοριτανυ υ Ορυμιλο νι Ρητικα)
    7. Tangian cuneiform Word Takangari new.png Kaoritanu prowincji Takangari: lord Takakori Harani (Τακακορι Χαρανι, Τακανγαρινε Καοριτανυ)
    8. Tangian cuneiform Word KunAtla new.png Kaoritanu prowincji Kun Atla: lord Matu Matei (Ματυ Ματη, Κυν Ατλανα Καοριτανυ)
  2. Tangian cuneiform Word YoElalun.png Dominium Buania (Busy, Πυ-Γιο Τοννο'ο):
    1. Tangian cuneiform Word Saboem new.png Kaoritanu prowincji Saboem: lord nieznany
    2. Tangian cuneiform Word Kehaem new.png Kaoritanu prowincji Kehaem: lord nieznany
    3. Tangian cuneiform Word Uriikem new.png Kaoritanu prowincji Uriikem: lord nieznany
    4. Tangian cuneiform Word Ahoem new.png Kaoritanu prowincji Ahoem: lord nieznany
    5. Tangian cuneiform Word Unem new.png Kaoritanu prowincji Unem: lord nieznany
    6. Tangian cuneiform Word Pobeem new.png Kaoritanu prowincji Pobeem: lord nieznany
    7. Tangian cuneiform Word Feutsyem new.png Kaoritanu prowincji Feutsyem: lord nieznany
    8. Tangian cuneiform Word Ykenbega new.png Kaoritanu prowincji Ykenbegá: lord nieznany
    9. Tangian cuneiform Word Nyem new.png Kaoritanu prowincji Ñyem: lord nieznany
    10. Tangian cuneiform Word Laisyem new.png Kaoritanu prowincji Laisyem: lord nieznany
  3. Tangian cuneiform Word Pinu.png Dominium Pinu (Πινυ Τοννο'ο):
    1. Tangian cuneiform Word AtlaApori new.png Kaoritanu prowincji Atla Apori: lord Kanu Kaluli (Κανυ Καλυλι, Ατλα Απορινε Καοριτανυ)
    2. Tangian cuneiform Word TauFunu new.png Kaoritanu prowincji : lord Kakari Mari (Κακαρι Μαρι, Ταυ Φυνυνα Καοριτανυ)
    3. Tangian cuneiform Word PinuLau new.png Kaoritanu prowincji Pinu Lau: lord Ron Kut Keri (Ρον Κυτ Κερι, Πινυ Λαυνα Καοριτανυ)
    4. Tangian cuneiform Word KaputuAu new.png Kaoritanu prowincji Kaputu Au: lady Ao Karoni (Αο Καρονι, Καπυτυ Αυνα Καοριτανυ)
    5. Tangian cuneiform Word OpilaMuli new.png Kaoritanu prowincji Opila Muli: lord (Χαρα Μαραι, Οπιλα Μυλινε Καοριτανυ)
    6. Tangian cuneiform Word YoatiMuli new.png Kaoritanu prowincji Yo'ati Muli: lady Sakoma Neluli (Σακομα Νελυλι, Γιο'ατι Μυλινε Καοριτανυ)
    7. Tangian cuneiform Word Komipuli new.png Kaoritanu prowincji Komipuli: lady Kalasi Kuli (Καλασι Κυλι, Κομιπυλινε Καοριτανυ)
  4. Tangian cuneiform Word OkitaNeimi.png Dominium Wysp Zachodnich (Οκιτα Νημιλυν Τοννο'ο):
    1. Tangian cuneiform Word Akeira new.png Kaoritanu prowincji Akeira: lord Matatu Futlari (Ματατυ Φυτλαρ, Ακηρα Καοριτανυ)
    2. Tangian cuneiform Word Hiranea new.png Kaoritanu prowincji Hiranea: lord Kal Fanglari (Καλ Φανγλαρι, Χιρανεα Καοριτανυ)
  5. Tangian cuneiform Word Atirai new.png Dominium Atirai (Ατιραι Τοννο'ο):
    1. Kaoritanu prowincji Atirai: lord Konnari Ma'ohea (Κονναρι Μα'οχεα, Ατιραι Καοριτανυ)
  6. Tangian cuneiform Word Mauri new.png Dominium Ma'uri (Μα'υρι Τοννο'ο):
    1. Kaoritanu prowincji Ma'uri: lord Tane'ane Nui-Kao (Τανε'ανε Νϋι-Καο, Μα'υρι Καοριτανυ)
  7. Tangian cuneiform Word AhariTeilan new.png Dominium Antarktyczne (Μενγιοα Τοννο'ο):
    1. Kaoritanu prowincji Wyspa Nowocesarska: lord Larimena Karifoe (Λαριμενα Καριφοε, Τηλαν Αχαρι Καοριτανυ)
  8. Tangian cuneiform Word IloKuna.png Dominium Demarkacyjne Dzikich Ziem (Κεπορο υ Ιλο Κυνα Τοννο'ο):
    1. Tangian cuneiform Word Karere new.png Kaoritanu prowincji Karere: lord Uminaro Karui (Υμιναρο Καρυι, Καρερε Καοριτανυ)
    2. Tangian cuneiform Word Kal Kapora new.png Kaoritanu prowincji Kal Kapora: lord (Καλ Κυλι, Καλ Καπορα Καοριτανυ)
  9. Tangian cuneiform Word IloKuna.png Samodzierżawstwo Takatoa (Υρα Τακατοα):
    1. Tangian cuneiform Word TakatoaDomain new.png Kaoritanu prowincji Samodzierżawstwa Takatoa: admirał Ariano Tonu (Αριανο Τονυ, Τακατοα Ταυτανυ)

Cesarz Tangii

Lupa2.gif
Główny artykuł: Cesarz Tangii

Cesarz Tangii (ideogram klinowy: Tangian cuneiform Word Teilan Emperor Bis.png, ay. "Τηλαν" Teilan /'teĭɫan/, mhn. "Τήλαν" Téilan /tej˦lan/) - tytuł monarszy władcy Tangii. Zakres władzy cesarza ideologicznie jest absolutny, ale zgodnie z regułą "wasal mojego wasala nie jest moim wasalem" (ay. "Κανμαλονα κανμα ραόν κανμαλο" kanmalona kanma raon kanmalo) bezpośrednie polecenia wydaje wyłącznie kaoritanu. Cesarz jednak ma instrumenty politycznego nacisku na kaoritanu: może ich do woli odwoływać i mianować. Oprócz tego, z uwagi na kult jednostki cesarza w tej epoce, sprzeciwienie się cesarzowi miało bardzo niebezpieczne skutki polityczne dla kaoritanu. Wierzono, że taki system jest najlepszy, ponieważ cesarz zachowywał kontrolę nad ogółem kraju, ale nie wdawał się w szczegóły, nad którymi nie byłby w stanie zapanować z uwagi na wielkość imperium. Z tego powodu od cesarzy oczekiwano, że ich polecenia będą wydawane tam, gdzie jest to konieczne. Podpisane rozkazy cesarskie, zwane mutai ("μυται") miały moc prawną.

Pierwotnie instytucja cesarza była eksperymentem politycznym mającym za zadanie utworzenie członka rady państw Tangii, którego podstawowym celem byłoby bycie bezspornym i bezstronnym, elementem spajającym cały kraj, utrzymanym z podatków wszystkich państw podległych oraz prowincji, i odpowiedzialnym zarówno za porządek obrad poprzez sztucznie wymagany szacunek wobec jego osoby, jak i za proponowanie inicjatyw pod głosowanie. Praktyka ta wychodziła różnie i najczęściej cesarz był marionetką albo pewnych prowincji, albo całej rady. W nowszych czasach powiązania religijne z fanatykami karaistycznymi nadały cesarzowi realną władzę, która zniosła radę jako najwyższą instancję, jako niewydajną, i ustanowiła cesarza jedynym, najwyższym władcą tak w aspekcie ustawodawczym i wykonawczym, jak i sądowym i religijnym. Cesarz zasiadał na początku epoki (9640 EK) w Luta ni Fari, tradycyjnej stolicy wyspy. Potem zasiadał w ogromnym kompleksie pałacowym w Kun Atla, wydając zazwyczaj rozkazy zasiadając pod wielokrotnie restaurowaną Koroną Kaori.

Kaoritanu

Lupa2.gif
Główny artykuł: Kaoritanu

Kaoritanu (ay. "Καοριτανυ") sprawowali nad poszczególnymi regionami kraju takimi jak Naratai czy Tongami. Zastąpili oni królów i prezydentów republik oraz wodzów regionów plemiennych. Początkowo było 10 kaoritanu, rządzących wyspami Kaori, Atirai i Hiranea. W 9750 roku każdy region posiadał swojego kaoritanu, było ich aż 32 plus zarządca marynarki wojennej.

Kaoritanu byli mianowani i odwoływani przez cesarza i przyjmowali od niego rozkazy. W przypadku braku rozkazów, rządzili samodzielnie. Zdarzało się, że władcy mniej istotnych regionów nie otrzymywali rozkazów od cesarza wcale (np. Pinu Lau).

Takatoa

Lupa2.gif
Główny artykuł: Takatoa

Takatoa jest marynarką państwową Tangii. W latach największej ekspansji oceanicznej, Takatoa z formalnego punktu widzenia posiadała własny kodeks działania i musiała funkcjonować w dużej mierze jak oddzielna formacja administracyjna z cesarzem tangijskim jako seniorem. Ponieważ odległości geograficzne pomiędzy poszczególnymi częściami imperium były olbrzymie, terytoria, którym nie nadano własnych praw administracyjnych były zarządzane oddzielnie przez Takatoa i na podstawie praw ustanowionych przez admiralicję. Współzależność okrętów od administracji lądowej powodowała, że hierarchia polityczna generalnie była zachowywana. Takatoa w 9700 i 9750 roku zajmowała się administracją całych tysięcy mniejszych wysp Wszechoceanu oraz różnych czasowych lub permanentnych kolonii kontynentalnych ustanawianych w różnych częściach globu. To nie administracja cesarska lub najbliższego dominium miała dbać o te kolonie, ale Takatoa w zależności od ekonomicznej opłacalności kolonii lub celów politycznych.

Istniało prawo pierwszeństwa dekretu cesarskiego. W związku z nim, terytorium, któremu nadano własne prawa administracyjne ze skutkiem natychmiastowym i bez prawa do sprzeciwu przechodziło z władzy Takatoa na władzę ustanowionych dekretem organów, wpierw wchodząc w okres przejściowy, a następnie całkowicie. Nie zawsze jednak było to egzekwowane, ponieważ nie zawsze kolonie - a niektóre z nich były oddalone od innych ziem o całe tysiące kilometrów żeglugi - miały szansę dowiedzieć się o nadaniu im praw. Z tego względu głównie prawa nadawano tym obszarom, które, po pierwsze, były dostatecznie rozwinięte, a po drugie, gdzie nie dało się ukryć faktu zaistnienia dekretu, na przykład poprzez intensywne kursowanie wielu okrętów na ten teren.

Polityka zagraniczna

Tangijska polityka zagraniczna jest nastawiona na wyzysk w krajach, które można podbić, i handel w krajach, których podbić się nie da lub się nie opłaca. Podbito Pinu i Dzikie Ziemie i wchłonięto tysiące wysp od Atirai po wyspę Nowocesarską - rdzenną ludność zazwyczaj wywieziono siłą na okrętach i rozproszono po imperium, masowo wcielając w szeregi niewolników, szczególnie rdzenną ludność pinuską i atyrajską. Kilkadziesiąt czy odnośnie niektóry miejsc nawet kilkaset lat po tych działaniach podbite tereny nabrały charakteru całkowicie tangijskiego. Inaczej jest z Buanią, która zachowała bardzo wysoką autonomię, jednocześnie masowo czerpiąc z rozwiązań tangijskich i stopniowo mieszając się z Tangijczykami.

Polityka prawdziwie zagraniczna jest prowadzona przede wszystkim z Sechtem, Państwem Neszów, Szurem, ale w Złotym Wieku zasięg kontaktu bezpośredniego został rozszerzony i objął olseńską Nuarię, a także Murię i Ajdynir. Te bliższe relacje są handlowe, ale napięte i na zasadzie rywalizacji z przymuszoną współpracą. Tangijska doktryna Złotego Wieku zakłada pokaz potęgi, ale imperium nie dążyło do starcia. Relacje z dalszymi państwami takimi jak Muria, Nuaria czy Ajdynir są przyjaźniejsze i stricte nastawione na handel. Relacje z innymi państwami są głównie pośrednie i dotyczą uprzejmej wymiany korespondencji.

Geografia, klimat i podział administracyjny

Wyższy podział administracyjny posiada poniższą strukturę. Poniższa lista je przedstawia wraz z przyjętym tłumaczeniem:

  1. τοννο'ο tonno'o /'tonnoʔo/ - dominium, rządzone przez cesarza za pośrednictwem kaoritanu,
  2. μαυ mau /mœː/ - region, rządzony przez kaoritanu /'kaoɾitanʉ/ (wielkich lordów) i podległych im tanu /'tanʉ/ (lordów),
  3. χυον huon /ɦuon/ - hrabstwo (τανυκυνα tanukuna /'tanʉkʉna/, tzw. "ziemia pańska") rządzone przez huontanu /'ɦuontanu/ (hrabich),
  4. μη'ι mei'i /'mejʔi/ - dystrykt, rządzony przez mouri /'mœʉ̯ɾi/ (zarządzców).

Zatem podział administracyjny najwyższego szczebla (dominiów) jest widoczny na mapie poniżej, z zaznaczeniem, że jest to mapa na rok 9750 EK:

Tangia9750EK mapa polityczna.png

Dominium Kaori

✦ “Τοννο'ο·υ·Καορι·Νημι” /'tonnoʔo ʔi 'kœːɾi 'nejmi/ język ayu   ⌑ Dominium Kaori

Dominium Kaori (ay. Tangian cuneiform Word Kaori.png Καορι /'kœːɾi/) znajduje się na wyspie Kaori, dużej wyspie na zachód od kontynentu. Posiada znaczne terytorium (drugie pod względem powierzchni po Pinu) oraz największą populację z całego cesarstwa. Jest centrum politycznym, militarnym i handlowym. Stolicą jest miasto Kun Atla.

Strefy wysokościowe na Kaori.

Geograficznie i klimatycznie jest to teren mocno zróżnicowany. Wyspa ma pochodzenie tektoniczne i znajduje się na zderzeniu kilku płyt kontynentalnych. W jej centrum znajduje się sześć potężnych łańcuchów górskich o przewyższeniach przekraczających 10 tys. metrów nad poziomem morza. Te łańcuchy górskie, jak również wiele łańcuchów mniejszej wysokości, rozdzielają wyspę i tworzą wyraźne pustkowie pośrodku. Z tego względu na Kaori stosuje się czasami podział wysokościowy:

  • Lanakuna (ΛΑΝΑΚΥΝΑ /'ɫanakʉna/) to strefa nizin. Obejmuje obszary od poziomu morza i 1020 hPa do wysokości ciśnienia 794 hPa, to jest do około 2000 metrów.
  • Lanameira (ΛΑΝΑΜΗΡΑ /'ɫanamejɾa/) to strefa wyżyn i gór mniejszych. Są to wszystkie obszary górskie zdolne do normalnego, stałego zamieszkania, wraz z prowadzeniem życia, włączając w to takie elementy życia jak przebieg ciąży, przechodzenie chorób czy dorastanie dzieci. Jest to obszar od 2000 metrów do 6000 metrów. Kończy się tam, gdzie ciśnienie atmosferyczne spada poniżej 50%, tj. 471 hPa.
  • Tang-lana (ΤΑΝΓΛΑΝΑ /'taŋ(g)ɫana/) to strefa wysokościowa rozciągająca się od 6000 metrów do 8000 metrów. To obszar gór, w którym wytrenowane osoby są w stanie przebywać przez dłuższy czas, ale gdzie prowadzenie normalnego życia jest już wykluczone. To obszary do 355 hPa ciśnienia atmosferycznego.
  • Tautang-lana (ΤΑΥΤΑΝΓ-ΛΑΝΑ /'tœːtaŋ(g)ɫana/) to strefa śmierci. Rozciąga się od 8000 metrów do 10000 metrów lub do spadku ciśnienia 264 hPa. W tym obszarze osoby wybitnie wytrenowane są w stanie spędzić kilka-kilkanaście godzin. Te wysokości są przekroczeniem granicy powyżej której człowiek nie jest w stanie się już zaadaptować, rany przestają się goić, a człowiek bardzo powoli zaczyna umierać. Dłuższy postój w tej części spowoduje śmierć.
  • Aralang-lana (ΑΡΑΛΑΝΓ-ΛΑΝΑ /'aɾaɫaŋ(g)ɫana/) to strefa przyspieszonej śmierci. Oznacza wszystkie stratosferyczne terytoria górskie powyżej 10 000 metrów nad poziomem morza lub poniżej 264 hPa. Przebywanie na tych wysokościach wymaga pełnego kombinezonu pod przynajmniej częściowym ciśnieniem. W przeciwnym wypadku dochodzi do utraty przytomności w ciągu 60 sekund i zgonu w ciągu 30 minut.
Kaori small heightmap.png
Grafika w rozdz. 6144 x 4260 px

Historycznie, Kaori przede wszystkim dzieliła się na wschód i zachód. Z uwagi na klimat tej części Kyonu, średnio co około dwa lata (ale z możliwością wychyleń od 1 do 10 lat) to wschód, to zachód był na zmianę żyzny lub pustynniał. Kiedy jedna część kraju była wilgotna, a ziemia wydawała plony, to druga pustynniała. To dostrzeżenie właśnie tego faktu doprowadziło po wielu latach wewnętrznych konfliktów do zawiązania Unii Tangijskiej w 6911 roku.

Podział administracyjny

W 9640 roku Tangia finalnie rozwiązała stanowiska monarsze i demokratyczne. Zarządcami poszczególnych regionów zostali kaoritanu. W 9688 roku wydzielono administracyjnie Wyspy Zachodnie do osobnego dominium, a wyspa Kaori była oddzielnym dominium. Zatem, w 9700 roku, na wyspie Kaori było osiem prowincji i ośmiu kaoritanu.

Dominium Nazwa Stolica Populacja Powierzchnia Mapa
DOMINIUM
KAORI
Καορι Τοννο'ο
Kaori Tonno'o
Tangian cuneiform Word Kaori.png
Kun Atla
Κυν Ατλα
36 526 988 829 379 km² Tangia9700EK DomKaori.png
Zdjęcie Jednostka Nazwa/klin Stolica Populacja Powierzchnia Klimat/teren Kod Położenie
Rowan-heuvel-U6t80TWJ1DM-unsplash.jpg Region
Naratai
Μαυ Ναραται
mau Naratai
Tangian cuneiform Word Naratai2 new.png
Naratai
Ναραται
8 985 639 123 834 km² lasy deszczowe, bagna, trawy, wybrzeża KNA Tangia9750EK mapa polityczna Naratai.png
Chor-tsang-07mSKrzKiRw-unsplash.jpg Region
Tongami
Μαυ Τονγαμι
mau Tongami
Tangian cuneiform Word Tongami new.png
Tounarao
Τουναραο
5 040 724 92 493 km² lasy deszczowe, równiny, stepy, wyżyny, wysokie góry, wybrzeża KTO Tangia9750EK mapa polityczna Tongami.png
Sarah-brown-YC954YGaw1E-unsplash.jpg Region
Luta ni Fari
Μαυ Λυτα νι Φαρι
mau Luta ni Fari
Tangian cuneiform Word LutaniFari new.png
Luta ni Fari
Λυτα νι Φαρι
3 272 818 45 482 km² lasy deszczowe, sawanna, góry, step KLU Tangia9750EK mapa polityczna LutaNiFari.png
Nichole-thrasher-N JbOhr5U2s-unsplash.jpg Region
Nomeurai
Μαυ Νομευραι
mau Nomeurai
Tangian cuneiform Word Nomeurai new.png
Hatlangao
Χατλανγαο
2 228 146 45 864 km² lasy deszczowe, sawanna, góry, step KNO Tangia9750EK mapa polityczna Nomeurai.png
Keith-chan-GZ0gSVdegoA-unsplash.jpg Region
Marao
Μαυ Μαραο
mau Marao
Tangian cuneiform Word Marao new.png
Tungu i Marao
Τυνγυ υ Μαραο
336 048 92 875 km² stepy, pustynia, równiny, wyżyny, wysokie góry, wybrzeża KMA Tangia9750EK mapa polityczna Marao.png
Noppadol-niyomthai-6K3pmc1ZhUg-unsplash.jpg Region
Orumilo i Reitika
Μαυ Ορυμιλο νι Ρητικα
mau Orumilo ni Reitika
Tangian cuneiform Word OrumiloReitika new.png
Orumilo, Reitika
Ορυμιλο, Ρητικα
7 013 182 78 734 km² sawanna, równiny, lasy deszczowe, góry, wybrzeża KOR Tangia9750EK mapa polityczna OrumiloReitika.png
Grant-durr-5gV6L077Dc0-unsplash.jpg Region
Takangari
Μαυ Τακανγαρι
mau Takangari
Tangian cuneiform Word Takangari new.png
Tungu i Takangari
Τυνγυ υ Τακανγαρι
737 845 186 897 km² pustynia, lasy deszczowe, lasy, stepy, wyżyny, wysokie góry KTK Tangia9750EK mapa polityczna Takangari.png
Giulia-lorenzon-RXvF1c8-OOU-unsplash.jpg Region
Kun Atla
Μαυ Κυν Ατλα
mau Kun Atla
Tangian cuneiform Word KunAtla new.png
Kun Atla
Κυν Ατλα
8 912 585 163 200 km² wybrzeża, lasy, lasy leszczowe, równiny, stepy, góry KKN Tangia9750EK mapa polityczna KunAtla.png

Ukształtowanie terenu

Lupa2.gif
Główny artykuł: Mapa wyspy Kaori

Fauna

Flora

Dominium Buania

✦ “Busy” /busɯ/ język buański   ⌑ Buania
✦ “Τοννο'ο·υ·Πυ-Γιο” /'tonnoʔo ʔi 'pujo/ język ayu   ⌑ Dominium Buania

Buania to duża kraina kontynentalna na zachodzie Kyonu znajdująca się na południe od Pinu, ale na północ od Szuru. Posiada łagodny klimat ze znaczną liczbą rzek i bujną roślinność. Posiada bardziej urodzajne gleby niż pozostałe krainy i ciepły, łagodny klimat. Bogata w ohuż. Prowincje w Buanii nazywane są "em", jest ich dziesięć, zatem i występuje dziesięciu kaoritanu.

Dominium Nazwa Stolica Populacja Powierzchnia Mapa
DOMINIUM
BUANIA
Busy
Πινυ Τοννο'ο
Pinu Tonno'o
Tangian cuneiform Word YoElalun.png
Saboat
Saboat / Σαποατι
19 381 667 900 115 km² Tangia9700EK DomBusy.png
Zdjęcie Jednostka Nazwa/klin Stolica Populacja Powierzchnia Klimat/teren Kod Położenie
Zhenrui-mei-YZYpJICGego-unsplash.jpg Region
Saboacki
Saboem
Tangian cuneiform Word Saboem new.png
Saboat 6 977 400 135 013 km² wybrzeża, lasy, równiny, pola, pagórki BSB Tangia9750EK mapa polityczna Busy Saboem.png
Breno-machado-nFSw6m01-38-unsplash.jpg Region
Kehacki
Kehaem
Tangian cuneiform Word Kehaem new.png
Kehaseat 4 651 600 101 312 km² wybrzeża, dżungla, lasy deszczowe, bagna BKS Tangia9750EK mapa polityczna Busy Kehaem.png
Stephen-walker-mhqoyciC5I0-unsplash.jpg Region
Urycki
Uriikem
Tangian cuneiform Word Uriikem new.png
Feketaba 3 488 700 88 929 km² wybrzeża, wzgórza, góry, jeziora, bagna, las liściasty, las iglasty BUM Tangia9750EK mapa polityczna Busy Uriikem.png
Ricardo-avelar-9WgJjYZFchk-unsplash.jpg Region
Ahoacki
Ahoem
Tangian cuneiform Word Ahoem new.png
Ahoat 290 725 64 471 km² wybrzeża, bagna, dżungle BAT Tangia9750EK mapa polityczna Busy Ahoem.png
Martin-zangerl-yOuhjExBNXg-unsplash.jpg Region
Unacki
Unem
Tangian cuneiform Word Unem new.png
Migába 872 175 95 409 km² wybrzeża, jeziora, bagna, góry, wzgórza BUN Tangia9750EK mapa polityczna Busy Unem.png
Tejj-Ug-YMAVj3hI-unsplash.jpg Region
Pobecki
Pobeem
Tangian cuneiform Word Pobeem new.png
Rýul 678 358 46 888 km² wybrzeża, dżungla, lasy liściaste, jeziora BPM Tangia9750EK mapa polityczna Busy Pobeem.png
Alexey-elfimov-FAQ2lVCnpSI-unsplash.jpg Region
Feucki
Feutsyem
Tangian cuneiform Word Feutsyem new.png
Feutsyat 775 267 107 110 km² wybrzeża, bagna, dżungle, lasy liściaste, lasy iglaste BFC Tangia9750EK mapa polityczna Busy Feutsyem.png
Jaimie-harmsen-HLoXSRfswdA-unsplash.jpg Region
Ykenbecki
Ykenbegá
Tangian cuneiform Word Ykenbega new.png
Begárýat 387 633 104 410 km² góry, bardzo wysokie góry, wzgórza, kotliny, lasy iglaste, pustynia BYB Tangia9750EK mapa polityczna Busy Ykenbega.png
Valeriy-ryasnyanskiy-tf9ZfxOLL5c-unsplash.jpg Region
Niecki
Ñyem
Tangian cuneiform Word Nyem new.png
Ñybeul 290 725 96 707 km² góry, wzgórza, dżungle, jeziora, bagna, rwące rzeki BNM Tangia9750EK mapa polityczna Busy Ngyem.png
Kelli-anne-yj9yBtmAmH8-unsplash.jpg Region
Laisujecki
Laisyem
Tangian cuneiform Word Laisyem new.png
Isrobeul 969 083 59 866 km² wybrzeża, lasy iglaste, lasy cedrowe BLS Tangia9750EK mapa polityczna Busy Isrobeul.png
Buania Canisowa 2.png

Dominium Pinu

✦ “Τοννο'ο·υ·Πινυ” /'tonnoʔo ʔi 'pinu/ język ayu   ⌑ Dominium Pinu

Dominium Pinu znajduje się w Kanisji, jest dużym półwyspem bezpośrednio na południe od wyspy Kaori. Posiada granicę lądową z Buanią i Terytorium Demarkacyjnym Dzikich Ziem. Największa prowincja Imperium, ale o najmniejszej gęstości zaludnienia. Do Trzeciej Wojny o Saakę w latach 9654-9662 EK stanowiła niepodległe państwo o nazwie Pinu, w wojnie większość ludności autochtonicznej albo została wywieziona z półwyspu w charakterze niewolników, albo zginęła (wskutek działań wojennych, zbiorowych mordów, od chorób). Obecnie autochtoni stanowią 9% populacji, głównie wymieszanej z Tangijczykami i Buańczykami i akceptujących ich zwyczaje i religie, dodatkowe 2% wciąż żyje w dżunglach prowadząc tradycyjny tryb życia. Półwysep jest relatywnie płaski, z łagodnym wzniesieniem w jego centrum, i jest niemal w całości porośnięty gęstymi lasami deszczowymi. Posiada najłagodniejszy klimat ze wszystkich terytoriów i umiarkowanie żyzne gleby. Stolicą jest Atla Apori, młode miasto założone przez Tangijczyków w 9655 EK.

Dominium Nazwa Stolica Populacja Powierzchnia Mapa
DOMINIUM
PINU
Πινυ Τοννο'ο
Pinu Tonno'o
Tangian cuneiform Word Pinu.png
Atla Apori
Ατλα Απορι
7 752 667 1 058 701 km² Tangia9700EK DomPinu.png
Zdjęcie Jednostka Nazwa Stolica Populacja Powierzchnia Klimat/teren Kod Położenie
Mark-AddyORqTyCg-unsplash.jpg Region
Atla Apori
Μαυ Ατλα Απορι
mau Atla Apori
Tangian cuneiform Word AtlaApori new.png
Atla Apori
Ατλα Απορι
4 031 387 102 614 km² wybrzeża, dżungle, wodospady, rwiste rzeki PAA Tangia9750EK mapa polityczna AtlApori.png
Saiyara-takia-eSRCAcRFaZc-unsplash.jpg Region
Tau Funu
Μαυ Ταυ Φυνυ
mau Tau Funu
Tangian cuneiform Word TauFunu new.png
Kulai
Κυλαι
775 267 463 207 km² wybrzeża, dżungle, wzgórza, wodospady, rwiste rzeki, bagna PTF Tangia9750EK mapa polityczna TauFunu.png
Thea-smc-0lqRLj702NY-unsplash.jpg Region
Pinu Lau
Μαυ Πινυ Λαυ
mau Pinu Lau
Tangian cuneiform Word PinuLau new.png
Oañiat
bu. Oañiat / ay. Οανιατι
155 053 93 960 km² bardzo gęste dżungle, rwiste rzeki, wodospady, bagna PPL Tangia9750EK mapa polityczna PinuLau.png
Renns-art-fJnVp TuQMk-unsplash.jpg Region
Kaputu Au
Μαυ Καπυτυ Αυ
mau Kaputu Au
Tangian cuneiform Word KaputuAu new.png
Nyaluli Mauk
Νιαλυλι Μαυκι
1 046 610 124 044 km² wybrzeża, dżungle, wzgórza, wodospady, rwiste rzeki, bagna PKA Tangia9750EK mapa polityczna KaputuAu.png
Jaime-dantas-jvmKGFxoKlY-unsplash.jpg Region
Opila Muli
Μαυ Οπιλα Μυλι
mau Opila Muli
Tangian cuneiform Word OpilaMuli new.png
Opilapu
Οπιλαπυ
426 397 90 251 km² wybrzeża, bagna, dżungle, rwiste rzeki POM Tangia9750EK mapa polityczna OpilaMuli.png
Andres-medina-2kV0praZVZ8-unsplash.jpg Region
Yo'ati Muli
Μαυ Γιοατι Μυλι
mau Yo'ati Muli
Tangian cuneiform Word YoatiMuli new.png
Feutaoiat
bu. Feutaoiat, ay. Φευταογιατι
503 923 107 148 km² bagna, gęste dżungle, wybrzeża, urwiska PYM Tangia9750EK mapa polityczna Yo'ati Muli.png
Alexander-schimmeck-gLtJea5taXo-unsplash.jpg Region
Komipuli
Μαυ Κομιπυλι
mau Komipuli
Tangian cuneiform Word Komipuli new.png
Komi
Κομι
814 030 77 476 km² wybrzeża, dżungle, wzgórza PKP Tangia9750EK mapa polityczna KomiPuli.png

Dominium Wysp Zachodnich

✦ “Τοννο'ο·Οκιτα·Νημιλυν”/'tonnoʔo ʔi 'ʔokita 'nejmiɫʉn/ język ayu   ⌑ Dominium Wysp Zachodnich

Wyspy Zachodnie odnoszą się do dwóch wysp bezpośrednio na zachód od wyspy Kaori. Są to większa Akeira na północy ze stolicą w porcie Uruna i mniejsza wyspa Hiranea na południu ze stolicą w mieście Yatlomea. Obie wyspy mają istotne znaczenie handlowe, są ważnym punktem tranzytowym w handlu towarami tak dalej na zachód do Atirai i dalej z Murią i Ajdynirem, jak i z Neszami na północy. Ponadto, mają znaczenie produkcyjne, ponieważ wytwarza się tam cukier. Historycznie, Akeira jest wyspą, z której pochodzi kauczukowiec. Wyspy mają też bardziej urodzajne ziemie i produkują więcej żywności niż zużywają, dzięki czemu sprzedają zapasy okrętom. Specjalizują się w imporcie narzędzi stoczniowych i materiałów zamiennych, i naprawiają okręty.

Dominium Nazwa Stolica Populacja Powierzchnia Mapa
DOMINIUM
WYSP ZACHODNICH
Τοννο'ο Οκιτα Νημιλυν
Tonno'o i Okita Neimilun
Tangian cuneiform Word OkitaNeimi.png
Atla Apori
Ατλα Απορι
4 472 692 135 682 km² Tangia9700EK DomWyspyZach.png
Zdjęcie Jednostka Nazwa/klin Stolica Populacja Powierzchnia Klimat/teren Kod Położenie
Boudewijn-huysmans-VvMyfPkaeLQ-unsplash.jpg Region
Akeira
Μαυ Ακηρα
mau Akeira
Tangian cuneiform Word Akeira new.png
Uruna
Υρυνα
2 683 615 97 844 km² lasy deszczowe, wybrzeża OAK Tangia9750EK mapa polityczna Akeira.png
Cauayan-island-resort-imap-1lqT4o-unsplash.jpg Region
Hiranea
Μαυ Χιρανεα
mau Hiranea
Tangian cuneiform Word Hiranea new.png
Yatlomea
Γιατλομεα
1 789 077 37 838 km² lasy deszczowe, wybrzeża OHI Tangia9750EK mapa polityczna Hiranea.png

Dominium Atirai

✦ “Τοννο'ο·υ·Ατιραι·Νημι” /'tonnoʔo ʔi 'ʔatiɾaj 'nejmi/ język ayu   ⌑ Dominium Atirai

Atirai jest obszarem państwa Tangijskiego o statusie kolonii dojrzałej i należała pierwotnie do tangijskiej grupy wysp odległych, a w złotym wieku Tangii stanowi niepodległe dominium. Ta jednostka administracyjna jest położona na równikowej wyspie o rozmiarach 391 km na 411 km o powierzchni 109 692 km², w olbrzymiej odległości 6 901 km od północnych skrajów Akejry i 8 641 km na wschód od zachodnich wybrzeży wyspy Tangia, znajduje się w regionie Dewii bardziej niż Kanisji, do której dzieli ją odległość "zaledwie" 4 379 km. Jest wyspą wulkaniczną o złożach siarki i złota, egzotycznych przypraw, jest kolonią karną i miejscem badań naukowych, stanowi jako baza tangijska poważny punkt handlowy z Dewią. Wyspą zarządza jeden kaoritanu. Atirai przecina równik.

Zdjęcie Jednostka Nazwa Stolica Populacja Powierzchnia Klimat/teren Kod Położenie
Cosmic-timetraveler-LgrGHYZzBSk-unsplash.jpg Region
Atirai
Μαυ Ατιραι
mau Atirai
Tangian cuneiform Word Atirai new.png
Alai Ara
Αλαι Αρα
1 863 622 109 692 km² wybrzeża, równiny, wulkany ATI Tangia9750EK mapa polityczna Atirai.png

Tangia napadła na wyspę w 9401 EK, pokonała miejscowe statki, a lokalną ludność zabrała w niewolę. Atirai znajduje się w tak ogromnej odległości od Tangii, że posiada autonomię w dosłownie wszystkim, czyniąc ją de facto niepodległym państwem w zaawansowanej unii z Tangią. Ważny punkt na szlakach eksploracyjnych tangijskiej floty handlowej, żegluga w te strony stała się szczególnie intensywna w złotym wieku Tangii z uwagi na szlak wody, nie tylko dalej na zachód w celach handlowych z Murią i Ajdynirem, ale też na północ z Dewijczykami Państwa Neszów.

Dominium Ma'uri

✦ “Τοννο'ο·υ·Μα'υρι·Νημι” /'tonnoʔo ʔi 'maʔʉɾi 'nejmi/ język ayu   ⌑ Dominium Ma'uri

Wyspa Ma'uri znajduje się na oceanie, daleko na zachód i południe. Jest to najbardziej oddalony punkt, gdzie sięga cesarstwo tangijskie. Wyspa została odkryta przypadkiem przez okręt T.K.T. Nuilau w 9562 EK, którego zniosły utrzymujące się wiatry. Wyspę stanowi dawno wygasły wulkan, posiada ona morsko-umiarkowany klimat, który jest w stanie utrzymać zupełnie inną roślinność niż Tangia. Przede wszystkim jednak są na niej znaczne pokłady surowców, w tym złota. Kolonia w formalnym sensie istnieje od 9594 EK. W 9700 - 9750 EK jest zdolna do samodzielnego utrzymania się. Zamieszkują ją głównie Tangijczycy.

Tangia9750EK mapa polityczna Ma'uri.png
Zdjęcie Jednostka Nazwa Stolica Populacja Powierzchnia Klimat/teren Kod Położenie
Tom-gainor-0JJEW2XLWk8-unsplash.jpg Region
Ma'uri
Μαυ Μα'υρι
mau Ma'uri
Tangian cuneiform Word Mauri new.png
Ako Lea
Ακο Λεα
446 897 38 985 km² wybrzeża, równiny, lasy umiarkowane, góry MUI Tangia9750EK mapa polityczna Ma'uri.png

Dominium Antarktyczne

✦ “Τοννο'ο·υ·Μενγιοα” /'tonnoʔo ʔi 'menjoa/ język ayu   ⌑ Dominium Antarktyczne

Tak zwane "Dominium Antarktyczne" to twór administracyjny z 9684 EK. Ekspedycje buańsko-tangijskie poszukujące nowych terenów eksploracyjnych w morzach południowych natrafiły w 9660 EK tylko na jedną większą wyspę, którą pierwotnie nazwano "Αχαρι Ταυριαν-Τα'ο" Ahari Taurian-Ta'o, tj. "nowe obserwatorium Tauriana", po czym zmieniono nazwę na "Τηλαν Αχαρι" Teilan Ahari, tj. "Nowocesarska". Działania cywilizacyjne na wyspie są bardzo utrudnione z powodu potężnych wiatrów antarktycznych i ponieważ sama wyspa składa się prawie w całości z gołych skał i jest agrarnie nieurodzajna. Nie znaleziono tam interesujących surowców naturalnych. Terytorium stworzono jako kolonię karną, obóz pracy o wyjątkowo ciężkim rygorze z więzieniem obliczonym na śmierć skazanych. Wyspa jest miejscem odpoczynku wielu ptaków. Znajdują się tam kolonie pingwinów. Wyspa doświadcza zjawiska dnia i nocy polarnej. Czasami zimą ocean potrafi zamarznąć.

Tangia9700EK DomWyspyZachNowoces.png
Zdjęcie Jednostka Nazwa Stolica Populacja Powierzchnia Klimat/teren Kod
Loic-mermilliod-3xI5eHi3QKo-unsplash.jpg Region
Wyspy
Nowocesarskiej
Μαυ Τηλαν Αχαρι
mau Teilan Ahari
Tangian cuneiform Word AhariTeilan new.png
brak stałej załogi 373 7 644 km² skały, porosty, tundra NTA Tangia9700EK DomWyspyZachNowoces.png

Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem

✦ “Τοννο'ο·υ·Κεπορο·υ·Ιλο·Κυνα” /'tonnoʔo ʔi 'kepoɾo ʔi 'ʔiɫo 'kʉna/ język ayu   ⌑ Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem

Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem powstało na bazie traktatu pokojowego z Trzeciej Wojny o Saakę w 14 Ra'anau 9662. Przyczyną wybuchu wojny były napady plemion z terytorium Pinu na Buanię. Terytoria tzw. Dzikich Ziem Kanisji zamieszkują plemiona o jeszcze wyższej agresywności niż pinuskie, co było między innymi przyczyną powstania południowego muru sechtońskiego, tzw. Małego Muru. Zatem i traktat pokojowy, oprócz tangijskiej aneksji Pinu, obejmował podzielenie pozostałego terytorium rozdzielającego Tangię i Secht na pół i, słowami propagandy, "ucywilizowanie" terytorium celem otwarcia bezpośrednich szlaków handlowych, pokojowo lub siłą.

Dominium Nazwa Stolica Populacja Powierzchnia Mapa
TERYTORIUM DEMARKACYJNE
DZIKICH ZIEM
Τοννο'ο υ Κεπορο υ Ιλο Κυνα
Tonno'o Keporo i Ilo Kuna
Tangian cuneiform Word IloKuna.png
Mengu Oma'e
Μενγυ Ομα'ε
2 981 795 342 454 km² Tangia9750EK mapa polityczna TerDemarkacyjne.png
Zdjęcie Jednostka Nazwa Stolica Populacja Powierzchnia Klimat/teren Kod
Mandy-beerley-9GDa7nK 4q0-unsplash.jpg Region
Karere
Μαυ Καρερε
mau Karere
Tangian cuneiform Word Karere new.png
Mengu Oma'e
Μενγυ Ομα'ε
894 538 189 955 km² dżungle, wybrzeża, wulkany, rozpadliny, kaniony, sawanna, pustynia IK1 Tangia9750EK mapa polityczna Karere.png
Waren-brasse-9rPy3yfLe7c-unsplash.jpg Region
Kal Kapora
Μαυ Καλ Καπορα
mau Kal Kapora
Tangian cuneiform Word Kal Kapora new.png
Muan Nui
Μυαν Νϋι
2 087 256 152 499 km² dżungle, wybrzeża, wulkany, rozpadliny, kaniony IK2 Tangia9750EK mapa polityczna KalKapora.png

Samodzierżawstwo Takatoa

✦ “Τοννο'ο·υ·Υρα·Τακατοα” /'tonnoʔo ʔi 'ʔʉɾa 'takatoa/ język ayu   ⌑ Samodzierżawstwo Takatoa

Jednostka samodzierżawstwa Takatoa odnosi się do domyślnego stanu terytoriów morskich, wyspiarskich i oceanicznych zarządzanych przez Takatoa, czyli marynarkę państwową Tangii. Są to wszystkie tereny, którym aparat państwowy Tangii nie nadał praw administracyjnych i nie uznał za jednostkę terytorialną, na bazie swoich praw lub na bazie uznania terytorium zagranicznego (tj. nie są uznawane przez państwo Tangia jako obce państwo). Takatoa zarządza tymi terytoriami według swoich praw i odpowiada bezpośrednio przed cesarzem. Władza Takatoa jest z definicji tymczasowa i może zostać natychmiastowo ograniczona po uznaniu wniosku dowolnej prowincji o rozszerzenie na jej korzyść terytorium, ponieważ o ile nie ma roszczeń innych prowincji ani istotnych konfliktów prawa międzynarodowego, to Takatoa natychmiast traci prawa samodzierżawy i wchodzi w okres przejściowy przekazania władzy, podczas którego zmieniany jest ustrój danego terytorium.

Siedzibą samodzierżawstwa jest miasto Alai Lele położone na mniejszej w pobliżu zatoki naratajskiej na wyspie Kaori.

Zdjęcie Jednostka Nazwa Stolica Populacja Powierzchnia Klimat/teren Kod
La prise de Debokké.jpg Samodzierżawstwo
Takatoa
Μαυ Υρα Τακατοα
mau Ura Takatoa
Tangian cuneiform Word TakatoaDomain new.png
Alai Lele
Αλαι Λελε
1 118 173 - wyspy, osady nabrzeżne TKT

Flaga Takatoa, czyli marynarki wojennej o kwazi-państwowym ustroju, przedstawia pysk orki tangijskiej widziany od przodu z księżycem Lykaonem w charakterze "trzeciego oka". Wariant buański jest pomarańczowy i posiada krzyż buański.

Flaga Tangijska TAKATOA.png Flaga Tangijska TAKATOA - Busy.png
Flaga Takatoa, wariant kaoryjski Flaga Takatoa, wariant buański

Społeczeństwo

Religia

Lykaon wschodzący nad Tangią. Moc Lykaona w sterowaniu falami jest od dawna elementem wiary karajskiej, a sam księżyc występuje na fladze Tangijczków.

Większość imperium wyznaje karaizm, akwatyczną religię skodyfikowaną przed 6911 EK przez Pięciu Mędrców karajskich. Religia ta jest systemem filozoficzno-religijnym i zasadniczo nie zakłada bóstw, pozostając generalnie kompatybilna z wierzeniami teistycznymi, ale stawia w centrum świata wodę jako centralny pierwiastek życia. Energia życia, zwana karai, bierze swoją moc z wody. Stąd Tangijczycy starają się zamieszkiwać te tereny, gdzie wody jest pod dostatkiem. Buańczycy wyznają swoją wiarę, zwaną Buae. Te dwie religie stanowią większość w cesarstwie. Z pozostałych religii, spotyka się rdzenne religie takie jak szamanizm tangijski, głównie wyznawany na pustyniach (Marao i Takangari), wierzenia rodzime Pinusów i plemion Dzikich Ziem, oraz dewijsko-oceaniczne wierzenia Atyrajczyków.

Religia Opis Typ Założyciel Główne centrum kultu Lider
Karaizm Yul Yoa Odłam cesarski, gwiezdny System filozoficzno-religijny Pięciu Mędrców, cesarzowa Kalia Świątynia Naratajska Narataine TauKuiru
Karaizm Rang Ku Odłam świetlny, obserwatoriów System filozoficzno-religijny Pięciu Mędrców, cesarz Taurian Saktuarium Rangfen w Tenfarai 4 Ta'o Rangfenne TauTanu TauKuiru
Karaizm Om Yoa Odłam morski, głównie marynarzy System filozoficzno-religijny Pięciu Mędrców, admirał Weleke Świątynia Patori w Urunie TauTanu TauKuiru i Alai Lele
Buae Religia Buańczyków
Szamanizm tangijski Religia prastara Tangijczyków, spirytystyczna Spirytyzm-animizm Tradycyjna religia Świątynia Mirażu w Tungu i Takangari TauKuiru i Takangari
Wierzenia pinuskie Religie rdzenne ludzi Pinu i Dzikich Ziem Wielobóstwo, spirytyzm Tradycyjna religia Zdecentralizowana Brak
Wierzenia atyrajskie Religie rdzenne wyspy Atirai Wielobóstwo, spirytyzm Tradycyjna religia Zdecentralizowana Brak

Karaizm

Lupa2.gif
Główny artykuł: Karaizm

Religią państwową Tangijczyków jest karaizm (ay. καραιγιομι /'karai 'jomi/), obowiązującą wszędzie oprócz Buanii. Karaizm wywodzi się z rdzennej religii kaoryjskiej, stawiając za swój centralny aspekt wodę. Woda jest uznawana za centralne źródło wszelkiego życia, a energia życiowa pobudzona przez wodę, nazywa się "karai" (ay. καραι /'karai/), skąd nazwa religii. System jest filozoficzny i z zasady nie zakłada bóstw, zatem pozostaje do pewnego stopnia kompatybilny z wierzeniami teistycznymi, ale uważa się powszechnie, że należy zachować czystość karaizmu, czyli nie mieszać go z innymi wierzeniami. Karaiści wierzą w to, że wszystko w świecie jest płynne, z różnym tempem, i głoszą, że świat należy rozpatrywać według sześciu aspektów, które opisują świat i zachowanie zmian w nim:

Kolor Nazwa ayu Aspekt Opis
czerwony ΠΥΡΟ
puro /pʉrɔ/
pozytywny
wartości dodane
Wszelkie wartości dodane, przybycie, pojawienie się, narodziny, zysk, otrzymanie choroby, nowe przekleństwo, upał, zalety
niebieski ΝΕΥ
neu /nɛʉ/
negatywny
wartości ujemne
Wszelkie wartości ujemne, odejście, zanik, śmierć, strata, wyleczenie choroby, oczyszczenie z przekleństwa, oczyszczenie, chłód, wady
żółty ΦΟ'Ο
fo'o /'fɔʔɔ/
świadomość
wiedza
Zbiór wiedzy pozwalający na podjęcie dobrej decyzji lub sprawiedliwej oceny
zielony ΝΥ
nu /nʉ/
sposób
metoda
Techniczny sposób, albo plan, albo zestaw czynności, które w zamierzeniu osiągną cel
biały ΡΑ'Α
ra'a /'raʔa/
kontekst
tło sprawy i konsekwencje
Szerokotorowe i długofalowe myślenie oraz analiza łańcucha konsekwencji podjętych akcji
czarny ΝΟΡΑ
nora /'nɔra/
brak
niestnienie
Stan pierwotny myśli abstrakcyjnej, stan sprzed powstania myśli

Te aspekty podlegają czci same w sobie i nierzadko bywają personifikowane, choć formalnie uważa się to za dziedzinę sztuki, a nie dogmat. Życie Tangijczyka ma być prowadzone poprzez manewrowanie pomiędzy puro a neu, aspektami przybytku i utraty. Należy to robić zachowując fo'o, czyli wiedzę, świadomość, które pozwalają na rozumienie sytuacji. Należy to robić poprzez prawidłowe zadbanie o nu, czyli metodę, sposób, którym przyjmuje się działanie. Ostatecznie, należy tak planować działania, aby nie zignorować ra'a, czyli kontekstu, tła sprawy, aspektu odpowiadającego za długofalowe konsekwencje każdego działania.

Aspekty przedstawia się na diagramie z centralnym kwiatem o pięciu płatkach. Wokoło diagramu, na czubkach płatków, wpisuje się hieroglify mające na celu ukazania tego samego konceptu w pięciu aspektach, czasami szósty dorzuca się u dołu. Takie heksagramy mają słowo fonetycznie wpisane w środek, słowo jest umieszczone w okręgu, umieszcza się przecięcia w NW, NE, SW, SE, N okręgu, i za przecięciami wskazującymi rysuje się hieroglify.

Karaiści głoszą głęboką więź człowieczeństwa z wodą, szczególnie morską, wierzą w pochodzenie człowieka z morza, i wielką misję przyznaną ludziom na świecie. Kosmologia karajska zakłada, że człowiek pochodzi z Wielkiego Wiru na kosmicznym morzu (chodzi o Drogę Mleczną, widziana na jednej stronie nocnego nieba na Kyonie), i że kiedy jako całość spełni swoje zadanie na świecie, będzie mógł tam wrócić.

Ta szczególnie potężna więź człowieka z wodą ma przejawiać się w większej zależności ludzi od wód niż u zwierząt (καποι), do których nie zaliczano istot morskich (φευται). Aby sprostać Misji, ludziom dano umysł, dzięki któremu są oni w stanie dokonywać rzeczy, jakich zwierzęta nie potrafią i nie będą potrafiły: manipulować otoczeniem na szeroką skalę, celem dostawy wody. Stąd o ludziach mówi się lau (λαυ) - serce, ponieważ irygacyjne działania ludzi wpompowują wodę w martwy ląd, przynosząc życie roślinności i następnie zwierzętom i ludziom.

Karaizmowi stawia się świątynie i sanktuaria, gdzie dokonuje się medytacji i filozoficznej analizy podjętych działań, które mają zapewnić człowiekowi szczęście. Na czele świątyń zazwyczaj stoi duchowny zwany kuiru (κυιρυ /'kujru/). Lider kompleksu świątynnego nazywany jest taukuiru, czyli wielkim duchownym. Osoby święte w religii karajskiej noszą tytuł otoayate, czyli "ci, którzy znaleźli siłę".

Karaizm juljoański

Karaizm yul-yoa (z ayu γιυλ-γοα /jyl-joa/ "potok gwiazd") to pierwotnie sekta karajska, a od 9505 EK oficjalny, państwowy odłam karaizmu. Jest radykalnym ruchem, który wzmacnia teorię, że karaiści są zesłani na świat celem niesienia swojej misji, głosi, że wszyscy Tangijczycy mają tę samą misję i tak ostre wewnętrzne podziały, jak stosowane wcześniej (królestwa/republiki czasów unitarnych czy kaoryjskich) są tylko osłabieniem ich misji na powietrzu i przyczynią się do konfliktów wewnętrznych, które zdewastuje ich cel "wyjścia z wody". Tangia ma być silna i podbijać inne ludy, aby te mogły przejść przez Wielki Wir na niebie, i już tamtejsze oryginalne królestwo, niejako "po drugiej stronie", ma postanowić co dalej. Wariant silnie forsowany przez cesarzową Kalię w 9500 EK, łączy religię i państwowość, i bezpośrednio jest odpowiedzialny za koniec federacji tangijskiej i upadek demokracji.

Karaizm rangku

Karaiści Rang Ku (ρανγ κυ /'ɾaŋ kʉ/ "fala światła") uważają, że nie tylko woda jest centralna dla życia, ale powietrze także. Wskazują na związek jednego z drugim w perspektywie karaistycznej, wykazując, że powietrze też jest płynem i podlega prawom wody, i że służy wielu istotom, podkreślając, że nawet ryby, delfiny i wieloryby pobierają powietrze. Stąd uważają oni, że człowiek nie tylko musi być blisko wody, ale też blisko powietrza, dlatego rankuizm jest uważany za religię górali i obserwatoriów.

Karaizm om joa

Karaizm Om Yoa (ομ γιοα /om 'joa/ "głęboka woda") to odłam wiary wyznawany głównie przez marynarzy. Rozszerza wiarę o zjawiska i legendy powstałe przez długotrwałe przebywanie na morzu, bogaty w charakterystyczne tradycje.

Buae

Lupa2.gif
Główny artykuł: Buae

Szamanizm tangijski

Lupa2.gif
Główny artykuł: Szamanizm tangijski

Szamanizm tangijski jest niejednolitym zespołem wierzeń o pochodzeniu z okresu królestw tangijskich. Szamanizm stracił na popularności przez religię karaistyczną krótko po okresie działań pięciu mędrców karajskich w 6900, która stopniowo była przyjmowana przez struktury administracyjne kraju, a do roku 9509 EK został zakazany na wszystkich obszarach, choć był tolerowany na terenach Pustyni Marajskiej i Pustyni Takangaryjskiej. W okresie imperialnym z uwagi na fascynację artystów, pisarzy i rzeźbiarzy religią przodków, szamanizm tangijski przeżył do pewnego stopnia renesans w postaci obecności w sztuce, ale pozostał zakazany na wszystkich prowincjach oprócz wymienionych dwóch pustyń, gdzie zezwolono na jego praktykowanie.

Szamanizm tangijski, jak każdy inny, opiera się na praktykach religijnych zakładających kontakt konkretnych osób, zwanych szamanami, ze światem nadprzyrodzonym za pośrednictwem zmienionego stanu świadomości, zwanego transem. W taki sposób szamani są w stanie oddziaływać z duchami, dobrymi i złymi, i za pośrednictwem pewnych praktyk kierować nimi, czy to w ramach praktyk leczniczych (wyganianie złych duchów), zaklinających, czy ofensywnych (rzucanie klątw). Szamani mogą wejść w trans celem interakcji ze światem nadprzyrodzonym, aby odnaleźć odpowiedzi na pytania, doświadczając wizji. Interpretują oni omeny i inne znaczniki świata nadprzyrodzonego w normalnym. Zajmują się też przepowiadaniem przyszłości. Zajmują się pochówkiem zmarłych i kierowaniem ich dusz w zaświaty, leczą bezpłodność, asystują w porodach celem sprowadzenia duszy na świat, i komunikują się z siłami przyrody takimi jak dzikie zwierzęta czy siły natury takie jak słońce, wiatr czy deszcz.

Wierzenia pinuskie

Pinusi wierzą w siły przyrody i w przodków, ale ich wiara jest mocno zróżnicowana pomiędzy poszczególnymi plemionami. Plemiona liczą sobie od kilku do kilkudziesięciu osób i posługują się swoimi językami, żyją w gęstych dżunglach, rzadko wchodząc w interakcje z obcymi. Wiele plemion wyznaje wiarę w nadchodzący koniec czasów, który demoniczny ogień ma przynieść na złe siły rządzące światem. Poza tym, Pinusi posiadają swój panteon bogów i dusz.

Wierzenia atyrajskie

Dane demograficzne

Tangijska dziewczyna.

Wszystkie statystyki demograficzne przedstawiane poniżej odnoszą się do roku 9750 EK. Demograficzny podział dominiów (tonno'o) imperium przedstawiono w tabeli poniżej.

Poziom dominium

Dominium Populacja Procent
Kaori 36 526 988 49,0%
Buania 19 381 667 26,0%
Pinu 7 752 667 10,4%
Wyspy Zachodnie 4 472 692 6,0%
Ter. Dem. Dzikich Ziem 2 981 795 4,0%
Samodz. Takatoa 1 118 173 1,5%
Atirai 1 863 622 2,5%
Ma'uri 446 897 0,6%
Antarktyka 373 0,0%

Poziom mau

Dominium Prowincja Nazwa stolicy Ludność całkowita Stolica populacja Miasta Pozamiejskie
Kaori Naratai Naratai 8 985 639 1 567 994 1 202 400 6 215 245
Kaori Tongami Tounarao 5 040 724 677 977 449 363 3 913 384
Kaori Luta ni Fari Luta ni Fari 3 272 818 1 029 301 328 675 1 914 842
Kaori Nomeurai Hatlangao 2 228 146 546 787 261 956 1 419 403
Kaori Marao Tungu i Marao 336 048 52 894 22 935 260 219
Kaori Orumilo i Reitika Orumilo 7 013 182 2 044 342 682 719 4 286 121
Kaori Takangari Tungu i Takangari 737 845 549 990 46 663 141 192
Kaori Kun Atla Kun Atla 8 912 585 2 383 225 977 445 5 551 915
Buania Saboem Saboat 6 977 400 1 496 652 1 027 092 4 453 656
Buania Kehaem Kehaseat 4 651 600 380 966 289 549 3 981 085
Buania Uriikem Feketaba 3 488 700 566 565 217 699 2 704 436
Buania Ahoem Ahoat 290 725 36 195 13 872 240 658
Buania Unem Migába 872 175 123 413 53 349 695 413
Buania Pobeem Rýul 678 358 121 019 69 389 487 950
Buania Feutsyem Feutsyat 775 267 129 780 60 805 584 682
Buania Ykenbegá Begárýat 387 633 102 529 16 964 268 141
Buania Ñyem Ñybeul 290 725 37 155 15 316 238 255
Buania Laisyem Isrobeul 969 083 151 662 60 571 756 851
Pinu Atla Apori Atla Apori 4 031 387 477 316 204 004 3 350 067
Pinu Tau Funu Kulai 775 267 121 329 10 071 643 867
Pinu Pinu Lau Oañiat 155 053 27 832 1 234 125 987
Pinu Kaputu Au Nyaluli Mauk 1 046 610 173 109 23 934 849 567
Pinu Opila Muli Opilapu 426 397 67 285 10 666 348 446
Pinu Yo'ati Muli Feutaoiat 503 923 78 310 12 854 412 760
Pinu Komipuli Komi 814 030 308 110 45 887 460 033
Dominium Wysp Zachodnich Akeira Uruna 2 683 615 1 018 432 206 649 1 458 534
Dominium Wysp Zachodnich Hiranea Yatlomea 1 789 077 696 845 121 128 971 103
Dominium Atirai Atirai Alai Ara 1 863 622 744 331 299 298 819 993
Dominium Ma'uri Ma'uri Ako Lea 446 897 301 834 17 509 127 554
Dominium Antarktyczne Nowocesarska Teilan Ahari 373 373 - -
Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem Karere Mengu Oma'e 894 538 490 923 5 893 397 723
Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem Kal Kapora Muan Nui 2 087 256 866 003 23 570 1 197 684
Samodzierżawstwo Takatoa Samodzierżawstwo Takatoa Alai Lele 1 118 173 75 365 310 131 732 677

Poziom urbanizacji

Średni poziom urbanizacji to 9,9%, przy czym:

  • Dominium Kaori: 14,80%,
  • Dominium Buania: 8,68%,
  • Dominium Pinu: 3,72%,
  • Dominium Wysp Zachodnich: 11,75%,
  • Dominium Atirai: 26,74%,
  • Dominium Ma'uri: 12,07%,
  • Dominium Antarktyczne: 0%,
  • Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem: 1,70%,
  • Samodzierżawstwo Takatoa: 29,74%.
Dominium Prowincja Nazwa stolicy Urbanizacja %
Kaori Naratai Naratai 16,21%
Kaori Tongami Tounarao 10,30%
Kaori Luta ni Fari Luta ni Fari 14,65%
Kaori Nomeurai Hatlangao 15,58%
Kaori Marao Tungu i Marao 8,10%
Kaori Orumilo i Reitika Orumilo 13,74%
Kaori Takangari Tungu i Takangari 24,84%
Kaori Kun Atla Kun Atla 14,97%
Buania Saboem Saboat 18,74%
Buania Kehaem Kehaseat 6,78%
Buania Uriikem Feketaba 7,45%
Buania Ahoem Ahoat 5,45%
Buania Unem Migába 7,13%
Buania Pobeem Rýul 12,45%
Buania Feutsyem Feutsyat 9,42%
Buania Ykenbegá Begárýat 5,95%
Buania Ñyem Ñybeul 6,04%
Buania Laisyem Isrobeul 7,41%
Pinu Atla Apori Atla Apori 5,74%
Pinu Tau Funu Kulai 1,54%
Pinu Pinu Lau Oañiat 0,97%
Pinu Kaputu Au Nyaluli Mauk 2,74%
Pinu Opila Muli Opilapu 2,97%
Pinu Yo'ati Muli Feutaoiat 3,02%
Pinu Komipuli Komi 9,07%
Dominium Wysp Zachodnich Akeira Uruna 12,41%
Dominium Wysp Zachodnich Hiranea Yatlomea 11,09%
Dominium Atirai Atirai Alai Ara 26,74%
Dominium Ma'uri Ma'uri Ako Lea 12,07%
Dominium Antarktyczne Nowocesarska Teilan Ahari 0,00%
Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem Karere Mengu Oma'e 1,46%
Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem Kal Kapora Muan Nui 1,93%
Samodzierżawstwo Takatoa Samodzierżawstwo Takatoa Alai Lele 29,74%

Stratyfikacja społeczna

Okres pomiędzy powstaniem imperium a kolizją kapitalizmu z feudalizmem to Złoty Wiek Tangii i zarazem złoty wiek tangijskiej arystokracji.

Mieszkańców Tangii różni od wielu innych narodów ogólnej rasy oceanicznej oraz od swoich przodków sprzed epoki imperialnej silne i gwałtownie postępujące rozwarstwienie społeczne. W tym zakresie należy rozróżnić okres złotego wieku, to jest 9662 - 9750 EK, od okresów przed i po nim.

  • W Tangii okresu 9600 - 9662 EK dopiero wprowadzano lub wprowadzono mechanizmy, które stanowiły podstawę do powstania rozwarstwienia społecznego. Przede wszystkim, w imię religii cesarskiej zdemontowano wszystkie instytucje demokratyczne i lokalne monarchie. W tym niepewnym okresie jednak jeszcze nie doszło do zmian mentalności pokoleń na fanatycznie posłuszną cesarzowi.
  • Złoty wiek, tj. okres 9662 EK - 9750 EK. W tym momencie wykształciła się potężna warstwa arystokratyczna, która nadawała ziemie lokalnym panom, chyba że ziemia należała bezpośrednio do korony. To lokalni panowie mieli prawo zmuszać chłopów do pracy jak tylko chcieli. W tym okresie pojawiła się też magnateria. W obrębie kilku pokoleń poziom życia przeciętnego człowieka się pozornie poprawił (szczególnie po wojnie), co wraz z wydajną propagandą utworzyło kulturę imperium i posłuszności boskiemu cesarzowi.
  • Okres 9750 - 9866 EK to okres, który zaczyna się od przystosowania się arystokracji do dających finansowy sukces (i władzę) działań magnaterii i masowym "uwolnieniem" chłopów od pańszczyzny (de facto wyrzuceniem ich z ziem) i przywiązania do ziemi dzięki kwantyfikacji wartości ziem pod hodowlę zwierząt produkujących wełnę, owiec i wielbłądów, oraz państwowe uprawy pod nowoodkryty handel z bogatą w metale i kamienie szlachetne Nuarią. To dało chłopom wolność bez pomysłu na życie, co zmusiło ich do sprzedawania pracy, i katapultowało nierówności społeczne do poziomów nigdy niespotykanych w Kanisji.

Imperium tangijskie złotego wieku było nadal bardzo różnymi ziemiami i narodami zszytymi osobą cesarza i pewnymi rozwiązaniami cywilizacyjnymi, które były dobre dla pewnych grup społecznych. Generalnie, większe społeczności były cztery:

  • Kaoryjczycy - mieszkańcy wyspy Kaori.
  • Buańczycy - mieszkańcy dominium buańskiego, którzy znacznie poprawili się w poziomie cywilizacyjnym dzięki dość braterskiej współpracy z Tangijczykami, znacznie zwiększyli swoją populację i możliwości jako jednostka, szczególnie w porównaniu z Szurem i Pinu.
  • Pinu - zagrabione siłą. W trzeciej wojnie większość autochtonów wymordowano lub wywieziono do niewoli, przez co tylko garstka plemion zamieszkująca najbardziej nieprzystępne terytoria gęstych dżungli Tau Funu i Pinu Lau nadal się ukrywa.
  • Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem - gdzie trwa siłowa kolonizacja tego terytorium, niemniej mało skuteczna z uwagi na przebiegłość i agresję autochtonów oraz skrajnie nieprzyjazny, gęsty teren. Mieszkańcy są ograniczeni do warowni nabrzeżnych i fortów, handlują okrętami wzdłuż wybrzeża bardziej niż po drogach, i żyją w strachu.

Sami mieszkańcy dzielą się na:

  • Warstwa cesarska,
  • Kaoritanu i arystokracja wyższa,
  • Magnateria,
  • Panowie ziemscy,
  • Rangfeniści,
  • Miastowi,
  • Mieszkańcy wysp,
  • Koloniści,
  • Chłopi,
  • Wojskowi,
  • Marynarze,
  • Niewolnicy.

Powyższa lista nie zawsze oddaje prawidłowo wyższość czy niższość konkretnych warstw. Przykładowo, chłopi nierzadko byli w gorszej sytuacji niż niewolnicy, ponieważ mieli takie same de facto prawa, ale do tego musieli płacić podatki, z kolei magnateria już w złotym wieku imperium potrafiła przewyższać wpływami szlachtę.

Najważniejsze jest zrozumienie, że społeczeństwo już było wyraźnie podzielone, i istniał wyraźny podział na lepszych ludzi (ay. πευκο /'pœːʉ̯kɔ/ "osoba lepszego sortu", "szlachetnie urodzony") i gorszych ludzi (ay. οτυνυ /'ʔotʉnʉ/ "człowiek gorszego sortu", "osoba niskiej klasy"). Ten podział często opierał się na podleganiu pod swoich przełożonych i potężnej presji polityczno-społecznej na "porządku" (ay. καο'ο /'kaɔʔɔ/ "ład społeczny") i "znaniu swojego miejsca", wyrażanego rozkazami takimi jak "Ρα-αν τυ κυκυα!" /ɾaːn tʉ 'kʉkʉʷa/, czyli "nie psuj standardu!".

Ten standard "kukua" wobec "kao'o", stawiający ludzi w stosunku do siebie na zasadzie peuko (lepszy) - otunu (gorszy), powodował dwa statusy, w których człowiek mógł się ideologicznie znaleźć:

  • Pului (πυλυι /'pʉɫʉj/) - stan świętości społecznej, wynikający z prawidłowego zachowania. Stan ten wiązał się z pewnymi przywilejami dla wszystkich warstw społecznych, od niewolnika po samych kaoritanu.
  • Ra-rueti (ρα-ρυετι /ɾa 'ɾweti/) - stan społecznego potępienia, wynikający z nieprawidłowego zachowania. Stan ten miał głębokie społeczne konsekwencje, od niemożliwości uzyskania pomocy i utratę pewnych podstawowych praw ludzkich chroniących przed śmiercią czy torturami, aż po stan głębokiego potępienia w aspekcie religijnym. Zawsze towarzyszył mu poważny ostracyzm. Konsekwencje był mniej poważne dla wyższych klas, ale nawet kaoritanu mogli być wrzuceni w ra-rueti przez cesarza, przez co tracili oni władzę.

Ten podwójny system społeczny był głęboko zakorzeniany w mentalności ludzi i nie występował w poprzedniej epoce, np. 9640 EK. Wywoływał paniczny strach przed utratą łask.

Cesarz

✦ “Tangian cuneiform Word Teilan Emperor Bis.png Τηλαν” /'tejɫan/ Język ayu   ⌑ Cesarz
Teilan, czyli cesarz, Luna Świata, był najpotężniejszym człowiekiem imperium.

Cesarz tangijski, czyli Tejlan, stoi na czele całego ładu społecznego i całego imperium. Posiada on formalnie władzę pośrednią poprzez kaoritanu, których wyznacza i odwołuje, którzy jemu raportują. Przy czym ponieważ w neofeudalnej Tangii obowiązuje zasada "wasal mojego wasala nie jest moim wasalem", teoretycznie nie może on wydawać rozkazów tanu czy huontanu czy innym. Tu jednak należy zapamiętać o dwóch zasadach:

  • Cała władza pochodzi od cesarza. Oznacza to, że w sytuacji bezkrólewia kaoritanu mogą rządzić maksymalnie dwa lata i muszą się porozumieć co do cesarza, bo inaczej sami stracą władzę i drabina społeczna się rozsypie. W praktyce rzadko do tego dochodziło, ponieważ cesarz najczęściej był dziedziczny, nie elekcyjny, miał harem, i miał zająć się płodzeniem potomstwa. Z tego i tylko z tego powodu też zdecydowanie częściej preferowano mężczyzn niż kobiety - kobieta, pomimo że posiadała też swój harem, to sama nie była w stanie wydać tyle potomstwa co harem kobiet. Natomiast nieformalnie przyjmowano, że potomek kobiety-cesarza był bardziej wartościowy i miał niejako "nadcesarski" prestiż.
  • Cesarz posiadał część świty i część ziem, którymi zarządzał sam. To są ludzie i terytoria władcy i podlegają jemu, nie kaoritanu czy komukolwiek innemu.

Cesarz pierwotnie zasiadał w Luta ni Fari, gdzie jest poświęcony mu wielki kompleks pałacowy. Zdarzało się, że przemieszczał się do pałacu Temeteu w Rejtice lub do Naratai, niemniej ostatecznie kompleks pałacowy przeniesiono w 9600 EK do Kun Atla. Tam poświęcono całą dzielnicę na budowę Τηλανλιτα Teilanlita, czyli miasta cesarskiego. Zbudowano olbrzymi kompleks pałacowy z majestatyczną wieżą pośrodku, otoczoną fosą w kształcie oktagonu i ośmioma dzielnicami naokoło. Centralna wieża posiadała Κυν Ατλα τα'ο Kun Atla ta'o, obserwatorium kunatlyjskie, i posiadała zasięg wzrokowy na pobliskie ta'o, zatem mogła otrzymywać i nadawać sygnały rangfeniczne, wysyłając w ten sposób zaszyfrowane dekrety. Taka wiadomość mogła nocą przy dobrej pogodzie i nieprzerwanej pracy łańcucha ta'o trafić z Kun Atla do Naratai w godzinę, co w tamtych czasach było niesłychanie krótkim czasem reakcji i usprawniało panowanie.

Rodzina cesarza była święta. Do rodziny cesarza należały jego oficjalne żony lub w przypadku kobiety, mężowie, namaszczeni konkubiny/konkubini o osobnej funkcji, potomstwo oraz bezpośredni krewni:

  • Τολου Tolou /'tɔɫœːʉ̆/ - tytuł księcia należny synom cesarza lub cesarzowej. O ile cesarz nie postanowił inaczej dekretem, domyślnie to książę był następcą tronu.
  • Μη'α Mei'a /'mejʔa/ - tytuł księżniczki należny córkom cesarza lub cesarzowej. Księżniczki mogły zostać cesarzowymi, jeżeli nie miały braci, lub jeżeli cesarz postanowił, że one mają być następczyniami tronu.

Do cesarza zwracano się Αι, τηλαν'αι! Ai, teilan'ai! /ʔaj 'tejɫan ʔaj/, czyli "o cesarzu", lub Παυ'αι pau'ai, co jest skrótem od Παυπορι'αι paupori'ai, oznaczający "o czcigodny!". Zwracano się też tytułem Ακυα akua, czyli "wspaniały".

Najważniejszym elementem insygniów cesarskich była Korona Kaori. Starożytna, duża konstrukcja metalowa ozdabiana dużymi, pięknymi kamieniami szlachetnymi, trafiła na tereny wyspy Kaori w Tangijskich Wiekach Ciemnych (3300-5517 EK) nieznanym sposobem i powodem. Jej pochodzenie jest staronuaryjskie. Prawdopodobnie pomiędzy chalkolitem a epoką brązu, w czasach świetności Nuarii, opracowano dwie korony, jedną dla wschodu i jedną dla zachodu (tereny starożytnej Ajdyniriany). Spekuluje się, że korona wschodnia przepadła, a korona zachodnia znalazła się jakimś cudem w Tangii. W tangijskim średniowieczu o koronę toczono krwawe wojny i w okresie unitarnym osądzono ją o czary niezgody i umieszczono w tzw. komnacie grafitowej w fortecy Tau Atla rearai. Wieki później, w czasach cesarskich, została wyciągnięta na nowo, służąc cesarzom. Klejnoty z korony rozdawane były kaoritanu w pierścieniach, symbolizując ich władzę. W złotym wieku Tangia już miała kontakty z olseńską Nuarią i temat korony wzbudzał duże zainteresowanie wszystkich trzech krajów.

Arystokracja

Arystokratka kunatlyjska, przedstawiana w zagranicznych, głównie sechtońskich galeriach.

Arystokracja tangijska obejmowała osoby posiadające dziedziczone lub nadane wyższymi stanowiskami tytuły szlacheckie, z zachowaniem pewnej hierarchii. Formalnie, ostatecznym źródłem przywilejów szlacheckich był cesarz. Cesarz jednak w praktyce mógł wydawać bezpośrednie rozkazy tylko podległym mu kaoritanu i rzadko zdarzało się, aby cesarz bezpośrednio nadał czy pozbawił tytułu hrabiego albo zarządcę. Mógł, jak najbardziej, wydać podległemu mu kaoritanu rozkaz wydania rozkazu osobie podległej pod kaoritanu, nadania czy odebrania tytułu, ale tworzący się łańcuch zależności był pewną przeszkodą. Przy tym należy pamiętać, że zakres tej władzy był mniejszy na początku złotego wieku Tangii, a pod jego koniec był prawie nieograniczony.

W okresie 9662 - 9750 EK generalnie struktura rang arystokratycznych była stała. Szlachta dzieliła się na dwie grupy:

  • Atla Tua (Ατλα Τυα) - arystokracja wyższa, posiadająca ziemię i do tego posiadająca moc polityczną.
  • Kaokorai (Καοκοραι) - arystokracja niższa, posiadająca ziemię na własność, ale bez siły politycznej.

Poniższa tabela przedstawia rangi w obu grupach.

Atla Tua - arystokracja wyższa
Nazwa rangi Tytulatura Komu podlega Przywileje Insygnia Tłumaczenia
Kaoritanu
Καοριτανυ
Τονο [imię] cesarzowi Odwołuje i zwołuje hrabich, zarządza całym mau, tworzy lokalne prawo. pol. Książę
ang. Duke
Huontanu
Χυοντανυ
Χοα [imię] kaoritanu Kieruje oddziałami wojennymi i ekonomicznie koordynuje gubernatorów. pol. hrabia
ang. count
Mouri
Μουρι
Μου [imię] hrabiemu Zarządza poszczególną prowincją, wsiami, baronami, lokalnymi zakładami. pol. gubernator
ang. governor
Kaokorai - arystokracja niższa
Nazwa rangi Tytulatura Komu podlega Przywileje Insygnia Tłumaczenia
Nokota
Νοκοτα
Νονο [imię] hrabiemu Baron posiada ziemię i może utrzymać się z niej. pol. baron
ang. baron
Haturi
Χατυρι
Κιν [imię] hrabiemu Rycerz to przysięgły żołnierz. pol. rycerz
ang. knight
Waru
Υαρυ
Ακο [imię] hrabiemu Jaśniepan to dowolny majętny mężczyzna dobrego statusu. pol. jaśniepan
ang. gentleman

Wyższa arystokracja, uważano, była w posiadaniu dużych zasobów karai. Jako potężna siła życia wynikająca z wody, była obecna we wszystkich formach życia, ale skupiała się najsilniej w arystokratach, u zarządców, u hrabich i kaoritanu, a największe jej zasoby skupiały się w rękach cesarza, rządzącego pod koroną Kaori. Ten, kto posiada karai, miał mieć życie pełne sukcesu, jako wojownik, rzemieślnik czy przywódca. Arystokraci posiadali władzę nad rozległymi terytoriami, pełnymi wody, i naturalnie to od hydrologii posiadanych terenów zależała siła karai.

Arystokracja niższa

Arystokraci tangijscy niższej rangi, szczególnie magnaci i baronowie, nosili stroje inspirowane sechtońskimi.

Arystokracja niższa dotyczyła dwóch grup ludzi, baronów i rycerzy, plus trzeci tytuł powszechnie uznawany, odzwierciedlający status społeczny i porządek społeczny. Rycerzem był zawodowy żołnierz, przysięgły wobec pana, i który odznaczał się wyjątkowym kodeksem honorowym i gotowością do boju. W zamian otrzymywał ziemię, którą mógł zarządzać po upływie określonego przez pana czasu.

Baron nie posiadał władzy politycznej, ale posiadał ziemię, pomimo braku zobowiązań wojennych ponad standardową służbę. Zarządzał więc chłopstwem, które było przywiązane do jego ziemi, i płacił podatki lokalnemu zarządcy. Mógł też uprawiać ziemię i polować, wedle swojego uznania, i czerpać materialne zyski z tych działań. Funkcja barona była rzadka w przeszłości i raczej rozwinęła się w czasach wczesnonowożytnych, a więc 9600 EK i później, wraz z rozwojem kapitalizmu. Baronowie, którzy byli w stanie umiejętnie zarządzać swoimi zasobami i handlem nimi, i silnie wzbogacali się, byli nazywani magnatami. Ta grupa społeczna później, w 9750-9905 EK, wyraźnie przyczyniła się do upadku imperium.

Tytuł jaśniepana odnosił się do mężczyzn z miasta, którzy dobrowolnie zachowywali kodeks rycerski pomimo bycia zwykłymi mieszczanami. W efekcie tego otrzymywali pewne przywileje handlowe i choć nie posiadali żadnej produktywnej surowcowo ziemi, to potrafili się poważnie wzbogacić dzięki przemysłowi i działaniu jako pośrednicy.

Magnateria

Gwałtowny rozwój neofeudalizmu zbiegł się w czasie ze skokowym rozwojem kapitalizmu. W złotym wieku to arystokratyzacja wyszła na prowadzenie, później jednak kapitalizm wzmocniony przez przedświt rewolucji przemysłowej Kyonu zwyciężył.

Magnaci tangijscy będący szlachcicami posiadali dziesiątki folwarków, czyli gospodarstwo rolno-hodowlanych specjalizujących się w masowej produkcji zboża i produktów rolniczych wyłącznie pod handel. Takie latyfundia, głównie ekspansywne, wykorzystywały przymusową pracę chłopów, odrabiających pańszczyznę. Zupełnie innym typem magnata byli handlowcy, wędrowcy, posiadający porty i okręty, którzy dzięki zmianom w prawie w 9650 EK mogli łączyć się, zakładając prywatne kompanie handlowe. Ta druga grupa handlowców nie posiadała żadnych przywilejów szlacheckich, ale odbierała towar od tej pierwszej i sprzedawała w innych krajach, przywożąc w zamian inne towary, nieraz także zakładając banki. Ten typ działalności doprowadził do znacznego wzrostu znaczenia niektórych z nich. Magnaci szlacheccy pogardzali magnatami kupieckimi z uwagi na ich niskie pochodzenie, a ci drudzy pogardzali pierwszymi przez brak ekonomicznego uzasadnienia ich władzy. Prowadziło to w jasny sposób do rywalizacji obu grup. I chociaż ze względów kulturowych obie grupy sobą pogardzały, to ekonomicznie były od siebie zależne.

Największe prywatne, nieszlacheckie kompanie handlowe, w 9750 EK to były:

W roku 9730 EK doszło do dwóch ważnych zmian:

  • Kompanie handlowe zezwoliły na anonimowy wykup udziałów w nich i zarazem oczywisty udział w dywidendzie. To doładowało kompanie handlowe kapitałem, jakiego wcześniej nigdy nie miały. Przykładowo, kompania handlowa Cudowna Forteca w 9750 EK dysponowała prywatną armią stu tysięcy żołnierzy i była w stanie skutecznie najeżdżać państwa terytorium Szuru i pacyfikować Dzikie Ziemie Kanisji. To była siła wojskowa przekraczająca możliwości niejednego państwa.
  • Słabnąca w porównaniu z kupcami arystokracja szlachecka, z całymi swoimi folwarkami, nie mogąc zwalczyć magnatów kupieckich, zrozumiała, że należy dołączyć do ich taktyki, i na południowych, lodowatych terytoriach Nuarii istnieje potężne zapotrzebowanie na żywność, gumę, przyprawy konserwujące oraz wełnę, szczególnie wielbłądów i owiec, w zamian za złoto, srebro, platynę, miedź, diamenty, rubiny, szmaragdy, i inne cenne metale i kamienie szlachetne. Z tego powodu wielu arystokratów policzyło ile owiec są w stanie wypasać ich pastwiska i wyrzuciło na siłę ze swoich ziem chłopstwo uprawiające do tej pory ziemię. Ci chłopi zyskali wolność, straciwszy wszystkie środki do utrzymania się. Wałęsając się od wsi do wsi, oferowali oni swoją pracę w zamian za wynagrodzenie. Praca sama w sobie stała się kapitałem, ale ówczesny rynek do czasu powstania faktorii handlowych nie był w stanie przyjąć takiej ilości potrzebujących pracy, co rzuciło setki tysięcy ludzi w nędzę i katapultowało przyspieszające przemiany społeczne.

Dzięki temu bajecznie bogaci magnaci stali się jeszcze bogatsi, a ubodzy ludzie stali się jeszcze biedniejsi. Nierówności społeczne się pogłębiły. Największymi rodzinami byli:

Najbogatszym magnatem roku 9750 EK był Buańczyk Luku Keon. Wzbogacił się na eksporcie wełny i kauczuku na południe od Szuru.

Panowie ziemscy

Posiadłości ziemskie w Buanii.

W latach 9660 - 9750 EK zbiory były dobre i import kwitł. Niemal cała Tangia musiała sobie poradzić z nieustającym problemem przeludnienia swojego terytorium i zarazem z tematem jego wyżywienia, szczególnie, że powoli postępująca urbanizacja powodowała zmniejszoną produkcję żywności i wraz z nimi, ich cen. Pieniądze wróciły na wieś.

Ta należała do hrabich, niekiedy do baronów, z przypisanymi do niej na stałe chłopami, i dzieliła się na dwa rodzaje: τανυκυνα tanukuna, "ziemia pańska", na którą musieli przychodzić chłopi zajmować się rolą, oraz ελακυνα elakuna, "ziemia plemienna", czyli miejscem, gdzie chłopi mieszkali i mogli uprawiać ziemię, z plonami pod ich własne potrzeby.

Panowie ziemscy, mieszkający w tanukunach, zazwyczaj zamieszkiwali duże budowle, zwane αορομα aoroma, willami. Tam mieli służbę, ogrodników, stajnie oraz część rzemieślników, niedaleko także zamieszkiwali ich żołnierze. Wraz ze wzrostem cen żywności, panowie ziemscy bogacili się, ale ponieważ postępująca powoli inflacja zagrażała standardowi życia hrabich i baronów, starali się uzyskać większe zyski z ich ziemi. Zatem zachęcano chłopstwo do posiadania dzieci. Ten okres, do 9710 EK, był bardzo pomyślny dla życia na wsi, i wiele osób wróciło z miast do służby pańskiej.

Kiedy zaledwie kilkadziesiąt lat później handel zagraniczny spowodował, że panowie ziemscy masowo wyrzucili chłopów na bruk, aby zrobić miejsce pod pastwiska dla owiec i ich wełny, ci panowie, którzy pozostali skupieni na przychodzie od zajęć agrarnych, nagle mieli do dyspozycji dziesiątki tysięcy chłopów bez środków do życia, błagających o pracę za wynagrodzenie. Pewien wzrost kosztów wynikający z konieczności zapłaty ubogim rolnikom za pracę był wynagrodzony przez potężną presję na nich do zwiększenia produktywności oraz większą możliwość kontroli i wyzysku tych ludzi, co w dłuższej skali doprowadziło do wzbogacenia się właścicieli ziemskich.

Nawet do połowy lat imperialnych ziemia była przypisana do rodu i kto ją miał, ten jej nie oddawał. Była to ziemia ojcowska i każdy łan nadawał znaczny status społeczny. Zatem społeczeństwo dzieliło się na tych, którzy ją mieli, i tych, którzy skoro jej nie mieli, to jej nigdy nie zdobywali. Przypadki nobilitacji czy nadawania ziemi na własność były stosunkowo rzadkie. W późniejszych latach, szczególnie w 9700-9900 stuleciach, postępujący kapitalizm doprowadził do kwantyfikacji wartości ziemskiej i wpierw możliwości jej wydzierżawiania i najmu, na przykład przez hrabich swoim baronom, a potem już bezpośrednio do jej sprzedaży.

Rangfeniści

Latarnia rangfeniczna.

Olbrzymim elementem kultury tangijskiej są światła. Noc na Kyonie trwa 22 godziny i prawdopodobnie każda zamieszkująca go cywilizacja mająca równoczesny dostęp do drewna i pasmowo/pierścieniowo ułożonych gór wynalazła pewien system komunikacji świetlnej, ale nigdzie nie zostało to tak rozwinięte jak w Tangii, która opracowała podobny do aflabetu Morse'a[3] kod oparty o impulsy świetlne. Siatka obserwatoriów zwanych τα'ο ta'o /'taʔo/, rozmieszczonych setkami po całym terytorium, często na znacznych wysokościach (średnio 1000 - 4000 m n.p.m.) nadawała impulsy świetlne na znaczne odległości od stacji do stacji. Taka siatka nazywała się "rang fen" (Rangfen revised.png ρανγ φεν[4]), czyli "siatka światła". Potocznie nazywano ten system ρυτι ruti, od skrótu ρανγφεν υ Τανγυα, czyli "tangijska sieć świetla".

Pracowników tego systemu nazywano ρανγφενραι rangfenrai, tłumaczy się to na polski jako "rangfeniści", po angielsku "rangfenists". Rangfeniści byli ludźmi wyższego zaufania i było to zadanie absolutnie elitarne. Wymagało wytrwałości fizycznej i psychicznej, potężnej dyscypliny, i siły umysłu. Praca rangfenisty wiązała się z przebywaniem w ta'o w lodowatych warunkach, pozyskiwaniem drewna opałowego, obserwowaniem oddalonych obserwatoriów nadawczych, przechwytywaniem i przekazywaniem sygnałów. Sygnały był szyfrowane na kilka poziomów.

Lampa sygnałowa.jpg

Tangijskie urządzenia nadawcze wyglądają podobnie do powyższego ziemskiego - z żaluzjami. Są jednak znacznie większe, otoczone lustrami i zasilane przez żywy ogień.

Miastowi

Mieszkańcy wysp

Koloniści

Chłopi

Wojskowi

Marynarze

Niewolnictwo

Niewolnicy siłą wyprowadzani z Pinu do Tangii. Trzecia wojna o Saakę, miesiąc fo'anau roku 9654 EK.

Niewolnictwo w Tangii przez większość historii miało marginalne znacznie. Polityka wojny i wyzysku doprowadziła do ogromnego wzrostu liczby niewolników w czasach nowożytnych, aż do wojny domowej.

Kobiety w Tangii

Lista ludów zamieszkujących imperium

Tangijczycy

Diaspora

Buańczycy

Diaspora

Atyrajczycy

Lingwistyka

Wyspy Kaori, Akeira, Hiranea, Atirai oraz Pinu w zdecydowanej większości posługują się językiem ayu. Obszar Nomeurai i w znacznie mniejszej części Orumilo i Reitika posługują się w pewnej cześci językiem mahan. Terytorium Buanii w zdecydowanej większości posługuje się językiem buańskim i pokrewnymi językami, ale ayu jest znany. Narodowe, dewijskie języki Atirai są niemal na wymarciu, ale rozpoczęto program odbudowy języka atyrajskiego, co podniosło liczbę jego rdzennych użytkowników do około 150 osób i liczbę osób posługujących się nim wtórnie do około 2000 do roku 9750 EK. Plemiona zamieszkujące dżungle Pinu posługują się swoimi językami, ale najczęściej znają też język ayu, tworząc z nim pinuskie kreole. Podobnie z plemionami zamieszkującymi Terytorium Demarkacyjne Dzikich Ziem, niemniej kontakt tych plemion z Tangijczykami jest słaby lub oparty o działania wojenne.

Tangia na świecie - 9700 - mapa językowa.png

Język ayu

Lupa2.gif
Główny artykuł: Język ayu

Język ayu pochodzi z centralnej grupy języków kaoryjskich i jest spokrewniony z językiem mahan. Ayu posiada ubogą fonetykę pozbawioną iloczasu czy politonii, ze stałym, inicjalnym akcentem, jest nominatywno-akuzatywny w czasie teraźniejszym i ergatywno-absolutywny w czasie przeszłym, aglutynacyjny, i posiada bogatą odmianę posesywną rzeczowników oraz komitatywną czasowników. Używany jest z pewnymi różnicami dialektalnymi na terenie całej wyspy Kaori, Akeiry, Hiranei, Pinu, Ma'uri i Atirai, jest znany w Buanii, na Dzikich Ziemiach jest używany wzdłuż linii brzegowej oraz linii demarkacyjnej tangijsko-sechtońskiej.

Split [-ŋa] vs [-ŋga]

Split regionalny wymowy [-ŋa] vs [-ŋga] dotyczy realizacji fonemu /ŋ/, kiedy bezpośrednio po nim występuje samogłoska. W językach ayu i mahan słowa zaczynają się zawsze spółgłoską, choćby zwarciem krtaniowym /ʔ/. Split prawdopodobnie rozszerzył się przez wzrost znaczenia miasta Fang Apori. Frazy tego typu, gdzie jedno słowo kończy się na /ŋ/, a drugie zaczyna na /ʔ/, powodują trudną do wymówienia zbitkę /ŋʔ/. Ta uległa uproszczeniu z normatywnego niegdyś Φανγ 'Απορι /faŋ 'ʔapoɾi/ do /faŋ 'gapoɾi/. Z czasem zaczęto też analogicznie wymawiać inne słowa, np. Τονγαμι "Tongami" /'toŋgami/ czy Χατλανγαο "Hatlangao" /'hatɫaŋgao/, nawet, jeżeli po /ŋ/ nie ma /ʔ/. Identyczny proces zaszedł w języku mahan. Wschodnia część wyspy, szczególnie Pustynia Takangaryjska oraz Kun Atla oparły się tej różnicy.

Tangia nga vs na.png

Split [ɦ] vs [h]

Realizacja /h/ różni się regionalnie. Generalnie Naratai, Luta ni Fari, część Marao, cześć pustyń i Kun Atla wymawia /h/ dźwięcznie, jako [ɦ]. Pozostała część kraju wymawia fonem jako [h].

Tangia ha vs drugie ha.png

Split [ʉ] vs [u]

Zdecydowana większość kraju wymawia fonem /u/ jako [ʉ]. Jedynie obszar Tongami oraz część terenów pustynnych realizuje go jako [u].

Tangia u vs drugie u.png

Język mahan

Lupa2.gif
Główny artykuł: Język mahan

Język mahan (μαἁν [maɦan] "dech" lub χάκ [haːk] "szmer") jest głównie używany na terytorium Nomeurai oraz przez istotne mniejszości w miastach Orumilo i Reitika. Genetycznie bliski językowi ayu, różni się od niego bardziej zaawansowaną, nie tak czysto izolującą gramatyką, dzieli fonetykę i piśmiennictwo, używa innej leksyki.

Mahan jest bardziej konserwatywny, jest izolujący, politoniczny, zezwala na więcej zbitek spółgłoskowych. Podobnie jak ayu, stosuje zarówno układ nominatywno-akuzatywny jak i ergatywno-absolutywny, ale w innych celach, mahan rozróżnia w ten sposób tryb świadka od trybu nieświadka. Charakterystyczne jest silne rozbudowanie morfologiczne aspektowo-emocjonalne. Osiem operatorów gramatycznych sygnalizuje podejście do omawianej rzeczy, od nienawiści przez dystans po radość.

Język mahan jest uznawany za trudniejszy od ayu. W Tangii cieszy się pewnym małym prestiżem. Użytkownicy języka mahan są znani ze sztuk teatralnych i pieśni, których chętnie uczy się młodzież. Mahańczycy również rozwinęli własne sztuki walki zwane karakoa, uczone w całości w języku mahan.

Pismo klinowe

Lupa2.gif
Główny artykuł: Tangijskie pismo klinowe
Pryzmat-1 w trakcie schnięcia. Zrobiony z syntetycznej gliny i pisany ręcznie wykonanym bambusowym stylusem, zawiera dwie zwrotki tłumaczonego tekstu "Davy Jones" Fialejy[5]. W całości zapisany pierwotną abugidą. Jedyny obecnie istniejący pryzmat.

Piśmienność wyspy Tangia i następnie kraju rozpoczyna się jeszcze w starożytności. Pogląd na temat Tangijczyków, głoszący, że nie są pierwszym narodem czy cywilizacją wyspy, istniał jeszcze w czasach przedcesarskich. Wiedziano, że na wyspie istniała bardzo silna cywilizacja, potrafiąca między innymi stosować magiczną sztukę pozwalającą utrwalać słowa, co pozwoliło im tak zarządzać zasobami, aby wyżywić znaczną liczbę ludzi. Prawdopodobnie to te informacje przyciągały falami Tangijczyków, pierwotnie zapewne zamieszkujących półwysep Pinu. Nie jest jasne, czy dochodziło do spotkań Tangijczyków ze zdziczałymi potomkami pierwszej cywilizacji zwanej Maraami. Kiedy starożytni Tangijczycy docierali na wyspę, samej cywilizacji już nie było. Maraowie pozostawili po sobie konstrukcje i ruiny, pochłonięte przez dżungle, pustynie i erozyjny klimat Tangii, między innymi wiele stel, tabliczek i innych obiektów z zapisem hieroglificznym (najstarsze) lub klinowym (młodsze), głównie rytych w kościach, kamieniach i glinie. Ten język jeszcze w roku 9509 EK, tysiące lat później, pozostał nieodczytany. Tangijczycy inspirowali się nimi, opracowując własne pismo klinowe, alfabetyczno-sylabiczne, dostosowując je do swojego języka. Cywilizacja marajska ryła kliny w kamieniu, glinie i skórze, prawdopodobnie także w drewnie, co się nie zachowało. Pismo pierwotnie było obrazkowe, mnemoniczne, następnie hieroglificzne, a na końcu pełne ideograficzne pismo klinowe. W roku 9509 EK pismo pozostawało nieodszyfrowane. Liczne tabliczki i stele znajdują się w Tau Atla. Pismo zostanie odszyfrowane dwieście ziemskich lat później dzięki dwujęzycznej steli.

To pismo w obecnej (9509 EK) formie jest stosowane w stanie prawie niezmienionym, choć warstwa najuboższa jest uczona pisma chłopskiego, uproszczonego, głównie w celu zapewnienia świadomości prawa państwowego, a potem cesarskiego, i religii, a warstwa najwyższa, lubująca się w kryptografii, korzystała z hieroglificznego metajęzyka.

Pomimo znacznej siły Tangii jako dostawcy papieru, raczej na papierze zarabiano pieniądze, na jego sprzedaży, niż używano go do pisma. Papier jako nośnik był nietrwały i w bardzo korozyjnej atmosferze tangijskiej łatwo ulegał zniszczeniu razem z atramentem lub podarciu, gnił, obawiano się zamoczenia, spalenia czy utopienia. Papier stosowano przede wszystkim w celach archiwalnych na terenach pustynnych, takich jak forteca w Tau Atla, gdzie wilgoć jest znikoma, i gdzie lekkość i mała objętość papieru stanowi jego wielką zaletę przy składowaniu w znacznych ilościach.

Makrofotografia glifów tangijskich na obiekcie Pryzmat-1.

Podstawowym nośnikiem jest glina i materiały glinopodobne. Glify stawiane są stylusem z trzciny o przekroju trójkątnym, oszlifowanym drewienkiem, narzędziem kościanym lub rzadziej metalowym. Trójkątne ostrze przyciskano głęboko do gliny, pozostawiając wgłębienie dające glif krótki. Glif długi uzyskiwano tak samo, jedynie przyciskając dodatkowo ostrą krawędź stylusa. W odróżnieniu od ziemskich klinów sumeryjsko-akadyjskich, tangijczycy stosowali dwa glify, nie trzy. Gliniany materiał wypalano na słońcu lub w piecu. Glinę można było przykleić do ściany, dając stele. W przypadku błędu, zwilżano delikatnie palec i przeciągano po błędnym glifie. Stele kamienne i tym bardziej nośniki z metalu (złota, brązu) nie dawały szans na poprawki, były znacznie cięższe, droższe i niekiedy mniej trwałe (żelazo ulegało oksydacji, złoto było za drogie, o wiele za cięższe i za miękkie). Materiały kamienne i szczególnie gliniane charakteryzowały się znaczną łamliwością, więc musiały być grubsze, przez co były nieodpowiednie dla rozdmuchanej biurokracji tangijskiej. Ostatecznie do prostych zapisów niewymagających szczególnej archiwizacji stosowano proste tabliczki gliniane, od wielkości męskiej dłoni do długości jednego łokcia. Zapisy wymagające archiwizacji przepisywano na pryzmaty, tj. wielościany z gliny lub kamienia o trzech ścianach i obu podstawach w kształcie trójkątów. Aby uniknąć zarysowania klinów o kliny, pryzmaty przekładano miękkim materiałem, najczęściej wełną, i składowano poziomo jeden na drugim. Rzadziej, pryzmaty były na czubku wyposażone w haki, i składowano je w trójkątnych gniazdach w ziemi, i wyciągano nawet czasem drewnianym dźwigiem.

Z czasem stylus coraz częściej zastępowano nożykiem lub sztyletem z uwagi na ich większą dostępność. Odciskane w ten sposób glify różnią się od tych odciskanych trójkątną trzcinką. Zamiast trójkątnego wgłębienia, glif krótki pozostawia półkoliste wgłębienie, którego przedłużenie (ostrze) nie jest możliwe od razu. Glif ostrza stawia się po prostu poprzez przyłożenie ostrza noża podłużnie obok glifu trójkątnego. Jest to trudniejsze. Za stylus czasami robił także drewniany patyczek.

Do powszechnego transportu wykorzystywano przede wszystkim tabliczki drewniane i pergamin. Niektóre wiadomości przepisywano na papier dla oszczędności miejsca i wagi. Czasami nie było czasu na czekanie aż kawaleria przetransportuje wiadomość i na to czy napadną ją bandyci czy nie. W takich sytuacjach czekano na pomyślną pogodę i stosowano rangfen.

O wiele rzadziej stosowano metal i szkło. Stele z metalu były wykonywane z miedzi, brązu, srebra, ołowiu, złota, platyny, rzadko z żelaza czy stali. Tak były uwieczniane teksty najważniejsze z najważniejszych: kroniki państwowe, historie wojen, teksty religijne najwyższej wagi, kluczowe dekrety królewskie. Złoto pomimo swojej kolosalnej ceny i wysokiej gęstości, przejawiającej się w bardzo dużej wadze na centymetr sześcienny materiału, miało trzy zalety: nie rdzewiało ani nie ulegało pasywacji, było bardzo miękkie, zachowywało swój charakterystyczny, luksusowy kolor i poblask. Uboga w złoto Tangia musiała importować znaczne ilości tego kruszca nie tylko dla mennic i biżuterii, ale także dla skrybów świątynnych, pałacowych, naukowych i archiwalnych.

Kiedy pisano na papierze, stosowano dwa pędzle, szeroki i wąski. Szeroki stawiał klin, a wąski ostrze glifów długich.

Pismo powszechne pisano od lewej do prawej, rzadziej bustrofedonem. Kluczowe teksty na większych stelach pismo zygzakiem, falami, dla oszczędności materiału wykorzystując dość trójkątny kształt sylab klinowych, łącząc taką praktykę tak z religijnym związkiem z morzem (pisanie falami), jak i wskazując na trójkąt jako kluczowy kształt tak samych glifów, jak i stylusa używanego do ich stawiania. Część tekstów, szczególnie papierowych, pisano z góry do dołu.

Pismo demotyczne

Pismo demotyczne zostało opracowane za potrzebą szybko upowszechniającego się papieru i pisma odręcznego z pomocą wynalazków takich jak ołówek, pióro ze stalówką czy nawet węgla lub farb i pędzla zamiast tradycyjnego stylusa/dłuta i pisma klinowego. Problem polegał na tym, że pismo klinowe jest nie tylko trójwymiarowe, a nie dwuwymiarowe jak standardowe pismo (w tym wszystkie rodzaje pisma wykorzystywane współcześnie na Ziemi[6]), ale też jest wektorowe, a nie liniowe. Pismo klinowe posiada grafemiczną głębokość, co nie istnieje przy normalnym piśmie, a poszczególne linie mają system wektorowy, strzałkowy, w kształcie grotów wyznaczających kierunek linii.

W Tangii rozwiązano ten problem poprzez zmniejszenie grafemicznego znaczenia głębokości i oddano wektorowość poprzez dodatkowe kształty. Zazwyczaj jest to prawostronny hak do wszystkich glifów, który sygnalizuje początek linii. Glify drobne (odciśnięcia bez ostrza) reprezentowano przez v-kształtne linie, jak przedstawiono na grafice poniżej.

Pismo klinowe Tangian cuneiform Word TauTanguanaTeilanLera.png
Pismo demotyczne Tangian demotic Word TauTanguanaTeilanLera.png

Ruchy społeczne i lokalne frakcje

Przestępczość i organizacje mafijne

Chronografia

Rok ma 5 miesięcy (ναυ nau) po 15 dni każdy, nazwany na cześć jednego z Pięciu Mędrców, kluczowych dla karaizmu. Miesiące nie zależą od księżyca, jak na Ziemi, zamiast tego, okres piętnastu dni został arbitralnie wyznaczony z powodów religijnych. Każdy z mędrców opowiada o zależności wody i człowieka z pozostałymi przedwiecznymi żywiołami λαυ lau, które rozgraniczono: puro, neu, fo'o, nu, ra'a. Kalendarz został przedstawiony w tabeli poniżej.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75
Puronau 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Neunau 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Fo'onau 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Nunau 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Ra'anau 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

Pionowe, żółte dni oznaczają punkty astronomiczne:

  • Przesilenie letnie w 1 Puronau;
  • Równonoc jesienna w 4 Neunau;
  • Przesilenie zimowe w 8 Fo'onau;
  • Równonoc wiosenna w 12 Nunau.

W miesiącu Ra'anau nie ma żadnych takich zjawisk.

Tangia stosuje datowanie od założenia cesarstwa, tj. początku ery unitarnej w roku 6911 EK, zatem 6911 EK to 0 ET, a 9750 EK to 2839 ET. Rok tangijski jest sprzężony z jednym rokiem w datowaniu wspólnym.

Rytm dnia i nocy - doba

Doba tangijska (dt) składa się z 29 godzin (ht), z których każda godzina trwa 90 minut ziemskich. Godziny, tak się składa, że podzielono na 90 minut, co wyrównuje minutę tangijską z minutą ziemską. Minuta tangijska podzielona jest na 60 sekund, ale sekunda jest podzielona na 30 podsekund, tymczasem na Ziemi stosuje się raczej podział na 100 setnych sekundy.

Nazwa lokalna pory doby Pora doby Godzina startowa Godzina zakończenia Czas trwania (ht) Czas trwania (hz) Średnia temperatura¹
Χο'υμ /'ɦoʔʉm/ Noc 28:00 5:89 7 10,5 22°C
Γιαο /'jao/ Poranek 6:00 11:89 7 10,5 18°C
Ραμι /'ɾami/ Dzień 12:00 20:89 9 13,5 31°C
Μαλυ /'maɫʉ/ Wieczór 21:00 26:89 6 9 31°C

¹Dla Naratai.
Te pory dnia wyznaczają rytm pracy, snu i aktywności dla Tangijczyków zamieszkujących regiony nadmorskie.

Przeciętny Tangijczyk śpi stosunkowo długo, przez 8 osiem godzin tangijskich (12 ziemskich) w nocy, zazwyczaj w godzinach od północy do 8 rano, a następnie zasypia znowu w godzinach upalnych, w godzinach od 15 w południe do 23 wieczorem, o zachodzie słońca. Następnie czas aktywności przypada na noc, pod warunkiem, że jest dostępna dostateczna ilość światła.

Infrastruktura i komunikacja

Szlaki handlowe

Usługi transportowe

Poczta

Adresy i kody pocztowe

Rangfen - tangijska sieć świetlna

Gospodarka

Polityka monetarna

Produkcja

Rolnictwo i zarządzanie zasobami roślinnymi

Cukier

Tytoń

Ohuż

Łowiectwo, rybołówstwo, hodowla i zbieractwo

Górnictwo i wydobycie złota aluwialnego

Kamienie szlachetne

Przemysł

Młynarstwo

Kuchnia

Zielarstwo

Garbarstwo

Bednarstwo i kołodziejstwo

Produkcja węgla drzewnego

Hutnictwo

Kowalstwo i cała metalurgia

Tartaki i prace drzewne

Katamarany

Budownictwo

Prace szklane

Wytwarzanie ozdób

Szewstwo

Tkactwo

Wytwórstwo barwników

Wytwórstwo utensyliów aptekarskich

Alchemia i prace chemiczne

Produkcja lamp

Przemysł kauczukowy

Wytwórstwo protez

Wytwórstwo zabawek, instrumentów muzycznych oraz artykułów festiwalowych

Wytwórstwo artykułów religijnych i symboliki państwowej

Przemysł zbrojeniowy i produkcja broni myśliwskiej

Usługi oprócz handlu

Usługi finansowe

Usługi religijne

Usługi medyczne

Usługi edukacyjne

Usługi militarne i łowieckie

Handel

Handel wewnętrzny

Eksport i import

Siły zbrojne

Marynarka wojenna

Lupa2.gif
Główny artykuł: Takatoa

Okręty wojenne

Siły lądowe

Lupa2.gif
Główny artykuł: Aranu

Wojska artyleryjskie

Twierdze i fortece

Siły specjalne

Obserwatoria

Szpitalnictwo wojskowe

Kultura

Piętnaście Cudów Tangii

Moda

Tytuły

Tradycje i zwyczaje

Święta

Imiona

Sztuka

Literatura

Architektura

Muzyka

Taniec

Kuchnia

Nauka i odkrycia

Osiągnięcia

Tangia jako projekt internetowy

Przypisy

  1. Aluzja do hasła "The empire on which the sun never sets." Czytaj więcej: Wikipedia.org, dostęp 30-12-2020.
  2. Janis Warufakis, "Talking to my daughter about the economy", 2013.
  3. https://pl.wikipedia.org/wiki/Kod_Morse%E2%80%99a
  4. Lub Rangfen.png, archaiczna forma.
  5. https://www.youtube.com/watch?v=n_LApFnTfP8
  6. Z wyj. specjalistycznych systemów takich jak alfabet Braille'a.