Wajtulski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 8 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 113: Linia 113:
 
|ka
 
|ka
 
|{{IPA|k}}
 
|{{IPA|k}}
|
+
|гитеҩ
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˨ki˨tʰeɥ}}
|
+
|piękny
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 122: Linia 122:
 
|ṇo
 
|ṇo
 
|{{IPA|N}}
 
|{{IPA|N}}
|
+
|ңӑни
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦Na˨ni}}
|
+
|nania, istota mityczna
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 131: Linia 131:
 
|so
 
|so
 
|{{IPA|s}}
 
|{{IPA|s}}
|
+
|сўөӑцў
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦su˦fa˦tˁu}}
|
+
|imię
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 140: Linia 140:
 
|pho
 
|pho
 
|{{IPA|pʰ}}
 
|{{IPA|pʰ}}
|
+
|пӗҩоагеӑ
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦pʰe˨ɥɔ˦kɛ}}
|
+
|ofiara
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 149: Linia 149:
 
|to
 
|to
 
|{{IPA|t}}
 
|{{IPA|t}}
|
+
|доаїў
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˨tɔ˦jˤu}}
|
+
|oczy
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 158: Linia 158:
 
|ho
 
|ho
 
|{{IPA|h}}
 
|{{IPA|h}}
|
+
|һўдіув
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦hut˨juʋ}}
|
+
|wierzyć
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 167: Linia 167:
 
|tho
 
|tho
 
|{{IPA|tʰ}}
 
|{{IPA|tʰ}}
|
+
|те
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˨tʰe}}
|
+
|my
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 176: Linia 176:
 
|no
 
|no
 
|{{IPA|n}}
 
|{{IPA|n}}
|
+
|ноӑпеі
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦nɔ˨pʰej}}
|
+
|kapłan
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 185: Linia 185:
 
|fo
 
|fo
 
|{{IPA|f}}
 
|{{IPA|f}}
|
+
|өеаңдол
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˨fɛN˨tol}}
|
+
|niegasnący
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 194: Linia 194:
 
|jo
 
|jo
 
|{{IPA|j}}
 
|{{IPA|j}}
|
+
|іўңӑ
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦ju˦Na}}
|
+
|jasny
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 203: Linia 203:
 
|po
 
|po
 
|{{IPA|p}}
 
|{{IPA|p}}
|
+
|бӑлбупӗ
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦pal˨pu˦pʰe}}
|
+
|cztery
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 212: Linia 212:
 
|wo
 
|wo
 
|{{IPA|ɥ}}
 
|{{IPA|ɥ}}
|
+
|ҩўҩҩһа
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦ɥuɥˤ˨ha}}
|
+
|datek
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 221: Linia 221:
 
|vo
 
|vo
 
|{{IPA|ʋ}}
 
|{{IPA|ʋ}}
|
+
|ваїлим
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˨ʋajˤ˨lim}}
|
+
|prawda
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 230: Linia 230:
 
|kha
 
|kha
 
|{{IPA|kʰ}}
 
|{{IPA|kʰ}}
|
+
|кҩҩӗ
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦kʰɥˤe}}
|
+
|my dwoje
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 239: Linia 239:
 
|xo
 
|xo
 
|{{IPA|ʕ}}
 
|{{IPA|ʕ}}
|
+
|xǒд
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦ʕot}}
|
+
|lud
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 248: Linia 248:
 
|lo
 
|lo
 
|{{IPA|l}}
 
|{{IPA|l}}
|
+
|лолле
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˨lo˨lˁe}}
|
+
|język
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 257: Linia 257:
 
|ḷo
 
|ḷo
 
|{{IPA|lˁ}}
 
|{{IPA|lˁ}}
|
+
| ллўһоб
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦lˁu˨hop}}
|
+
| trawa
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 266: Linia 266:
 
|ẉo
 
|ẉo
 
|{{IPA|ɥˁ}}
 
|{{IPA|ɥˁ}}
|
+
|ҩҩӗ
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦ɥˤe}}
|
+
|ja
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 275: Linia 275:
 
|yo
 
|yo
 
|{{IPA|jˁ}}
 
|{{IPA|jˁ}}
|
+
|їоа
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˨jˁɔ}}
|
+
|on
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 284: Linia 284:
 
|mo
 
|mo
 
|{{IPA|m}}
 
|{{IPA|m}}
|
+
|мўха
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦mu˨ʕa}}
|
+
|płomień
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
 
|[[File:wajtulSSO.png]]
 
|[[File:wajtulSSO.png]]
 
|ѕо
 
|ѕо
|
+
|ṣo
 
|{{IPA|sˁ}}
 
|{{IPA|sˁ}}
|
+
|ѕедол
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˨sˁe˨tol}}
|
+
|szedol, istota mityczna
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 302: Linia 302:
 
|ṭo
 
|ṭo
 
|{{IPA|tˁ}}
 
|{{IPA|tˁ}}
|
+
|цǒһбй
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦tˁoh˦pi}}
|
+
|księga
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 311: Linia 311:
 
|(o)
 
|(o)
 
|({{IPA|o}})
 
|({{IPA|o}})
|
+
|оіӗіиң
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˨o˦je˨jiN}}
|
+
|wielki
 
|Pusta kreska na początku wyrazu sygnalizuje nagłos samogłoskowy. Jeśli nie towarzyszy jej żaden znak samogłoski, oznacza to, że wyraz zaczyna się od [o].
 
|Pusta kreska na początku wyrazu sygnalizuje nagłos samogłoskowy. Jeśli nie towarzyszy jej żaden znak samogłoski, oznacza to, że wyraz zaczyna się od [o].
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 320: Linia 320:
 
|i
 
|i
 
|{{IPA|i, ɪ}}
 
|{{IPA|i, ɪ}}
|
+
|йлөǒї
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦il˦fojˁ}}
|
+
|każdy
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 329: Linia 329:
 
|u
 
|u
 
|{{IPA|u, ʊ}}
 
|{{IPA|u, ʊ}}
|
+
|ўбҩӑ
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦up˦ɥa}}
|
+
|świat
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 338: Linia 338:
 
|a, o
 
|a, o
 
|{{IPA|a, ə, o}}
 
|{{IPA|a, ə, o}}
|
+
|Ӑготеҩ
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦a˨ko˨tʰeʋ}}
|
+
|Akoteu, stolica Wajtulii
 
|Znakom '''ka''' i '''kʰa''' nadaje wartość samogłoski [o], dla innych znaków wnosi wartość [a].
 
|Znakom '''ka''' i '''kʰa''' nadaje wartość samogłoski [o], dla innych znaków wnosi wartość [a].
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 347: Linia 347:
 
 
 
|{{IPA|ɔ}}
 
|{{IPA|ɔ}}
|
+
|оӑһѕу
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˦ɔh˨sˁu}}
|
+
|misjonarz
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 356: Linia 356:
 
|e
 
|e
 
|{{IPA|e}}
 
|{{IPA|e}}
|
+
|еѕоан
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˨e˨sˁon}}
|
+
|eszon, najwyższy kapłan
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 365: Linia 365:
 
 
 
|{{IPA|ɛ}}
 
|{{IPA|ɛ}}
|
+
|еаци
|{{IPA|}}
+
|{{IPA|˨ɛ˨tˁi}}
|
+
|porządek
 
|
 
|
 
|- align=center
 
|- align=center
Linia 380: Linia 380:
 
|}
 
|}
  
 +
==Gramatyka==
 +
===Liczba===
 +
Liczby są cztery: pojedyncza, podwójna, potrójna i mnoga. Liczba pojedyncza nie ma morfemu, pozostałe tworzy się od niej przy pomocy prefiksów, sufiksów i cyrkumfiksów.
 +
{|class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
 +
!<small>Schemat</small>
 +
!<small>I</small>
 +
!<small>II</small>
 +
!<small>III</small>
 +
!<small>IV</small>
 +
!<small>V</small>
 +
!<small>VI</small>
 +
|- align=center
 +
! l. podw.
 +
| тиї-
 +
| тиї-
 +
| к-
 +
| кеа-
 +
| -іоx
 +
| -іоx
 +
|-  align=center
 +
! l. potr.
 +
| н- -(еа)к
 +
| н- -(еа)к
 +
| н- -(еа)к
 +
| нў- -(еа)к
 +
| н- -(еа)к
 +
| н- -(еа)к
 +
|- align=center
 +
! l. mn.
 +
| -(еа)к
 +
| һ- -(еа)к
 +
| -(еа)к
 +
| -(еа)к
 +
| -(еа)к
 +
| һ- -(еа)к
 +
|-
 +
|}
 +
===Przypadek===
 +
Przypadki są trzy – mianownik, dopełniacz i przyimkownik (prepositionalis), przy czym ten ostatni w liczbie pojedynczej ujednolicił się z dopełniaczem, zaś w pozostałych liczbach z  mianownikiem (wyjątek stanowi odmiana części zaimków, w ramach której przyimkownik jest równy dopełniaczowi we wszystkich liczbach).
 +
 +
Możliwe końcówki dopełniacza:  -''а'', -''в'', -''и'', -''і'', -''егоа''. W liczbie podwójnej po końcówce ''-іоx'', a także potrójnej i mnogiej używa się -''а'', w zaimkach osobowych -''в'', przymiotniki zakończone spółgłoską najczęściej otrzymują ''-егоа'', dla pozostałych form o wyborze końcówki decyduje uzus.
 +
 +
===Negacja===
 +
Wykładnikiem nienacechowanej negacji czasownika jest cyrkumfiks ''м- -(еӑ)һ'' z oboczną postacią ''б- -(еӑ)һ'' dla tematów zaczętych od nosówki. Do wykładników nacechowanych należą: ''-ҩаөǒһ'' 'o zgrozo nie', ''-оаңǒх'', ''-ҩебос'' 'nie i dobrze', ''-(і)ӑѕхӗһ'' 'niestety nie', ''-(ǒ)їеднӑ'', ''-(ї)ǒїїӑ'' 'nie i bardzo mnie to bawi', ''-(ǒ)һлот'' 'nigdy nie', ''-ҩиѕоап'' 'pod żadnym pozorem nie!', ''-(ǒ)һлотѕоап'' 'oby nigdy nie!'. Wykładniki nacechowane mogą się na siebie nakładać dla zwiększenia emfazy.
 +
 +
{{Szablon:Języki Odprysku}}
 
[[Kategoria:Odprysk]]
 
[[Kategoria:Odprysk]]
 
[[Kategoria:Języki sztuczne a priori]]
 
[[Kategoria:Języki sztuczne a priori]]

Aktualna wersja na dzień 22:09, 22 mar 2015

Język wajtulski (Lolle Voajtulla.png Лолле Воӑітулла)

Fonetyka

Samogłoski

  Przednie Tylne
Przymknięte i u
Półprzymknięte e o
Półotwarte ɛ ɔ
Prawie otwarte i otwarte a

Ponadto występują zredukowane alofony /ʊ/ od /u/, /ɪ/ od /i/ i /ə/ od /a/.

Zapis ortograficzny:

  • Cyrylica: и, у; е, о; еа, оа; а;
  • Łacinka: i, u; e, o; ė, ȯ; a.

Spółgłoski

  Dwuwargowe Wargowo-zębowe Przedniojęzykowe Podniebienne Welarne Języczkowe Gardłowe Krtaniowe
Nosowe m n N
Zwarte p t k
Szczelinowe f s ʕ h
Półsamogłoski ɥ ɥˁ ʋ j
Boczne l

Zapis ortograficzny:

  • Cyrylica: м, н, ң; б, п, д, т, ц, г, к; ө, с, ѕ, х, һ; ҩ, ҩҩ, в, і, ї; л, лл;
  • Łacinka: m, n, ṇ; p, ph, t, th, ṭ, k, kh; f, s, ṣ, x, h; w, ẉ, v, j, y; l, ḷ.

Tony

Istnieją dwa tony: niski i wysoki. Na piśmie tonów zwykle się nie zaznacza. W dokładniejszym zapisie używa się "ptaszka" dla oznaczenia tonu wysokiego w cyrylicy (np. ӑ), a "daszka" w łacince (np. ệ, â).

Alfabet

Język wajtulski jest zapisywany zarówno pismem wajtulskim jak i hiundajskim. Tabela poniżej zawiera znaki pisma wajtulskiego wraz z ich hiundajksimi (cyrylickimi) odpowiednikami i łacińską transkrypcją. Pismo to jest abugidą z domyślną samogłoską [o] lub [a], zmienianą przez dopisywanie do znaku innych samogłosek lub znaku ciszy. Dla lepszej czytelności symbole samogłosek zaprezentowano na tle litery ka. Ortografia wajtulska nie uwzględnia tonów.
Pismem tym pisze się od prawej do lewej.

Litera
w abugidzie wajtulskiej
Litera
w piśmie hiundajskim
Litera
w transkrypcji łacińskiej
Przypisana głoska Przykładowe słowo IPA Znaczenie Uwagi
WajtulKA.png га ka k гитеҩ ˨ki˨tʰeɥ piękny
WajtulNGO.png ңо ṇo N ңӑни ˦Na˨ni nania, istota mityczna
WajtulSO.png со so s сўөӑцў ˦su˦fa˦tˁu imię
WajtulPHO.png по pho пӗҩоагеӑ ˦pʰe˨ɥɔ˦kɛ ofiara
WajtulTO.png до to t доаїў ˨tɔ˦jˤu oczy
WajtulHO.png һо ho h һўдіув ˦hut˨juʋ wierzyć
WajtulTHO.png то tho те ˨tʰe my
WajtulNO.png но no n ноӑпеі ˦nɔ˨pʰej kapłan
WajtulFO.png өо fo f өеаңдол ˨fɛN˨tol niegasnący
WajtulJO.png іо jo j іўңӑ ˦ju˦Na jasny
WajtulPO.png бо po p бӑлбупӗ ˦pal˨pu˦pʰe cztery
WajtulWO.png ҩо wo ɥ ҩўҩҩһа ˦ɥuɥˤ˨ha datek
WajtulVO.png во vo ʋ ваїлим ˨ʋajˤ˨lim prawda
WajtulKHA.png ка kha кҩҩӗ ˦kʰɥˤe my dwoje
WajtulXO.png хо xo ʕ xǒд ˦ʕot lud
WajtulLO.png ло lo l лолле ˨lo˨lˁe język
WajtulLLO.png лло ḷo ллўһоб ˦lˁu˨hop trawa
WajtulWWO.png ҩҩо ẉo ɥˁ ҩҩӗ ˦ɥˤe ja
WajtulYO.png їо yo їоа ˨jˁɔ on
WajtulMO.png мо mo m мўха ˦mu˨ʕa płomień
WajtulSSO.png ѕо ṣo ѕедол ˨sˁe˨tol szedol, istota mityczna
WajtulTTO.png цо ṭo цǒһбй ˦tˁoh˦pi księga
Wajtul-.png (о) (o) (o) оіӗіиң ˨o˦je˨jiN wielki Pusta kreska na początku wyrazu sygnalizuje nagłos samogłoskowy. Jeśli nie towarzyszy jej żaden znak samogłoski, oznacza to, że wyraz zaczyna się od [o].
WajtulI.png и i i, ɪ йлөǒї ˦il˦fojˁ każdy
WajtulU.png у u u, ʊ ўбҩӑ ˦up˦ɥa świat
WajtulA.png а, о a, o a, ə, o Ӑготеҩ ˦a˨ko˨tʰeʋ Akoteu, stolica Wajtulii Znakom ka i kʰa nadaje wartość samogłoski [o], dla innych znaków wnosi wartość [a].
WajtulOA.png оа ȯ ɔ оӑһѕу ˦ɔh˨sˁu misjonarz
WajtulE.png е e e еѕоан ˨e˨sˁon eszon, najwyższy kapłan
WajtulEA.png еа ė ɛ еаци ˨ɛ˨tˁi porządek
Wajtul0.png Sygnalizuje brak samogłoski.

Gramatyka

Liczba

Liczby są cztery: pojedyncza, podwójna, potrójna i mnoga. Liczba pojedyncza nie ma morfemu, pozostałe tworzy się od niej przy pomocy prefiksów, sufiksów i cyrkumfiksów.

Schemat I II III IV V VI
l. podw. тиї- тиї- к- кеа- -іоx -іоx
l. potr. н- -(еа)к н- -(еа)к н- -(еа)к нў- -(еа)к н- -(еа)к н- -(еа)к
l. mn. -(еа)к һ- -(еа)к -(еа)к -(еа)к -(еа)к һ- -(еа)к

Przypadek

Przypadki są trzy – mianownik, dopełniacz i przyimkownik (prepositionalis), przy czym ten ostatni w liczbie pojedynczej ujednolicił się z dopełniaczem, zaś w pozostałych liczbach z mianownikiem (wyjątek stanowi odmiana części zaimków, w ramach której przyimkownik jest równy dopełniaczowi we wszystkich liczbach).

Możliwe końcówki dopełniacza: -а, -в, -и, -і, -егоа. W liczbie podwójnej po końcówce -іоx, a także potrójnej i mnogiej używa się -а, w zaimkach osobowych -в, przymiotniki zakończone spółgłoską najczęściej otrzymują -егоа, dla pozostałych form o wyborze końcówki decyduje uzus.

Negacja

Wykładnikiem nienacechowanej negacji czasownika jest cyrkumfiks м- -(еӑ)һ z oboczną postacią б- -(еӑ)һ dla tematów zaczętych od nosówki. Do wykładników nacechowanych należą: -ҩаөǒһ 'o zgrozo nie', -оаңǒх, -ҩебос 'nie i dobrze', -(і)ӑѕхӗһ 'niestety nie', -(ǒ)їеднӑ, -(ї)ǒїїӑ 'nie i bardzo mnie to bawi', -(ǒ)һлот 'nigdy nie', -ҩиѕоап 'pod żadnym pozorem nie!', -(ǒ)һлотѕоап 'oby nigdy nie!'. Wykładniki nacechowane mogą się na siebie nakładać dla zwiększenia emfazy.