Język bałtycki

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
bałtycki
bałthyckí
Sposoby zapisu: łaciński zmodyfikowany
Typologia: dowolny, zwykle SVO
Faktycznie
Utworzenie: BartekChom w 2008
Cel utworzenia: początkowo język północnosłowiański, potem język urzędowy jednego z państw Panslawii
Klasyfikacja: języki sztuczne
  • artystyczne
    • bałtycki
Kody
Conlanger–1 bal
W Jawii
Klasyfikacja: języki indo-europejskie
  • bałto-słowiańskie
    • słowiańskie
      • północnosłowiańskie
        • bałtycki
Status urzędowy
Język urzędowy : Bałtyki
Oficjalna regulacja: Rada Języka Bałtyckiego
Lista conlangów

Język bałtycki (jązyk bałthyckí /ja~z@k bawT@t_ski/) - północnosłowiański język urzędowy Bałtyk.

Alfabet

a á ą ą́ b c ć d e é f g h i í j k l ł m n ń o ó p r s t u ú w y ý z ź ż

Dwuznaki ch cz dh dz dź dż rz sz th

Litera ź występuje tylko w dwuznaku dź.

Samogłoski

i 1 u
 I U
e   o
  @
E   O
  a A

Do tego a~ A~

Spółgłoski

p b f v m w
p' b' f' v' m'
T D n J
t d s z t_s d_z
S' [s\ S] Z' [z\ Z] t_S d_Z
l r r_o
k g x h\

Pisownia podobna do polskiej.

sz ż odpowiednio w grupach szć szcz żdź żdż zmiękczone, utwardzone.

Procesy fonetyczne

  • konsekwentnie TorT, TerT, TelT, TolT > TroT, TreT, TleT, TloT > TroT, TrzeT, TleT, TłoT
  • Wymieszanie nosówek, przegłos lechicki.
  • Długie: Głównie ściągnięte grup typu aja i przed jerem słabym ze spółgłoską dźwięczną (w tym nosową) i często k.
  • Pochylone konsekwentnie kontynuują długie.
  • p t d g między samogłoskami > f T D h\
    (przed wypadnięciem jerów, ale nie ć dź)
    (czyli wszędzie poza nagłosem i starymi zbitkami, przedrostki nie wpływają)
    kath kotha kocie
  • zmiękczenia:
    • Brak śladów jotyzacji, druga palatalizacja jak pierwsza.
    • s, z zmiękczone do sz, ż miękkiego
    • ch do sz miękkiego
    • t, d do ć, dź
    • k, g do cz, (d)ż (ż i tak miękkie)
    • rzi przetrwało
    • poza tym i/y jak w polskim
  • c dz pochodzą tylko z trzeciej palatalizacji i z uproszczeń grup typu czs.
  • W wyrazach obcych í, ú, ale utwardzone y.
    -ia > -íjá/-yjá

Odmiana

  • Miánowník M.
  • Dopełniácz D.
  • Celowník C.
  • Bierník B.
  • Narządhník N.
  • Miéjcowník Mjc. (Locativus)
  • Wychodhník Wch. (Ablativus)
  • Przibythník P. (Allativus)
  • Wołácz W.
l.p. l.m.
M. koth kothy
D. kotha kothéw
C. kothy kothóm
B. kotha kothy
N. kothém kothami
Mjc. kocie kothách
Wch. kothah kothów
P. kothen kothéj
W. kocie kothy
M. kóń konie
D. konia koni
C. koniowi konióm
B. konia konie
N. koniém koniami
Mjc. koniu koniách
Wch. koniah koniów
P. konien koniéj
W. koniu konie
M. miódh miodhy
D. miodhu miodhéw
C. miodhowi miodhóm
B. miódh miodhy
N. miodhém miodami
Mjc. miodzie miodhách
Wch. miodha miodhów
P. miodhen miodhéj
W. miodzie miodhy
M. Bałthyk Bałthyczy
D. Bałthyka Bałthykiéw
C. Bałthykowi Bałthykóm
B. Bałthyka Bałthyków
N. Bałthykiém Bałthykami
Mjc. Bałthyku Bałthykách
Wch. Bałthykah Bałthyków
P. Bałthykien Bałthyki
W. Bałthyku Bałthyczy
M. małpa małpy
D. małpy małp
C. małpią małpóm
B. małpą małpy
N. małpą́ małpami
Mjc. małpie małpách
Wch. małpój małpów
P. małpen małpéj
W. małpo małpy
M. szwinia szwinie
D. szwini szwíń
C. szwini szwinióm
B. szwinią szwinie
N. szwinią́ szwiniami
Mjc. szwini szwiniách
Wch. szwiniój szwiniów
P. szwinien szwiniéj
W. szwinio szwinie
M. mysz myszi
D. myszi myszi
C. myszi myszóm
B. mysz myszi
N. myszą́ myszami
Mjc. myszi myszách
Wch. myszą myszów
P. myszni myszéj
W. myszi myszi
M. drzewo drzewa
D. drzewa drzéw
C. drzewy drzewóm
B. drzewo drzewa
N. drzewém drzewami
Mjc. drzewie drzewách
Wch. drzewah drzewów
P. drzewen drzewy
W. drzewo drzewa
M. serce serca
D. serca serc
C. sercy sercóm
B. serce serca
N. sercém sercami
Mjc. sercu sercách
Wch. sercah serców
P. sercen serce
W. serce serca

Słownictwo

  1. jedén jedena jedeno
  2. dwa
  3. trzi
  4. czetrze
  5. piąć
  6. szeszć
  7. sétmy
  8. osmy
  9. dziewiąć
  10. dziesząć
  • gruby - grubí
  • gęś - gás
  • żółw - szkolthpadór
  • kobieta, żona - białka
  • wiadro - bąbórek
  • wiaderko - bąborúszek
  • cnota - bylnota
  • parasol - szorn
  • srebro - strzébro
  • stopa, stóp - stopa, stop
  • tłuc - tłuć
  • kropla - krofia
  • bluszcz - biuszć?
  • pluć - piuć?
  • szczur - szciúr?
  • szczyt - szcith?
  • drożdże - drożdzie?
  • gwiżdżę - gwiżdzią
  • deszcz - deszć?
  • wszyscy - wszé
  • serce - wą́troba
  • wątroba - játra
  • wesz - pchła
  • iść - ić

Przykład

Wpádł pies do jatki i porwáł miąsa ćwiérć, a pewien kuchárz głupí wżą́ł zatłukł go na szmiérć. A pewien kuchárz mą́drý, co lithoszć w sercu miáł postawíł psu nagrobek i nápis na ním dáł:

/vpAdw p'Es dO jatkI I pOrvAw m'a~sa t_s\v'ert_s\ | a pEv'En kUxAr_o gwUfi wZ'A~w zatwUkw gO na S'm'ert_s\ || a pEv'En kUxAr_o mA~dr1 | t_sO liTOs\t_s\ v sErt_sU m'Aw pOstaviw psU nagrObEk i nApIs na Jim dAw/

Dialekty

  • północne (przymorskie - przimorskié, Przymorzanie - Przimorzanie) - dziwne pochylenie samogłosek
  • wschodnie (okańskie - okáńskié, Okanie - Okanie) - zlanie ć dż i cz dź, asynchroniczna wymowa b' itp.
  • zachodnie (płockie - płockié, Płocy - Płoczy) - cz dż miękkie, ć dź jak t' d', rz jak r'
  • południowo-wschodnie (pogórzańskie - pogórzańskié, Pogórzanie - Pogórzanie) - brak pochylenia samogłosek, twarda wymowa sz ż, stale synchroniczna wymowa ą ą́
  • południowo-zachodnie (węskie - wąskié, Węszy - Wąszi) - silne pochylenie samogłosek, mazurzenie, rz jak twarde ż, wymowa nosówek przed szczelinowymi i na końcu z [M\~]

a á ą ą́ b c ć d e é f g h i í j k l ł m n ń o ó p r s t u ú w y ý z ź ż

Brak pochylenia

é á ą́ ó > e a ą o
i y u > í ý ú

Silne pochylenie

á ą́ é ó > o ǫ í/ý ú
i u y > e o a

Dziwne pochylenie

é /1/ á /3\/ ą́ /3\~/ ó /U/ e /E/ a /a/ ą /{~/ o /V/ i /1/ y /1/ u /}/ í /i/ ý /I/ ú /u/

wariant standardowy - przymorskie - okańskie - płockie - pogórzańskie - węskie

  1. jedén jedena jedeno /jEden jEdEna jEdEnO/ /jEd1n jEdEna jEdEnV/ /jEden jEdEna jEdEnO/ /jEden jEdEna jEdEnO/ /jEdEn jEdEna jEdEnO/ /jEden jEdEna jEdEnO/ /jEd1n jEdEna jEdEnO/
  2. dwa /dva/ /dva/ /dva/ /dva/ /dva/ /dva/
  3. trzi /tr_oI/ /tr_o1/ /tr_oI/ /tr'I/ /tr_oi/ /tZE/
  4. czetrze /t_SEtr_oE/ /t_SEtr_oE/ /t_S'Etr_oE/ /t_S'Et'E/ /t_SEtr_oE/ /t_sEtZE/
  5. piąć /p'aJt_s\/ /p'{Jt_s\/ /pjant_S'/ /p'ant'/ /p'a~t_s\/
  6. szeszć /S'Es\t_s\/ /S'Es\t_s\/ /S'ES't_S'/ /S'Est'/ /SESt_s\/ /S'Es\t_s\/ /sEs\t_s\/
  7. sétmy /setm@/ /s1tm1/ /setm@/ /setm@/ /sEtm1/ /s1tma/
  8. osmy /Osm@/ /Vsm1/ /Osm@/ /Osm@/ /Osm1/ /Osma/
  9. dziewiąć /d_z\Ev'aJt_s\/ /d_z\Ev'{Jt_s\/ /d_Z'Evjant_S'\/ /d'Ev'ant'/ /d_z\Ev'a~t_s\/ /d_z\Ev'aJt_s\/
  10. dziesząć /d_z\ES'aJt_s\/ /d_z\ES'{Jt_s\/ /d_Z'ES'aJt_s\/ /d'ES'ant'/ /d_z\ESa~t_s\/ /d_z\EsaJt_s\/