Język elizejski

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Elysin
Utworzenie: Spiritus w 2014
Używany w : Elizjum, Rosja, Chiny, USA
Ilość mówiących 420 000 000
Sposoby zapisu: łaciński, cyrylica¹
Typologia: SOV, SVO²
Klasyfikacja: języki indoeuropejskie
  • języki kreolskie
    • język Elizejski
Status urzędowy
Język urzędowy : Elizjum
Język pomocniczy : Rosja, Chiny
Oficjalna regulacja: ASE³
Kody
Conlanger–3 dws.els.spr.
Przykład
Tytuł jakiś tam wkrótce będzie
Tekst jakiś tam wkrótce będzie

¹Używana na terenie Rosji, lecz jedynie oficjalne. Spójrz niżej.

²Dialektalnie.

³Accademia Sansi Elysima

Lista conlangów

Język elizejski (els. Sans Elysin /sãs elyzɛ̃/) – język kreolski na bazie języków indoeuropejskich z wpływami z języków tureckich, używany głównie na terenie Federalnego Królestwa Pól Elizejskich.

Geneza

Z uwagi na jego naturę, trudno jednoznacznie wyznaczyć początek istnienia języka elizejskiego. Prometeuszyci, którzy przybyli na teren dzisiejszych Pól Elizejskich w XVII wieku byli mieszkańcami Rzeczypospolitej Obojga Narodów i w 1684 roku świeżo wybrany gubernator Jan z Zamościa podpisał akt posłuszeństwa Rzeczypospolitej, tworząc Kolonię Stepów Wschodnich, której językiem urzędowym był język polski. Gdy w drugiej połowie XVIII wieku zaczęły tam spływać masy z całej Europy, począł tworzyć się wielki tygiel kulturowy, który doprowadził do powstania owego kreola. Na siebie nałożyły się głównie język polski, rosyjski, francuski, hiszpańskie oraz języki miejscowe, głównie język kazachski. W wyniku położenia geograficznego znaleźć można także leksykę zaczerpniętą z języka perskiego, arabskiego i chińskiego.

Gdy w 1772 roku kolonia wypowiedziała posłuszeństwo Rzeczypospolitej, jednocześnie nie przyjmując propozycji dołączenia do Imperium Rosyjskiego i ogłoszono niepodległość kraju, językiem narodowym stał się ówczesny język elizejski. Konstytucja z 1784 roku również została napisana w tymże języku oraz ustanowiła go oficjalnym językiem Królestwa.

Przez niezwykle dynamiczny przyrost imigrantów język elizejski bardzo szybko się zmieniał. Między innymi, w ciągu niecałych 100 lat zanikł iloczas, doszło do Palatalizacji Elizejskiej oraz do mazurzenia. Mimo wszystko, współcześni obywatele Pól Elizejskich nie mają większych problemów ze zrozumieniem tekstów z na przykład XVIII wieku.

Fonologia

Spółgłoski

Labialne Koronalne Dorsalne
Nosowe
m
n
ŋ
Zwarte dźwięczne
b
d
g
bezdźwięczne
p
t
k
Szczelinowe dźwięczne
v
z
ʁ
bezdźwięczne
f
s
x
Płynne
w
l
j

Samogłoski

Przednie Centralne Tylne
Przymknięte
i
u
Środkowe
e
ə²
o
Otwarte
ɛ ɛ̃³
a ã
ɔ ɔ̃

¹ W niektórych dialektach fonem /y/ realizowany jest jako /ʉ/, co odpowiada jego niegdysiejszej wymowie.

²W wysokich rejestrach fonem /ə/ jest czasami realizowany jako /aə̯/, bazując na zapisie i dawnej wymowie.

³ Różnica pomiędzy /e/, /o/ a /ɛ/, /ɔ/ (które bywają realizowane jako /æ/ i /ɒ/) jest na wpół fonemiczna i na wpół allofoniczna. Pierwsze występują w sylabie otwartej, drugie w sylabie zamkniętej (-l, -t, -s, -d, -z) oraz jako samogłoski nosowe.

Fonotaktyka

Sylaba w języku elizejskim może mieć strukturę (C)(C)(I)V(L), gdzie

  • C to dowolna spółgłoska
  • CC to zbitka głoski szczelinowej lub zwartej (w dowolnej kolejności) lub geminata spółgłoski nosowej lub spółgłosek/l/, /t/, /s/.
  • I to półsamogłoska.
  • V to dowolna samogłoska (również nosowa).
  • L to spółgłoska płynna lub /t/, /s/.

Morfologia

Rzeczownik i przymiotnik

Rzeczownik w języku elizejskim odmienia się przez 7 przypadków: Activus, Passivus, Dativus, Locativus, Ablativus, Instrumentalis i Vocativus oraz przez 2 liczby: pojedynczą i mnogą. Rzeczownik może mieć rodzaj męski lub żeński. Wyróżniamy 4 deklinacje.

Deklinacja I

Do deklinacji I należą rzeczowniki, zazwyczaj rodzaju żeńskiego, zakończone na -a, -ia lub -e.

vena "woda" talia "gwiazda" more "morze"
Singularis Pluralis Singularis Pluralis Singularis Pluralis
Act.
vena
venae
talia
taliae
more
moroe
Pass.
venas
venes
talias
talies
mores
mores
Dat.
veni
venan
tali
talin
mori
moren
Loc.
voen
voens
tael
talis
meur
moris
Abl.
veni
veno
tali
talio
mori
morio
Ins.
venan
venans
talin
talins
moren
morens
Voc.
venae
venae
taliae
taliae
moroe
moroe

Deklinacja II

W deklinacji II znajdują się rzeczowniki, zazwyczaj rodzaju męskiego, kończące się na -t, -s lub -o.

cot "kot" nos "nos" oco "oko"
Singularis Pluralis Singularis Pluralis Singularis Pluralis
Act.
cot
coti
nos
nosi
oco
oci
Pass.
cotes
cotis
noses
nosis
ocos
ocis
Dat.
cotoe
cotan
nosoe
nosan
ocoe
ocon
Loc.
cotes
cotis
noses
nosis
ocos
ocis
Abl.
cota
coto
nosa
noso
oca
oco
Ins.
cotan
cotans
nosan
nosans
ocon
ocons
Voc.
ceut
coti
neus
nosi
euc
oci

Deklinacja III

Pod III deklinację podchodzą rzeczowniki obydwu rodzajów, zakończone na -i oraz -s, -x pochodzące z palatalizacji elizejskiej.

ceuti "kość" sans "język" volis wolność
Singularis Pluralis Singularis Pluralis Singularis Pluralis
Act.
ceuti
ceuti
sans
santi
volis
volti
Pass.
ceutes
ceutis
santes
santis
voltes
voltis
Dat.
ceuti
ceutin
santi
santin
volti
voltin
Loc.
ceuti
ceutis
santi
santis
volis
voltes
Abl.
ceuti
ceuti
santi
santi
volti
volti
Ins.
ceutin
ceutins
santin
santins
voltin
voltins
Voc.
ceuti
ceuti
santi
santi
volti
volti

Deklinacja IV

Do deklinacji IV wchodzą rzeczowniki i przymiotniki obydwu rodzajów, zakończone spółgłoską płynną lub -n oraz czasem -o.

mal "zło" krai "kraina" palin "ognisty"
Singularis Pluralis Singularis Pluralis Singularis Pluralis
Act.
mal
mali
krai
krai
palin
poni
Pass.
males
malis
krais
krais
pones
ponis
Dat.
malin
malins
malin
malins
malin
malins
Loc.
mal
males
krai
krais
palin
pones
Abl.
maleu
maleu
kraeu
kraeu
poneu
poneu
Ins.
malin
malins
krain
krains
ponin
ponins
Voc.
mali
mali
krai
krai
poni
poni

Czasownik

Czasownik w języku elizejskim odmienia się przez 5 czasów: praesens, aoristus, perfectum, imperfectum, plusquamperfectum i futurum. Wsytępują także 4 osoby: I, II, III i obviativus (IV) oraz 3 tryby: orzekający, rozkazujący i przypuszczający. Wyróżniamy II koniugacje.

Koniugacja I