Polski Kąłądzerski Rilej VIII/n

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Znaki według ilości kresek, licząc po chińsku:

1 一 – jeden 3上 – na 3女 – dziewczyna 3下 – głęboko 4水落 – wodospad 4长长 – dorastać 4互 – między 5本 – książka, powieść 5去入 – wchodzić 5冬 – zima 6有 – jest, istnieje 6自 – sam 6会 – umieć 6还 – i 6进验 – doświadczać 6吃苦 – pokonywać trudności 7两 – dwa 7系亲 – przyjaźń 7冷 – zimny 7时 – czas, raz 7冻石 – zamarznąć 8顶 – wierzchołek, dach 8呼 – nazywać, wołać 9 结 – więź 9战 – walczyć 9说 – mówić 9说清 – wyjaśnić 10样时 – w tym samym czasie 10 脑造会 – twórczy 11展- prezentować 13 强 – siła, silny 15懂 – rozumieć

Zaprezentowany tekst jest w języku n, o którym na forum już odrobinę pisałem, ale to było bardzo ogólne i niedopracowane, więc bardziej polecam ci opierać się na tej wiadomości. Każde zdanie w nu musi mieć koordynator, trafiający po podmiocie i który najczęściej przyjmuje postać 了, może być też wyrażeniem czasu, w którym wykonywana była akcja, wskazywać na sposób jej wykonania (np. 很 – bardzo,完 – do końca, 好 – dobrze, 歪 – błędnie lub przez pomyłkę), bądź też wyrażać się przysłówkiem albo zaprzeczeniem 不. Koordynatorem może być też drugie orzeczenie, w pewien sposób podległe, dlatego nie dziw się, jeśli trafią ci się dwa orzeczenia pod rząd.

A teraz dość losowy spis gramatycznych konstrukcji:

Język jest typu left-branching, to znaczy cechy opisujące, a także zdania podrzędne przydawkowe znajują się zawsze przed przedmiotem opisywanym, a kończy je partykuła 之. Zatem „Wysoka dziewczyna, która je jabłko, idzie” to 高之,吃苹果之女了去, a zatem /wysoki之 jeść jabłko 之 dziewczyna 了 iść/ ~ „wysoka, jedząca jabłko dziewczyna idzie”. (przy czym 之 nie jest obowiązkowe po przymiotnikach) Z kolei przyimki występują po rzeczowniku, z którym się łączą, chyba, że jest to zdanie, w którym rzeczownik pełni rolę dopełnienia, jak w zdaniu „Jadę do Krakowa”, a nie rolę okolicznika jak w „Czytam w szkole”; w pierwszym przypadku przyimek łączy się z czasownikiem, a rzeczownik występuje jako dopełnienie.

Co do koordynatorów to specjalnym jego rodzajem jest 是, które informuje, że czasownik będzie informował nie o wydarzeniu, lecz o stanie. Może to się przykładać np. na zmianę strony czasownika na bierną bądź zwrotną – ale pod warunkiem, że oznacza to coś stałego, nigdy nie oznacza on żadnego wydarzenia.

A太A to konstrukcja przysłówkowo-przymiotnikowa, mówiąca że coś jest zbytnio, np. 高太高 to zbyt wysoki, bądź zbyt wysoko.

Za pomocą 第...个 tworzy się liczebnik porządkowy, w środku znajduje się liczba.

在 jest partykułą, która informuje, że następujący po niej czasownik jest w formie ciągłej, że akcja jest w trakcie.

完 występuje często po nazwie jakiegoś czasu bądź okresu i tworzy z nim okolicznik, mówiący, że coś działo się przez cały ten okres, z naciskiem na „cały”.

情 jest partykułą, która tworzy rzeczownik abstrakcyjny od przymiotnika, np. piękny + 情 = piękno.

得to dość skomplikowana partykuła, która dodatkowo opisuje czasownik (np. jak wykonana została akcja, jaki miała skutek) albo stopień przymiotnika. Na polski to najwygodniej tłumaczyć poprzez „tak bardzo, że”, „że, aż” (jak np. „tak się nie lubili, że aż się pomordowali” albo „piękny, że aż strach”). Funkcjonuje tak samo, jak partykuła 得 w mandaryńskim, więc możesz też tak tego poszukać, ale myślę, że w tekście można się domyśleć, jak to działa.

Dawaj znać w przypadku kłopotów. Starałem się, żeby tekst dawało się zrozumieć, ale żeby też czasem trzeba się było zastanowić, więc w części gramatycznej starałem się nie podawać przykładów zbyt identycznych z tym, co jest w tekście.