Siboli

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Język asybowski
Siboli
Utworzenie: Miły w październiku 2009
Cel utworzenia: eksperymentalnie/dla konweldu
Używany w (Rathok): Asybozja,
Ilość mówiących (Rathok) bd.
Ilość mówiących (faktyczna) 0
Sposoby zapisu: sylinga, łaciński, pismo siboli w przeszłości także pismo stazor
Klasyfikacja: języki sztuczne
Kody
Conlanger–3 rth.sib.mil
Przykład
Fragment Modlitwy Pańskiej
Lobo Urot, mobi giya ez napovo,
Xolirol giy fobo molo,
Opofariy azaxoxi fobo, giy ucilo fobo
Mobov ez napovo, nebov ez ozizavo.
Lista conlangów

Język siboli – język używany w Asybozji.

Historia

Język siboli najpewniej pochodzi od języków plemion środkowej i wschodniej części Półwyspu Asybowskiego. Podczas wojen baktunijskich wzmożone kontakty między mieszkańcami półwyspu doprowadziły do wykształcenia się w drugiej połowie XVII w. klasycznego języka asybowskiego (sibolego). Obecnie język ten nadal ewoluuje pozostawiając po sobie gwary.

Cechy języka sibolego

Ze względu na okoliczności rozwoju język siboli posiada elementy typowe dla języków zatoki i grupy centralnej:

  • deklinacja samogłoskowa,
  • ubóstwo koniugacji,
  • przechodzenie samogłosek w „o”,
  • ubezdźwięcznianie na końcu wyrazów,
  • przyimki wymagające dopełniacza - rzadkie w siboli,

Jest bogaty w oryginalne rozwiązania:

  • deklinacja zaimków,
  • następstwo wewnątrzwyrazowe spółgłosek i samogłosek - „tilap”,
  • analityczny tryb przypuszczający,
  • instruktyw jako prepozytyw),

Siboli posiada także elementy języków wybrzeża:

  • rzeczowniki zakończone na samogłoskę,
  • fleksyjna koniugacja,
  • łączność przyimków z prepozytywem.

Fonetyka

W języku sibolim występują następujące głoski – podano pisownię w łacince. W nawiasach podano bezdźwięczne spółgłoski. Spółgłoski dźwięczne nieposiadające bezdźwięcznych odpowiedników mogą występować w postaci bezdźwięcznych alofonów.

Spółgłoski
Dwu‐wargowe Wargowo‐
zębowe
Dziąsło­we Zadzią‐
słowe
Pod­nie‐
bienne
Miękko‐
podniebienne
Nosowe M m N n H h
Zwarte B b
(P p)
D d
(T t)
G g
(K k)
Zwarto-
szczelinowe
(C c) Q q
Szczelinowe V v
(F f)
Z z
(S s)
J j (X x)
Aproksymanty Y y
Drżące R r
Boczne L l
Samogłoski
Przednie Tylne
zaokrąglone
Przymknięte I i U u
Średnie E e O o
Otwarte A a

Deklinacja

Zaimki

Rzeczowniki

Przymiotniki

Koniugacja

Czas teraźniejszy

W czasie teraźniejszym czasownik może mieć co najwyżej cztery różne formy. Forma "my inkluzywnego" jest zawsze równa formie 2. osoby l. pojedynczej i mnogiej. Formy 1. i 3. osoby l. mnogiej są również tożsame.

Przykładowa odmiana czasowników: gig (być), ulig (mieć), modalnych i regularnych. (kreska oznacza brak końcówki, sam rdzeń)

gig ulig -eg -ig
1 sg lo gil lo ul lo -el lo -i
2 sg foq giya foq uliya foq -oya foq -iya
3 sg ebi gij ebi ulij ebi - ebi -ij
1 pl (ekskl) lob gi lob uli lob - lob -i
(inkl) xib giya xib uliya xib -oya xib -iya
2 pl xoq giya xoq uliya xoq -oya xoq -iya
3 pl eb gi eb uli eb - eb -i

Czas przeszły

gig ulig -eg -ig
1 sg lo zif lo ulif lo -ef lo -if
2 sg foq zofa foq ulifa foq -ofa foq -a
3 sg ebi zif ebi ulif ebi -ef ebi -if
1 pl (ekskl) lob zif lob ulif lob -ef lob -if
(inkl) xib zofa xib ulifa xib -ofa xib -a
2 pl xoq zofa xoq ulifa xoq -ofa xoq -a
3 pl eb zif eb ulif eb -ef eb -if

Czas przyszły

W czasie przyszłym do tematu jest dodawany prefiks ro- (po spółgłosce) lub rav- (po samogłosce).

Czasowniki regularne (i ulig) mają sufiksy -i (1. i 3. osoba l. pojedynczej i mnogiej), -a (2. osoba l. pojedynczej i mnogiej oraz inkluzyw) dodawane bezpośrednio do rdzenia.

Czasowniki modalne mają dla każdej osoby identyczną formę zakończoną na -e.

Czasownik gig ma w czasie przyszłym nieregularną odmianę:

1 sg lo re
2 sg foq roya
3 sg ebi roj
1 pl (ekskl) lob re
(inkl) xib roya
2 pl xoq roya
3 pl eb re

Tryb rozkazujący

Każdy czasownik (oprócz modalnych) ma jedną formę rozkazującą, samodzielnie występującą w 2. osobie l. pojedynczej. Aby określić inną osobę, do której skierowany jest rozkaz, używa się odpowiedniego zaimka z tą formą.

Czasowniki modalne nie mają form rozkazujących.

Przykładowe formy trybu rozkazującego czasowników gig, ulig i regularnych.

gig ulig -ig
2 sg giy uliy -iy
3 sg ebi giy ebi uliy ebi -iy
1 pl (inkl) xib giy xib uliy xib -iy
2 pl xoq giy xoq uliy xoq -iy
3 pl eb giy eb uliy eb -iy

Tryb warunkowy

Tryb warunkowy jest tworzony analitycznie - przez czasownik posiłkowy bosig łączący się z supinem czasownika głównego, np.

  • Lo bosi gogi. - byłbym
  • Xoq bosiya zujogi. - widzielibyście

Supinum

Tworzenie supina jest regularne - następuje zamiana końcówki bezokolicznika -ig na końcówkę -ogi.

Imiesłowy

Od czasowników modlanych nie tworzy się gerundiów, supinów ani imiesłowów.

Gerundium to rzeczownik odsłowny. Gerundia odmieniają się według deklinacji spółgłoskowej.

gig ulig -ig
gerundium gogil ulil -il
im. czynny
teraźniejszy
gogilaz ulilaz -ilaz
im. przeszły gogifaz ulifaz -ifaz
im. bierny - ulirol -irol

Słowniczek

siboli polski
vane chleb
urot ojciec
napo niebo
molo nazwa
xole święty
opofarig przybywać
azaxoxi królestwo
azax król
ucilo chęć
oziza ziemia
oxi miejsce
ucig chcieć
ez w
xolig święcić
ehilo wina
op do
qigig prowadzić
ehig zawinić
eg i
oli słowo
asig wygrać
xagig pisać
fef dom
ori kot
gig być
ogig robić
farig iść
daveg musieć
ulig mieć
zujig widzieć
bosig by[1]
vomig słyszeć
okig móc[2]
Zaimki
siboli polski
mobov jak
nebov tak
lo ja
foq ty
ebi on
eba ona
ebo ono
lob my[3]
xib my z tobą[4]
xoq wy
eb oni
loto mój
fobo twój
lobo nasz[3]
xibo nasz[4]
xono wasz
mobi kto
mobo co
nebi ten
neba ta
nebo to

Przypisy

  1. Do tworzenia trybu przypuszczającego
  2. Do tworzenia trybu potencjalnego
  3. 3,0 3,1 My ekskluzywne
  4. 4,0 4,1 My inkluzywne