Użytkownik:Hapana Mtu/Tyrakański

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Język tyrakański (nazwa własna 語トゥラカネ), inaczej tarakański uproszczony lub tarakański-U - uproszczona wersja języka tarakańskiego~tarykańskiego dedykowana jasnemusfinksowi. Posiada uproszczoną gramatykę i pisownię oraz bardziej międzynarodowe słownictwo.

Zapis

W ramach uproszczenia język tyrakański zapisywany jest sylabariuszami japońskimi, w ramach umiędzynarodowienia używa się w nim też znaków sinojapońskich. Hiraganą zapisywane są słowa wspólne z nieuproszczonym językiem tara~ykańskim, katakana natomiast służy do zapisu słów znanych wyłącznie wariantowi uproszczonemu. Kany zostały dopasowane do fonologii języka tyrakańskiego: poniżej tabelka ilustrująca odpowiedniości między cyrylicą tarykańską a katakaną tyrakańską.

Końcowe samogłoski Samodzielne samogłoski К- Г- Ч- З- Ш- Ђ- Т- Д- Ћ- Ӵ- Ц- Ж- Н- Х- Б- П- С- М- Ј- Р- Л- Ў-
シャ ジャ チャ ヂャ ツァ ヅァ ファ ラ゛
セィ ティ ディ ツィ ヅィ フィ イィ リ゛
-Ы lub brak samogłoski シュ ジュ トゥ ドゥ チュ ヂュ ホゥ ル゛ ウゥ
シェ ジェ チェ ヂェ ツェ ヅェ フェ イェ レ゛
ショ ジョ チョ ヂョ ツォ ヅォ フォ ロ゛
Ң

Uproszczenia w morfologii i składni

Liczba mnoga

Wykładnikiem liczby mnogiej jest sufiks , po słowach zakończonych spółgłoską może pojawić się przed nim protetyczne ы, spółgłoska w sufiksie ulega też czasem postępowemu ubezdźwięcznieniu. Zmian tych dla uproszczenie nie zaznacza się w piśmie (pierwszej zresztą nie dałoby się zaznaczyć). Tarykańskie rozróżnienie liczby mnogiej ogólnej i poszczególnej zostało zlikwidowane. W tabeli poniżej przykłady.

L. pojedyncza L. mnoga Znaczenie l. poj.
ばはふ бахас, ル゛ラ лура, えぜる езер, ふめず смез, リ゛サヌ лічан 語ダ ばはふダ бахасыда~бахаста, ル゛ラダ лурада, えぜるダ езер(ы)да, ふめずダ смез(ы)да, リ゛サヌダ лічан(ы)да język (mowa lub narząd w starej bądź uproszczonej leksyce - zależnie od odczytania)
パル゛マ палма パル゛マダ палмада palma (w uproszczonej leksyce)
つぁる цар つぁるダ цар(ы)да cebula (leksyka tarykańska)

Posiadanie

Wyraża się zawsze poprzez dopełniacz o wykładniku .

Sufigowanie postpozycji

Nie zachodzi.

Inkorporacja

Inkorporacja dopełnienia lub okolicznika do czasownika nie zachodzi.

Uniesamodzielnienie czasowników modalnych

Również nie zachodzi. Zawsze używa się wersji z łącznikiem.

Uproszczone lub/i umiędzynarodowione słownictwo

Na proces upraszczania i umiędzynarodowienia słownictwa tyrakańskiego składało się kilka taktyk:

  • Zastępowanie słów tara~ykańskich słowami z powszechnie znanych języków naturalnych (takich jak arabski, łacina, arabski, greka, arabski, francuski, arabski, hindi, sanskryt czy arabski) oraz popularnych auxlangów (jak np. esperanto, budinos, slovio);
  • Zapisywanie słów znakami sinojapońskimi (kanji);
  • Likwidowanie drobnych niuansów znaczeniowych;
  • Skracanie słów, uproszczenia wymowy;
  • Regularniejsze słowotwórstwo.

Należy przy tym zauważyć, że uproszczone lub/i umiędzynarodowione (tyrakańskie) słowa współistnieją w języku ze swoimi "starymi" (tarykańskimi) odpowiednika, nie powodują wyparcia ich z języka. Na piśmie rozróżnieniu tych dwóch grup słownictwa służy zapis odpowiednią kaną (chyba, że używa się znaków sinojapońskich). Poniżej tabela z przykładami uproszczonego lub/i umiędzynarodowionego słownictwa.

Znaki Słowo tarykańskie Słowo tyrakańskie Znaczenie Etymologia i uwagi
ばはふ бахас ル゛ラ лура język (mowa) od arabskiego لغة
えぜる езер, ふめず смез リ゛サヌ лічан język (narząd) od arabskiego لسان; język tarykański rozróżnia język wystawiony od schowanego, w wersji uproszczonej to rozróżnienie znika
でごる゛ дегул パル゛マ палма palma od łacińskiego palma
ゆれぬ јрен レヌ рен rycerz uproszczenie fonetyczne; efektem ubocznym jest homofonia z tarykańskim れぬ рен 'rzeka'
れぬ рен ダリヤ даріја rzeka od perskiego دريا
ぎぎつぁる гігіцар ポカカドゥユマ пукакадјыма czosnek od budinoskiego fokakadjma
波蘭 くれぬ へるいぇ крен херје ボラ゛ヌダ буланда Polska od arabskiego بولندا
電気 ぴかす пікач エレ゛クツロ елекытыру prąd elektryczny od starogreckiego ἤλεκτρον
大学 もとぅられじ мутрареж ジァミラ жаміра uniwersytet, uczelnia od arabskiego جامعة
先生 もとぅらる мутрар ゴロ гуру wykładowca od sanskryckiego गुरु
ぐら゛とぅ -глад- スピケヌ -чыпікен- mówić od volapückiego spikön

Próbki tekstowe

Judyta

  • Polski: Ta piękna dziewczyna nazywa się Judyta. Jej piękne, błękitne oczy skrywają wielką tajemnicę, tajemnicę tak straszną, że zagraża ona porządkowi świata. Serce Judyty jest złe: ona nie wierzy w Boga.
  • Tarykański: діызеба Ўакабу загареңет Јудіт. ўантыра Ђалла зангаре, жађўе даде јун јаӴўехаж кубўе, јаӴыхыж іјде кўе, ўаыдајнабр јаНуј ытас Прат. ыра Харц даде Јудіт себале, хажжера јун пріДыр.
  • Tyrakański: あら 名前とぅれうぅ Judyta. わハイダ 彼女 や, ヤ恐怖 け, わあぶら わあだゆな や秩序世界. あら ゲJudyta , あはピダ 彼女 ぷりﷲ‎‎‎‎~DEUS~יהוה.