Przejdź do zawartości

Krakirski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Hapana Mtu (dyskusja | edycje)
Hapana Mtu (dyskusja | edycje)
Linia 311: Linia 311:
{| class="wikitable" style="background-color: #fcfcfc;"
{| class="wikitable" style="background-color: #fcfcfc;"
!colspan=2|
!colspan=2|
!colspan=3|<small>rzeczowniki</small>
!colspan=3|<small>Rzeczowniki</small>
!colspan=3|<small>przymiotniki</small>
!colspan=3|<small>Przymiotniki</small>
!
!
|-
|-
Linia 325: Linia 325:
!<small>funkcja</small>
!<small>funkcja</small>
|-
|-
|mianownik
|Mianownik
| -
| -
|glura 'złoto'
|glura 'złoto'
Linia 335: Linia 335:
|podmiot zdania
|podmiot zdania
|-
|-
|dopełniacz-biernik
|Dopełniacz-biernik
|mt, m, am
|mt, m, am
|glura'''mt'''
|glura'''mt'''
Linia 345: Linia 345:
|przydawka dzierżawcza, dopełnienie bliższe
|przydawka dzierżawcza, dopełnienie bliższe
|-
|-
|narzędnik
|Narzędnik
|t, at
|t, at
|glura'''t'''
|glura'''t'''
Linia 355: Linia 355:
|okolicznik narzędzia
|okolicznik narzędzia
|-
|-
|celownik
|Celownik
|gë, agë
|gë, agë
|glura'''gë'''
|glura'''gë'''
Linia 365: Linia 365:
|dopełnienie dalsze, okolicznik miejsca (dokąd)
|dopełnienie dalsze, okolicznik miejsca (dokąd)
|-
|-
|przeciwcelownik
|Przeciwcelownik
|n, an
|n, an
|glura'''n'''
|glura'''n'''
Linia 375: Linia 375:
|dopełnienie dalsze, okolicznik miejsca (skąd)
|dopełnienie dalsze, okolicznik miejsca (skąd)
|-
|-
|miejscownik
|Miejscownik
|l, al
|l, al
|glura'''l'''
|glura'''l'''
Linia 386: Linia 386:
|-
|-
|}
|}
Stopniowanie przymiotników odbywa się przy pomocy postpozycji: ''gëa'' w stopniu wyższym, ''gëal'' w najwyższym względnym i ''gëå'' w najwyższym bezwzględnym.  
Stopniowanie przymiotników odbywa się przy pomocy postpozycji: ''gëa'' w stopniu wyższym, ''gëal'' w najwyższym względnym i ''gëå'' w najwyższym bezwzględnym.
 
===Zaimki osobowe i dzierżawcze===
===Zaimki osobowe i dzierżawcze===
{| class="wikitable" style="background-color: #fcfcfc;"
{| class="wikitable" style="background-color: #fcfcfc;"

Wersja z 00:37, 28 lip 2013

język krakirski
qraqenë g’qëåqe
Utworzenie: Hapana Mtu w 2005
Sposoby zapisu: runy krakiryczne, alfabet łaciński
Lista conlangów


Język krakirski, krakir, klasyczny język krakirski (nazwa własna: qraqenë g’qëåqe)

Alfabet

Klasyczny język krakirski zapisywany był runami krakirycznymi (kra. qnazir pëuqs'gëiram).

Litera
w runach krakirycznych
Litera
w łacince
Nazwa litery "Silny" fonem "Słaby" fonem Przykładowe słowa IPA Znaczenia Uwagi
D d dama d ɖ dizu, dëaqla dizu, ɖakla murować, sierp
R r rea r rageltu rageltu zakończyć
T t tea t ʈ tåma, tërqenë tɒma, ʈerkeɲe matematyka, młody
Z z zala z ʐ zetrea, zbëa zetrea, ʐβa garnek, podróż
L l lea l lipru lipru mieszkać
S s issa s ʂ searu, sëalqenë searu, ʂalkeɲe brodzić, słaby
B b ba b β bårde, bëarzgu bɒrde, βarzgu karzeł, posmarować
M m ma m maqenë makeɲe chudy, smukły
P p pa p ɸ pequ, pëape peku, ɸape kłuć, pięć
G g ga g j glura, gëåq glura, jɒk złoto, też
N n inna n ɲ niqazëu, nëa nikaʐu, ɲa ukrywać, my
Q q qea k x qaqë, qëne kaxe, xene cztery, wyspa
St st åsta, åstea st ʂʈ stuqëu, stëble stuxu, ʂʈeble chcieć, białoskórnik
U u una u uqe uke osiem
I i ida i ilingë iliɲje przyjaciel
A a abëa a asqura askura cisza
Å å åda ɒ åbust ɒbust rodzić się
O o oda ɤ oerle ɤerle koromysło
E e ebëa e e e i
Ë ë sëalqi ebëa e agë, edëpëu aje, eɖeɸu oni, bronić znak osłabienia, oddziałuje na poprzedzającą go spółgłoskę lub grupę spółgłosek; przed samogłoską niemy
' asqura ab'bëm, blë'a, abbë' abβem, βlea, aβ: ponad, jesień, a kysz znak rozdzielenia, wstrzymuje oddziaływanie ë na spółgłoski i samogłosek na ë; wycisza ë przed spółgłoską i w wygłosie (w nielicznych wyrazach obcych i onomatopejach)

Fonetyka

Samogłoski

  Przednie Tylne
Przymknięte i u
Półprzymknięte e ɤ
Otwarte a ɒ

Spółgłoski

  Dwuwargowe Dziąsłowe Cerebralne Podniebienne Welarne
Nosowe m n ɲ
Zwarte p b t d ʈ ɖ k g
Szczelinowe ɸ β s z ʂ ʐ x
Drżące r
Półsamogłoski j
Boczne l

Ponadto pomiędzy dwiema samogłoskami występuje niefonemiczne zwarcie krtaniowe, np. zetrea 'garnek' wymawiane jest de facto [zetreʔa].

Gramatyka

Imiona

Rzeczowniki mają dwa rodzaje: męski i żeński. Rzeczowniki zakończone na -e lub są rodzaju męskiego, natomiast te zakończone na -a są rodzaju męskiego. W liczbie mnogiej wszystkie rzeczowniki przyjmują jednakową końcówkę -ir. Przymiotniki w rodzaju męskim liczby pojedynczej mają końcówkę -enë (-ënë), w rodzaju żeńskim -i, w liczbie mnogiej natomiast oba rodzaje kończą się jednakowo - na -irt. Rzeczowniki i przymiotniki odmieniają się przez sześć przypadków.

Rzeczowniki Przymiotniki
Przypadek Końcówki r. ż. r. m. l. mn. r. ż. r. m. l. mn. funkcja
Mianownik - glura 'złoto' ilingë 'przyjaciel' qnazir 'znaki' maqenë 'chudy' sëalqi 'słaba' ålirt 'źli' podmiot zdania
Dopełniacz-biernik mt, m, am gluramt ilingëm qnaziram maqenëm sëalqim ålirtam przydawka dzierżawcza, dopełnienie bliższe
Narzędnik t, at glurat ilingët qnazirat maqenët sëalqit ålirtat okolicznik narzędzia
Celownik gë, agë glura ilingë qnaziragë maqenë sëalqi ålirt' dopełnienie dalsze, okolicznik miejsca (dokąd)
Przeciwcelownik n, an gluran ilingën qnaziran maqenën sëalqin ålirtan dopełnienie dalsze, okolicznik miejsca (skąd)
Miejscownik l, al glural ilingël qnaziral maqenël sëalqil ålirtal okolicznik miejsca (gdzie)

Stopniowanie przymiotników odbywa się przy pomocy postpozycji: gëa w stopniu wyższym, gëal w najwyższym względnym i gëå w najwyższym bezwzględnym.

Zaimki osobowe i dzierżawcze

osobowy dzierżawczy osoba
ugë uggënë ja
nëa nënë my
irgëa irgënë ty, wy
a agënë ona
u ugënë on
llu ugënë on/ona (trzecia neutralna)
agë aggënë oni/one

Zaimki osobowe przyłączają te same końcówki, co rzeczowniki męski. Zaimki dzierżawcze odmieniają się przez rodzaj, liczbę i przypadek na tej samej zasadzie, jak przymiotniki.

Czasownik