Tarykański

Pożyczki

Obce słowa są dostosowywane do fonologii języka tarykańskiego. W najświeższych pożyczkach występują m.in. takie procesy jak [v]->б (w starszych pożyczkach spotyka się w tej pozycji бж, жж, ў), [f]->п (starsze пш, шш, ш, п), [o]->у (starsze ўе, е), początkowe [a]->е (starsze ы, е), końcowe [k]->х.

Klasyczne

Do tej grupy należą zapożyczenia ze starożytnych języków basenu Morza Trzcin, tj. z krakirskiego i hiundajskiego. Obejmują one słowa z licznych dziedzin życia, w tym pojęcia abstrakcyjne i związane z liczeniem czasu, w tym nazwy miesięcy i dni tygodnia. Mianownikowe końcówki z języków pierwotnych były albo odrzucane, albo włączane do rdzenia. Przykłady słów a) z hiundajskiego: Бехсет 'dewastacja' <- біучсесат 'zniszczenie', кујме 'dokładny' <- чөімаун, Ўедбај 'adwokat' <- өудбеід; b) z krakirskiego: Бјарсет 'środa' <- b'gëarsternëa, БжеллуЗат 'niebyt' <- bëlluzata, Темал 'matematyk' <- tåmale.

Zaimkowe

Do tej grupy należą niemal wyłącznie zapożyczenia tamteńskie z okresu formowania się Tarykanii, wiele słów z tej grupy związanych jest z melioracją i uprawą roślin. Przykłady: Есдерт 'krużganek' <-*ezdortə 'podwórko', Снахл 'starorzecze' <- *zennaklani, ђалўе 'stromy' <- *diləvəs. Również wiele nazw geograficznych w Tarykanii jest pochodzenia tamteńskiego, np. Сбыпх 'dopływ Gangreny' <- *zbepoki, Ћінтр 'nazwa stolicy Tarykanii do XXVIII wieku' <- *tinitəra. Jednym z nielicznych słów pochodzenia ówskiego jest Тбуч 'twos, rodzaj słodkawego napoju' <- твос.

Pratyckie

Są to zapożyczenia z języków bliskich tarykańskiemu, stąd często trudno wskazać je spośród leksyki rodzimej. Najstarsze z nich pochodzą z czasów przed opuszczeniem Puszczy Poziomkowej, większość jednak pochodzi z czasów późniejszych. Warto też zauważyć, że wpływ tarykańskiego na inne języki pratyckie był silniejszy, niż wpływ odwrotny. Do ewidentnych pożyczek pratyckich należą m. in. a) niwskie Чіжру 'rodzaj dzidy' <- чізара, Децу 'hańba' <- децон b) hojskie Ђігад 'czerwona tkanina' <- тегада, Быбітіш 'bękart' <- биби атиш 'bękart, dosł. ojcowski chwast' b/c) hojskie lub koszylijskie Бакећ 'imię męskie' <- Бакит 'imię męskie, dosł. góra' c) koszylijskie Ћеӵуд 'przydupas' <- теджунт d) aerieńskie Југц 'imię żeńskie' <- Југец 'imię żeńskie, dosł. krokus', Ђіӵу 'mistyk aeriański' <- тіджо e) jasyrskie Пајуд 'pogoda' <- пығонт 'powietrze', Бычтех 'robota, męcząca praca' <- бычток 'praca'.

Kuńskie i nowohiundajskie

Wśród zapożyczeń kuńskich dominują wyrazy pochodzenia karskiego, mrosjkiego i korsaryjskiego, wynika to z intensywnych kontaktów handlowych jak i (za wyjątkiem Korsarii) z bliskości geograficznej. Najczęstsze obszary zapożyczeń to handel oraz żegluga morska. Do słów pochodzenia kuńskiego należą m. in. a) mrojskie Шабај 'latarnia morska' <- Шабја, Ыргн 'srebrna moneta' <- арген 'srebrny', Ушућеп 'tawerna portowa' <- Ошьтеф b) korsaryjskie Ыхштух 'bójka' <- өчешточ, Шенш 'pałac' <- шонш, Јаншлес handlarz <- яншлес c) karskie Сејрах 'kapitan' <- сарах, Жубіӵ 'nocnik' <- Зюбехе, Елбжіпаћеж 'bunt marynarzy' <- елвӀіпарт. Języki kuńskie, zwłaszcza korsaryjski, często służą za pośredników przt zapożyczaniu słów z dalszych stron, np. Прухн 'handlarz niewolników' pochodzi od kors. Прохен, które pochodzi ze wschodniej Gluristy. Wyrazy nowohiundajskie są w języku tarakańskim dość rzadkie, a ich tematyką również jest często handel i żegluga. Nowohiundajskiego pochodzenia są m. in. Пузі 'żagiel' <- пюзи, Ежу 'łapówka [potocznie]' <- ьжу, Засх 'balast' <- засах.

Śniekrickie

Do tej grupy należą głównie zapożyczenia z języka honkiskiego. Dotyczą one głównie terminów związanych z magią, jak np. Ліпсін, Ліпс 'magia' <- Липиси^н, Жыбых 'peleryna' <- Жү^нбүқ, Пніжб 'uczeń czarnoksiężnika' <- пәниӝъ^нб, Цеп 'zły omen' <- тӧ^нсьп, Ыбуніх 'amulet ochronny' <- абу, Пазг 'chochlik' <- пъзга; przykłady niemagiczne: Чажжет 'ser kozi' <- чаҙиҙь, Ыш 'chata' <- ыфа 'dom'. Pożyczki z innych języków sniekrickich zdarzają się rzadki, np. Хысуж 'różowa muszla znad zatoki Brezji' <- snobeckie хућўш, Ўадіз 'watażka' <- gażachskie гвъђүз 'wódz'.
Uwaga! Zapis V^н oznacza w ortografii honkiskiej samogłoskę nosową, w pozostałych językach śniekrickich uprościł się on do diakrytyki.

Wajtulskie

Wyrazy z języka wajtulskiego to głównie pojęcia religijne. Upowszechniły się one dopiero w XVIII wieku wraz z rozpowszechnianiem się seumuchstwa, wcześniej były znane przez nieliczne kręgi - głównie religioznawców i osoby mające styczność z Wajtułami. Przykłady pojęć religijnych: Ўыј 'Wach, bóg ognia' <- Вахй, Чеўмуј, Чеўмујеж 'seumucha, seumuchstwo, religia ognia, dosł. droga płomienia' <- Сеҩҩ Муха, Дышејп 'Deszejbi, mitologiczny skrzydlaty żółw o pięciu skorupach' <- Деӑѕеӑібй, Непеј 'nopej, kapłan seumuchski' <- ноӑпеі.