Autor Wątek: Język leski - Jásaukjë jįzik  (Przeczytany 1454 razy)

Offline Pluur

  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 974
Język leski - Jásaukjë jįzik
« dnia: Czerwiec 02, 2013, 00:00:47 »
    JÁSAUKJË JĮZIK
    „...jë Gospodžyn tforije ovo jįzik našego jidauá”
    [jɜ gɔspɔɖ͡ʐɪ̈n tfɔʐijɛ ɔvɔ jɪ̈zik nɑʃɛɣɔ jidawa]

    Wyżej, fragment tekstu, jak narazie w eksperymntalnej ortografii. Język leski, który w - swojej pierwszej (wtedy jeszcze jako lęgiejski), i drugiej wersji - mogliście zobaczyć już na forum; jest językiem powstałym z języka prasłowiańskiego (no cóż Canis..), czy jest zachodniosłowiański, czy południowo- nie wiem, oceńcie sami, robiłem go ot tak, aby zobaczyć jak by wyglądał słowiański po mojemu . Na wstępie jeszcze dodam, że niektóre przemiany są nierealne, no ale cóż.  ;-D Na zakończenie przedmowy, chcę pedzieć jak się czyta nazwę języka po lesku: [jasawɕɜ jɪ̈zik]
    Dobrze to zaczynamy ;D


    0. Wstęp
    Język wyróżnia dwa główne etapy rozwoju:
    • staroleski (pierwsze przemiany fonetyczne, głównie spółgłoski, uporządkowanie gramatyki, zanik aspektu (w zamian nowe czasy przeszłe i przyszłe), okres: VII~XV wiek)
    • nowoleski (zmiany fonetyczne, to głównie utracenie iloczasu i tonacji, uproszczenie gramatyki, i inne porządki, okres od XVI wieku)

    Tak, w gramatyce przedstawię jeno prawidła nowoleskie. Gdy będę cokolwiek tłumaczył będzie to tekst w nowoleskim, jeśli będzie inaczej napiszę. Tak na marginesie, mam nadzieję, że chociaż troszkę komuś będzie się ten język podobał  ;-)

    1. Przemiany fonetyczne

    okres staroleski
    • TorT → TárT [aɾ], ale TorD → Taɖ [ɑ]
    • TolT → TálT [al]
    • TerT → TurT, ale TerD → Tuɖ
    • TelT → TulT
    • orT → raT [ɾɑ], ale orT → raɖ [ɾɑ-]
    • olT → laT [lɑ]
    • TrT → TyrT, ale TrD → Tyɖ
    • Tr'T → TirT
    • TlT → TylT
    • Tl'T → Tij
    • r, l → [ɾ ,l~ɫ]
    • tl, dl → [ʈ͡ʂɭ, ɖ͡ʐɭ] (pierw: ʈɭ; przeszło w ʈ͡ʂɭ, na analogii z sl → ʂɭ)
    • sl, zl → [ʂɭ, ʐɭ]
    • st, zd →[st͡s, zd͡z]
    • sk, zg →[ɕ, ʑ] (na zasadzie: sk → skʲ → ɕkʲ → ɕɕ (albo; ɕ:) → ɕ) (proces trwał do około XVII wieku)
    • VpV, VbV → VfV, VvV
    • Vp'V, Vb'V → VflV, VvlV
    • VkV, VgV → VxV, VɣV
    • Vk'V, Vg'V → VɕV, VʑV                                                                                                                                                        W tych 4 przypadkach V = dowolna samogłoska
    • ky, gy, xy → [xɜ ɣɜ hɜ]
    • kvě, kvi, gvě, gvi, xvě, xvi → [fʲɛ, fʲi, vʲɛ, vʲi, wɛ, wi] (na zasadzie: kvě → kʲfʲɛ → fʲɛ)
    • t', d', n' → [ʈ͡ʂ, ɖ͡ʐ, ɳ]*
    • p', b', v', m' → [pl, bl, vl, ml]*
    • p', b', v', m' (w wygłosie wyrazu) → [p, b, v, m]
    • k', g', x' → [ɕ, ʑ, j]
    • r', l' → [ʐ, j]
    • tr', dr' → [ʈ͡ʂ, ɖ͡ʐ]
    • c', ʒ', s' ,z' → [t͡s, d͡z, s, z]*
    • č, ǯ, š, ž → [t͡ʃ, d͡ʒ, ʃ, ʒ]
    • zachodzi przejście miękkości w niektórych przypadkach

    Zmiękczają następujące samogłoski: e, ę, ě, i oraz ь po zmiękczaniu przechodzą odpowiednio w e, į, e/a, i/y (y po spółgłoskach zaznaczonych *)

    • ъ → au [aw],
    • ь → ∅, ale ь → i/y (w nagłosowej sylabie)
    • ę, ǫ → į, ų [ɪ̈, ʊ̈] (pierw były to nosowe warianta owych samogłosek)
    • V → V
    • V̄ → V̄ (iloczas)
    • V̀, V́ → V́ (ton wznoszący)
    • V̏, V̂ → V̀ (ton opadający)

    okres nowoleski (czyli rozwój tonacji oraz iloczasu, inne zmiany, to mniej, lub bardziej chaotyczne i nieregularne uproszczenia spółgłoskowe <np.: 'dokończenie' procesu sk, zg →[ɕ, ʑ]>
    • a → [ɑ]
    • e → [ɛ]
    • o → [ɔ]
    • i → [ɜ]
    • u → [ɜ]
    • y → [ɜ]
    • ě → [e]
    • ā → [a]
    • ē → [ɛ]
    • ō → [ɔ]
    • ī → [i]
    • ū → [u]
    • ȳ → [ɪ̈]
    • ě̄ → [e]
    • á → [a]
    • é → [ɛw]
    • ó → [ɔw]
    • í → [ij]
    • ú → [ij]
    • ý → [i]
    • ě́ → [a]
    • à → [ɑ]
    • è → [wɞ]
    • ò → [wɞ]
    • ì → [ji]
    • ù → [ji]
    • ỳ → [ɜ]
    • ě̀ → [a]


    Legenda
    T = dowolna spółgłoska
    D = [n, d, t, d͡z, t͡͡s, z, s, l]
    ɖ = [ɳ, ɖ, ʈ, ɖ͡ʐ, ʈ͡ʂ, ʐ, ʂ, ɭ]
    V = a, e, o, i, u, y, ě

    PS.: Mom nadzieja, że nikaj się nie pomyliłeh.
    PS2: Nastympnym rozem, napisza uo gramatyce :>[/list]
    « Ostatnia zmiana: Lipiec 19, 2013, 21:08:06 wysłana przez Pluur »
     

    Offline CookieMonster93

    Odp: Język leski - Jásaukjë jįzik
    « Odpowiedź #1 dnia: Czerwiec 02, 2013, 01:51:12 »
    JÁSAUKJË JĮZIK
    „...jë Gospodžyn tforije ovo jįzyk našego jidauá”
    Tu chyba mała pomyłka. Moim zdaniem trochę przekombinowane, ale ma swój urok.
     

    Offline Canis

    Odp: Język leski - Jásaukjë jįzik
    « Odpowiedź #2 dnia: Czerwiec 02, 2013, 09:46:10 »
    jest językiem powstałym z języka prasłowiańskiego (no cóż Canis..),
    :-(

    Į
    jįzyk
    Powiało zimnym...
     

    Offline Pluur

    • Uciekinier
    • Wiadomości: 1 974
    Odp: Język leski - Jásaukjë jįzik
    « Odpowiedź #3 dnia: Czerwiec 02, 2013, 11:14:46 »
    JÁSAUKJË JĮZIK
    „...jë Gospodžyn tforije ovo jįzyk našego jidauá”
    Tu chyba mała pomyłka. Moim zdaniem trochę przekombinowane, ale ma swój urok.

    A no, tam błąd wkradł się, zaraz poprawię  ;-D
    Dzięki za poprawienie, i zarazem przepraszam (ahh te tony...)
     

    Offline Pluur

    • Uciekinier
    • Wiadomości: 1 974
    Odp: Język leski - Jásaukjë jįzik
    « Odpowiedź #4 dnia: Lipiec 18, 2013, 01:28:55 »
    Dobra to kontynuacja, po długim czasie :-D

    2. Imiesłów, regularny i nieregularny

    [table=1]
    [tr]
    [td][/td]
    [td]
    teraźniejszy
    [/td]
    [td]
    przeszły I
    [/td]
    [td]
    przeszły II
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    regularne
    [/td]
    [td]
    [/td]
    [td]
    -au/-auë
    [/td]
    [td]
    -Vl/-Vlë
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    być - bëč
    [/td]
    [td]
    [/td]
    [td]
    bëvau
    [/td]
    [td]
    bël
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    dać - dač
    [/td]
    [td]
    dadë
    [/td]
    [td]
    davau
    [/td]
    [td]
    dal
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    jeść - jéšč
    [/td]
    [td]
    jédë
    [/td]
    [td]
    jédau
    [/td]
    [td]
    jél
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    mieć - jimléč
    [/td]
    [td]
    jimë
    [/td]
    [td]
    jimlévau
    [/td]
    [td]
    jimlél
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    iść - jič
    [/td]
    [td]
    jidë
    [/td]
    [td]
    šjidau
    [/td]
    [td]
    šjil
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    wiedzieć - vlédžéč
    [/td]
    [td]
    vlédë
    [/td]
    [td]
    vlédžévau
    [/td]
    [td]
    vlédžél
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    Ponad to czasownik być ma jeszcze formę imiesłowu przyszłego - bųdë.
    Ta lista nieregularnych imiesłowów, będzie rosła wraz z tłumaczeniem tekstów etc. Chciałbym jeszcze wytłumaczyć pochodzenie ich, oraz oznaczenie -Vl w imiesłowie przeszłym drugim. Owo oznaczenie oznacza to, że w miejsce 'V' wstawiamy samogłoskę która stoi przed końcówką bezokolicznika (-č). I teraz pochodzenie; teraźniejszy imiesłów pochodzi z prasłowiańskiego imiesłowu czynnego czasu teraźniejszego, przeszły pierwszy (I) z też czynnego, ale czasu przeszłego, zaś przeszły drugi (II) z prasłowiańskiego imiesłowu rezultatywnego (polska nazwa jest na to?) czasu przeszłego, skąd jest, np.: polskie widział bym. Druga forma końcówek imiesłowów przeszłych (-auë, oraz -Vlë) używana jest w liczbie mnogiej.

    3. Czasownik, odmiana regularna, na przykładzie czasownika iść - jič [jiʈ͡ʂ]

    CZAS TERAŹNIEJSZY, TRYB OZNAJMUJĄCY
    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    jidų
    [/td]
    [td]
    jidžemau
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    jidžešj
    [/td]
    [td]
    jidžeče
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    jidže
    [/td]
    [td]
    jidų
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    CZAS TERAŹNIEJSZY, TRYB ROZKAZUJĄCY
    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    jidëji
    [/td]
    [td]
    jidëjemau
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    jidëji
    [/td]
    [td]
    jidëječe
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    jidëji
    [/td]
    [td]
    jidë
    [/td]
    [/tr]
    [/table]
    Czyli imiesłów teraźniejszy + końcówka osobowa (liczby pojedyńczej: -ji pochodzi z formy rozkazującej PS-skiego czasownika *byti - *bǫdi)

    CZAS TERAŹNIEJSZY, TRYB PRZYPUSZCZAJĄCY
    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    by jidų
    [/td]
    [td]
    bymau jidžemau
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    byšj jidžešj
    [/td]
    [td]
    byče jidžeče
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    by jidže
    [/td]
    [td]
    by jidų
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    Czas teraźniejszy a przed nim odpowiednik polskiego bym.

    CZAS PRZESZŁY DOKONANY
    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    jidoh
    [/td]
    [td]
    jidohomau
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    (bë) jidže
    [/td]
    [td]
    jidohšče
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    (bë) jidže
    [/td]
    [td]
    jidohšjį
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    Powstały z PS-kiego aorystu; w drugiej i trzeciej osobie liczby pojedyńczej, aby dać nacisk, że jest to czas przeszły dokonany dodaje się czasownik być w czasie przeszłym dokonanym, w drugiej/trzeciej osobie liczby pojedyńczej.

    CZAS PRZESZŁY NIEDOKONANY
    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    jidžéjah
    [/td]
    [td]
    jidžéjmau
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    (blé) jidžéje
    [/td]
    [td]
    jidžéjšče
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    (blé) jidžéje
    [/td]
    [td]
    jidžéjšjį
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    bléh šjidau
    [/td]
    [td]
    bléhmau šjidauë
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    blé šjidau
    [/td]
    [td]
    bléšče šjidauë
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    blé šjidau
    [/td]
    [td]
    bléšjį šjidauë
    [/td]
    [/tr]
    [/table]
    Powstał z imperfektu, formy liczby mnogiej zostały skrócone, z dawnych jidžéjahomau, jidžéjahšč̈e, jidžéjahšjį. W drugiej i trzeciej osobie liczby pojedyńczej, tak jak w czasie przeszłym dokonanym widać, że w celu wzmocnienia wypowiedzi używana jest forma czasownika być w cz.prze.ndk. Druga forma czasu przeszłego niedokonanego (druga tabela) jest zamienna z pierwszą i obecnie dość popularna, o jej użyciu (oraz poszczególnych czasów) będę jeszcze pisał.

    CZAS PRZYSZŁY NIEDOKONANY
    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    bųdë sém šjidau
    [/td]
    [td]
    bųdë sémau šjidauë
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    bųdë séj šjidau
    [/td]
    [td]
    bųdë šéče šjidauë
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    bųdë šeč šjidau
    [/td]
    [td]
    budë sųč šjidauë
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    Konstrukcja: imiesłów przyszły być + odmieniona forma teraźniejsza czasownika być (tak wiem dziwnie to wygląda, odmiana tego czasownika i omówienie przemian niżej) + imiesłów przeszły I = czas przyszły niedokonany;
    imiesłów przyszły być + czas teraźniejszy być = czas przyszły niedokonany czasownika być :-P

    CZAS PRZYSZŁY DOKONANY
    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    bųdų šjil
    [/td]
    [td]
    bųdžemau šjilë
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    bųdžeš šjil
    [/td]
    [td]
    bųdžeče šjilë
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    bųdže šjil
    [/td]
    [td]
    bųdų šjilë
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    Czas przyszły czasownik byc, oraz imiesłów przeszły II.

    4. Czasowniki nieregularne
    Ten dział również będzie uzupełniany, póki co daję odmianę czasownika, o którym dużo już dziś pisałem - być - bëč.

    CZAS TERAŹNIEJSZY, TRYB OZNAJMUJĄCY
    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    sém
    [/td]
    [td]
    sémau
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    séj
    [/td]
    [td]
    šéče
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    šéč
    [/td]
    [td]
    sųč
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    Te z pozoru dziwne formy czasu teraźniejszego powstały przez taki dziwny myk: jesm → sém, i w analogii wszystkie pozostałe formy zrobiły to samo, pozbywając się nagłosowego je, przerzucając je w postaci é po pierwszej (już) spółgłosce, jedynie sųč się utrzymało, dlatego że 'miało podobny wzór' co nowe formy.

    CZAS TERAŹNIEJSZY, TRYB ROZKAZUJĄCY
    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    sémi
    [/td]
    [td]
    sémauji
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    séji
    [/td]
    [td]
    šéčeji
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    šéči
    [/td]
    [td]
    sųči
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    Tutaj po byłym prasłowiańskim *bǫdi pozostała jeno końcówka, aczkolwiek na początku istnienia leskiego istniała forma odmiany rozkazującej podobnej do tej prasłowiańskiej, jednak z czasem wyszła z użycia.

    CZAS TERAŹNIEJSZY, TRYB PRZYPUSZCZAJĄCY
    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    bém
    [/td]
    [td]
    bémau
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    béj
    [/td]
    [td]
    béče
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    [/td]
    [td]
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    Swoista "synteza" by z czasownikiem być w czasie teraźniejszym.

    CZAS PRZESZŁY DOKONANY
    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    bëh
    [/td]
    [td]
    bëhomau
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    [/td]
    [td]
    bëhošče
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    [/td]
    [td]
    bëhošjį
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    CZAS PRZESZŁY NIEDOKONANY
    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    bléh
    [/td]
    [td]
    bléjmau
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    blé
    [/td]
    [td]
    bléjšče
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    blé
    [/td]
    [td]
    bléjšjį
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    CZAS PRZYSZŁY DOKONANY
    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    bųdų
    [/td]
    [td]
    bųdžemau
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    bųdžeš
    [/td]
    [td]
    bųdžeče
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    bųdže
    [/td]
    [td]
    bųdų
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    CZAS PRZYSZŁY NIEDOKONANY
    [table=1]
    [tr]
    [td]
    osoba
    [/td]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    1.
    [/td]
    [td]
    bųdë sém
    [/td]
    [td]
    bųdë sémau
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    2.
    [/td]
    [td]
    bųdë séj
    [/td]
    [td]
    bųdë šéče
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    3.
    [/td]
    [td]
    bųdë šeč
    [/td]
    [td]
    budë sųč
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    imiesłów przyszły być + czas teraźniejszy być = czas przyszły niedokonany czasownika być

    Na dziś to tyle gramatyki, teraz przejdziemy do fonetyki:

    5. Fonetyka i zapis języka nowoleskiego

    SPÓŁGŁOSKI
    [table=1]
    [tr]
    [td][/td]
    [td]wargowe[/td]
    [td]dziąsłowe[/td]
    [td]zadziąsłowe[/td]
    [td]retrofleksyjne[/td]
    [td]podniebienne[/td]
    [td]miękkopodniebienne[/td]
    [td]krtaniowe[/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]nosowe[/td]
    [td][m] (m)[/td]
    [td][n] (n)[/td]
    [td][/td]
    [td][ɳ] (nj)[/td]
    [td][/td]
    [td][/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]zwarte bezdźwięczne[/td]
    [td][p] (p)[/td]
    [td][t] (t)[/td]
    [td][/td]
    [td][ʈ] (tj)[/td]
    [td][/td]
    [td][k] (k)[/td]
    [td][/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]zwarte dźwięczne[/td]
    [td][b] (b)[/td]
    [td][d] (b)[/td]
    [td][/td]
    [td][ɖ] (dj)[/td]
    [td][/td]
    [td][g] (g)[/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]afrykaty bezdźwięczne[/td]
    [td][/td]
    [td][t͡s] (c)[/td]
    [td][t͡ʃ] (čj)[/td]
    [td][ʈ͡ʂ] (č)[/td]
    [td][/td]
    [td][/td]
    [td][/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]afrykaty dźwięczne[/td]
    [td][/td]
    [td][d͡z] (dz)[/td]
    [td][d͡ʒ] (džj)[/td]
    [td][ɖ͡ʐ] (dž)[/td]
    [td][/td]
    [td][/td]
    [td][/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]szczelinowe bezdźwięczne[/td]
    [td][f] (f)[/td]
    [td][s] (s)[/td]
    [td][ʃ] (šj)[/td]
    [td][ʂ] (š)[/td]
    [td][ɕ] (kj)[/td]
    [td]
    • (h)[/td]
    [td]<<[h] (h)>>[/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]szczelinowe dźwięczne[/td]
    [td][v] (v)[/td]
    [td][z] (z)[/td]
    [td][ʒ] (žj)[/td]
    [td][ʐ] (ž)[/td]
    [td][ʑ] (gj)[/td]
    [td]<<[ɣ] (g)>>[/td]
    [td][/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]drżące*[/td]
    [td][/td]
    [td][r] (r)[/td]
    [td][/td]
    [td][/td]
    [td][/td]
    [td][/td]
    [td][/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]aproksymanty[/td]
    [td][/td]
    [td][l~ɫ] (l)[/td]
    [td][/td]
    [td][/td]
    [td][j] (j)[/td]
    [td][/td]
    [td][/td]
    [/tr][/table]

    [q] - wymowa, w IPA
    (q) - pisownia oficjalna
    <<>> -alofon
    * - w przeciwieństwie do, np.: polskiego [r] nie przechodzi w [ɾ]

    SAMOGŁOSKI
    [table=1]
    [tr]
    [td][/td]
    [td]przednie[/td]
    [td]centralne[/td]
    [td]tylne[/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]przymknięte[/td]
    [td][i] (i)[/td]
    [td][/td]
    [td][u] (u)[/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]prawie przymknięte[/td]
    [td][/td]
    [td][ɪ̈] (į, y) [ʊ̈] (ų)[/td]
    [td][/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]półprzymknięte[/td]
    [td][e] (é)[/td]
    [td][/td]
    [td][/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]półotwarte[/td]
    [td][ɛ] (e)[/td]
    [td][ɜ] (ë)[/td]
    [td][ɔ] (o)[/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]otwarte[/td]
    [td][a] (á)[/td]
    [td][/td]
    [td][ɑ] (a)[/td]
    [/tr]
    [/table]

    DYFTONGI
    [table=1]
    [tr]
    [td][aw~au̯] (au)[/td]
    [td][ɛw~ɛu̯] (eu)[/td]
    [td][ɔw~ɔu̯] (ou)[/td]
    [td][ij~ii̯] (ij)[/td]
    [td][wɞ] (uo)[/td]
    [/tr][/table]

    I jak wam się to podoba?
    « Ostatnia zmiana: Lipiec 19, 2013, 00:57:54 wysłana przez Pluur »
     

    Offline Pluur

    • Uciekinier
    • Wiadomości: 1 974
    Odp: Język leski - Jásaukjë jįzik
    « Odpowiedź #5 dnia: Lipiec 18, 2013, 12:51:11 »
    6. Rzeczownik

    LICZBA POJEDYŃCZA
    [table=1]
    [tr]
    [td][/td]
    [td]
    odmiana męska
    [/td]
    [td]
    odmiana męska -au
    [/td]
    [td]
    odmiana żeńska
    [/td]
    [td]
    odmiana nijaka -o
    [/td]
    [td]
    odmiana nijaka -e
    [/td]
    [td]
    odmiana nijaka -i
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek I.
    [/td]
    [td]
    [/td]
    [td]
    -au
    [/td]
    [td]
    ∅, -a
    [/td]
    [td]
    -o
    [/td]
    [td]
    -e
    [/td]
    [td]
    -i
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek II.
    [/td]
    [td]
    -a
    [/td]
    [td]
    -u
    [/td]
    [td]
    -y
    [/td]
    [td]
    -a
    [/td]
    [td]
    -a
    [/td]
    [td]
    -a
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek III.
    [/td]
    [td]
    -u
    [/td]
    [td]
    -'i
    [/td]
    [td]
    -i
    [/td]
    [td]
    -u
    [/td]
    [td]
    -u
    [/td]
    [td]
    -u
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek IV.
    [/td]
    [td]
    -'u
    [/td]
    [td]
    -u
    [/td]
    [td]
    -'i
    [/td]
    [td]
    -'u
    [/td]
    [td]
    -'u
    [/td]
    [td]
    -'u
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek V.
    [/td]
    [td]
    -'e
    [/td]
    [td]
    -u
    [/td]
    [td]
    -o
    [/td]
    [td]
    -'e
    [/td]
    [td]
    -'e
    [/td]
    [td]
    -'e
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    LICZBA MNOGA
    [table=1]
    [tr]
    [td][/td]
    [td]
    odmiana męska
    [/td]
    [td]
    odmiana męska -au
    [/td]
    [td]
    odmiana żeńska
    [/td]
    [td]
    odmiana nijaka -o
    [/td]
    [td]
    odmiana nijaka -e
    [/td]
    [td]
    odmiana nijaka -i
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek I.
    [/td]
    [td]
    -'i
    [/td]
    [td]
    -ovle
    [/td]
    [td]
    -y
    [/td]
    [td]
    -a
    [/td]
    [td]
    -a
    [/td]
    [td]
    -a
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek II.
    [/td]
    [td]
    -u
    [/td]
    [td]
    -ovu
    [/td]
    [td]
    -a:∅
    [/td]
    [td]
    -u
    [/td]
    [td]
    -u
    [/td]
    [td]
    -u
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek III.
    [/td]
    [td]
    -'ema
    [/td]
    [td]
    -aumu
    [/td]
    [td]
    -ama
    [/td]
    [td]
    -oma
    [/td]
    [td]
    -'ema
    [/td]
    [td]
    -'ima
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek IV.
    [/td]
    [td]
    -'ih
    [/td]
    [td]
    -auhu
    [/td]
    [td]
    -ah
    [/td]
    [td]
    -oh
    [/td]
    [td]
    -'eh
    [/td]
    [td]
    -'ih
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek V.
    [/td]
    [td]
    -'e
    [/td]
    [td]
    -ovle
    [/td]
    [td]
    -y
    [/td]
    [td]
    -a
    [/td]
    [td]
    -a
    [/td]
    [td]
    -a
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    Wyjaśnienie użycia przypadków:

    PRZYPADEK I - mianownik, powstał z PS-kiego mianownika
    PRZYPADEK II - posiadacz, powstał z PS-kiego dopełniacza, obecnie nie służy już jako dopełnienie (przejęła to konstrukcja z ovo), ale jako określenie posiadacza kogoś/czegoś, np.: dom Joli = duomau Joly ['dwɞmau̯ jɔlɪ̈].
    PRZYPADEK III - celownik, powstał z PS-kiego celownika, i jemu też odpowiada, przejął też wszystkie wyrażenia przyimkowe, które kiedyś łączyły się z dopełniaczem (z dębu - z dųbli, a nie z dųbu)
    PRZYPADEK IV - odpowiednik miejscownika (z przyimkiem) i narzędnika (bez przyimka), powstały z miejscownika, a narzędnik gdzieś zaginął po drodze rozwoju języka.
    PRZYPADEK V - wołacz, pozostał w języku, dlatego że na obszarze używania języka bardzo popularne były sformułowania z wołaczem, które utrzymały się po dziś dzień, powstał z PS-skiego wołacza.


    KONSTRUKCJA Z ovo

    Ponad to, aby pozamieniać szyk (podstawowy to: VSO - orzeczenie-podmiot-dopełnienie, obecnie do łask wraca szyk SVO - podmiot-orzeczenie-dopełnienie, przymiotnik często wędruje za określany rzeczownik) można użyć konstrukcji z ovo.

    [table=1]
    [tr]
    [td]
    formy całe
    [/td]
    [td]
    rodzaj męski
    [/td]
    [td]
    rodzaj żeński
    [/td]
    [td]
    rodzaj nijaki
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    ovo
    [/td]
    [td]
    ova
    [/td]
    [td]
    ovo
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [td]
    ovi
    [/td]
    [td]
    ovy
    [/td]
    [td]
    ova
    [/td][/tr][/table]

    [table=1]
    [tr]
    [td]
    formy skrócone przed spółgłoskami
    [/td]
    [td]
    rodzaj męski
    [/td]
    [td]
    rodzaj żeński
    [/td]
    [td]
    rodzaj nijaki
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    o'
    [/td]
    [td]
    a'
    [/td]
    [td]
    o'
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [td]
    i'
    [/td]
    [td]
    y'
    [/td]
    [td]
    a'
    [/td][/tr][/table]

    [table=1]
    [tr]
    [td]
    formy skrócone przed samogłoskami
    [/td]
    [td]
    rodzaj męski
    [/td]
    [td]
    rodzaj żeński
    [/td]
    [td]
    rodzaj nijaki
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    liczba pojedyńcza
    [/td]
    [td]
    ov'
    [/td]
    [td]
    ov'
    [/td]
    [td]
    ov'
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    liczba mnoga
    [/td]
    [td]
    ov'
    [/td]
    [td]
    ov'
    [/td]
    [td]
    ov'
    [/td][/tr][/table]

    I teraz tłumaczenie, abyście zobaczyli jak to coś wygląda :D

    Z Kaczmarskiego ('Moja prześliczna mufka");
    "Nie ruszaj to moje, weź precz łapy swoje,
    Popsujesz ją, boję się o mufkę swą."

    "Nje gëbëji to moji, blirëji prouč ovy lápy (y'lápy) sfoji,
    Bųdžeš hablil onų, bojų sį o mufki sfojej"

    i IPA: [ɳɛ gɜbɜji tɔ mɔji, blɪrɜji prou̯ʈ͡ʂ ɔvɪ̈ lapɪ̈ sfɔji. bʊ̈ɖ͡ʐɛʂ xɑblɪɫ ɔnʊ̈, bɔjʊ̈ sɪ̈ ɔ mufki sfɔjɛj]


    Mam nadzieję, że nigdzie się nie walnąłem ^&^.

    I teraz jeszcze, tradycyjnie przymiotnik ;-D

    7. Przymiotnik, na przykładzie leski - jásaukjë

    LICZBA POJEDYŃCZA
    [table=1]
    [tr]
    [td][/td]
    [td]
    rodzaj męski
    [/td]
    [td]
    rodzaj żeński
    [/td]
    [td]
    rodzaj nijaki
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek I.
    [/td]
    [td]
    jásaukjë
    [/td]
    [td]
    jásaukja
    [/td]
    [td]
    jásaukjo/jásaukje/jásaukji
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    [przypadek I. w roli dopełnienia (odpowiednik ovo)
    [/td]
    [td]
    jásaukjaujë
    [/td]
    [td]
    jásaukjaja
    [/td]
    [td]
    jásaukjoje
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek II.
    [/td]
    [td]
    jásaukja
    [/td]
    [td]
    jásaukjy
    [/td]
    [td]
    jásaukkja
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek III.
    [/td]
    [td]
    jásaukju
    [/td]
    [td]
    jásaukji
    [/td]
    [td]
    jásaukju
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek IV.
    [/td]
    [td]
    jásaukju
    [/td]
    [td]
    jásaukji
    [/td]
    [td]
    jásaukju
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    LICZBA MNOGA
    [table=1]
    [tr]
    [td][/td]
    [td]
    rodzaj męski
    [/td]
    [td]
    rodzaj żeński
    [/td]
    [td]
    rodzaj nijaki
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek I.
    [/td]
    [td]
    jásaukji
    [/td]
    [td]
    jásaukjy
    [/td]
    [td]
    jásaukja
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    [przypadek I. w roli dopełnienia (odpowiednik ovo)
    [/td]
    [td]
    jásaukjijë
    [/td]
    [td]
    jásaukjyjį
    [/td]
    [td]
    jásaukjaja
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek II.
    [/td]
    [td]
    jásaukju
    [/td]
    [td]
    jásaukj
    [/td]
    [td]
    jásaukkju
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek III.
    [/td]
    [td]
    jásaukjema
    [/td]
    [td]
    jásaukjama
    [/td]
    [td]
    jásaukjoma/jásaukjema/jásaukjima
    [/td]
    [/tr]
    [tr]
    [td]
    przypadek IV.
    [/td]
    [td]
    jásaukjih
    [/td]
    [td]
    jásaukjah
    [/td]
    [td]
    jásaukjoh/jásaukjeh/jásaukjih
    [/td]
    [/tr]
    [/table]

    W rodzaju nijakim parę razy pojawiają się trzy formy przymiotnika, są to formy uzależnione od rzeczownika (nijaki -o/-e/-i).

    No dobrze najważniejsze rzeczy zrobione (nareszcie...), na przyszłość wyjaśnienie użycia czasów, zaimki, liczebniki i takie tam duperele :P