Autor Wątek: Narzecze wysokopolskie  (Przeczytany 172243 razy)

Online Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1830 dnia: Październik 29, 2019, 11:30:39 »
Coś z metodologii:
termin - nazew, podobnie jak terminologia to nazewnictwo
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Offline Towarzysz Mauzer

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1831 dnia: Październik 29, 2019, 18:53:42 »
Może się spodoba Ainigmosowi, ale właśnie trafiłem w pismach Hoene-Wrońskiego na jego godnie szalone przedłożenia:
idea - umojęcie
interes - wewłastwo
(http://pbc.biaman.pl/dlibra/doccontent?id=13153, s. 18)
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 
The following users thanked this post: Ainigmos

Online Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1832 dnia: Październik 30, 2019, 07:36:40 »
Coś z politologii:
doktryna - wpojnia (od wpajać), podobnie jak indoktrynacja to wpajanie
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1833 dnia: Październik 30, 2019, 12:32:46 »
idea - umojęcie
interes - wewłastwo

Słowa nad którymi swego czasu trochę myślałem, ale chyba niepotrzebnie, bo przecież większość znaczeń idei doskonale oddaje słowo myśl i jest tak używane, a interes dobrze oddaje korzyść lub sprawa. Ciekawie sprawa ma się z platońską ideą, która ma niby być jakimś „samoistnym bytem idealnym(sic!), wiecznym i niezmiennym”, a samo słowo pochodzi od rdzenia weyd- tj. widzieć czy patrzyć. Jakiś czas temu wymyśliłem zawid (na podobieństwo zamysłu) lub samo wid, ale wtedy widać jak na dłoni, że coś tu nie gra – „samoistny byt”, którego istotowość sprowadza się do bycia widzianym...

Kilka słów:
chybać się – wahać się
nakłon – tryb (za słowackim bodajże)
okrętnik – sternik, do podawanego wcześniej okrętło – ster
oczasek – zegarek, przyrząd umożliwiający być o czasie :) Trochę niezgrabnie pobrzmiewa mi postać niezdrobniona (oczas – zegar), ale za to samoistnie podsuwają się słowa pochodne: oczesny – punktualny, ocześnie – punktualnie
pijak – kieliszek
podoba – model, makieta
powabki – perfumy, wcześniej podałem l. poj. ale chyba lepsza jest l. mn.
stawca – budowniczy
ścienik – klosz, abażur (za czeskim)
ulot – gaz; no i dla skrócenia „ciała stałego” podsuwam stalec

Postać gościni jest jak najbardziej prawidłowa. Odmiana jak gospodyni, mówczyni, sprzedawczyni.
 

Offline Siemoród

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1834 dnia: Październik 30, 2019, 17:41:19 »
Postać gościni jest jak najbardziej prawidłowa. Odmiana jak gospodyni, mówczyni, sprzedawczyni.
Gówno prawda, żadna gościnia, gościni. Staropolski znał gościę (M. gościa), jeśli na siłę upieramy się przy przyrostku -yni, to powinna być gostyni, tak jak od gospodzia mamy gospodynię a nie gospodzinię.
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!
 

Offline Grímkel

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1835 dnia: Październik 30, 2019, 20:24:33 »
oczasek – zegarek, przyrząd umożliwiający być o czasie :) Trochę niezgrabnie pobrzmiewa mi postać niezdrobniona (oczas – zegar), ale za to samoistnie podsuwają się słowa pochodne: oczesny – punktualny, ocześnie – punktualnie
Strasznie naciągane. Nie wiem, czy jakiekolwiek polskie słowo jest derywowane od wyrażenia przyimkowego z „o”, a już na pewno nie w taki dziwny sposób — słowo tak utworzone miało by znaczenie „rzecz o czasie”, a nie „rzecz powodująca, że ktoś jest o czasie”, tak samo jak „międzytorze” jest między torami, a nie powoduje, że ktoś jest między torami. Tak po prostu nie działa ten rodzaj derywacji.
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 559
  • Thanked: 140 times
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1836 dnia: Październik 30, 2019, 20:38:20 »
Im bardziej widzę praktykę wykonania czystopolszczyzny, tym coraz bardziej jestem temu projektowi przeciwny. O ile są silne argumenty za, przede wszystkim "rytm mowy", to wykonanie tego jest straszne.

Online Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1837 dnia: Październik 31, 2019, 09:38:46 »
Dalej:
dogmat - wysąd
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1838 dnia: Październik 31, 2019, 12:09:11 »
Im bardziej widzę praktykę wykonania czystopolszczyzny, tym coraz bardziej jestem temu projektowi przeciwny. O ile są silne argumenty za, przede wszystkim "rytm mowy", to wykonanie tego jest straszne.

A nieco bardziej rzeczowy by się nie dało? Dosłownie wszystko pogrąża w rozgoryczeniu i wywołuje załamanie rąk?

Strasznie naciągane. Nie wiem, czy jakiekolwiek polskie słowo jest derywowane od wyrażenia przyimkowego z „o”, a już na pewno nie w taki dziwny sposób — słowo tak utworzone miało by znaczenie „rzecz o czasie”, a nie „rzecz powodująca, że ktoś jest o czasie”, tak samo jak „międzytorze” jest między torami, a nie powoduje, że ktoś jest między torami. Tak po prostu nie działa ten rodzaj derywacji.

Ja słyszałem dwa. Oba niesłownikowe i użyte dowcipnie, ale słyszałem: „nie ojejkuj mi tu” oraz „ale ty jesteś oretny” tzn. niemożliwy. Trochę w tym samym dowcipnym duchu podałem swoje słowo, stąd uśmieszek. A gdyby przyjąć odwrotny nawód (kierunek) rozwoju – przymiotnik oczesny > rzeczownik oczesność > rzeczownik oczasek (przyrząd umożliwiający oczesność), to byłoby to poprawne?

Tak w ogóle, tych wyrażeń z „o” nie ma zbyt wiele, więc może dlatego nie ma wyrazów pochodnych? A znaczna część wyrażeń „o” + jedno słowo, które przychodzą mi do głowy, są wskazywaniem czasu, pory dnia: o czasie, o brzasku, o poranku, o zmroku, o zmierzchu, o wschodzie. Może zatem gdyby już coś miało powstać, to właśnie z czasem miałoby to związek? Istnieją takie rzadkie nazwiska: Oczasek i Obrzesny. Pierwsze zapożyczeniem z czeskiego, a drugie wykoślawieniem od Obrzez(a)ny?

Gówno prawda, żadna gościnia, gościni. Staropolski znał gościę (M. gościa), jeśli na siłę upieramy się przy przyrostku -yni, to powinna być gostyni, tak jak od gospodzia mamy gospodynię a nie gospodzinię.

Wszystkie wyrazy pochodne od gościa mają zmiękczenie: gościć, gościna, gościniec itd. Dlaczego w tym „ść” miałoby przejść w „st”?
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 559
  • Thanked: 140 times
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1839 dnia: Październik 31, 2019, 14:33:21 »
Bo sufiks to depalatalizujące -yni.

Komentarz was und warum dam później.

Dlaczego nawód rozwoju, zamiast drogi rozwoju?

Offline SchwarzVogel

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1840 dnia: Listopad 09, 2019, 18:57:43 »
Tak przypadkowo, co proponujecie na hamulec?

Zagłoba byłaby niezła, ale trochę "zajęta".

Była jeszcze zgłoba.

Oba słowa nadają się też ewentualnie na, blokadę, blokowanie.
 
The following users thanked this post: Ainigmos

Offline Boletto

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1841 dnia: Listopad 09, 2019, 21:53:28 »
wściągać to było po staropolsku hamować, więc może jakiś wściążnik/wściągnik, albo z innym sufiksem.
 
The following users thanked this post: Ainigmos, Obcy

Online Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1842 dnia: Listopad 13, 2019, 23:52:58 »
Oto mniej obłudny a bardziej dojmujący zamiennik dla wyrazu kondolencja: spółubolenie.
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Online Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1843 dnia: Listopad 17, 2019, 11:44:51 »
Coś z biologii:
żyrafa - szyjok
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 559
  • Thanked: 140 times
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1844 dnia: Listopad 17, 2019, 13:08:09 »
Że co?!
Co to za fleksja? Co to za słowotwórstwo?
 
The following users thanked this post: Caraig, Obcy, Onoma