Etymologie w polskim

[dziablonk]

A. Brückner tłumaczy to tak:

ciarki, 'tarnki', prapolska oboczna postać (jak ziarno, dziarski, obok zarno, darski); używane głównie o 'dreszczu', 'mrowiu': »ciarki mnie przechodzą«, »ręce mi ciarnieją«; p. cierń.

Ostatni zapis mógłby sugerować pochodzenie od cierń, jednak w innym miejscu Brückner pisze:

tarnąć, 'cierpnąć', »tarnę wszystek« ('przechodzi mnie mrowie'), w 16. wieku ogólne; z pierwotnego *tarpnę (p. cierpieć); oboczna postać w ciarki (p.).

Wydaje mi się, że uwaga końcowa "p. cierń" odnosi się raczej do występowania w stpol. oboczności miękka vs twarda (cierń : tarn jak liść : list), niż prostego pochodzenia ciarek od ciernia.

[dziablonk]

Hen i cała seria podobnych przysłówków lokatywnych złożona jest z deiktycznej, wskazującej (ew. dźwiękonaśladowczego, onomatopeicznego - ale naśladującego co?) pragmalingwistycznej cząstki he- i stosownych sufiksów lokatywnych. Mówię tu o pragmalingwistyce, bo głoska /h/ jest obca rozwojowi z prasłowiańskiego, a więc było to zapewne później powstałe, ale raczej niezapożyczone (bo powszechne także w gwarach bez kontaktu z innymi językami słowiańskimi) wykrzyknienie.

Moim zdaniem: hej, het, hen są to zawołania na kogo i ażeby się lepiej niosły w dal dodano tę protezę / dźwięczny przydech h-.

[dziablonk]

inkszy - inny (chodzi mi tutaj o to "ksz", nie wiem skąd się to wzięło)

Wysynkopowane inakszy.

[dziablonk]

Skąd wyrażenie "dać dyla", czyli uciec?

[dziablonk]

skąd się wzięło użycie czasownika obchodzić, w wyrażeniu: to mnie nie obchodzi = 'nie wzrusza mnie, nic sobie nie robię'? Czy ma związek z powiedzeniem strach go obszedł, tudzież - obleciał?

[dziablonk]

skąd potoczne zacukać się 'zaniemówić (z wrażenia), popaść w zastanowienie'?

[dziablonk]

Nota bene, niechrześcijańskie wydaje się to, że dni tygodnia liczone są od poniedziałku.

Ale za to środa jest liczona tak jakby tydzień zaczynał się od niedzieli...

Wszystko się zgadza. Jak sama nazwa (poniedziałek) wskazuje, to pierwszy zwykły dzień po niedzieli, wtorek to drugi dzień po niedzieli (bo się nie "działa") itd.
BTW, ros. праздник (prazdnik) 'święto', bo "próżny".

[dziablonk]

4. Współcześni źródłowcy jednak upatrują w kieszeni zapożyczenia poprzez białoruski z litewskiego. Zakładam, że nauka się rozwija, że wiemy więcej niże przed 100 laty, że jesteśmy bliżsi prawdy itp.

O, sancta simplicitas! Żeby to było takie proste...

4. A faktycznie, Brü tutaj pierdzieli głupoty trochę, Smoczyński twierdzi, że wcześniej to słowo brzmiało kiszenia, co już ewidentnie wzkazuje na lit. kišenė

Wg A. Bańkowskiego było na odwrót, czyli pol. kieszeń > kišenė:

KIESZEŃ -eni 1621, por. też kieszenia 1600 (Klonowic), w kiesieni 1574 (M. Stryjkowski), dial. młp. kieśnia. Trudne słowo; na podstawie wymienionych wariantów najrozsądniej wydaje się suponować stp. °kszeń kieszni, wtórnie kieśni (-śń- zamiast -šń-), stąd prawem tzw. wyrównań tematu fleksyjnego najpierw kieszeń kieszni i kiesień kieśni (skąd w końcu młp. kieśnia), potem kieszeń kieszeni i kieszenia (według pieczenia, p. PIECZEŃ); †kъš-ьnь -i f, tylko w stp.; †kъš-: †kyš-, p. KISZKA (z którym kojarzył kieszeń już Linde). Z pol. dalej ukr. kyšénja (st. ukr. kišénь 1589), białorus. kišénja, kišéń, lit. kišenė. Skrótem zamiast kieszeń jest dziś gw. śl. kiesza, kiesa 'kieszeń'. Derywatem adi. kieszenny (o zegarku) 1780.

[dziablonk]

pl. kieszeń
płb. kiėsin /ťėsin/ 'żołądek'
(choć Brü uznawał te dwa słowa za kognaty)

Dobrze uznawał: pol. księgi 'żołądek u bydła', także ksieniec / kszeniec 'wnętrzności rybie' (Jonasz w ksieńcu wielorybim)

według Brü to nie jest związane z kiesą, ale kiszką.

Głosuj 2x TAK

hebr. kis כִּיס "kieszeń" i pl. kieszeń "ts"
Przypadek?

Nie ma przypadków, są tylko znaki.   
Pol. kiesa (serb.-chorw. kesa, dial. słoweń. keša) z tur. kese, kise, z arab.  كيس kis "worek , sakiewka", z aram. כיסא kisa

[dziablonk]

W XVI w. zwykle nie zaznaczano pochylenia o, natomiast chętnie zaznaczano pochylenie a.

Dwie uwagi:
1. zwykle nie zaznaczano, ale to nie znaczy, że nigdy się tak nie działo (w drukach u Jana Kochanowskiego pojawia się m. in.: dróga, lós, młódzieniec, spółeczny, kwóli 'gwoli')
2. paradoksalnie, czcionkę z diakrytką, czyli á, stosowano do "a jasnego" (tj. niepochylonego, tzw. łacińskiego), natomiast właśnie "a ciemne" (pochylone) pisano przez a.

[dziablonk]

Tak apropos ryb: skąd więcierz?

Ponoć z litewskiego venteris (wenter 1642), znane też u Niemców w Prusiech (też kasz. wiącel) i na Rusi (вентерь, вятерь, ятерь)