Autor Wątek: Język zakąski  (Przeczytany 1384 razy)

Offline Czyżyk Mniejszy

  • Wiadomości: 14
Język zakąski
« dnia: Listopad 01, 2014, 03:07:12 »
Tak, wiem, że ta nazwa jest dziwna i niedorzeczna. Ale, po pierwsze, nie mogłem wymyślić lepszej, a po drugie, ta nazwa jest na miejscu, jeśli patrzeć na resztę języka.

Ale nie uprzedzajmy faktów i zacznijmy od początku.

Fonologia

Rdzenie w zakąskim mają postać (i)CVC, z następującymi ograniczeniami dotyczącymi spółgłosek:
- obie spółgłoski rdzenia nie mogą należeć do tej samej klasy miejsca artykulacji (wargowej, przedniojęzykowej lub tylnojęzykowej);
- przynajmniej jedna z nich musi być zwarta lub nosowa;
- jeśli są to dwie spółɡłoski zwarte, przynajmniej jedna musi być typu tenuis (bezdźwięczna nieprzydechowa).

Tabela spółgłosek wygląda tak:
[w nawiasach warianty (pre)palatalizowane; poniżej pisownia]

[table=1]
[tr]
[td]
[/td]
[td]
tʰ (ɕtʰ)
«th»
[/td]
[td]
kʰ (cʰ)
«kh / ch»
[/td]
[/tr]

[tr]
[td]
p (ɕp)
«p»
[/td]
[td]
t (ɕt)
«t»
[/td]
[td]
k (c)
«k / c»
[/td]
[/tr]

[tr]
[td]
b (ʑb)
«b»
[/td]
[td]
d (ʑd)
«d»
[/td]
[td]
[/td]
[/tr]

[tr]
[td]
m (ɲm)
«m»
[/td]
[td]
n (ɲ)
«m»
[/td]
[td]
[/td]
[/tr]

[tr]
[td]
[/td]
[td]
s (ɕ)
«s»
[/td]
[td]
[/td]
[/tr]

[tr]
[td]
[/td]
[td]
l (ʎ)
«l»
[/td]
[td]
w (j)
«w / y»
[/td]
[/tr]
[/table]

Uwagi:
- spółgłoski nieprzydechowe upodabniają się do stojących po nich w zbitce, np. «kd» [ɡd], «bk» [pk];
- spółgłoski dźwięczne upodabniają się do stojących po nich «m n l».


Samogłoski z kolei mogą występować w dwóch postaciach: krótkiej lub długiej. Samogłoski w postaci długiej występują wyłącznie w sylabach zamkniętych zakończonych spółgłoską dźwięczną oraz w akcentowanych sylabach otwartych. Wszędzie indziej występuje postać krótka.

[table=1]
[tr]
[td]
ə
«e / i»
[/td]
[td]

«ē / ī»
[/td]
[/tr]

[tr]
[td]
a
«a»
[/td]
[td]
ɔː
«ā»
[/td]
[/tr]

[tr]
[td]
ʌ
«o»
[/td]
[td]
ɵː
«ō»
[/td]
[/tr]

[tr]
[td]
ɵ
«u»
[/td]
[td]

«ū»
[/td]
[/tr]
[/table]

Uwagi:
- «i ī u ū» poprzedzają głoski (pre)palatalizowane.
- Nieakcentowane /ə/ często ulegają synkopie, np. «itāl» [ɕtɔːl].

Akcent wyrazowy pada na przedostatnią samogłoskę wyrazu.


Morfologia rzeczowników

W deklinacji występują trzy przypadki:
- absolutyw, przypadek bazowy;
- celownik, pełniący również funkcję ergatywu w zdaniach jednoprzechodnich, tworzy niektóre konstrukcje lokatywne;
- dopełniacz, pełniący również funkcję donora w zdaniach dwuprzechodnich, używany w wększości konstrukcji przyimkowych.

Rzeczowniki możemy podzielić na dwie grupy: proste (składające się z rdzenia i sufiksu) oraz złożone (składające się z dwóch rdzeni połączonych spójką).


Przykładowa odmiana rzeczowników prostych:

nābān kamień

[th] A. sg [/th][td] nāb-ān [/td][td] [nɔːbɔːn] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] C. sg [/th][td] nān-n-akh [/td][td] [nɔːnnakʰ] [/td][td] ← **nāb-n-akh [/td][/tr]
[tr][th] D. sg [/th][td] nab-āl-la [/td][td] [nabɔːlla] [/td][td] ← **nab-ān-la [/td][/tr]
[tr][th] A. pl [/th][td] nāb-et [/td][td] [nɔːbət] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] C. pl [/th][td] nāb-t-akh [/td][td] [nɔːptakʰ] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] D. pl [/th][td] nab-et-la [/td][td] [nabətla] [/td][td] [/td][/tr]
[/table]

isōkūd wiatr

[th] A. sg [/th][td] isōk-ūd [/td][td] [ɕɵːkyːd] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] C. sg [/th][td] isok-d-akh [/td][td] [ɕʌɡdakʰ] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] D. sg [/th][td] isok-ūl-la [/td][td] [ɕʌkyːlla] [/td][td] ← **isok-ūd-la [/td][/tr]
[tr][th] A. pl [/th][td] isōk-et [/td][td] [ɕɵːkət] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] C. pl [/th][td] isok-t-akh [/td][td] [ɕʌktakʰ] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] D. pl [/th][td] isok-et-la [/td][td] [ɕʌkətla] [/td][td] [/td][/tr]
[/table]

mīnnos imię, nazwa

[th] A. sg [/th][td] mīn-nos [/td][td] [miːɲnʌs] [/td][td] ← **mīb-nos [/td][/tr]
[tr][th] C. sg [/th][td] mīn-nōs-akh [/td][td] [miːɲnɵːsakʰ] [/td][td] ← **mīb-nōs-akh [/td][/tr]
[tr][th] D. sg [/th][td] mīn-nos-la [/td][td] [miːɲnʌsla] [/td][td] ← **mīb-nos-la [/td][/tr]
[tr][th] A. pl [/th][td] mīb-as [/td][td] [miːʑbas] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] C. pl [/th][td] mīb-s-akh [/td][td] [miːɕpsakʰ] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] D. pl [/th][td] mib-as-la [/td][td] [məʑbasla] [/td][td] [/td][/tr]
[/table]


Rzeczowniki złożone składają się z:
- pierwszego rdzenia (podrzędnego), przekształconego do postaci (i)CC-, tu pojawia się /ə/ jako epenteza;
- spójki: «u» przed (pre)palatalizowanymi, «o» przed pozostałymi spółgłoskami;
- drugiego rdzenia (nadrzędnego), bez żadnego sufiksu.

Przykładowa odmiana rzeczowników złożonych:

iskōmīb imię wiatru

[th] A. sg [/th][td] isk-ō-mīb [/td][td] [ɕkɵːmiːʑb] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] C. sg [/th][td] isk-ō-mib-akh [/td][td] [ɕkɵːmʑbakʰ] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] D. sg [/th][td] isk-o-mīl-la [/td][td] [ɕkʌmiːʎla] [/td][td] ← **isk-o-mīb-la [/td][/tr]
[tr][th] A. pl [/th][td] isk-ō-mib-as [/td][td] [ɕkɵːmʑbas] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] C. pl [/th][td] isk-o-mīb-s-akh [/td][td] [ɕkʌmiːɕpsakʰ] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] D. pl [/th][td] isk-ō-mib-as-la [/td][td] [ɕkɵːmʑbasla] [/td][td] [/td][/tr]
[/table]

ēmbōnāb kamień nazw, drogowskaz

[th] A. sg [/th][td] ēmb-ō-nāb [/td][td] [iːmbɵːnɔːb] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] C. sg [/th][td] ēmb-ō-nb-akh [/td][td] [iːmbɵːnbakʰ] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] D. sg [/th][td] ēmb-o-nāl-la [/td][td] [iːmbʌnɔːlla] [/td][td] ← **ēmb-o-nāb-la [/td][/tr]
[tr][th] A. pl [/th][td] ēmb-ō-nb-et [/td][td] [iːmbɵːnbət] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] C. pl [/th][td] ēmb-o-nāb-t-akh [/td][td] [iːmbʌnɔːptakʰ] [/td][td] [/td][/tr]
[tr][th] D. pl [/th][td] ēmb-ō-nb-et-la [/td][td] [iːmbɵːnbətla] [/td][td] [/td][/tr]
[/table]
« Ostatnia zmiana: Listopad 09, 2014, 22:08:07 wysłana przez Czyżyk Mniejszy »
- Kiedy zbudowano Tesco w Świebodzinie?
- 5 lat przed Chrystusem.
 

Offline Noqa

Odp: Język zakąski
« Odpowiedź #1 dnia: Listopad 01, 2014, 10:30:26 »
Bardzo podoba mi się intrygująca deklinacja, ciekawe wahania w rdzeniach. Świetne też jest tak swobodne łączenie rdzeni w nowe wyrazy. A druga rzecz to opozycja palatalizowanych/niepalatalizowanych w fonologii, ciekawe odejście od tradycyjnego zmiękczania na asynchroniczne zbitki - choć wciąż nie bardzo potrafię ogarnąć jak to tak naprawdę działa.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline ToJam

  • Wiadomości: 17
Odp: Język zakąski
« Odpowiedź #2 dnia: Listopad 09, 2014, 13:11:36 »
Tylko co z czasami w języku?
 

Offline Lukas

Odp: Język zakąski
« Odpowiedź #3 dnia: Listopad 17, 2014, 20:23:52 »
Zauważam w tym języku że rdzeń składa się ze spółgłosek a samogłoski pomiedzy nimi pełnią funkcję morfologiczną. Nazwa jest dosyć niepoważna, ale jak nie masz innej to cóż... Czekam na resztę gramatyki i poprawę błędu w deklinacji. Absolutyw bez ergatywu nie istnieje tak samo jak człowiek  nie urodzi się bez mamy i taty. Nawet brak osobnego przypadka nie zwalnia z posiadania funkcji ergatywnej. Którym przypadkiem wyrażamy podmiot w zdaniu przechodnim?
« Ostatnia zmiana: Listopad 17, 2014, 20:28:18 wysłana przez Lukas »
 

Offline Борівой

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 145
  • Thanked: 34 times
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Odp: Język zakąski
« Odpowiedź #4 dnia: Listopad 17, 2014, 20:50:09 »
(…) Nazwa jest dosyć niepoważna, ale jak nie masz innej to cóż...
LOL. Spójrz pod swój nick.
« Ostatnia zmiana: Listopad 17, 2014, 21:46:40 wysłana przez Todsmer »
 

Offline ArturJD

  • Piewca tabel
  • Wiadomości: 434
  • Baroque
Odp: Język zakąski
« Odpowiedź #5 dnia: Listopad 17, 2014, 20:53:29 »
Zauważam w tym języku że rdzeń składa się ze spółgłosek a samogłoski pomiedzy nimi pełnią funkcję morfologiczną. Nazwa jest dosyć niepoważna, ale jak nie masz innej to cóż... Czekam na resztę gramatyki i poprawę błędu w deklinacji. Absolutyw bez ergatywu nie istnieje tak samo jak człowiek  nie urodzi się bez mamy i taty. Nawet brak osobnego przypadka nie zwalnia z posiadania funkcji ergatywnej. Którym przypadkiem wyrażamy podmiot w zdaniu przechodnim?

Weź lepiej zaprezentuj jakiś porządny conlang, zanim zaczniesz jechać po cudzych. Można zwrócić uwagę, ale zwykle da się to zrobić trochę milej.

@Czyżyk: Język mi się bardzo podoba, lubię makrony :D Pochwalę za ciekawą i przemyślaną deklinację. Zastanawia mnie tylko brak samogłoski tylnej przymkniętej. Najbliższe masz [ɔ] i [ɵ], ale nie jestem pewien, czy coś bliskiego [u] i tak nie musiało by się wytworzyć. Ale akurat ekspertem od fonetyki nie jestem ;)