Autor Wątek: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki  (Przeczytany 5237 razy)

Offline Борівой

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 081
    • Zobacz profil
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« dnia: Listopad 11, 2014, 17:58:24 »
Zamiast wstępu, krótki tekst:

Våca a keňi

Na gorå, våca co vålni ne je måla, je nazråla keňi. Pårvåj je tęgl tęžkåj voza,
jetoråj je nesl bremę, tretej je nesl båjstrå člåvåka. Våca keňem je rekla: “Sårci me gorå,
kak vedę kak člåvåk keže keňem.” Reką̊ keňi: “Sårca nas gorą̊, kak vedåm, kak člåvåk,
gospod, berå tvåję vålną̊ do våkrova svogo, a våca vålni ne må.”
Slåjšę to, våca våbågla na pele.


Jaki to tekst, pewno wiecie :) Spróbujcie natomiast zgadnąć klasyfikację i lokalizację :)
« Ostatnia zmiana: Listopad 12, 2014, 19:22:18 wysłana przez Todsmer »

Offline Drukarz

  • Wiadomości: 228
  • ślōnski gorol
    • Zobacz profil
Odp: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« Odpowiedź #1 dnia: Listopad 11, 2014, 19:31:04 »
Strzelałbym, że coś południowego, ale takie nagromadzenie „å” mi się kojarzy ze skandynawskimi. Swoją drogą trochę mi przypomina mój roterski, ale pewnie jak dasz procesy, to wyjdzie, że mi się tylko wydaje podobny :P

EDIT: Po zobaczeniu nazwy języka stwierdzam, że jednak zachodniosłowiański nadbałtycki.
« Ostatnia zmiana: Listopad 11, 2014, 19:49:31 wysłana przez Drukarz »

Offline Vilène

  • Wiadomości: 2 225
    • Zobacz profil
Odp: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« Odpowiedź #2 dnia: Listopad 11, 2014, 20:35:05 »
Jaki to tekst, pewno wiecie :) Spróbujcie natomiast zgadnąć klasyfikację i lokalizację :)
Zgaduję: zachodniosłowiański, wyspy Lolland i Falster? :D

Offline Lukas

  • Wiadomości: 165
    • Zobacz profil
Odp: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« Odpowiedź #3 dnia: Listopad 11, 2014, 21:06:14 »
Mogłbym prosic tutaj lub na wiki pełną gramatyke i słownik

Offline Борівой

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 081
    • Zobacz profil
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Odp: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« Odpowiedź #4 dnia: Listopad 11, 2014, 21:18:17 »
Zgaduję: zachodniosłowiański (…)
Tak. Co prawda liczyłem na większą precyzję, ale ok :)

Cytuj
(…) wyspy Lolland i Falster? :D
Owszem :)

Z tym, że język (a przynajmniej jego plan) był wcześniej od lokalizacji.

Mogłbym prosic tutaj lub na wiki pełną gramatyke i słownik
Możesz. Będzie jak mi się będzie chciało systematyzować notatki. Słownika i tak nie upubliczniam, bo po co.

Offline Toivo

  • Wiadomości: 488
    • Zobacz profil
Odp: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« Odpowiedź #5 dnia: Listopad 11, 2014, 21:28:15 »
Åczy bolą̊ åd tegå nagråmadzenia å...

A konstruktywnie wypowiem się jak zobaczę jakąś gramatykę i zmiany fonetyczne, bo sam tekst mi wiele nie mówi ;)

To "keňi" to jakiś przegłos? (w stylu odwrotność przegłosu polskiego?)

Offline Борівой

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 081
    • Zobacz profil
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Odp: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« Odpowiedź #6 dnia: Listopad 11, 2014, 21:39:24 »
Åczy bolą̊ åd tegå nagråmadzenia å...
Åcå. Serio :)

Cytuj
To "keňi" to jakiś przegłos? (w stylu odwrotność przegłosu polskiego?)
Tak.

Offline Борівой

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 081
    • Zobacz profil
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Odp: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« Odpowiedź #7 dnia: Listopad 12, 2014, 00:23:28 »
Krótko o deklinacji (jutro będzie więcej):

Od razu zaznaczam, że jeszcze nie zdecydowałem się, jak będzie wyglądać redukcja samogłosek (ba, nie jestem jeszcze w 100% pewny, czy ją wprowadzić).

W wendzkim wyróżniamy takie paradygmaty odmiany:

a) rzeczowniki męskie:
vålk - vålci „wilk”
såjn - såjnåvi „syn”
kåm - kåmeni

Dwa pierwsze różnią się właściwie tylko postacią N pl. W pierwszym wyróżnia się dwie podgrupy, pierwszą miękką, drugą twardą, różniące się jedynie samogłoską w niektórych końcówkach (np Dat pl -åm/em)

b) nijakie:
låto - låta „lato”
peli - pela „pole”
jemę - jemena „imię”

c) żeńskie:
žena - ženi „kobieta”
douša - douše „dusza”
kost - kosti

Co nieco o lokalizacji

Vą̊di - nåzapadňešëj Slovåni
Czyli Wendowie - najzachodniejsi Słowianie.

Jak już wiemy, Wendowie (używam tej nazwy wyłącznie określając lud mówiący tym językiem) mieszkali na południu archipelagu duńskiego. Osiedlili się tam podczas ekspansji, ok VIII wieku. Szybko zaadoptowali do swoich potrzeb pogańskie wierzenia nordyckie, a potem wraz z Duńczykami przyjęli chrześcijaństwo. Dzięki temu uchowali swoją strukturę społeczną od upadku, a ich lokalizacja była dość ważna (świetna baza wypadowa na Pomorze), co pociągnęło za sobą dość wysoki prestiż lokalnej władzy.

Jeśli chodzi o sam język, najbliższym znanym językiem dla wendzkiego jest połabski, z którym łączy go sporo analogicznych rozwojów. Jest jednak chyba jeszcze bardziej konserwatywny od niego, a przynajmniej takie sprawia wrażenie :)

Offline Борівой

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 081
    • Zobacz profil
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Odp: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« Odpowiedź #8 dnia: Listopad 17, 2014, 18:17:13 »
Zmiany fonetyczne

TorT-y
TorT > TårT
TerT > TerT/TreT
TelT > TlåT
TolT > TlåT

Sonanty
ŭl, ĭl > ål
ŭr > år
ĭr > eŕ

ě > å

Zmiękczenia
nj lj rj > ň ĺ ŕ
pj bj mj vj > pĺ bĺ mĺ vĺ / pň bň mň vň

Z drobnymi wyjątkami i, e, ě nie miękczy(ło) spółgłoski przed

č š ž miękkie

Samogłoski nosowe
ǫ > ą̊
ǫǫ > ą
ę > ę
ęę > ą

tj > c
dj > dz
stj > šč
zdj > *ždž > ž
tl, dl > tl, dl

y > åj (pod akcentem)
u > ou (pod akcentem)
Cjy > Cjej
in > en (n nie miękkie)
ar > år
aa > å
uv, ov > iv (nie zawsze)

Korelacja miękkości (taki sam proces zachodził również po miękkiej)
eCj > iCj
oCj > eCj
uCj > iCj
åCj > eCj

jĭ- > je-
ja- > je-

Prelabializacja
V- > vV-
voCj-, oCj- > ve-
voC-, oC- > vå-

Wokalizacja jerów
ŭ > å / -
ĭ > e / - / å (jeśli pod akcentem)

Redukcja samogłosek
a e i > ë
u o å > ö
« Ostatnia zmiana: Listopad 22, 2014, 10:15:04 wysłana przez Todsmer »

Offline Lukas

  • Wiadomości: 165
    • Zobacz profil
Odp: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« Odpowiedź #9 dnia: Listopad 17, 2014, 18:54:24 »
Procesy, pracesami a koniugacja to gdzie jest? W proszku? Jak czytamy a z kułeczkiem, bo ja w tekscie wstępnym bajki Schillera czytałem tą literę jak a z ustami do o

Offline Борівой

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 081
    • Zobacz profil
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Odp: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« Odpowiedź #10 dnia: Listopad 17, 2014, 19:37:57 »
Procesy, pracesami a koniugacja to gdzie jest? W proszku? (…)
Nie każdy się brandzluje nad tabelkami; będzie to będzie. Nie jest to priorytet.

(…) Jak czytamy a z kułeczkiem, bo ja w tekscie wstępnym bajki Schillera czytałem tą literę jak a z ustami do o

Fonetyka

Samogłoski
a [a~æ]
å [ʌ~ɑ~ɐ]
e [ɛ~e]
i [i]
u [u]
o [ɔ~o]

Spółgłoski
m [m]
n [n]
ň [ɲ]

p [p]
b [b]
v [ʋ]

t [t]
d [d]
c [t͡s]
dz [d͡z]
č [t͡ʃ]
[d͡ʒ]

s [s]
z [z]
š [ʃ]
ž [ʒ]

k [k]
g [g]
ch
h [h]

r [r]
l [l]
j [j]

Offline Drukarz

  • Wiadomości: 228
  • ślōnski gorol
    • Zobacz profil
Odp: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« Odpowiedź #11 dnia: Listopad 18, 2014, 19:33:58 »
W zestawieniu głosek zabrakło ĺ ŕ ö ë. Skąd brałeś informacje o akcentuacji?

Offline Борівой

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 081
    • Zobacz profil
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Odp: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« Odpowiedź #12 dnia: Listopad 18, 2014, 19:55:29 »
W zestawieniu głosek zabrakło ĺ ŕ ö ë.
ĺ i ŕ nie są głoskami w języku (te głoski były tylko historycznie miękkie, potem zlały się z [r] i [l]).

ö to [ŏ~ə] a ë to [ĕ~ə]

Skąd brałeś informacje o akcentuacji?
Głównie z Derksena, posiłkowałem się też rosyjskim i serbskochorwackim. No i jeszcze jakieś informacje z fora.

Offline Борівой

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 081
    • Zobacz profil
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Odp: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« Odpowiedź #13 dnia: Marzec 01, 2015, 19:10:10 »
Wendzkie ciekawostki i kurioza

Jako że nie mam czasu na rozwijanie tego języka, czas na wrzucenie nieopublikowanych jeszcze informacji o języku. Będzie dość chaotycznie, choć mam kilka pełnych tabelek.

Zaimki

kåto - kto
co - co

sån - ten
tåt - tamten

våš - wszystko, wsze
čej - czyj

kåj, köja, köje - jaki, jaka, jakie (używane w pytaniach)
ktoråj, ktorëja, ktorëjo/ktorëje - który, która, które

jen - on (jim itd), gen/loc jejå

sg
Njaztuj
Gmenetebesebe
Dmånå/mitebå/tisebå/si
A a
A bmetese
Imaňą̊/månëją̊teblą̊/tebëją̊seblą̊/sebëją̊
Gmånåtebåsebå
Acc a - używane z przysłówkiem
Acc b - używane z czasownikiem

du
N
DInamavama
Anava

pl
Nmujvuj
GAnasvas
Inamivami

Rodzajnik

W wendzkim występuje rodzajnik określony, nieodmienny:
-s, -se, -si

np. vålks/vålkës - ten wilk, låtösi - to lato, kostëse - ta kość, ženöse - ta kobieta

Przymiotniki

W przymiotnikach mamy formy krótkie i długie, przy czym formy krótkie są nieodmienne (z wyjątkiem rodzajów) i pełnią rolę przysłówków i orzeczników.
np. jen je pålön, jena je pålna, jeno je pålno

Formy długie są częściowo skrócone, a częściowo nie :)

sg
mfn
N-åj-ëja-ëje
G-ego/-ogo-ëjå-ego/-ogo
D-emu/-omu-ej-emu/-omu
A-åj-ëję-ëje
I-im-ëją̊-im
L-em-ej-em

pl
mfn
N-ëj-ëjå-ëja
GL-ich-ich-ich
D-im-im-im
A-ich-ich-ich
I-imi-imi-imi

Stopniowanie
Przymiotniki są oczywiście stopniowane, stopień najwyższy tworzy się z przedrostkiem na-
Stopień wyższy natomiast z użyciem -š- i -ej-. -em -> -emši, -o -> åji, -a -> -åji.

Liczebniki
1.  jedån
2. dvåj (m), dvå (f, n)

Czasowniki

Bezokolicznik

-ti (kiedy akcent padał na ostatnią sylabę) -t (gdy na przedostatnią)
-t - supinum
Czas przyszły tworzony przy pomocy kåtą̊ - chcę

Imiesłowy

dal / dali (dał – dali)
Czynny współczesny - viduj / vidę (idący, widzący)
Bierny współczesny - -m
Czynny uprzedni - -ø
Bierny uprzedni - -t, -n

Odmiana w czasie teraźniejszym

sgdupl
1-öją̊/-ą̊/-ą-vå-åm
2-aš/-eš-ta/te-te (-të)
3--ta-ą̊/-ą

« Ostatnia zmiana: Marzec 01, 2015, 19:12:16 wysłana przez Todsmer »

Offline Lukas

  • Wiadomości: 165
    • Zobacz profil
Odp: Vą̊dzkëja målva - Język wendzki
« Odpowiedź #14 dnia: Marzec 03, 2015, 15:24:00 »
Jak się wymawia ö? W fonetyce oniej nie ma