Autor Wątek: Język rumuński (P.F. Rumunofiliw)  (Przeczytany 2461 razy)

Offline Úlfurinn

Język rumuński (P.F. Rumunofiliw)
« dnia: Sierpień 28, 2019, 00:15:05 »

LIMBA ROMÂNĂ
Lecția 1-a A - Familia, pronumele și verbele a fi și a avea
Rodzina, zaimki oraz czasowniki być i mieć

Wstęp
Ponieważ ok. 213,7% tego fora uważa rumuński za owoc seksu języków romańskich, jak nie w ogóle indoeuropejskich, to fakt, że ten kurs powstaje dopiero w 2019 jest zadziwiający. Poza tem, mam nadzieję, że ten kurs sprowadzi na forum Widsidha, który zna rumuński dużo lepiej ode mnie i pewnie dopatrzy się jakiś błędów. Do kursu będę używać zasadniczo jednej rosyjskiej książki, którą kiedyś mi Pruthenia wysłał na Dyskordzie i z niej nauczyłem się większości rumuńskiego, chociaż pewnie też będę używał innych źródeł. Przy nauce rumuńskiego warto zwrócić uwagę na to, że rzeczowników należy uczyć się zawsze z formą liczby mnogiej, a czasowników z formą 1os.l.p. czasu teraźniejszego, które będę podawał.

FAMILIA
Numele meu este Ion Popescu și sunt student. Tatăl meu, George Popescu, este inginer. Mama mea, Maria Popescu, este economistă. Familia noastră este numeroasă. Eu am doi frați și o soră. Victor, fratele meu, este căsătorit. Soția lui, Ana, este cumnata mea. Ei au un fiu, Alexandru, un băiat bun. Nepotul meu este un copil de 10 (zece) ani. Fratele meu, Andrei, nu este însurat însă are o logodnică, Anda, studentă la Universitate. Sora mea, Elena, este studentă la Facultatea de Arhitectură. Tata și unchiul Petre sunt frați. Mătușa Adela este sora mamei. Eu am 4 (patru) verișori. Ei sunt elevi la gimnaziu. Bunicii mei sunt pensionari. Ei locuiesc în Orhei. Acestea sunt rudele mele. Noi suntem o familie mare și prietenoasă.


VOCABULAR
[close]

GRAMATICA

ZAIMKI OSOBOWE


ZAIMKI DZIERŻAWCZE

UWAGA! Rzeczowniki określane zaimkiem dzierżawczym zawsze są określone. O tym, jak tworzyć formę określoną i jak w ogóle postępować z rodzajem będzie w lekcji drugiej.

CZASOWNIKI BYĆ I MIEĆ ORAZ ICH FORMY SKRÓTOWE


Forma ,,e'' w 3os.l.p. czasownika być jest skrótowa i ogólnie częściej używana. Zaimek półformalny dumneata używa 2os.l.p. w odmianie czasownika, natomiast zaimek formany dumneavoastră (dv.) używa formy 2os.l.mn. czasownika. Negację zawsze tworzymy po prostu słowem nie - nu (np. eu nu sunt). Jednakże negacja jest często skracana:




EXERCIȚIILE
1) Przerobić poniższe krótkie zdania na wskazaną osobę:
0. Eu sunt un inginier. (tu) -- Tu ești un inginier.

1. Ei au un copil. (noi)

2. Verișorii mei sunt studenți. (voi)

3. Ea n-are o fiică. (eu)

4. El nu-i un elev. (eu)

5. Tu n-ai un nepot. (dumneavoastră)

6. El e socrul meu. (dumneata)

7. Voi sunteți parinți. (noi)


2) Wstawić czasownik we właściwej formie:
1. Ei (a avea, nu) copii.
2. Noi (a fi) elevi în gimnaziu.
3. Ea (a fi) bunica mea.
4. Dumneavostră (a avea) mătușa prietenoasă.
5. Voi (a fi) copiii mei.


Ze względu na brak czasu nie zrobiłem chwragmentu lekcji, dlatego jutro dodam część 1B.

Offline Úlfurinn

Odp: Język rumuński (P.F. Rumunofiliw)
« Odpowiedź #1 dnia: Sierpień 31, 2019, 23:45:15 »

LIMBA ROMÂNĂ
Lecția 1-a B - Familia, pronumele și verbele a fi și a avea
Rodzina, zaimki oraz czasowniki być i mieć

DIALOG

D.I.— Buna dimineața! Eu sunt Dan Ionescu. Sunt profesor de limba română. Cine ești tu? (Cine sunteți dumneavoastră?) Cum te numești? (Cum vă numiți?)
M. — Eu sunt Mircea. (Mă numesc Mircea.) Sunt student la Facultatea de Istorie.
D.I.— De unde ești? (De unde sunteți dumneavoastră?)
M. — Eu sunt din Chișinău.
D.I.— Dar ei cine sunt?
M. — Ea este soția mea. El este fiul meu. Ei sunt nepoții mei. Fă (Faceți) cunoștință cu...
D.I.— Îmi pare bine de cunoștință.



VOCABULAR
[close]

lekcja druga w opracowaniu
« Ostatnia zmiana: Wrzesień 01, 2019, 08:27:44 wysłana przez Úlfurinn »
 
Pochwalili: Obcy

Offline Úlfurinn

Odp: Język rumuński (P.F. Rumunofiliw)
« Odpowiedź #2 dnia: Grudzień 08, 2019, 20:35:36 »

LIMBA ROMÂNĂ
Lecția a 2-a A - Apartamentul, genul substantivului și numele
Mieszkanie, rodzaj rzeczownika i liczebniki


APARTAMENTUL
Eu locuiesc la Botanica. Apartamentul nostru este la parter. El are 4 camere: o sufragerie, un dormitor, un birou, o cameră pentru copii, o cameră de baie, o bucătărie şi o cămară. În apartament locuiesc împreună cu Maria, soţia mea, şi cei doi fii ai noştri.
În camera de zi (sufragerie) avem o bibliotecă, o canapea, două fotolii, o masă, nişte scaune şi un pian. Pe podea este un covor, iar pe perete este un tablou. Printr-un hol sunt legate de camera de zi domnitorul, biroul şi camera pentru copii.
Mobila din dormitor este: un pat, un dulap, două noptiere, o măsuţă de toaletă cu o oglindă şi o veioză. Biroul este camera mea de lucru.
În bucătărie avem un aragaz, un frigider, un bufet, o masă şi nişte scaune.
În camera pentru copii sunt: un pat, un divan şi o masă de scris. La fereastră sunt draperii şi perdele.
În camera de baie este o cadă, o chiuvetă, un closet şi nişte rafturi. Apartamentul este mare, iar mobila este frumoasă şi elegantă.


VOCABULAR
[close]

GRAMATICA

RODZAJ GRAMATYCZNY
W języku rumuńskim istnieją trzy rodzaje rzeczownika: męzki, żeński i nijaki, przy czem, rodzaj nijaki zachowuje się w charakterystyczny sposób. W liczbie pojedynczej rodzaj nijaki zawsze zachowuje się, jak męzki (przyjmuje męzki rodzajnik, męzkie formy przymiotnika, jest traktowany w formie osobowej jako "el"), natomiast w liczbie mnogiej zachowuje się jak rzeczownik rodzaju żeńskiego (przyjmuje żeński rodzajnik mnogi, żeńskie formy przymiotnika, jest traktowany w formie osobowej jako "ele"; w sumie ten rumuński rodzaj nijaki to taki Felek). Pomimo tego, odróżnienie rodzaju nijakiego od męzkiego jest bardzo proste, wystarczy uczyć się każdego rzeczownika z jego formą liczby mnogiej, by móc w 98% przypadków określić rodzaj, o czem poniżej. Najpierw jednak zacznijmy od cech rzeczowników w liczbie pojedynczej:

RODZAJ MĘZKO-NIJAKI
Rodzaj męzko-nijaki przyjmuje zawsze rodzajnik nieokreślony un (rodzajniki określone będą w nast. lekcji), należą doń przede wszystkiem rzeczowniki kończące się spółgłoską (np. un aspirator, un baiat), ale także: rzeczowniki zakończone na -i, ale tylko pod warunkiem, że "i" następuje po gh/ch lub jeśli pełni funkcję półsamogłoski (np. un unchi, un tei, un tramvai); rzeczowniki zakończone na -u (np. un socru, un fiu); oraz wiele rzeczowników zakończonych na -e (un. frate, un nume)

RODZAJ ŻEŃSKI
Rodzaj żeński przyjmuje zawsze rodzajnik nieokreślony o, należą doń przede wszystkiem rzeczowniki kończące się samogłoską (np. o apă, o mamă, o cameră), ale także rzeczowniki zakończone innymi samogłoskami: -a, -e, -ea, (zawsze twarde) -i (np. o sofa, o draperie, o canapea, o zi)



LICZBA MNOGA
W języku rumuńskim trudno jest przewidzieć formę liczby mnogiej, dlatego zawsze należy się uczyć rzeczowników z tą formą (konsekwentnię podaję ją w słowniczkach do lekcyj). Pewne zasady mogą nam jednak pomóc w jej określeniu. Warto mieć na uwadze, że przy formułowaniu liczby mnogiej często zachodzą różne zmiany, zwłaszcza dotyczy to liczby mnogiej tworzonej końcówką -i (di -> zi; ti -> ți; sti -> ști etc.), poniżej są zasady tworzenia liczby mnogiej dla każdego rodzaju, to właśnie na tej podstawie ustalamy rodzaj rzeczownika:

RODZAJ MĘZKI


RODZAJ ŻEŃSKI



RODZAJ NIJAKI




LICZEBNIKI DO 10

1 - unu (m-n!), una (ż)
2 - doi (m), două (ż-n!)
3 - trei
4 - patru
5 - cinci
6 - șase
7 - șapte
8 - opt
9 - nouă
10 - zece


Tak jak ostatnio, lekcję podzielę na 2A i 2B; taki podział też utrzymam w dalszej części kursu
W części 2B będzie krótkie uzupełnienie i większy nacisk na ćwiczenia
 
Pochwalili: Obcy, Siemoród

Offline Úlfurinn

Odp: Język rumuński (P.F. Rumunofiliw)
« Odpowiedź #3 dnia: Kwiecień 05, 2020, 09:40:25 »

LIMBA ROMÂNĂ
Lecția a 2-a B - Apartamentul, genul substantivului și numele
Przyimki i ćwiczenia


GRAMATICA


PRZYIMKI Z BIERNIKIEM (PREPOZIȚII CU ACUZATIV)
Z biernikiem, co w praktyce oznacza, że po prostu bez odmieniania rzeczownika. Do najważniejszych należą:
la
[close]
în
[close]
de
[close]
pe
[close]
pozostałe przyimki
[close]



DIALOG
                           — Bună ziua, Robert.                           
                           — Bună ziua, Tudor.
                           — Unde locuieşti?
                           — Eu locuiesc în Chişinău, în cartierul Ciocana.
                           — Ai apartament sau garsonieră?
                           — Am un apartament la etajul doi. Dar tu?
                           — Garsoniera mea este la etajul patru.
                           — Ai primit-o de curând?
                           — Da. Am și un televizor, o canapea, un dulap, o masă, un casetofon, un fotoliu şi două scaune. Vino pe la mine.
                           — Cu plăcere, la revedere.

VOCABULAR
[close]



EXERCIȚII

1. Uzupełnić przyimki:
Noi suntem ... clasă ... limba română. ... clasă avem mebilă ...
lemn. ... mese sunt cărți. ... tablă este o cutie cu cretă. ... ferestre sunt
perdele. ... dulap sunt lucruri.


2. Uzupełnić odmienionym czasownikiem mieć:
Eu ... o lampă. Ce ... dumneata pe masă? Noi n-... o bibliotecă.
Voi ... o tablă în clasă? Da, noi ... o tablă şi un tablou. Ce ...
Aurelia? Ea ... în mână un creion. Elena şi Nicu ... telefon? Noi
n-... o maşină. Tu ... un frate? Dumneavoastră ... un fiu? Noi ... un
covor pe podea. Dar voi? Nu, noi n-... un covor.



3. Opisać swój/wymyślony dom/mieszkanie

VOCABULAR PENTRU EXERCIȚII
[close]


Słowniki do języka rumuńskiego:
https://slowniki.lingea.pl/rumunsko-polski - Słownik polsko-rumuńsku Lingei, chyba najlepszy, pokazuje nawet odmiany wyrazów i przykłady zastosowań
https://en.wiktionary.org - Wikisłownik
https://context.reverso.net/t%C5%82umaczenie/rumu%C5%84ski-angielski/ - Rewerso, niestety bez tłumaczeń polsko-rumuńskich, ale za to z bardzo dużą bazą zdań i przykładów, do tego nie tak zdupnych, jak te w Glosbe
https://dexonline.ro/ - potężny słownik jednojęzyczny, do tego z tabelkami odmiany dla każdego słowa

« Ostatnia zmiana: Kwiecień 05, 2020, 09:55:47 wysłana przez Úlfurinn »
 
Pochwalili: Siemoród

Offline Úlfurinn

Odp: Język rumuński (P.F. Rumunofiliw)
« Odpowiedź #4 dnia: Kwiecień 06, 2020, 07:04:50 »

LIMBA ROMÂNĂ
Lecția a 3-a A - Ziua de lucru, articolul hotărât și conjugarea I-a
Opis dnia, rodzajnik określony, konjugacja I w czasie teraźniejszym


ZIUA DE LUCRU
Eu mă scol la ora șase. Fac gimnastică și plec în camera de baie. Mă spăl pe mâini, pe fața cu apă rece și pe corp cu apă caldă. Folosesc întotdeauna săpunul. În fiecare dimineață și seară mă spăl pe dinți. Îmbrac hainele de zi și mă pieptăn. Fac puțină ordine în camera mea.
La ora șapte iau dejunul, iar peste o jumătate de oră plec la seviciu. Lucrez șapte ore, de la ora opt dimineață până la cinci după-amiază. Între orele 1 și 2 după-amiază am pauza de prânz, când iau masa.
După serviciu  fac piața și apoi merg acasă. Mă ocup cu diferite treburi casnice. În timpul liber citesc, privesc televizorul sau discut cu membrii familiei.
La ora opt seara iau cina. Mă culc la ora unusprezece (11).


VOCABULAR
[close]
FORME DE ADRESARE
[close]

GRAMATICA

RODZAJNIK OKREŚLONY
Jak wiadomo z poprzedniej lekcji, w rumuńskim istnieją trzy rodzaje, przy czem nijaki się zachowuje, jak Feles i odróżniamy go w 95% przypadków po prostu po formie liczby mnogiej. Obok rodzajnika nieokreślonego, w rumuńskim istnieje rodzajnik określony, postpozycyjny - oznaczany za pomocą sufiksu. Reguły stosowania poszczególnych sufiksów są bardzo proste i logiczne. W liczbie pojedynczej rodzaj męzko-nijaki bierze z reguły rodzajnik +(u)l, dla rzeczowników zakończonych na -e - +le. Rodzaj żeński zamienia natomiast końcowe -ă na -a lub, jeśli kończy się na inną samogłoskę dodaje +(u)a. W liczbie mnogiej również funkcjonują rodzajniki określone postpozycyjne. Dla rodzaju męzkiego jest to zawsze +i (stąd takie twory w rumuńskim jak fiii, copiii), natomiast dla rodzaju żeńsko-nijakiego zawsze +le. Reguły dodawania rodzajników pokazują tabelki:







I KONJUGACJA CZASOWNIKA W CZASIE TERAŹNIEJSZYM
Podobnie, jak liczbę mnogą, w rumuńskim nie jest łatwo jednoznacznie stwierdzić, do której grupy konjugacyjnej należy czasownik. Z tego względu każdego czasownika należy uczyć się co najmniej z formą 1os.l.p.ter. (podaję ją w słownikach do tekstów). W rumuńskim istnieją cztery podstawowe konjugacje czasownika, które dzielą się na pewien rodzaj podgrup. Do konjugacji I zaliczają się czasowniki, które w bezokoliczniku zakończone są na -(i)a. Dzielą się one na sześć podgrup, i to właśnie podgrupy są definiowane przez formę 1os.l.p.ter.

KONJUGACJA 1A
Należą do niej regularne czasowniki zakończone na -a, np. a explica, a pleca, a discuta


KONJUGACJA 1B
Grupa bardzo podobna do powyższej, należą do niej czasowniki zakończone na -bla, -fla, -tra, które otrzymują dodatkowe -u w 1os.l.p., np. a umbla (chodzić), a intra (wchodzić), a sufla (dmuchać, wiać), a afla (dowiedzieć się, odkryć)


KONJUGACJA 1C
Znowu podobna do powyższych, charakteryzuje się przegłosem. Akcentowane u w czasowniku przechodzi w o w 1. i 2.os.l.p. oraz oa w 3os., przykładami są a juca (grać), a purta (nosić, ubierać), a ruga (prosić) i a (se) însura (żenić (się))


KONJUGACJA 1D
Należą do niej czasowniki zakończone w bezokoliczniku na -ia, charakteryzuje się odmienną odmianą od powyższych, występuje w niej przegłos, np. ă-a, przykładami są a tăia (ciąć), a întârzia (spóźnić się):


KONJUGACJA 1E
Należą do niej czasowniki, które w 1os.l.p. przyjmują końcówkę -ez (i jej pochodne w kolejnych osobach), z reguły są to czasowniki, których rdzeń kończy się za zbitkę spółgłosek bez nosówki, nie mniej, nie jest zawsze pewne przewidzenie, czy czasownik należy do tej konjugacji. Przykładami są a lucra (pracować), a fuma (palić), a organiza (organizować)


KONJUGACJA 1F
Należą do niej przede wszystkiem internacjonalizma zakończone na -ia, w odmianie podobna do konjugacji 1E, przykładami są a fotografia, a studia


CZASOWNIKI NIEREGULARNE
Poza powyższymi przykładami, występują też czasowniki nieregularne. Poza a fi i a avea, do najważniejszych należą poniższe cztery:




Ponieważ tego było fchui, to serjo, nie chce mi się do tego przepisywać/wymyślać ćwiczeń, więc dodam je w lekcji 3B. Ciekawe, czy zrobię ją z kilka dni czy miesięcy xDDDDDDD


Słowniki do języka rumuńskiego:
https://slowniki.lingea.pl/rumunsko-polski - Słownik polsko-rumuńsku Lingei, chyba najlepszy, pokazuje nawet odmiany wyrazów i przykłady zastosowań
https://en.wiktionary.org - Wikisłownik
https://context.reverso.net/t%C5%82umaczenie/rumu%C5%84ski-angielski/ - Rewerso, niestety bez tłumaczeń polsko-rumuńskich, ale za to z bardzo dużą bazą zdań i przykładów, do tego nie tak zdupnych, jak te w Glosbe
https://dexonline.ro/ - potężny słownik jednojęzyczny, do tego z tabelkami odmiany dla każdego słowa
« Ostatnia zmiana: Kwiecień 06, 2020, 07:18:02 wysłana przez Úlfurinn »
 

Offline Úlfurinn

Odp: Język rumuński (P.F. Rumunofiliw)
« Odpowiedź #5 dnia: Maj 27, 2020, 15:33:54 »

LIMBA ROMÂNĂ
Lecția a 3-a B - Ziua de lucru, articolul hotărât și conjugarea I-a
Ćwiczenia


DIALOG
                           — Buna ziua, Victor.
                           — Salut, Alexandru.
                           — Când ai ajuns la București?
                           — Miercuri.
                           — Mă bucur. Câte zile stai?
                           — O săptămână.
                           — Vino pe la mine, te rog.
                           — Cu plăcere. Am adresa ta.
                           — La revedere Te aștept.
                           — Pa!

 
                           — Bună ziua. Aici locuiește Alexandru?
                           — Nu, el nu locuiește aici, ci la etajul I.
                           — Scuzați, vă rog. (Îmi cer scuze.)
                           — Nu face nimic.
                           — La revedere.
                           — Cu bine.

VOCABULAR
[close]



EXERCIȚII

1. Wstawić czasowniki w odpowiedniej chwormie:
Frații mei ( a studia ) filosofia, iar sora mea (a învăța) la un liceu economic.
Voi ( a pleca ) la circ?
Profesorul ( a întreba ) lecția
Eu ( a dicta ) Elena niște propoziții
Tu ( a purta ) pălărie?


2. Odmienić w zdaniach przez osoby:
Eu adun caietele.
Eu organizez o excursie.
Eu fotografiez.
Eu întârzii la conferință.
Eu intru în apartament.
Eu joc volei.



3. Opisać swój dzień pracy

VOCABULAR PENTRU EXERCIȚII
[close]


Słowniki do języka rumuńskiego:
https://slowniki.lingea.pl/rumunsko-polski - Słownik polsko-rumuńsku Lingei, chyba najlepszy, pokazuje nawet odmiany wyrazów i przykłady zastosowań
https://en.wiktionary.org - Wikisłownik
https://context.reverso.net/t%C5%82umaczenie/rumu%C5%84ski-angielski/ - Rewerso, niestety bez tłumaczeń polsko-rumuńskich, ale za to z bardzo dużą bazą zdań i przykładów, do tego nie tak zdupnych, jak te w Glosbe
https://dexonline.ro/ - potężny słownik jednojęzyczny, do tego z tabelkami odmiany dla każdego słowa