Mapy

[Yenzor]

No Berlin nie musiałby być stolicą, brałem pod uwagę Pragę. Frankfurt też spoko.

[Pluur]

A może zamiast kolonizacji Prus, kolonizacja Siedmiogrodu na pełnej kurwie? Dlaczego? Ano Krzyżacy byli pierw tam, ale zostali przegonieni. Tym samym, analogicznie do miast od Gdańska po Rygę można by zrobić Krzyżaków od Siedmiogrodu po Krym - a tam było kogo nawracać...

[Yenzor]

Nuu, można by, tylko że to niekonieczne, a właśnie idea jest taka, żeby nie namieszać za bardzo, maksymalnie trzymać się oryginalnej wersji historii. Powtarzam, to jest althist minimalistyczny, stworzony jedynie na potrzeby Pomorza.

[Norris]

Do rozbiorów I RP nigdy nie dochodzi.

Nadal mają miejsce reformy wzorowane na napoleońskich i w duchu absolutyzmu oświeconego. Korona, Litwa i Kurlandia są integrowane w jednolity kraj o nazwie Rzeczpospolita Polska, co stanowi finalizację Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów z 1791. Władcą Polski zostaje w 1798 Fryderyk August IV Sprawiedliwy, po czym, zgodnie z Konstytucją 3 Maja władzę obejmuje Maria Augusta Wettyn. Po jej bezdzietnej śmierci w 1863 zostaje przywrócona unia personalna polsko-saska i królem zostaje Jan IV Wettyn, zostaje jednak zerwana po wojnie prusko-austriackiej w 1865 i przyłączeniu Saksonii do jednoczących się Niemiec, wobec czego nową dynastię wybiera sejm, wybór pada na Czartoryskich, królem zostaje Władysław V Czartoryski, a w 1894 Adam Ludwik I Czartoryski.

W 1800 roku na fali reform zostaje wprowadzony zupełnie nowy podział administracyjny, wzorowany na rozwiązaniach francuskich i pruskich. Jednostkami administracyjnymi są:
– 39 województw, na czele stoi wojewoda.
– 123 obwody, na czele stoi komisarz.
– 515 powiatów, na czele stoi starosta.

Województwa są o zbilansowanym kształcie i jest zachowywana liczba zbliżona do wcześniejszej, powstaje kilka województw na wschodzie przez podział wielkich jednostek, likwidowanych jest kilka małych województw na zachodzie. W województwach stopniowo wytwarza się władza samorządowa.

Obwody są mniej więcej równe pod względem powierzchni i ludności, odpowiadają mniej więcej starym województwom w Wielkopolsce, powiatom w Małopolsce i na Litwie oraz częściom powiatów na dalszych kresach, o powierzchni średnio 4–10 tys. km² i ludności średnio 130–150 tys. mieszkańców (według stanu z 1790–1819) lub 400 tys. (według stanu z 1900), wobec czego są odpowiednikami francuskich departamentów. Jednemu obwodowi odpowiada jedna komisja porządkowa cywilno-wojskowa, każda komisja posiada 21 członków, w tym 4 komisarzy, 1 sekretarza, 1 protokolistę, 1 kancelistę, 1 koncepistę, 3 praktykantów, 1 kasjera, 1 kontrolera, 1 adiunkta, 1 inżyniera, 1 architekta, 1 hydraulika, 1 fizyka, 1 chirurga, 1 akuszera, 1 aptekarza. Na terenie Kurlandii obwody są też okręgami wyborczymi w wyborach do sejmu RP.

Powiaty liczą średnio od 30 tys. (1810) do 100 tys. (1900) mieszkańców, w skład obwodu wchodzi od 3 do 5 powiatów. Ich kompetencjami stają się nadzór policyjny, sądownictwo, geodezja, szkolnictwo powiatowe i średnie z językiem polskim jako urzędowym, każdy powiat posiada też swój szpital powiatowy, jednostkę straży pożarnej, urząd skarbowy, więzienie, bank, urząd pocztowy. Powiaty są podzielone na gminy, z czego jedna gmina odpowiada jednej wsi lub miastu, łącznie na terenie Polski jest ok. 59 000 gmin miejskich i wiejskich.

Jednocześnie zostały zachowane w sporym stopniu granice historyczne województw, obwodów i powiatów, wobec czego podział jest mniej rewolucyjny niż arbitralne podziały zaborców z przypadkowymi, często zmienianymi granicami i stolicami nowych okręgów (np. w Nowej Galicji w ciągu 12 lat były aż 3 zmiany w podziale na cyrkuły). Stolicą powiatu, obwodu lub województwa może też zostać każde miasto, zarówno królewskie, jak i prywatne, a wskutek sekularyzacji także kościelne (jak Włocławek, Pułtusk, Łowicz). Wobec tego nadal stolicami są np. Skarszewy, Inowrocław, Drohiczyn, Bełz, Biecz, Łuków, w innych miejscach jednak trzeba było wymienić miasta na faktycznie istotniejsze, ludniejsze, jak np. Wieliczka (w miejsce Szczyrzyca), Tarnów (w miejsce Pilzna), Stanisławów (w miejsce Halicza), Tarnopol (w miejsce Trembowli), co miało miejsce już za czasów RON, np. Częstochowa (w miejsce Lelowa), Kielce (w miejsce Chęcin), awansowane są też inne istotne miasta, np. Piotrków, Zamość, Hrubieszów, Jarosław, Białystok, Brody, Brzeżany (przy czym dla Zamościa region obejmujący cały teren Ordynacji Zamojskiej), moim zdaniem całkiem adekwatne dla regionów także w prawdziwej Polsce. No i w RON były tendencje do reformy, jako że miała miejsce w 1793 (którą też się inspirowałem, jak woj. mereckie czy podział ziemi sandomierskiej i krakowskiej), wcześniej powstały woj. gnieźnieńskie (1768), nowe powiaty w woj. pomorskim i chełmińskim (1764), powiaty na kresach, m.in. zawilejski, zwinogródzki, horyński, nadsłucki, rowski, nadbohski, naddnieprski (1791), niewykluczone, że mógł to być jedynie wstęp do konkretniejszych działań. Na poziomie województw została zachowana granica Korony i WXL z wyjątkiem likwidacji eksklaw Choroszczy i Rossoszy. Jeśli granica jednostki przechodzi wzdłuż rzeki, to miejscowości przy niej leżące, jak np. Drohiczyn, Husiatyn, Olita nie są nią przedzielane, lecz cała miejscowość należy do jednej jednostki, dochodzi też do zjednoczenia obu Ciechanowców w jedno miasto. Wszystkie jednostki są zwarte terytorialnie z wyjątkami historycznymi, jak Spisz, woj. piltyńskie (d. Księstwo Piltynia).

Osobnym, autonomicznym województwem jest województwo kurlandzkie, z zachowanym sejmem Kurlandii (Landtag). Komisje obwodowe są kontynuacją działań komisji rycerskich.

Zmiana podziału także w Polsce mogłaby doprowadzić do centralizacji jej obszaru wzorem Francji, lepszego zarządzania peryferyjnych obszarów kresowych, a w dalszej mierze ich polonizacji, co też dla Polski mogłoby być korzystne. Wprowadzony w 1808 obowiązek szkolny skutkuje likwidacją analfabetyzmu. Języki białoruski i ukraiński wprowadzają łacinkę zapisywaną polskim alfabetem, wprowadzony zostaje projekt Josypa Łozynskiego, w przypadku języka litewskiego również jest kontynuowany zapis polskim alfabetem, bez zmian z końca XIX wieku. Pod koniec XIX wieku możliwa byłaby także polonizacja Niemców gdańskich i kurlandzkich, asymilacji ulega też w tym czasie ludność żydowska, której odsetek wynosi stałe 5% na terenie kraju.

Czynnikiem, który mógłby ułatwić polonizację, mogła być kontynuacja polonizacji Kościoła unickiego, rozpoczętej w 1720 roku przez synod zamojski przez obrządek i kazania w języku polskim. 3 maja 1806 zostaje otwarta Świątynia Opatrzności Bożej według projektu z 1791.

Początkowo uwłaszczenie chłopów jest wprowadzane od 1805 z inicjatywy Stanisława Staszica na terenie obwodu hrubieszowskiego, a od roku 1830 dochodzi do uwłaszczenia na terenie całej RP. Nie jest rozbudowywane miasto Łódź, głównym ośrodkiem przemysłu włókienniczego zostaje Poznań.

Po 1800 roku likwidacja monopolu Krakowa i Wilna na uniwersytety pozwala na rozwój szkolnictwa wyższego, a także otwarcie nowych uniwersytetów w Warszawie (1804), Poznaniu (1806) i Kamieńcu Podolskim (1809), w 1810 powstaje także pierwsza uczelnia techniczna, Politechnika Warszawska wzorowana na podobnej uczelni w Paryżu. W 1825 otwarta zostaje Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, w 1843 Politechnika Lwowska, a w 1860 Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie.

Każde województwo posiada w sejmie 2 senatorów (wojewodę i kasztelana), w skład senatu wchodzi też 22 arcybiskupów i biskupów katolickich, 21 unickich i superintendent Kurlandii, wobec czego łączna liczba senatorów wynosi 122.

Posłowie są wybierani w wyborach odbywających się co 4 lata (prawo wyborcze początkowo posiada własność ziemska, inteligencja, tj. ok. 10% Polaków, od 1880 roku wszyscy mężczyźni powyżej 21 roku życia), nowością jest różna liczba posłów w zależności od ludności województwa, jest zmieniana regularnie po spisach ludności. Łączna liczba posłów wynosi początkowo 300, potem wskutek rozwoju demograficznego stopniowo wzrasta do 500.

Organami władzy wykonawczej jest Rada Stanu i Rada Ministrów, w skład której wchodzą ministrowie sprawiedliwości, spraw wewnętrznych, wojny, skarbu i policji, na jej czele stoi premier.

We władzy sądowniczej każdy powiat wybiera 3 sędziów ziemskich, 3 komorników ziemskich, 1 pisarza ziemskiego i 1 regenta aktowego. Kolejnymi instancjami są: 123 trybunały cywilne w stolicach obwodów, 39 sądów apelacyjnych w stolicach województw i Sąd Najwyższy (kasacyjny) w Pałacu Krasińskich w Warszawie.

Budynek Sejmu, ulokowany na Bulwarach Wiślanych w Warszawie, zbudowany w latach 1802–1811.


Sala obrad Sejmu.


Budynek Sądu Kasacyjnego w Warszawie.


Lista nowych województw wraz z podziałem na obwody i powiaty (stolica w nawiasie):

1. pomorskie (Gdańsk)
• gdański (Gdańsk) – Gdańsk, Puck, Mirachowo
• skarszewski (Skarszewy) – Skarszewy, Tczew, Człuchów, Tuchola, Świecie
• warmiński (Lidzbark) – Braniewo, Lidzbark, Reszel, Olsztyn

2. chełmińskie (Chełmno)
• malborski (Malbork) – Malbork, Elbląg, Sztum
• chełmiński (Chełmno) – Toruń, Chełmno, Brodnica, Grudziądz, Nowe Miasto

3. kujawskie (Włocławek)
• inowrocławski (Inowrocław) – Bydgoszcz, Inowrocław, Rypin, Lipno, Dobrzyń
• brzeskokujawski (Włocławek) – Radziejów, Brześć Kujawski, Włocławek

4. poznańskie (Poznań)
• poznański (Poznań) – Czarnków, Rogoźno, Poznań, Szamotuły, Wałcz
• międzyrzecki (Międzyrzecz) – Międzychód, Międzyrzecz, Grodzisk, Babimost
• wschowski (Wschowa) – Wschowa, Kościan, Rawicz, Śrem

5. kaliskie (Kalisz)
• notecki (Piła) – Piła, Kamień, Nakło
• gnieźnieński (Gniezno) – Gniezno, Mogilno, Wągrowiec, Kcynia
• pyzdrski (Pyzdry) – Krotoszyn, Pleszew, Środa, Pyzdry
• kaliski (Kalisz) – Ostrów, Kalisz, Konin, Koło

6. piotrkowskie (Piotrków)
• sieradzki (Sieradz) – Ostrzeszów, Kępno, Wieluń, Sieradz, Warta
• piotrkowski (Piotrków) – Szadek, Lutomiersk, Piotrków, Radomsko, Koniecpol
• łęczycki (Łęczyca) – Łęczyca, Zgierz, Brzeziny, Kutno

7. mazowieckie (Warszawa)
• rawski (Łowicz) – Gąbin, Sochaczew, Łowicz, Rawa, Mszczonów
• warszawski (Warszawa) – Warszawa, Błonie, Kamieńczyk
• czerski (Warka) – Czersk, Warka, Garwolin, Liw

8. płockie (Płock)
• płocki (Płock) – Płock, Sierpc, Mława, Wyszogród
• ciechanowski (Ciechanów) – Ciechanów, Maków, Przasnysz, Zakroczym, Pułtusk
• łomżyński (Łomża) – Ostrołęka, Łomża, Ostrów, Wizna, Kolno

9. podlaskie (Białystok)
• bielski (Białystok) – Goniądz, Tykocin, Białystok, Bielsk, Brańsk
• drohicki (Drohiczyn) – Drohiczyn, Węgrów, Sokołów, Mielnik

10. sandomierskie (Kielce)
• radomski (Radom) – Radom, Kozienice, Solec, Szydłowiec
• kielecki (Kielce) – Opoczno, Końskie, Kielce, Przedbórz
• sandomierski (Sandomierz) – Opatów, Staszów, Zawichost, Sandomierz, Nisko

11. lubelskie (Lublin)
• lubelski (Lublin) – Lublin, Lubartów, Kazimierz, Urzędów, Krasnystaw
• łukowski (Łuków) – Ryki, Łuków, Siedlce, Parczew
• chełmski (Chełm) – Chełm, Łęczna, Luboml, Ratno

12. bełskie (Zamość)
• zamojski (Zamość) – Zamość, Biłgoraj, Tarnogród, Turobin, Kraśnik
• hrubieszowski (Hrubieszów) – Hrubieszów, Dubienka, Grabowiec, Tyszowce
• bełski (Bełz) – Lubaczów, Rawa Ruska, Bełz, Sokal

13. krakowskie (Kraków)
• częstochowski (Częstochowa) – Częstochowa, Lelów, Pilica, Żarnowiec, Jędrzejów
• krakowski (Kraków) – Sławków, Siewierz, Olkusz, Kraków
• śląski (Zator) – Kęty, Zator, Żywiec, Wadowice
• szczyrzycki (Wieliczka) – Wieliczka, Bochnia, Myślenice, Jordanów, Tymbark

14. tarnowskie (Tarnów)
• proszowicki (Proszowice) – Proszowice, Szydłów, Skalbmierz, Stopnica, Dąbrowa
• pilzneński (Tarnów) – Tarnów, Pilzno, Mielec, Ropczyce, Kolbuszowa
• sądecki (Nowy Sącz) – Wojnicz, Nowy Targ, Nowy Sącz, Muszyna, Lubowla
• biecki (Biecz) – Biecz, Jasło, Dukla, Strzyżów

15. przemyskie (Przemyśl)
• jarosławski (Jarosław) – Rzeszów, Leżajsk, Przeworsk, Jarosław
• przemyski (Przemyśl) – Przemyśl, Jaworów, Sądowa Wisznia, Dobromil
• sanocki (Sanok) – Krosno, Brzozów, Sanok, Lisko, Ustrzyki Dolne
• samborski (Sambor) – Turka, Stary Sambor, Sambor, Drohobycz

16. lwowskie (Lwów)
• lwowski (Lwów) – Gródek Jagielloński, Żółkiew, Lwów, Komarno, Bóbrka
• stryjski (Stryj) – Stryj, Żydaczów, Dolina, Skole
• brodzki (Brody) – Busk, Brody, Złoczów, Załoźce, Gliniany

17. halickie (Stanisławów)
• brzeżański (Brzeżany) – Rohatyn, Brzeżany, Podhajce, Buczacz
• trembowelski (Tarnopol) – Tarnopol, Skałat, Trembowla, Budzanów
• halicki (Stanisławów) – Kałusz, Halicz, Stanisławów, Tyśmienica, Nadwórna
• kołomyjski (Kołomyja) – Kołomyja, Horodenka, Śniatyń, Kuty

18. wołyńskie (Łuck)
• włodzimierski (Włodzimierz) – Włodzimierz, Kowel, Kamień Koszyrski, Horochów
• łucki (Łuck) – Łuck, Kołki, Rafałówka, Beresteczko, Dubno
• horyński (Równe) – Równe, Bereźne, Ostróg, Stepań

19. krzemienieckie (Krzemieniec)
• krzemieniecki (Krzemieniec) – Krzemieniec, Szumsk, Wiśniowiec, Zbaraż, Lachowce
• zasławski (Zasław) – Zasław, Sławuta, Starokonstantynów, Krasiłów, Bazalia
• nadsłucki (Zwiahel) – Zwiahel, Korzec, Połonne, Lubar

20. podolskie (Kamieniec Podolski)
• czerwonogrodzki (Zaleszczyki) – Czortków, Kopyczyńce, Zaleszczyki, Borszczów
• kamieniecki (Kamieniec Podolski) – Kamieniec Podolski, Husiatyn, Dunajowce, Uszyca
• płoskirowski (Płoskirów) – Płoskirów, Jarmolińce, Satanów, Gródek
• latyczowski (Latyczów) – Zinków, Latyczów, Międzybóż, Chmielnik
• rowski (Bar) – Mohylów, Wierzbowiec, Bar, Szarogród

21. bracławskie (Winnica)
• winnicki (Winnica) – Lityń, Pików, Winnica, Lipowiec, Niemirów
• bracławski (Bracław) – Bracław, Tulczyn, Krasne, Tomaszpol, Jampol
• józefgrodzki (Józefgród) – Pieszczana, Czeczelnik, Berszad, Józefgród, Krute

22. nadbohskie (Zwinogródka)
• hajsyński (Hajsyn) – Hajsyn, Granów, Ilińce, Monasterzyska, Ternówka
• humański (Humań) – Humań, Talne, Hołowaniewsk, Sawrań
• zwinogródzki (Zwinogródka) – Zwinogródka, Lisianka, Szpoła, Złotopol

23. żytomierskie (Żytomierz)
• żytomierski (Żytomierz) – Żytomierz, Czerniachów, Korosteszów, Radomyśl, Brusiłów
• owrucki (Owrucz) – Owrucz, Olewsk, Iskorość, Malin
• czarnobylski (Czarnobyl) – Czarnobyl, Iwanków, Dymir, Brahin

24. naddnieprskie (Bohusław)
• berdyczowski (Berdyczów) – Berdyczów, Cudnów, Machnówka, Pawołocz, Pohrebyszcze
• białocerkiewski (Biała Cerkiew) – Biała Cerkiew, Chwastów, Skwira, Tetyjów, Stawiszcze
• bohusławski (Bohusław) – Taraszcza, Bohusław, Korsuń, Kaniów, Kahorlik
• czerkaski (Czerkasy) – Czerkasy, Smiła, Horodyszcze, Czehryń

25. grodzieńskie (Grodno)
• grodzieński (Grodno) – Suwałki, Sejny, Grodno, Skidel
• merecki (Merecz) – Merecz, Kalwaria, Preny, Wyłkowyszki, Ejszyszki
• sokólski (Sokółka) – Dąbrowa, Sokółka, Krynki
• wołkowyski (Wołkowysk) – Wołkowysk, Świsłocz, Zelwa

26. brzeskolitewskie (Brześć Litewski)
• brzeskolitewski (Brześć Litewski) – Włodawa, Biała Radziwiłłowska, Brześć Litewski, Wysokie Litewski, Kamieniec Litewski
• kobryński (Kobryń) – Kobryń, Drohiczyn, Szereszów, Prużany, Bereza Kartuska

27. pińskie (Pińsk)
• piński (Pińsk) – Motol, Pińsk, Kożangródek
• piński zarzeczny (Stolin) – Lubieszów, Dąbrowica, Stolin, Dawidgródek

28. nowogródzkie (Nowogródek)
• słonimski (Słonim) – Zdzięcioł, Słonim, Kosów
• nowogródzki (Nowogródek) – Nowogródek, Mir, Stołowicze, Nieśwież
• słuczorzecki (Słuck) – Słuck, Kleck, Kopyl, Starobin

29. wileńskie (Wilno)
• wileński (Wilno) – Wilno, Szyrwinty, Malaty, Michaliszki
• lidzki (Lida) – Wasiliszki, Lida, Iwie
• oszmiański (Oszmiana) – Oszmiana, Smorgonie, Wołożyn, Radoszkowice

30. brasławskie (Brasław)
• wiłkomierski (Wiłkomierz) – Wiłkomierz, Onikszty, Kupiszki, Rakiszki, Uciana
• zawilejski (Postawy) – Postawy, Głębokie, Święciany, Wilejka, Miadzioł
• brasławski (Brasław) – Brasław, Druja, Widze, Jeziorosy

31. trockie (Kowno)
• trocki (Troki) – Troki, Żyżmory, Olita
• kowieński (Kowno) – Władysławów, Kowno, Janów
• upicki (Poniewież) – Birże, Poniewież, Poswol, Pokroje

32. żmudzkie (Rosienie)
• telszewski (Telsze) – Kretynga, Telsze, Płungiany, Szkudy
• szawelski (Szawle) – Szawle, Janiszki, Szadów, Okmiany
• rosieński (Rosienie) – Retów, Taurogi, Jurborg, Rosienie, Kiejdany

33. mińskie (Mińsk)
• borysowski (Borysów) – Borysów, Dokszyce, Łohojsk, Chołopienicze
• miński (Mińsk) – Mińsk, Raków, Stołpce, Kojdanów
• ihumeński (Ihumeń) – Uzda, Śmiłowicze, Ihumeń, Berezyna

34. rzeczyckie (Rzeczyca)
• bobrujski (Bobrujsk) – Bobrujsk, Świsłocz, Hłusk, Parycze
• mozyrski (Mozyrz) – Petryków, Mozyrz, Narowla
• rzeczycki (Rzeczyca) – Rzeczyca, Łojów, Homel, Wietka, Nosowicze
• rohaczewski (Rohaczew) – Rohaczew, Żłobin, Czeczersk, Krasnopole

35. połockie (Połock)
• połocki (Połock) – Dryssa, Połock, Oświej, Ułła
• lepelski (Lepel) – Dzisna, Lepel, Czaszniki, Uszacz
• newelski (Newel) – Siebież, Newel, Juchowicze

36. witebskie (Witebsk)
• witebski (Witebsk) – Witebsk, Horodek, Suraż, Sienno
• wieliski (Wieliż) – Wieliż, Uświat, Ilino
• orszański (Orsza) – Orsza, Czereja, Babinowicze, Łoźna, Kopyś

37. mścisławskie (Mohylew)
• mohylewski (Mohylew) – Mohylew, Białynicze, Bychów, Propojsk, Szkłów
• czausowski (Czausy) – Górki, Dąbrowna, Czausy, Czeryków
• mścisławski (Mścisław) – Mścisław, Chosławicze, Krzyczew, Klimowicze, Kościukowicze

38. inflanckie (Dyneburg)
• dyneburski (Dyneburg) – Dyneburg, Warklany, Liwenhof, Krasław
• lucyński (Rzeżyca) – Rzeżyca, Lucyn, Marienhaus
• piltyński (Hazenpot) – Hazenpot, Piltyń, Dondangen

39. kurlandzkie (Mitawa)
• goldyński (Windawa) – Grobin, Windawa, Goldynga, Frauenburg
• tukumski (Tukum) – Tukum, Talsen, Kandawa
• mitawski (Mitawa) – Mitawa, Bowsk, Doblen
• zelburski (Iłłukszta) – Frydrychsztat, Iłłukszta, Jakobsztat

Mapa podziału administracyjnego:


Dane statystyczne o województwach: nazwa / powierzchnia (km²) / ludność w 1810 / ludność w 1910:

pomorskie / 17143 / 389416 / 1440064
chełmińskie / 7285 / 247538 / 851142
kujawskie / 8276 / 221293 / 777533
poznańskie / 15865 / 471141 / 1733636
kaliskie / 17457 / 484359 / 1704642
piotrkowskie / 16568 / 454469 / 1667550
mazowieckie / 14600 / 477697 / 2234060
płockie / 18390 / 404419 / 1361795
podlaskie / 10636 / 268844 / 721173
sandomierskie / 16686 / 444088 / 1503944
lubelskie / 18776 / 390179 / 1454680
bełskie / 14626 / 468508 / 1182784
krakowskie / 14278 / 683926 / 2010068
tarnowskie / 15613 / 746196 / 1520433
przemyskie / 16030 / 795170 / 1610833
lwowskie / 16138 / 596470 / 1516144
halickie / 18159 / 670216 / 1798591
wołyńskie / 27460 / 405482 / 1328606
krzemienieckie / 19997 / 514146 / 1466773
podolskie / 19713 / 745705 / 2036062
bracławskie / 18920 / 529052 / 1608910
nadbohskie / 18515 / 414641 / 1655970
żytomierskie / 31739 / 335971 / 1398680
naddnieprskie / 24871 / 614548 / 2331085
grodzieńskie / 22670 / 467254 / 1229968
brzeskolitewskie / 18334 / 329756 / 900880
pińskie / 20951 / 150742 / 482855
nowogródzkie / 20087 / 337791 / 929055
wileńskie / 18903 / 368687 / 991930
brasławskie / 25124 / 433991 / 1056009
trockie / 16100 / 325444 / 742442
żmudzkie / 21783 / 397374 / 943740
mińskie / 26867 / 272462 / 1004125
rzeczyckie / 42538 / 404619 / 1345775
połockie / 21072 / 349332 / 830850
witebskie / 22746 / 362419 / 1020575
mścisławskie / 22714 / 418200 / 1096570
inflanckie / 18533 / 294540 / 701110
kurlandzkie / 23950 / 431276 / 645210

Dane o obwodach:

gdański / 3762 / 141536 / 480324
skarszewski / 9129 / 135185 / 604290
warmiński / 4251 / 112695 / 355451
malborski / 2074 / 101407 / 256643
chełmiński / 5211 / 146131 / 594500
inowrocławski / 5346 / 141249 / 504098
brzeskokujawski / 2930 / 80044 / 273435
poznański / 7240 / 184256 / 906774
międzyrzecki / 4436 / 118591 / 356562
wschowski / 4189 / 168294 / 470300
notecki / 3782 / 81815 / 291726
gnieźnieński / 4579 / 112787 / 367304
pyzdrski / 4466 / 143117 / 476133
kaliski / 4629 / 146640 / 569480
sieradzki / 5989 / 176686 / 567240
piotrkowski / 5885 / 142894 / 579220
łęczycki / 4694 / 134889 / 521090
rawski / 5697 / 149409 / 509940
warszawski / 3901 / 197959 / 1322000
czerski / 5003 / 130329 / 402120
płocki / 4614 / 119452 / 406000
ciechanowski / 6020 / 135120 / 443100
łomżyński / 7756 / 149847 / 512695
bielski / 6247 / 148584 / 436223
drohicki / 4389 / 120260 / 284950
radomski / 5355 / 135441 / 472000
kielecki / 6149 / 121980 / 537970
sandomierski / 5182 / 186667 / 493974
lubelski / 6094 / 149815 / 629230
łukowski / 5877 / 121407 / 434530
chełmski / 6805 / 118956 / 390920
zamojski / 5535 / 161199 / 445773
hrubieszowski / 4518 / 131734 / 375314
bełski / 4573 / 175575 / 361697
częstochowski / 5589 / 143921 / 650840
krakowski / 2613 / 143238 / 590603
śląski / 2622 / 176979 / 351162
szczyrzycki / 3454 / 219788 / 417463
proszowicki / 4088 / 191139 / 442169
pilzneński / 4264 / 214657 / 439933
sądecki / 4490 / 186687 / 358568
biecki / 2772 / 153713 / 279764
jarosławski / 3532 / 194570 / 428937
przemyski / 3505 / 182592 / 387295
sanocki / 4696 / 231802 / 403214
samborski / 4296 / 186206 / 391388
lwowski / 4149 / 221384 / 620732
stryjski / 6097 / 159278 / 427640
brodzki / 5892 / 215809 / 467772
brzeżański / 4562 / 179118 / 461619
trembowelski / 3212 / 158214 / 367105
stanisławowski / 5335 / 173612 / 522955
kołomyjski / 5050 / 159271 / 446912
włodzimierski / 8695 / 128948 / 381896
łucki / 10315 / 143195 / 511870
horyński / 8450 / 133339 / 434840
krzemieniecki / 5899 / 181536 / 466153
zasławski / 5863 / 195193 / 491720
nadsłucki / 8235 / 137416 / 508900
czerwonogrodzki / 3015 / 133498 / 326992
kamieniecki / 4007 / 169256 / 482860
płoskirowski / 4096 / 160432 / 422190
latyczowski / 4318 / 123043 / 357280
rowski / 4277 / 159476 / 446740
winnicki / 5500 / 180746 / 537770
bracławski / 5930 / 187708 / 560530
józefgrodzki / 7490 / 160597 / 510610
hajsyński / 5407 / 150872 / 501470
humański / 8178 / 131098 / 664450
zwinogródzki / 4930 / 132671 / 490050
żytomierski / 10520 / 159469 / 677555
owrucki / 11576 / 86510 / 324570
czarnobylski / 9643 / 89992 / 396555
berdyczowski / 6582 / 153054 / 621985
białocerkiewski / 6873 / 169350 / 600770
bohusławski / 6179 / 156861 / 570880
czerkaski / 5236 / 135284 / 537450
grodzieński / 6323 / 125849 / 358810
merecki / 7623 / 165116 / 401958
sokólski / 4903 / 106463 / 277400
wołkowyski / 3821 / 69826 / 191800
brzeskolitewski / 8688 / 163173 / 493610
kobryński / 9646 / 166583 / 407270
piński / 9314 / 68454 / 212305
piński zarzeczny / 11637 / 82288 / 270550
słonimski / 6513 / 94854 / 260280
nowogródzki / 5555 / 130220 / 334850
słuczorzecki / 8019 / 112717 / 333925
wileński / 6185 / 160185 / 447900
lidzki / 5301 / 92602 / 237100
oszmiański / 7417 / 115899 / 306930
wiłkomierski / 8791 / 164907 / 379800
zawilejski / 9976 / 159993 / 407209
brasławski / 6357 / 109091 / 269000
trocki / 5424 / 90750 / 232952
kowieński / 4472 / 110708 / 256690
upicki / 6204 / 123986 / 252800
telszewski / 6233 / 114743 / 222980
szawelski / 6918 / 124221 / 281000
rosieński / 8631 / 158409 / 439760
borysowski / 10134 / 103190 / 319200
miński / 5212 / 106679 / 349500
ihumeński / 10064 / 90614 / 320700
bobrujski / 11591 / 75169 / 333925
mozyrski / 11055 / 59349 / 207045
rzeczycki / 11049 / 141226 / 448675
rohaczewski / 8844 / 128876 / 356130
połocki / 7688 / 119293 / 290900
lepelski / 5894 / 115648 / 282650
newelski / 7490 / 114391 / 257300
witebski / 7806 / 122377 / 416590
wieliski / 6206 / 83403 / 202450
orszański / 8734 / 156639 / 401535
mohylewski / 7979 / 143199 / 370240
czausowski / 6126 / 123868 / 315390
mścisławski / 8609 / 151133 / 410940
dyneburski / 6431 / 122962 / 369200
lucyński / 7273 / 94538 / 238100
piltyński / 4829 / 77040 / 93810
goldyński / 8153 / 114830 / 222540
tukumski / 5098 / 88055 / 113970
mitawski / 4944 / 135054 / 165400
zelburski / 5754 / 93337 / 143300

Łącznie ludność Polski:
1810 – 17,120 mln
1838 – 20,415 mln
1851 – 22,123 mln
1863 – 24,387 mln
1870 – 27,541 mln
1885 – 33,684 mln
1897 – 41,056 mln
1906 – 47,999 mln
1910 – 50,915 mln

Różnice w stosunku do OTL:
• Dla okresu 1870–1910 przyjąłem szybsze tempo przyrostu Poznańskiego i Prus Królewskich (odpowiadające OTL temu typowemu dla Królestwa Polskiego i kresów), dla 1910 przyjąłem 50% więcej ludności (z wyjątkiem miast na prawach powiatu).
• Dla Poznania przyjąłem OTL ludność Łodzi, tj. ok. 473 tys. mieszkańców, jednocześnie ludności Łodzi nie wliczałem.

Mapa gęstości zaludnienia w 1810.


Mapa gęstości zaludnienia w 1910.


Liczba posłów również ulega zmianom wraz z liczbą ludności:
1810 – 300
1840 – 350
1860 – 400
1880 – 500
1900 – 600

Liczba posłów wybieranych z obwodów w roku 1810:
sanocki, lwowski, szczyrzycki, brodzki, pilzneński – 4
warszawski, zasławski, jarosławski, proszowicki, bracławski, sądecki, sandomierski, samborski, poznański, przemyski, krzemieniecki, winnicki, brzeżański, śląski, sieradzki, bełski, stanisławowski, białocerkiewski, kamieniecki, wschowski, kobryński, merecki, wiłkomierski, brzeskolitewski, zamojski, józefgrodzki, płoskirowski, wileński, zawilejski, rowski, żytomierski, stryjski, kołomyjski, rosieński, trembowelski, bohusławski, orszański, biecki, berdyczowski, mścisławski, hajsyński, łomżyński, lubelski, rawski, bielski, kaliski, chełmiński, częstochowski, krakowski, mohylewski, łucki, pyzdrski, piotrkowski – 3
gdański, inowrocławski, rzeczycki, nadsłucki, radomski, czerkaski, skarszewski, ciechanowski, mitawski, łęczycki, czerwonogrodzki, horyński, zwinogródzki, hrubieszowski, humański, czerski, nowogródzki, włodzimierski, rohaczewski, grodzieński, szawelski, upicki, czausowski, latyczowski, dyneburski, witebski, kielecki, łukowski, drohicki, płocki, połocki, chełmski, międzyrzecki, oszmiański, lepelski, goldyński, telszewski, newelski, gnieźnieński, słuczorzecki, warmiński, kowieński, brasławski, miński, sokólski, borysowski, malborski, słonimski, lucyński, zelburski, lidzki, trocki, ihumeński, czarnobylski, tukumski, owrucki – 2
wieliski, piński zarzeczny, notecki, brzeskokujawski, piltyński, bobrujski, wołkowyski, piński, mozyrski – 1

Liczba posłów wybieranych z obwodów w roku 1910:
warszawski – 16
poznański – 11
żytomierski, humański, częstochowski – 8
lubelski, berdyczowski, lwowski, skarszewski, białocerkiewski, chełmiński, krakowski, piotrkowski, bohusławski, kaliski, sieradzki, bracławski – 7
kielecki, winnicki, czerkaski, stanisławowski, łęczycki, łomżyński, łucki, józefgrodzki, rawski, nadsłucki, inowrocławski, hajsyński, sandomierski, brzeskolitewski, zasławski, zwinogródzki, kamieniecki, gdański, pyzdrski, radomski, wschowski, brodzki, krzemieniecki – 6
brzeżański, rzeczycki, wileński, kołomyjski, rowski, zamojski, ciechanowski, proszowicki, pilzneński, rosieński, bielski, horyński, łukowski, jarosławski, stryjski, płoskirowski, szczyrzycki, witebski, mścisławski, kobryński, zawilejski, płocki, sanocki, czerski, merecki, orszański, czarnobylski, samborski, chełmski, przemyski, włodzimierski, wiłkomierski – 5
hrubieszowski, mohylewski, dyneburski, gnieźnieński, trembowelski, bełski, grodzieński, sądecki, latyczowski, międzyrzecki, rohaczewski, warmiński, śląski, miński, nowogródzki, słuczorzecki, bobrujski, czerwonogrodzki, owrucki, ihumeński, borysowski, czausowski, oszmiański – 4
notecki, połocki, drohicki, lepelski, szawelski, biecki, sokólski, brzeskokujawski, piński zarzeczny, brasławski, słonimski, newelski, kowieński, malborski, upicki, lucyński, lidzki, trocki, telszewski, goldyński, piński – 3
mozyrski, wieliski, wołkowyski, mitawski, zelburski – 2
tukumski, piltyński – 1

[Norris]

Kraj jest podzielony na 21 okręgów wojskowych, oznaczonych kolejnymi cyframi rzymskimi i o następującym zakresie według obwodów:

I. warszawski, płocki, ciechanowski, łomżyński, warecki, bielski, drohicki
II. gdański, malborski, skarszewski, warmiński, chełmiński, inowrocławski
III. poznański, notecki, międzyrzecki, wschowski, pyzdrski, gnieźnieński
IV. kaliski, łęczycki, rawski, brzeskokujawski, sieradzki, piotrkowski
V. częstochowski, kielecki, proszowicki, krakowski, śląski, szczyrzycki, sądecki
VI. radomski, sandomierski, lubelski, łukowski, zamojski, chełmski, hrubieszowski
VII. pilzneński, biecki, sanocki, jarosławski, przemyski, samborski
VIII. lwowski, bełski, brodzki, stryjski, brzeżański, stanisławowski, kołomyjski
IX. włodzimierski, łucki, krzemieniecki, horyński, zasławski
X. trembowelski, czerwonogrodzki, kamieniecki, płoskirowski, latyczowski, rowski
XI.  nadsłucki, żytomierski, owrucki, berdyczowski, czarnobylski
XII. winnicki, bracławski, józefgrodzki, hajsyński, humański
XIII. białocerkiewski, bohusławski, zwinogródzki, czerkaski
XIV. trocki, lidzki, oszmiański, zawilejski, wileński, brasławski, wiłkomierski
XV. telszewski, szawelski, rosieński, kowieński, upicki, merecki
XVI. grodzieński, sokólski, wołkowyski, słonimski, brzeskolitewski, kobryński
XVII. piński, piński zarzeczny, mozyrski
XVIII. borysowski, ihumeński, miński, bobrujski, nowogródzki, słuczorzecki
XIX. mohylewski, czausowski, rohaczewski, rzeczycki
XX. witebski, połocki, lepelski, newelski, wieliski, orszański
XXI. dyneburski, lucyński, goldyński, tukumski, mitawski, zelburski, piltyński

Siedziby okręgów:

I. Warszawa
II. Gdańsk
III. Poznań
IV. Piotrków
V. Kraków
VI. Lublin
VII. Przemyśl
VIII. Lwów
IX. Łuck
X. Kamieniec Podolski
XI. Żytomierz
XII. Winnica
XIII. Zwinogródka
XIV. Wilno
XV. Kowno
XVI. Grodno
XVII. Pińsk
XVIII. Mińsk
XIX. Mohylew
XX. Witebsk
XXI. Mitawa

Mapa okręgów wojskowych:



W przypadku Kościoła katolickiego również dochodzi do reformy w okolicach 1820. Podział Kościołów rzymskokatolickiego i unickiego zostaje dostosowany ściśle do podziału administracyjnego. Podział wygląda najczęściej następująco:

Kościół rzymskokatolicki, zachodnia Polska:
Diecezje = województwa
Archidiakonaty = obwody
Dekanaty = powiaty

Dodatkowe dekanaty jako tereny miejskie tworzą Warszawa, Kraków, Poznań, Lwów, Wilno.

Na terenie wschodniej Polski jednostki obejmują większy obszar wraz ze zmniejszeniem zagęszczenia parafii typu kilka województw na diecezję lub kilka powiatów, obwód czy nawet kilka obwodów na dekanat.

Kościół unicki, wschodnia Polska:
Eparchie = województwa
Oficjalaty = obwody
Dekanaty = powiaty

Tworzone są też nowe archidiecezje krakowska i wileńska oraz nowe diecezje, jak Piotrków, Lublin, Grodno, Mińsk zgodnie z projektem franciszkanina Alberta Polaka z 1631, a także archidiecezja warszawska w celu wzmocnienia roli Warszawy jako stolicy, tworzone są też dodatkowe diecezje wynikające z rozwoju demograficznego, jak Kielce, Tarnów. Dochodzi jednocześnie do unii personalnej archidiecezji gnieźnieńskiej i warszawskiej, wobec czego arcybiskup gnieźnieński i warszawski otrzymuje tytuł prymasa Polski. Znikają też odchylenia od granic państwowych typu fragmenty diecezji wrocławskiej, bakowskiej i smoleńskiej w Polsce czy diecezji krakowskiej na Śląsku.


Lista diecezji z podziałem na archidiakonaty i dekanaty:

I. Metropolia gnieźnieńska

1. Diecezja włocławska
• gdański – Gdańsk, Puck, Mirachowo
• skarszewski – Skarszewy, Tczew, Człuchów, Tuchola, Świecie
• inowrocławski – Bydgoszcz, Inowrocław, Rypin, Lipno, Dobrzyń
• włocławski – Radziejów, Brześć Kujawski, Włocławek

2. Diecezja chełmińska (katedra w Chełmży)
• malborski – Malbork, Elbląg, Sztum
• chełmiński – Toruń, Chełmno, Brodnica, Grudziądz, Nowe Miasto

3. Diecezja poznańska
• poznański – Czarnków, Rogoźno, Poznań miejski, Poznań, Szamotuły, Wałcz
• międzyrzecki – Międzychód, Międzyrzecz, Grodzisk, Babimost
• śremski – Wschowa, Kościan, Rawicz, Śrem

4. Archidiecezja gnieźnieńska
• kamieński – Piła, Kamień, Nakło
• gnieźnieński – Gniezno, Mogilno, Wągrowiec, Kcynia
• pyzdrski – Krotoszyn, Pleszew, Środa, Pyzdry
• kaliski – Ostrów, Kalisz, Konin, Koło

5. Diecezja piotrkowska
• sieradzki – Ostrzeszów, Kępno, Wieluń, Sieradz, Uniejów
• piotrkowski – Szadek, Lutomiersk, Piotrków, Radomsko, Koniecpol
• łęczycki – Łęczyca, Zgierz, Brzeziny, Kutno

6. Diecezja płocka
• płocki – Płock, Sierpc, Mława, Wyszogród
• pułtuski – Ciechanów, Maków, Przasnysz, Zakroczym, Pułtusk
• łomżyński – Ostrołęka, Łomża, Ostrów, Wizna, Kolno


II. Metropolia warszawska

7. Archidiecezja warszawska
• łowicki – Gąbin, Sochaczew, Łowicz, Rawa, Mszczonów
• warszawski – Warszawa miejski, Piaseczno, Błonie, Kamieńczyk
• warecki – Czersk, Warka, Garwolin, Liw


III. Metropolia krakowska

8. Diecezja kielecka
• radomski – Radom, Kozienice, Solec, Szydłowiec
• kielecki – Opoczno, Końskie, Kielce, Kurzelów
• sandomierski – Opatów, Staszów, Zawichost, Sandomierz, Nisko

9. Archidiecezja krakowska
• częstochowski – Częstochowa, Lelów, Pilica, Żarnowiec, Jędrzejów
• krakowski – Sławków, Siewierz, Olkusz, Kraków miejski, Nowa Góra
• zatorski – Kęty, Zator, Żywiec, Wadowice
• wielicki – Wieliczka, Bochnia, Myślenice, Jordanów, Tymbark

10. Diecezja tarnowska
• proszowicki – Proszowice, Szydłów, Skalbmierz, Stopnica, Dąbrowa
• tarnowski – Tarnów, Pilzno, Mielec, Ropczyce, Kolbuszowa
• sądecki – Wojnicz, Nowy Targ, Nowy Sącz, Muszyna, Lubowla
• biecki – Biecz, Jasło, Dukla, Strzyżów


IV. Metropolia lwowska

11. Diecezja lubelska
• lubelski – Lublin, Lubartów, Kazimierz, Urzędów, Krasnystaw
• łukowski – Ryki, Łuków, Siedlce, Parczew
• chełmski – Chełm, Łęczna, Luboml

12. Diecezja zamojska
• zamojski – Zamość, Biłgoraj, Tarnogród, Turobin, Kraśnik
• hrubieszowski – Hrubieszów, Grabowiec, Tyszowce
• bełski – Lubaczów, Bełz, Sokal

13. Diecezja przemyska
• jarosławski – Rzeszów, Leżajsk, Przeworsk, Jarosław
• przemyski – Przemyśl, Jaworów, Sądowa Wisznia, Dobromil, Sambor, Drohobycz
• sanocki – Krosno, Brzozów, Sanok, Lisko

14. Archidiecezja lwowska
• lwowski – Gródek Jagielloński, Lwów miejski, Lwów, Bóbrka, Stryj, Dolina, Busk, Brody, Złoczów
• stanisławowski – Brzeżany, Buczacz, Tarnopol, Trembowla, Stanisławów, Kołomyja, Horodenka

15. Diecezja kamieniecka – Czortków, Zaleszczyki, Kamieniec Podolski, Dunajowce, Płoskirów, Latyczów, Szarogród, Winnica, Bracław, Józefgród, Granów, Zwinogródka


V. Metropolia wileńska

16. Diecezja łucka
• brzeski – Drohiczyn, Węgrów, Sokołów, Mielnik, Biała Radziwiłłowska, Brześć Litewski, Szereszów, Kobryń, Pińsk, Stolin
• łucki – Włodzimierz, Kowel, Łuck, Dubno, Ostróg, Krzemieniec, Zbaraż, Zasław, Zwiahel

17. Diecezja żytomierska – Żytomierz, Owrucz, Berdyczów, Biała Cerkiew, Bohusław, Czerkasy

18. Diecezja grodzieńska – Goniądz, Tykocin, Białystok, Bielsk, Brańsk, Suwałki, Sejny, Grodno, Merecz, Kalwaria, Preny, Wyłkowyszki, Ejszyszki, Dąbrowa, Sokółka, Wołkowysk

19. Archidiecezja wileńska – Wilno miejski, Wilno, Szyrwinty, Malaty, Michaliszki, Lida, Oszmiana, Smorgonie, Radoszkowice, Wiłkomierz, Onikszty, Kupiszki, Rakiszki, Uciana, Postawy, Święciany, Wilejka, Brasław, Widze, Jeziorosy, Troki, Żyżmory, Olita

20. Diecezja żmudzka (Kowno, katedra w Worniach) – Władysławów, Kowno, Janów, Birże, Poniewież, Poswol, Pokroje, Kretynga, Telsze, Płungiany, Szkudy, Szawle, Janiszki, Szadów, Okmiany, Retów, Taurogi, Jurborg, Rosienie, Kiejdany

21. Diecezja mińska – Mińsk, Borysów, Ihumeń, Słonim, Nowogródek, Stołowicze, Słuck, Bobrujsk, Rohaczew, Rzeczyca, Połock, Lepel, Witebsk, Orsza, Mohylew, Czausy, Mścisław

22. Diecezja inflancka (Dyneburg) – Dyneburg, Warklany, Liwenhof, Krasław, Rzeżyca, Lucyn, Marienhaus, Mitawa (kurlandzki), Iłłukszta (semigalski)


Diecezja bezpośrednio podporządkowana Stolicy Apostolskiej:

23. Diecezja warmińska (Lidzbark, katedra we Fromborku) – Braniewo, Lidzbark, Reszel, Olsztyn

Mapa diecezji rzymskokatolickich:


Lista eparchii unickich:

I. Metropolia wileńska:
1. Eparchia chełmska (województwa lubelskie i zamojskie)
2. Eparchia przemyska
3. Eparchia lwowska
4. Eparchia stanisławowska
5. Eparchia kamieniecka
6. Eparchia włodzimiersko-brzeska (województwo brzeskie, obwód włodzimierski)
7. Eparchia pińsko-turowska
8. Eparchia łucko-ostrogska (bez obwodu włodzimierskiego)
9. Eparchia krzemieniecka
10. Eparchia żytomierska
11. Eparchia bohusławska
12. Eparchia winnicka
13. Eparchia zwinogródzka
14. Eparchia grodzieńska
15. Archieparchia wileńska
16. Eparchia nowogródzka
17. Eparchia mińska
18. Eparchia rzeczycka

II. Metropolia połocka:
19. Archieparchia połocka
20. Eparchia witebska
21. Eparchia mohylewska

Mapa eparchii unickich:


Dla ludności prawosławnej dyzunickiej tworzona jest jedna diecezja w Mohylewie, do której włączane są resztki diecezji kijowskiej.

Odsetek ludności Polski w roku 1820:

Katolicy (w tym unici) – 89%
Luteranie – 4%
Prawosławni – 2%
Żydzi – 5%


Walutą Polski nadal jest złoty polski, stanowiący ⅙ talara i odpowiadający 2,784 g srebra, dzielący się na 30 groszy i 90 szelągów. W 1873 złoty polski przyjmuje standard złota, zgodnie z ratio 15,5:1 stanowi 0,1796 g złota, od tej pory w efekcie decymalizacji dzieli się na 100 szelągów. W tym samym roku Polska oficjalnie przyjmuje system metryczny.

Ceny towarów w 1873:

Pszenica 0,65 złp/kg
Żyto 0,41 złp/kg
Jęczmień 0,36 złp/kg
Owies 0,44 złp/kg
Chleb żytni 0,59 złp/kg
Mąka pszenna 0,97 złp/kg
Groch 0,40 złp/kg
Ziemniaki 0,16 złp/kg
Fasola 0,56 złp/kg
Piwo 0,26 złp/l
Wódka 1,50 złp/l
Herbata 37,44 złp/kg
Baranina 1,58 złp/kg
Cielęcina 1,99 złp/kg
Wołowina 1,95 złp/kg
Wieprzowina 1,73 złp/kg
Łój 2,16 złp/kg
Masło 4,82 złp/kg
Mleko 0,34 złp/l
Jaja 9,22 złp/100
Ryż 3,27 złp/kg
Cukier 2,38 złp/kg
Sól 0,33 złp/kg
Ocet 0,41 złp/l
Płótno lniane 1,72 złp/m
Płótno konopne 1,53 złp/m
Drewno 0,38 złp/kg
Świece 2,45 złp/kg
Wosk 8,87 złp/kg
Cegły 81,35 złp/1000
Żelazo 0,74 złp/kg
Gwoździe 10,20 złp/1000
Węgiel 0,05 złp/kg
Wół 384 złp
Wieprz 207 złp

Średnie wynagrodzenia:

Murarz: 6 złp/dzień
Cieśla: 6 złp/dzień
Tracz: 5 złp/dzień
Robotnik niewykwalifikowany: 3 złp/dzień

Monety:

Miedź: 1 sz, 2 sz, 5 sz
Bilon: 10 sz, 25 sz, 50 sz
Srebro: 1 złp, 2 złp, 5 złp, 10 złp
Złoto: 25 złp, 50 złp

Banknoty:

5 złp, 10 złp, 25 złp, 50 złp, 100 złp, 500 złp, 1000 złp

Parytetowe kursy walut:
Frank (0,29 g) = 1,61 złp
Korona a-w (0,304 g) = 1,69 złp
Marka (0,358 g) = 2,00 złp
Rubel (0,773 g) = 4,30 złp
Dolar USA (1,503 g) = 8,37 złp
Funt (7,314 g) = 40,72 złp

Skrót złp w użyciu do 1899, od 1900 skrót zł po przyjęciu przez Austro-Węgry korony w miejscu złotego reńskiego.

[Norris]

Kontynuując, tu autorska symulacja, jak mogłaby wyglądać sieć kolejowa w Polsce w okolicach 1910 w przypadku, w którym nie dochodzi do tego roku do zaborów. Powstała na podstawie tej (i podobnych) map najpopularniejszych szlaków komunikacyjnych, lecz doszłoby do lekkich zmian (trasa Warszawa–Kraków moim zdaniem również powstałaby przez Radom i Kielce z uwagi na wzrost znaczeń tych miast w reformie w 1791). Oprócz budowy torów wzdłuż głównych szlaków handlowych powstają też dodatkowe linie do kopalni węgla w Zagłębiu Dąbrowskim i ropy naftowej w Rusi Czerwonej, a także do ośrodków turystycznych, jak Ciechocinek, Zakopane, Krynica, Truskawiec.
Tym razem zamiast zaborów widać Koronę i Litwę, a w zasadzie różnice w gęstości zaludnienia, wobec czego zróżnicowanie byłoby podobne jak w USA między wschodem a zachodem.
Aktualna długość:
Kongresówka zachodnia: 4775 km (8,2 km/100 km², 6,9 km/10 tys. mieszk.)
Kongresówka wschodnia: 3690 km (5,4 km/100 km², 7,2 km/10 tys. mieszk.)
Poznańskie: 1660 km (5,7 km/100 km², 5,1 km/10 tys. mieszk.)
Prusy Królewskie: 1240 km (4,4 km/100 km², 5,0 km/10 tys. mieszk.)
Galicja + zastaw spiski: 4440 km (5,6 km/100 km², 5,5 km/10 tys. mieszk.)
Ukraina: 5290 km (3,3 km/100 km², 4,5 km/10 tys. mieszk.)
WXL: 8130 km (2,7 km/100 km², 6,4 km/10 tys. mieszk.)
Kurlandia: 670 km (2,3 km/100 km², 8,9 km/10 tys. mieszk.)

Razem: 29 895 km (3,9 km/100 km², 5,9 km/10 tys. mieszk.).

Długość ta wyszła też adekwatnie do spodziewanej siły gospodarki Polski w granicach I RP, która odpowiadałaby po ok. 50% gospodarek Niemiec, Francji i Rosji, a także ok. ⅔ gospodarki Austro-Węgier, których do tego czasu sieci kolejowe miały po ok. 40–60 tys. km.

Myślę, że można też założyć tempo rozwoju sieci.

Początkowo, do 1856 powstają linie:

1844–1848: Warszawa–Warka–Radom–Kielce–Żarnowiec–Kraków–Zator–(Wiedeń)
1848–1852: Warszawa–Drohiczyn–Białystok–Grodno–Merecz–Wilno
1852–1856: Warszawa–Płock–Toruń–Gdańsk
1856: Kraków–Czeladź

Razem 1450 km.

Do 1869 powstają linie:

Warszawa–Łęczyca–Pyzdry–Poznań–Międzyrzecz–(Berlin)
Warszawa–Rawa–Piotrków–Kępno–(Wrocław)
Warszawa–Lublin–Krasnystaw–Zamość–Lwów–Tarnopol–Kamieniec Podolski
Krasnystaw–Hrubieszów–Łuck–Żytomierz–(Kijów)
Merecz–Kowno–Szawle–Mitawa–(Ryga)
odnoga do Ciechocinka z linii Płock–Toruń

Razem 3825 km.

Do 1879 powstają linie:

Tczew–Elbląg–Braniewo
Gdańsk–(Szczecin)
Świecie–Bydgoszcz–Gniezno–Pyzdry
Poznań–Gniezno–Inowrocław–Toruń
Konin–Kalisz–Ostrzeszów–(Wrocław)
Widawa–Sieradz–Kalisz–Pyzdry
Poznań–Wschowa
Kalisz–Wschowa
Piotrków–Częstochowa
Lidzbark–Olsztyn
Mława–Pułtusk–Warszawa
Toruń–Rypin–Zakroczym
Rawa–Kielce–Sandomierz
Kraków–Sandomierz–Lublin–Brześć
Korczyn–Opatów–Zawichost
Drohiczyn–Brześć
Bielsk Podlaski–Brześć
Sandomierz–Pilzno–Biecz–(Koszyce)
Kraków–Rzeszów–Przemyśl–Lwów
Kraków–Nowy Targ
Przemyśl–Sanok–(Koszyce)
Lwów–Rohatyn–Stanisławów–Śniatyn
Lwów–Brody–Krzemieniec
Lwów–Sambor
Gródek–Drohobycz–Turka–(Węgry)
Busk–Beresteczko–Łuck
Łuck–Krzemieniec–Jarmolińce–Kamieniec Podolski–(Chocim)
Płoskirów–Winnica–Humań–(Odessa)
Równe–Zasław–Latyczów
Winnica–Berdyczów–Żytomierz–Owrucz
Zasław–Berdyczów–Biała Cerkiew–Czerkasy–(Chersoń)
(Królewiec)–Władysławów–Preny
Grodno–Stołpce–Mińsk
Wilno–Brasław–Połock
Wilno–Mińsk–Mohylew
Mińsk–Borysów–Orsza–(Smoleńsk)
Orsza–Mohylew

Razem 10 965 km.

Spodziewany rozwój sieci w kolejnych latach:
1880 – ok. 11 000 km
1890 – ok. 16 000 km
1900 – ok. 22 000 km
1910 – ok. 28 000 km

Co do możliwości gospodarczych budowy i szacunków PKB RON, to w roku 1880 można je ustalić na ok. 43 mld $ (według wartości z 2011), tj. ok. 10 mld Kongresówka, ok. 8 mld Galicja, ok. 10 mld zabór pruski i ok. 15 mld Kresy.

Link do wykazu, który do niedawna wisiał na Wikipedii (wg szacunków Maddisona):
https://web.archive.org/web/20230111060013/https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_GDP_(PPP)_in_the_nineteenth_century

Dla porównania, Austro-Węgry miały ok. 60 mld $, a Francja i Rosja po ok. 90 mld $, w kolejnych latach proporcje prawdopodobnie by nie ulegały zmianie.

W 1878 Francja i Rosja miały po ok. 20 tys. km, a Austro-Węgry ok. 18 tys. km, wobec czego można przyjąć dla alternatywnej Polski właśnie ok. 11 tys. km dla tego okresu.

W 1898 długość linii kolejowych wynosiła w Austro-Węgrzech ok. 33 tys. km, we Francji i w Rosji po ok. 45 tys. km, co dla Polski daje nieco ponad 20 tys. km.

Z kolei w momencie wybuchu PWŚ Austro-Węgry miały ok. 43 tys. km, Francja i Rosja po ok. 60 tys. km, co dla Polski daje ok. 28–30 tys. km.

Mapa sieci kolejowej w 1910:


Kolej jest zarządzana przez 16 dyrekcji kolejowych z siedzibami w Warszawie, Gdańsku, Poznaniu, Kaliszu, Radomiu, Lublinie, Krakowie, Lwowie, Łucku, Żytomierzu, Kamieńcu Podolskim, Brześciu, Wilnie, Mińsku, Dyneburgu, Mohylewie.

Mapa zasięgu dyrekcji:


Wygląd Dworca Głównego w Warszawie.


Wnętrze Dworca Głównego w Warszawie.



Drogi bite:

Tu porównanie z krajami europejskimi już trudniejsze z uwagi na większe zróżnicowanie, jako że m.in. Francja miała już 20 razy większą sieć od Rosji, a w obrębie Austro-Węgier (mimo że sieci kolejowe Austrii i Węgier były równe po ok. 20 tys. km), to Austria miała już 2,5 razy więcej dróg bitych niż Węgry, nietypowo też wypadły Prusy (mimo że ⅔ Niemiec i sieć kolejowa to też ⅔ sieci Niemiec, to sieć dróg to już tylko ⅓ sieci Niemiec). Tak więc stosunek drogi:kolej przechodził od ponad 10:1 (Francja, UK) do poniżej 1:1 (Rosja), obstawiam gdzieś w okolicach 3:1 (Austro-Węgry miały 3,25:1, a Prusy miały 2,5:1 w tym czasie).

Przybliżone wartości przy przyjęciu mnożnika ×3 w stosunku do sieci kolejowej:

Kongresówka zachodnia: 14 325 km (25 km/100 km², 21 km/10 tys. mieszk.)
Kongresówka wschodnia: 11 070 km (16 km/100 km², 22 km/10 tys. mieszk.)
Poznańskie: 4980 km (17 km/100 km², 16 km/10 tys. mieszk.)
Prusy Królewskie: 3720 km (13 km/100 km², 15 km/10 tys. mieszk.)
Galicja + zastaw spiski: 13 320 km (17 km/100 km², 17 km/10 tys. mieszk.)
Ukraina: 15 870 km (10 km/100 km², 13 km/10 tys. mieszk.)
WXL: 24 390 km (8 km/100 km², 19 km/10 tys. mieszk.)
Kurlandia: 2010 km (7 km/100 km², 27 km/10 tys. mieszk.)

Razem: 89 685 km (12 km/100 km², 18 km/10 tys. mieszk.).

Czyli w Galicji powstałoby mniej więcej tyle, co OTL, zaś w KP byłyby wyniki OTL z końca lat 30./40. (±DWŚ). Z kolei tereny Lubelszczyzny (OTL guberni lubelskiej), szczególnie zaniedbane przez zaborców miałyby (przy ok. 1100 km linii kolejowych) ok. 3300 km dróg bitych, tj. ok. 20 km/100 km² i 21 km/10 tys. mieszk., taki wynik OTL osiągnęły dopiero w połowie lat 60.! (kiedy to ośrodki gminne, ATL miasta bez degradacji w 1870 były już połączone między sobą drogami).


Kolejny miernik rozwoju tych czasów i też OTL widoczny słaby rozwój na terenie zaboru rosyjskiego, które miasta mogłyby otrzymać tramwaje? Obstawiam ok. 40 do 50 miast z tramwajami elektrycznymi (również na podstawie porównań z innymi krajami i ich gospodarkami). Wiele wskazuje na to, że powstałyby również w miastach, w których OTL powstały trolejbusy, jak Lublin, Wilno.
Możliwa lista miast:
Prusy: Gdańsk, Poznań, Elbląg, Bydgoszcz, Toruń, Grudziądz, Inowrocław, Gniezno.
Kongresówka: Warszawa, Kalisz, Lublin, Płock, Zamość, Częstochowa, Piotrków, Sandomierz, Łowicz, Włocławek.
Kresy: Wilno, Mińsk, Kowno, Dyneburg, Białystok, Żytomierz, Witebsk, Lipawa, Berdyczów, Grodno, Brześć, Kamieniec, Winnica, Humań, Czerkasy.
Galicja: Lwów, Kraków, Przemyśl, Kołomyja, Tarnów, Tarnopol, Stanisławów, Stryj.

W okolicach 1908 rusza budowa warszawskiego metra, pierwsza linia zostaje otwarta w 1916 w ramach obchodów 950-lecia państwa polskiego.

Tablice rejestracyjne (dwuliterowe wzory od nazw obwodów, wprowadzone w 1912):

bełski – BŁ
berdyczowski – BD
białocerkiewski – BC
biecki – BZ
bielski – BI
bobrujski – BB
bohusławski – BH
borysowski – BO
bracławski – BW
brasławski – BS
brodzki – BR
brzeskokujawski – BK
brzeskolitewski – BL
brzeżański – BN
chełmiński – CO
chełmski – CM
ciechanowski – CI
czarnobylski – CB
czausowski – CS
czerkaski – CK
czerski – CR
czerwonogrodzki – CG
częstochowski – CW
drohicki – DR
dyneburski – DY
gdański – GD
gnieźnieński – GN
goldyndzki – GO
grodzieński – GR
hajsyński – HS
horyński – HO
hrubieszowski – HR
humański – HU
ihumeński – IH
inowrocławski – IN
jarosławski – JA
józefgrodzki – JÓ
kaliski – KA
kamieniecki – KP
kielecki – KI
kobryński – KB
kołomyjski – KŁ
kowieński – KW
krakowski – KR
krzemieniecki – KM
latyczowski – LA
lepelski – LP
lidzki – LD
lubelski – LU
lucyński – LY
lwowski – LW
łęczycki – ŁĘ
łomżyński – ŁO
łucki – ŁC
łukowski – ŁK
malborski – MA
merecki – ME
międzyrzecki – MD
miński – MK
mitawski – MT
mohylewski – MH
mozyrski – MZ
mścisławski – MS
nadsłucki – NS
newelski – NE
notecki – NT
nowogródzki – NO
orszański – OR
oszmiański – OS
owrucki – OW
piltyński – PN
pilzneński – PL
piński – PI
piński zarzeczny – PZ
piotrkowski – PT
płocki – PK
płoskirowski – PW
połocki – PC
poznański – PO
proszowicki – PS
przemyski – PR
pyzdrski – PY
radomski – RA
rawski – RW
rohaczewski – RH
rosieński – RS
rowski – RO
rzeczycki – RZ
samborski – SB
sandomierski – SD
sanocki – SN
sądecki – SC
sieradzki – SI
skarszewski – SK
słonimski – SŁ
słuczorzecki – SR
sokólski – SO
stanisławowski – ST
stryjski – SJ
szawelski – SW
szczyrzycki – SZ
śląski – ŚL
telszewski – TE
trembowelski – TL
trocki – TR
tukumski – TU
upicki – UP
warmiński – WM
warszawski – WA
wieliski – WE
wileński – WI
wiłkomierski – WŁ
winnicki – WN
witebski – WT
włodzimierski – WW
wołkowyski – WO
wschowski – WS
zamojski – ZM
zasławski – ZS
zawilejski – ZW
zelburski – ZB
zwinogródzki – ZG
żytomierski – ŻY

[Domen]

Norris, w jaki sposób policzyłeś dokładnie powierzchnię każdego z województw?

[Norris]

Głównie na podstawie sumowania powierzchni XIX-wiecznych powiatów.

[Domen]

Super nowe mapki Norris!

[Domen]

Norris,

Mógłbyś jeszcze spróbować zrobić mapę grup etnicznych (dla lat 1810 i 1910).
Albo przykładowo procent Polaków według województw w latach 1810 i 1910.

[Norris]

Nie ma sprawy.
Do początku XX wieku ok. ⅓ mniejszości na terenie Polski uległoby asymilacji, wzorem np. Francji (odsetek ludności oksytańskiej zmniejszył się z ok. 39% do ok. 26%), wskutek czego odsetek ludności polskiej wzrósłby z ok. 40% do ok. 60%. Ludność z 1810 jest w stosunku OTL pomniejszona o część ludności żydowskiej z uwagi na brak wytworzenia ,,pasa osiedlenia" przez rosyjskie władze, do 1910 ulega ona niemal całkowitej asymilacji. Osiągnięcie odsetka ok. 90% na terenie całego kraju byłoby możliwe do ok. 2000, w erze rozwoju mediów masowego przekazu.

Obwód / Procent Polaków w 1810 / Procent Polaków w 1910:

gdański / 41 / 80
skarszewski / 65 / 90
warmiński / 35 / 77
malborski / 29 / 72
chełmiński / 69 / 90
inowrocławski / 77 / 92
brzeskokujawski / 89 / 97
poznański / 64 / 97
międzyrzecki / 58 / 87
wschowski / 78 / 94
notecki / 50 / 83
gnieźnieński / 88 / 97
pyzdrski / 92 / 98
kaliski / 91 / 98
sieradzki / 93 / 98
piotrkowski / 87 / 96
łęczycki / 85 / 95
rawski / 93 / 98
warszawski / 84 / 95
czerski / 90 / 97
płocki / 91 / 98
ciechanowski / 93 / 98
łomżyński / 88 / 97
bielski / 72 / 93
drohicki / 63 / 91
radomski / 91 / 98
kielecki / 93 / 98
sandomierski / 90 / 97
lubelski / 88 / 95
łukowski / 77 / 92
chełmski / 21 / 57
zamojski / 79 / 94
hrubieszowski / 36 / 74
bełski / 20 / 57
częstochowski / 93 / 98
krakowski / 88 / 97
śląski / 96 / 99
szczyrzycki / 94 / 99
proszowicki / 95 / 99
pilzneński / 97 / 97
sądecki / 78 / 92
biecki / 79 / 94
jarosławski / 69 / 96
przemyski / 22 / 68
sanocki / 53 / 82
samborski / 14 / 41
lwowski / 32 / 74
stryjski / 11 / 32
brodzki / 22 / 46
brzeżański / 24 / 46
trembowelski / 32 / 54
stanisławowski / 11 / 35
kołomyjski / 9 / 26
włodzimierski / 8 / 33
łucki / 11 / 31
horyński / 14 / 35
krzemieniecki / 16 / 36
zasławski / 15 / 31
nadsłucki / 18 / 35
czerwonogrodzki / 20 / 46
kamieniecki / 19 / 36
płoskirowski / 31 / 48
latyczowski / 18 / 35
rowski / 15 / 31
winnicki / 11 / 25
bracławski / 11 / 25
józefgrodzki / 7 / 18
hajsyński / 7 / 19
humański / 4 / 11
zwinogródzki / 1 / 7
żytomierski / 16 / 31
owrucki / 14 / 28
czarnobylski / 6 / 16
berdyczowski / 16 / 32
białocerkiewski / 6 / 17
bohusławski / 3 / 10
czerkaski / 1 / 6
grodzieński / 57 / 83
merecki / 14 / 46
sokólski / 61 / 86
wołkowyski / 50 / 80
brzeskolitewski / 17 / 57
kobryński / 12 / 46
piński / 5 / 28
piński zarzeczny / 6 / 28
słonimski / 21 / 59
nowogródzki / 24 / 61
słuczorzecki / 21 / 50
wileński / 37 / 77
lidzki / 25 / 72
oszmiański / 18 / 67
wiłkomierski / 6 / 26
zawilejski / 14 / 60
brasławski / 23 / 49
trocki / 5 / 45
kowieński / 4 / 25
upicki / 0 / 5
telszewski / 2 / 18
szawelski / 4 / 23
rosieński / 3 / 22
borysowski / 26 / 55
miński / 30 / 61
ihumeński / 23 / 53
bobrujski / 4 / 25
mozyrski / 4 / 10
rzeczycki / 3 / 6
rohaczewski / 6 / 13
połocki / 19 / 36
lepelski / 14 / 32
newelski / 3 / 10
witebski / 6 / 16
wieliski / 2 / 7
orszański / 8 / 16
mohylewski / 6 / 19
czausowski / 5 / 15
mścisławski / 2 / 7
dyneburski / 5 / 16
lucyński / 5 / 14
piltyński / 0 / 1
goldyński / 1 / 10
tukumski / 0 / 1
mitawski / 0 / 2
zelburski / 16 / 26

Mapa ludności polskiej w 1810.


Mapa ludności polskiej w 1910.


Wskaźnik piśmiennictwa:
1880: na zachodzie 60%, na wschodzie 30%.
1910: na zachodzie 80%, na wschodzie 50%.