język podlaski: svoja.org

W głuż. kóstnica to 'kostnica', ale Kóstnica to miasto 'Konstancja' nad jeziorem Bodeńskim.

Stanisław Sarnowski : ŻEGLUGA POWIETRZNA (ROZWÓJ JEJ TECHNIKI I NAUKOWE ZASADY LOTU), Warszawa 1922

Warszawa, 1905: Pogrom alfonsów

Polski: no = yes(tak)
Malajski/indonezyjski: tak/tidak/dak = no(nie)

W języku pingjineskim ciąg liczbowy 7 czi i 8 pa, o ile wymawiany bez przestanku, brzmi na mocy wolnego skojarzenia prawie jak polska cipa xD; przypadkowa zbieżność czy ukryta symbolika?

Smaczki z tłumaczenia na norweski nazw własnych z Harry'ego Pottera:
https://www.youtube.com/watch?v=z2jko3xT2gI

Pewien Rom z afazją podczas wywiadu, przekręciwszy polski wyraz w dopełniaczu pana w znanym zwrocie grzecznościowym, niechcący rzekł po hebrajsku bana czyli budować (Ale co? Bagno.). xD

Cytat: Dynozaur w Lipiec 10, 2021, 21:31:33Wieś Chotěbuz, po polsku Kocobędz. W języku czeskim, jak widać, mamy bardzo pierwotną, regularną i nietkniętą żadnym obcym wpływem słowiańską postać tej nazwy (od imienia Chociebąd=Chotěbud), podczas gdy w polskim obowiązuje postać mocno zniekształcona, zapewne pod wpływem niemieckim

Hm... ale może to jest jakaś cecha lokalna (jak małopolskie -ch > -k), bo już najstarsze zapisy rejestrują tę oboczność: Choteband 1229; Koczobontz 1229; Koczobenz 1229; Chotebanz : Choczembudz 1447; Choczebucz 1523; na wsy Koczebendzy blyz Tiessyna, wsy Koczebendza 1559; na Koczobendzy, do Koczobendze, wes Koczobendz 1603; villam dictam Koczobentz 1636; Kotzobentz 1729; Koczobentz 1736; Kotzobenz 1804.
 

Było już co prawda o tym:

Cytat: Kazimierz w Lipiec 09, 2020, 20:39:52Jak dla mnie kutnowski jest już znośniejszą formą niż konecki. Nie mogę pojąć, w jaki sposób w ogóle ktoś utworzył ten przymiotnik, przecież to nie ma sensu Jakiś końszczański to bym jeszcze zrozumiał, chociaż najlepiej byłoby po prostu koński.

Cytat: Pingǐno w Sierpień 20, 2012, 15:48:20

CytatNo i inny ciekawy przypadek – Końskie, ale Konecki.

Bitch, please.
konecczanin, konecczanka. xd
Ale kiedyś było po prostu "powiat koński" itd. Zmienili, bo chyba już jest o takiej nazwie... nie wiem, czemu.
Musiałem się wypowiedzieć jakkolwiek, bo mieszkam tu.. :c

Też właśnie mnie to intrygowało, bo jest to... no... dziwne ale wytłumaczenie, które znalazłem u prof. Miodka jest jeszcze dziwniejsze.   
Otóż przymiotnik konecki ma być ściągnięciem od konojedźski (oje > e) czyli od konojada 'jedzącego konie' (Konojady).
No to chyba Pingijno miał rację, pisząc:

Cytat: Pingǐno w Sierpień 27, 2011, 20:05:40Mówią, że Powiat Konecki (albo Gmina Końskie) jest najgorszym(ą) powiatem/gminą w Polsce, ale ja tam się nie znam, mimo że tam mieszkam. ;P

Przeglądając rozmówki esperanckie, zauważyłem, że w esperanto mają tam vintro dla 'zimy' (widoczna inspiracja germańskimi), ale na określenie czasu jest: vintre 'zimą', z typową dla esperanckich przysłówków końcówką -e.
Pomyślałem, o ileż fajniej by brzmiało vintr-aŭ, z tą ich chyba trochę "zmarnowaną" końcówką -aŭ, tworzącą określenia czasu (przysłówki lub przyimki, np. ant-aŭ 'przed'), a dodawaną do przypadkowych określeń czasu zapożyczonych z innych języków np. niem. bald > esp. bald-aŭ 'wkrótce', albo łac. hieri > esp. hieraŭ 'wczoraj'.
Tymczasem okazuje się, że w gockim istniało vintrau  właśnie w tym znaczeniu:
goc.: bidjaip ei ni vairþai sa plauhs izvar vintrau
gr.: προσεύχεσθε δὲ ἵνα μὴ γένηται ἡ φυγὴ ὑμῶν χειμῶνος
pol.: przetoż módlcie się, aby uciekanie wasze nie było w zimie (Mk, 13,18)

 

Trójząb Ruryka znaleziony na stanowisku archeologicznym w Gieczu:
https://rcin.org.pl/iae/Content/55374/WA308_P321_67804_Okucie-ze-znakiem-Ru_I.pdf

Jakiś rok temu media informowały o powrocie do Polski "czarnej pszczoły", czyli zadrzechni  fioletowej (Xylocopa violacea). Gatunek oprócz barwy charakteryzuje się tym, że wgryza się w gałąź czy pień suchego, martwego lub próchniejącego drzewa na kilka mm, po czym kieruje się w dół i wierci pionowy szyb długi na 30 cm, a na dnie, po uprzątnięciu wiórów, składa pierwsze jajo, oddziela przegrodą, na tym drugie itd. na sam wierzch.
Zastanowiła mnie nazwa tego insektu owada: zadrzechnia. Wydaje mi się, że nazwa może pochodzić od *zadrzewnia, w której najpierw doszło do ubezdźwięcznienia w > f, a potem zamiany f > ch (jak parafia : gw. parachia).

Być może słyszeliście, że w angielskich słownikach istnieją nieistniejące słowa, jak np. Dord 'gęstość w fizyce lub chemii'?
Okazuje się, że i w słowniku u Lindego się takie potworki najdują:   !pczony (pewny), bupki  (pupki  'przednia część futra'), skrzept (czyli chrzept), kostruch, kostruchan (niby rostruchan, zamiast kostrouch 'pies gończy gorszej rasy'), łokoczyć się (tj. kokoszyć się), pastora (czyli potwora), pontok (potok) etc.
Na szczęście większość z nich Linde podaje z gwiazdką (*), która ma sygnalizować wyraz bardzo stary, rzadki albo właśnie... wątpliwy.

Czytając sobie opisy w różnych językach na opakowaniu żelu pod prysznic, zauważyłem oryginalny ukraiński czasownik we frazie:
захищае шкиру вид пересихания = chroni skórę przed wysuszeniem (a jeszcze wcześniej w nazwie produktu wystąpił podobny rzeczownik: Захист та догляд, czyli Ochrona i pielęgnacja)

Na tle innych języków słowiańskich ten ukraiński czasownik w tym znaczeniu wygląda na zupełnie wyjątkowy, bo po rosyjsku to by było:
защищает кожу от высыхания / пересыхания
W innych południowosłowiańskich jest ten czasownik bez przedrostka:
HR / BIH (chorwacki / bośniacki) : štiti kožu od isušivanja
SLO (słoweński) : ščiti kožo pred izsušitvijo

Zresztą ze staropolskiego kojarzył mi się szczyt 'tarcza' (skąd liczne Szczytniki, gdzie drzewiej tarcze działano), szczycić 'bronić, chronić, osłaniać':
Szczyć nas od śmierci przeklętej ("Książeczka Nawojki" z końca XV w.)
Tak samo postacie dokonane - zaszczyt, zaszczycić:
Pode ćmą miłosierdzia twego zaszczyci mię ("Modlitwy Wacława" z XV w.)

No ale to skąd wziął się ukr. захист, захищае? Przyszło mi do głowy, że może ten rdzeń *xyst- jest jakoś tam jednak skognacony z rdzeniem ščit- (na zasadzie starej ps. oboczności x : sk, por. też łac. scūtŭm 'tarcza podłużna', dial. słoweń. škit).


BTW, znalazłem jeszcze czeskie zwrotne chystat se 'zamierzać':
Příští rok se chystám změnit práci. W przyszłym roku zamierzam zmienić pracę.
cz. chystat se (/ vypravovat se) jako chudý rytíř (/ král) do boje ~ pol. wybierać się jak sójka za morze
natomiast samo cz. chystat (słc. chystať)  znaczy 'przygotowywać'.
W sumie jedno znaczenie wynika naturalnie z drugiego: przygotowuję się do czegoś, bo zamierzam to coś zrobić.